İSTANBUL (AA) - Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,28 değer kaybederek 14.132,06 puandan tamamladı.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 40,20 puan azalırken, toplam işlem hacmi 165,7 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 1,09, holding endeksi yüzde 0,6 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 4,19 ile finansal kiralama, faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 3,82 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalarda yatırımcıların odağında Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelere ilişkin haber akışı yer alırken, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, 14.050 seviyelerini görmesinin ardından gelen tepki alımlarına karşın dalgalı seyrettiği günü satıcılı tamamladı.

Analistler, yarın yurt içinde konut fiyat endeksinin, yurt dışında ise İngiltere'de işsizlik oranı, Almanya ile Avro Bölgesi'nde ZEW ekonomik güven endeksi ve ABD'de sanayi üretimi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.300 ve 14.400 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

VİOP'ta endeks kontratı günü düşüşle tamamladı

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat, normal seansı yüzde 0,12 düşüşle 16.194,00 puandan tamamladı.

Ağustos vadeli endeks kontratında önceki kapanış 16.213,00 puan seviyesinde bulunuyordu.

Kontratta açık pozisyon sayısı ise 449 bin 462 olarak gerçekleşti.

New York borsası, Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelere odaklanırken haftanın ilk işlem gününe karışık seyirle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi yüzde 0,13 azalarak 53.663,11 puana geriledi.

S&P 500 endeksi yüzde 0,06 artışla 7.790,68 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,21 kazançla 26.784,65 puana ulaştı.

Makroekonomik tarafta ABD Merkez Bankası (Fed) New York şubesinin açıkladığı imalat endeksi, ağustosta 20,6 değeriyle dört yılı aşkın süredir görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Endeks, piyasa beklentilerinin de üzerinde gerçekleşti.

Jeopolitik cephede, bugün ABD basınında üst düzey bir İranlı yetkilinin, diplomatik çabaların sonuçsuz kalması halinde ülkenin savunma odaklı bir politika yerine saldırı odaklı bir politikaya yönelebileceğini söylediği aktarıldı.

Analistler, ABD ile İran arasında devam eden gerilimin yanı sıra İsrail'in Lübnan'a yönelik yeni saldırılarının ve ABD'nin İran'a yeni ekonomik yaptırımlar uygulayabileceğine ilişkin açıklamaların jeopolitik belirsizlikleri artırdığını belirtti.

Bölgedeki gerilimin sona erdirilmesine yönelik diplomatik bir çözüm belirtisi görülmemesiyle petrol fiyatı hafif yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı TSİ 16.30 itibarıyla yüzde 0,6 artışla 89,05 dolardan alıcı buldu.

Kurumsal tarafta Anthropic'in güçlü gelir artışının, veri merkezlerine yönelik sermaye harcamalarının orta vadede devam edeceği beklentilerini güçlendirmesiyle yapay zeka ile ilişkili şirketlerin hisselerindeki artışlar dikkati çekti.

Micron Technology hisseleri yüzde 3,5, Broadcom hisseleri yüzde 1 ve Nvidia hisseleri yaklaşık yüzde 1 artışla işlem gününe başladı.

Bu hafta piyasalarda, Fed'in yayımlayacağı son toplantısına ilişkin tutanaklar ile Walmart, Target ve Home Depot gibi ülkenin önde gelen perakendecilerinin açıklayacağı bilançolar takip edilecek.

Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası'nda (KMKTP) standart altının kilogram fiyatı, günün sonunda 6 milyon 737 bin 601 liraya çıktı.

Altın piyasasında en düşük 6 milyon 726 bin lira, en yüksek 6 milyon 781 bin lirayı gören standart altının kilogram fiyatı, günün sonunda yüzde 0,2 artışla 6 milyon 737 bin 601 lira oldu.

Standart altının kilogram fiyatı dün günü 6 milyon 722 bin liradan tamamlamıştı.

KMKTP'de altında toplam işlem hacmi 4 milyar 218 milyon 902 bin 758,07 lira, işlem miktarı ise 624,86 kilogram oldu.

Tüm metallerde toplam işlem hacmi ise 4 milyar 269 milyon 972 bin 650,57 lira olarak gerçekleşti.

Altın borsasında bugün en fazla işlem yapan kurumlar, NMGlobal Kıymetli Madenler, Çakmakçı Kıymetli Madenler, Türkiye Vakıflar Bankası, Uğuras Kıymetli Madenler ile Dünya Katılım Bankası olarak sıralandı.

Altında bugün gerçekleşen işlemlere ilişkin veriler şöyle:

İlk ihalede, 3 yıl (1232 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli, değişken faizli devlet tahvili yeniden ihraç edildi.

İhalede, dönemsel faiz yüzde 20,87 oldu.

Nominal teklifin 17 milyar 253 milyon lirayı bulduğu ihalede, nominal satış 5 milyar 3 milyon lira, net satış 4 milyar 911,4 milyon lira olarak gerçekleşti.

Kamudan teklifin gelmediği ihalede, piyasa yapıcılarından 16 milyar 914 milyon liralık teklif alındı ve bu kesime 8 milyar 500 milyon liralık satış yapıldı.

İkinci ihalede 4 yıl (1414 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli, Türk lirası gecelik referans faiz oranına (TLREF) endeksli devlet tahvili yeniden ihraç edildi.

İhalede, dönemsel faiz yüzde 20,46 oldu.

Nominal teklifin 128 milyar 932,1 milyon lirayı bulduğu ihalede, nominal satış 32 milyar 323,1 milyon lira, net satış 33 milyar 160 milyon lira olarak gerçekleşti.

Kamudan gelen 100 milyon liralık teklifin tamamının karşılandığı ihalede, piyasa yapıcılarından 109 milyar 523,4 milyon liralık teklif alındı ve bu kesime 55 milyar liralık satış yapıldı.

Böylece Hazine, iki ihaleyle toplamda 101 milyar 671,4 milyon lira borçlandı.

Öte yandan Hazine ve Maliye Bakanlığı, yarın iki ihaleye daha imza atacak.

Bakanlığın yayımladığı iç borç ihraç takvimine göre, ilk ihalede 4 yıl (1358 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli TÜFE'ye endeksli devlet tahvilinin yeniden ihracı yapılacak.

Aynı gün, 9 yıl (3304 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli sabit kuponlu devlet tahvilinin yeniden ihracı gerçekleştirilecek.

Trump, röportajda İran Devrim Muhafızları Ordusu yetkilileriyle gizli iletişim kanallarının bulunduğunu da söyledi. İran'ın elindeki ABD mühimmatının yalnızca küçük bir bölümünü kullandığını savunan Trump, Tahran'ın orta seviyede çok sayıda silaha sahip olduğunu ifade etti.

İran ile varılan mutabakatın süresine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Trump, Tahran yönetiminin “teslim olması gerektiğini” belirterek, “Acelem yok.” ifadesini kullandı. Trump ayrıca ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının ekonomik baskı oluşturduğunu ve İran'ın bu konuda blöf yaptığını öne sürdü.

Trump: Bir numaralı hedef İran’ın nükleer silah edinmesini engellemek

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ise İran'ın nükleer silaha sahip olmasını engellemenin ABD açısından temel hedef olduğunu belirtti.

Trump, “Bir numaralı hedef, İran'ın hiçbir şekilde nükleer silaha sahip olmamasını sağlamaktır ve her zaman öyle olacaktır.” ifadelerini kullandı.

Trump ayrıca İsrail'de ekim ayında yapılması planlanan seçimlere ilişkin, seçimlerin dışında kalmasının daha uygun olacağını ancak adaylardan birini destekleyebileceğini söyledi.

Hamas ile farklı kanallar üzerinden iletişim kurduklarını belirten Trump, Hamas'ın silah bırakacağını savundu ve İsrail'in Gazze'ye saldırı düzenlememesi gerektiğini ifade etti.

Hürmüz Boğazı'nda gerilim sürüyor

İran ile ABD arasında Hürmüz Boğazı'na ilişkin gerilim devam ederken, İran'ın boğazdaki geçişleri kısıtlaması ve ABD'nin bölgedeki faaliyetleri krizin önemli başlıkları arasında yer alıyor.

İran'ın, Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan Umman ile gemiler için güvenli geçiş yollarının belirlenmesine yönelik görüşmeler yürüttüğü belirtiliyor.

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve enerji ticareti açısından stratejik öneme sahip olması nedeniyle bölgede yaşanan gelişmeler uluslararası piyasalarda da yakından takip ediliyor.

Alihan Kuriş suç örgütünün de bu kapsamda yürütülen mücadelenin örneklerinden biri olduğunu belirten Gürlek, burada temel ölçütün herhangi bir inanç, dini yapı veya topluluğun kimliği değil, suç teşkil eden fiiller ve bu fiillerle bağlantılı yapılanmalar olduğunu vurguladı.

Gürlek, "İnanç ve dini değerler, hiçbir şekilde suç faaliyetlerinin aracı veya kalkanı haline getirilemez" ifadelerini kullanarak, devletin suç sayılan eylemlerle mücadelede olduğu kadar vatandaşların inanç ve ibadet özgürlüğünü koruma konusunda da kararlı olduğunu kaydetti.

2 milyar 647 milyon 400 bin TL büyüklüğe sahip halka arzda, halka arz büyüklüğünün yaklaşık 6,45 katı olan 200.086.004 TL nominal talep toplandı. Halka arzda yurt içi bireysel yatırımcı kategorisinde tahsisatın 1,27 katı, yüksek talepte bulunan yatırımcı grubunda 28,59 katı, yurt içi kurumsal yatırımcı kategorisinde 9 katı, yurt dışı kurumsal yatırımcı kategorisinde ise 3,35 katı talep geldi. Halka arz kapsamında toplam 493.220 yatırımcıya dağıtım gerçekleştirildi. Dağıtıma esas tahsisat oranları ise yurt içi bireysel yatırımcılar için yüzde 40, yüksek talepte bulunan yatırımcı grubu için yüzde 10, yurt içi kurumsal yatırımcılar için yüzde 25 ve yurt dışı kurumsal yatırımcılar için yüzde 25 olarak gerçekleşti.

Yatırımcı ilgisi güçlü bir sonuç ortaya koydu

Teknika Plast'ın halka arzında ortaya çıkan yüksek talep, şirketin sermaye piyasalarındaki ilk adımına yatırımcıların gösterdiği güçlü ilgiyi ortaya koydu. Özellikle yüksek talepte bulunan yatırımcı grubunda oluşan talep, halka arza yönelik yatırımcı ilgisinin dikkat çekici seviyeye ulaştığını gösterdi.

Tera Yatırım'ın konuyla ilgili yaptığı açıklama şu şekilde;

Tera Yatırım liderliğindeki konsorsiyum aracılığı ile Teknika Plast Teknik Kalıp Plastik San. ve Tic. A.Ş. ('Teknika Plast') paylarının halka arzında talep toplama işlemleri 12-13-14 Ağustos 2026 tarihlerinde tamamlanmış, sermaye artırımı ve ortak satışı kapsamında satışa sunulan toplam 31.000.000 TL nominal değerli paylar dağıtıma konu edilerek satış gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, Teknika Plast paylarının halka arzında yurt içi bireysel yatırımcı kategorisinde tahsisatın 1,27 katı 15.750.917 TL nominal, yüksek talepte bulunan yatırımcı grubu kategorisinde tahsisatın 28,59 katı 88.621.859 TL nominal, yurt içi kurumsal yatırımcı kategorisinde tahsisatın 9,00 katı 69.750.728 TL nominal, yurt dışı kurumsal yatırımcı kategorisinde ise tahsisatın 3,35 katı 25.962.500 TL nominal talep toplanmıştır. Toplam halka arz büyüklüğünün yaklaşık 6,45 katı 200.086.004 TL nominal talep toplanmıştır. Teknika Plast 2.647.400.000 TL halka arz büyüklüğüne sahip ve 31.000.000 TL nominal değerli paylarının halka arzında 492.327 adet yurt içi bireysel yatırımcıya, 756 adet yüksek talepte bulunan yatırımcıya, 121 adet yurt içi kurumsal yatırımcıya ve 16 adet yurt dışı kurumsal yatırımcıya olmak üzere toplamda 493.220 yatırımcıya dağıtım gerçekleştirilmiştir. Dağıtıma esas tahsisat oranları ise yurt içi bireysel yatırımcılar için %40,00, yüksek talepte bulunan yatırımcı grubu için %10,00, yurt içi kurumsal yatırımcılar için %25,00 ve yurt dışı kurumsal yatırımcılar için ise %25,00 olarak gerçekleşmiştir. Halka arz ilişkin dağıtım tutarları ve talebi karşılanan başvuru sayısı, yatırımcı grubu bazında ekte yer almaktadır. Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Yatırım fonlarında geçtiğimiz haftanın kazananı kıymetli madenler fonları oldu. Fon türleri bazında haftalık getirilerde kıymetli madenler fonları yüzde 3,41 ile ilk sırada yer alırken, onu yüzde 2,02 ile fon sepeti fonları izledi. Karma ve değişken fonlar yüzde 1,61, katılım fonları yüzde 1,58, hisse senedi fonları yüzde 1,21, borçlanma araçları fonları yüzde 0,78, para piyasası fonları yüzde 0,77 ve serbest fonlar yüzde 0,43 getiri sağladı.

Kıymetli madenler zirvede

Haftanın fon piyasasındaki en belirgin ayrışması kıymetli madenler kategorisinde yaşandı. Yüzde 3,41'lik getiriyle zirveye yerleşen kıymetli madenler fonları, ikinci sıradaki fon sepeti fonlarını da belirgin şekilde geride bıraktı.

Bu performansta değerli metallerdeki yükseliş etkili oldu. Haftalık bazda gram altın yüzde 1,18, gram gümüş ise yüzde 2,20 yükseldi. Gümüşün altından daha hızlı değer kazanması, kıymetli maden fonlarının performansında dikkat çeken unsurlardan biri oldu.

Fon Türü Bazında Haftalık Getiriler

Geçen Hafta En Çok Kazandıran Fonlar

Geçtiğimiz hafta fon piyasasında getiriler açısından dikkat çekici bir ayrışma yaşandı. Fon türleri bazında kıymetli madenler yüzde 3,41'lik ortalama getiriyle öne çıkarken, tekil fonlarda bu seviyenin oldukça üzerine çıkan performanslar görüldü. Özellikle serbest fonların yanı sıra bazı hisse senedi fonlarının tüm fonlar arasında en yüksek getiriler arasına girmesi haftanın öne çıkan gelişmesi oldu.

Hisse fonlarında YHZ, ICZ, THF ve TTE dikkat çekti

Hisse senedi şemsiye fonlarının haftalık ortalama getirisi yüzde 1,21 olurken, YHZ, ICZ, THF ve TTE yüzde 6'nın üzerinde getiri sağlayarak bu ortalamadan belirgin biçimde ayrıştı. Bu dört fonun tüm TEFAS fonları içinde en yüksek getiriler arasına girmesi, hisse fonları tarafındaki performans farkını ortaya koydu.

Geçtiğimiz Hafta En Çok Kazandıran Fonlar

Şimşek, sosyal hesabından temmuz ayı bütçe gerçekleşmelerini değerlendirdi.

Jeopolitik gelişmelerin olumsuz etkilerine rağmen mali disiplini koruduklarını vurgulayan Şimşek, şunları kaydetti:

'Dezenflasyonu desteklemek amacıyla eşel mobil uygulaması kapsamında önemli ölçüde vergi gelirinden feragat etmemize ve iç talepteki dengelenmenin gelir performansı üzerindeki etkilerine rağmen bütçe hedeflerimiz doğrultusunda ilerliyoruz.'

Şimşek, borç yükünün azaltılmasında önemli faktör olan faiz dışı bütçe fazlasının ocak-temmuz döneminde geçen yıla göre 228 milyar lira artarak 470 milyar liraya ulaştığının altını çizerek, 'Finansman koşullarını gözeterek yurt içi borç çevirme oranımızı yüzde 87 seviyesinde tuttuk. Gelir politikalarımızda artan etkinlik ve güçlenen harcama disipliniyle sağladığımız mali alanı öncelikli alanlara yönlendirmeye ve dezenflasyon sürecini desteklemeye devam edeceğiz.' değerlendirmesinde bulundu.

Jeopolitik gelişmelerin olumsuz etkilerine rağmen mali disiplini koruyoruz.

Dezenflasyonu desteklemek amacıyla eşel mobil uygulaması kapsamında önemli ölçüde vergi gelirinden feragat etmemize ve iç talepteki dengelenmenin gelir performansı üzerindeki etkilerine rağmen bütçe: pic.twitter.com/d3oOtafkOf

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) August 17, 2026

Beşiktaş JK Başkanı Serdal Adalı ile TERA Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen'in katıldığı törende, Futbol A Takımı ve Erkek Basketbol Takımı forma sırt sponsorluğu anlaşmaları imzalandı.

Mayıs 2026'da Futbol A Takımı forma sırt sponsorluğuyla başlayan iş birliği, Erkek Basketbol Takımı'nın da dahil edilmesiyle genişletildi.

Taraflar ayrıca Beşiktaş JK ve bağlı ortaklıklarının finansal yapısının güçlendirilmesine yönelik kapsamlı bir finansal iş birliği süreci başlattı. Bu kapsamda finansal danışmanlık hizmetleri, uygun koşulların oluşması halinde bağlı ortaklıkların olası halka arz süreçleri, Beşiktaş SuperApp üzerinden TERA Yatırım Bankası aracılığıyla bankacılık hizmetlerinin sunulması ve Beşiktaş Futbol Yatırımları paylarına ilişkin olası blok satış işlemleri değerlendirildi.

Beşiktaş Jimnastik Kulübü Başkanı Serdal Adalı, 'Tera Holding ile iş birliğimiz devam edecektir. Bu iş birlikleri kaynak çeşitliliğinin artılması anlamında kulübümüze katkı sağlayacak. Bu doğrultuda Tera Yatırım ile birçok farklı alanda işbirliğine yönelik çalışmalara başladık. Tera Yatırım'la yapılan anlaşmanın Beşiktaş için hayırlı olacağına inanıyorum' dedi.

TERA Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen ise 'Beşiktaş ile yolculuğa çıkmak bizim için şeref ve gurur kaynağı. İş birliğimizin hayırlı olacağına inanıyoruz. Kalıcı başarı için ekonomik istikrar büyük fark yaratıyor. Ekonomik yapı büyük bir etken. Serdal Adalı, işin bu boyutu ile yakından ilgileniyor. Çok büyük emekler veriyor. İlerleyen süreçte Beşiktaş, ekonomi anlamında en güçlü takım olacaktır.' dedi.

Tezmen, ayrıca Beşiktaş ile olan birlikteliklerinin çok boyutlu olacağına ve finansal olarak örnek teşkil edeceğini bildirdi.

Yapılan açıklamalarda, söz konusu çalışmalarla Beşiktaş'ın mevcut borçluluğunun azaltılması, finansal yapısının güçlendirilmesi ve uzun vadeli finansal sürdürülebilirliğinin desteklenmesinin hedeflendiği belirtildi.

Beşiktaş ile TERA Grubu'nun, mevcut iş birliğini uzun vadeli ve sürdürülebilir bir stratejik iş ortaklığı çerçevesinde geliştirmeye yönelik görüşmelerini sürdüreceği bildirildi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek 9 Ağustos 2026'da açıkladı. Bakanlık, kamu harcamalarını analiz eden ve olası riskleri önceden belirleyen bir yapay zeka katmanını devreye aldı. Sistem çalışmaya başladığından bu yana toplam büyüklüğü 2 milyar lirayı aşan, verimsizlik riski taşıyan harcama işaretledi.

Kısaca devlet, kendi harcama kayıtlarını bir algoritmaya okutmaya başladı. Türkiye'de bunu yapan şirketlerin oranı ise oldukça düşük. TÜİK verisine göre yapay zeka kullanan işletmelerin yalnızca üçte biri bu teknolojiyi muhasebe ve finans tarafında kullanıyor. Bu yazıda sistemin nasıl çalıştığını, 2 milyar lira rakamının ne anlama geldiğini ve özel sektörün neden geride kaldığını ele alacağız.

Sistem Ne Kadar Büyük?

Yapay zeka katmanı sıfırdan kurulan bir sisteme değil, mevcut bir altyapının üstüne eklendi. Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi, kısaca BKMYBS, kamu maliyesinin dijital omurgası.

Bu ölçek meselenin neden yazılıma bırakıldığını da açıklıyor. Yılda 150 milyon muhasebe kaydını insan gözüyle taramak mümkün değil. Klasik denetim örneklem üzerinden çalışıyor, yani kayıtların küçük bir bölümü inceleniyor. Yapay zeka ise tamamına bakıp anormal olanı işaretliyor.

2 Milyar Lira Kayıp mı, Risk mi?

Burada dikkatli olmak gerekiyor, çünkü iki şey birbirine karışıyor.

Açıklamada geçen ifade şu: verimsizlik riski taşıyan harcama tespit edildi. Yani 2 milyar lira çalınmış ya da israf edilmiş para değil. Sistem, alışılmış kalıba uymayan işlemleri işaretliyor ve bunların incelenmesini sağlıyor.

Aradaki fark önemli. Bir harcama riskli görünüp incelendiğinde tamamen yerinde çıkabilir. Örneğin acil bir ihtiyaç, mevsimsel bir yoğunluk ya da tek seferlik bir yatırım kalıbın dışına düşer ancak yolsuzluk anlamına gelmez.

Bakanlığın çerçevesi de bu yönde. Şimşek açıklamasında amacın önleyici kontrol mekanizmasını güçlendirmek olduğunu belirtti. Yani hedef, para harcandıktan sonra hesap sormak değil, harcanmadan önce soru işaretini görmek.

Bir Yan Kazanç, 200 Milyon Sayfa Kağıt

Aynı dönüşümün beklenmeyen bir sonucu da var.

Bakanlığın açıklamasına göre 2025 ile 2026 döneminde sistem üzerinden yürütülen mali işlemlerde yaklaşık 200 milyon sayfa kağıt kullanımından tasarruf edildi. Bunun yaklaşık 5 bin ton karbon salımının önlenmesine katkı sağladığı belirtiliyor.

Bu rakam dijitalleşmenin ne demek olduğunu somutlaştırıyor. Ödeme emri belgesinin, imzanın ve faturanın elektronik ortama geçmesi yalnızca hız kazandırmıyor, fiziksel bir yükü de ortadan kaldırıyor.

Peki Özel Sektör Nerede?

İşin en şaşırtıcı tarafı burada.

TÜİK, ilk kez 2025 yılında Yapay Zeka İstatistikleri bültenini yayınladı. Verilere göre Türkiye'de yapay zeka teknolojilerinden herhangi birini kullanan işletmelerin oranı yüzde 7,5. Bu oran 2021'de yüzde 2,7 seviyesindeydi, yani dört yılda neredeyse üçe katlandı ancak hâlâ düşük.

Şirket büyüklüğüne göre tablo iyice ayrışıyor.

Yani büyük şirketlerin dörtte biri yapay zeka kullanıyor, küçük işletmelerde bu oran yüzde 7'nin altında.

Kullanım amacına bakıldığında devletin yaptığı işin özel sektörde ne kadar yaygın olduğu da görülüyor. Yapay zeka kullanan işletmelerin yüzde 46,5'i bunu pazarlama ve satış için, yüzde 41,1'i üretim ve hizmet süreçlerinde, yüzde 41'i araştırma ve geliştirmede kullanıyor. Muhasebe, kontrol veya finans yönetimi ise yüzde 33,7'de kalıyor.

Bu iki rakamı birleştirince tablo netleşiyor. Türkiye'de işletmelerin yüzde 7,5'i yapay zeka kullanıyor, kullananların da yalnızca üçte biri bunu mali kontrol tarafında yapıyor. Devletin şimdi devreye aldığı sistem tam olarak o alanda çalışıyor.

Şirketleri Ne Engelliyor?

TÜİK bunu da sormuş ve cevaplar sıralamalı biçimde yayınlanmış.

Yapay zeka kullanmayan ancak kullanmayı düşünen işletmelerin oranı yüzde 9. Bu grubun yüzde 74,2'si uzmanlık eksikliğini, yüzde 67,4'ü maliyetlerin yüksekliğini, yüzde 62,4'ü ise hukuki belirsizlikleri en büyük engel olarak gösteriyor.

Sıralama dikkat çekici. En büyük engel para değil, bilen insan bulamamak. Hukuki belirsizlik de üçüncü sırada duruyor ve bu, düzenleme tarafındaki boşluğun şirket kararlarını doğrudan etkilediğini gösteriyor.

Bireyler Şirketlerden Hızlı

İlginç bir ters durum var. Bireyler bu teknolojiyi işletmelerden çok daha hızlı benimsedi.

TÜİK verisine göre 2025 yılında bireylerin yüzde 19,2'si üretken yapay zeka kullandı. Oran erkeklerde yüzde 19,4, kadınlarda yüzde 18,8. Yaş grubuna bakıldığında 16 ile 24 yaş arasında yüzde 39,4'e çıkıyor, 25 ile 34 yaş arasında yüzde 30 seviyesinde. En düşük kullanım 65 ile 74 yaş grubunda.

Yani gençlerin neredeyse yüzde 40'ı bu araçları kullanırken küçük işletmelerin yüzde 7'si kullanıyor. Aradaki fark, teknolojinin şirkete girmesinin bireysel kullanımdan çok daha yavaş olduğunu gösteriyor. Bireysel kullanımın ne kadar hızlı yaygınlaştığını daha önce ele almıştık. Yapay Zekayı Artık Her 2 Kişiden Biri Kullanıyor

Bu Senin İçin Ne Anlama Geliyor?

Üç ayrı yerden dokunuyor.

Vergi mükellefi olarak. Kamu harcamasının denetimi örneklem yerine tamamına bakan bir sisteme geçiyorsa, hatanın yakalanma ihtimali artıyor. Bunun karşılığı hemen görünmez, ancak orta vadede kamu kaynağının kullanımına dair veri üretiyor.

Çalışan olarak. Muhasebe, kontrol ve raporlama işlerinde çalışıyorsan bu haber senin alanınla ilgili. Kayıtları tarayan ve anormal olanı işaretleyen bir katman, işin niteliğini değiştiriyor. Kayıt girme işi azalırken işaretleneni yorumlama işi artıyor.

İşletme sahibi olarak. TÜİK verisi bir fırsat da gösteriyor. Rakiplerinin yüzde 90'ından fazlası bu araçları henüz kullanmıyor. Üstelik en büyük engel maliyet değil, uzmanlık. Yapay zekanın gerçek maliyetinin nerede oluştuğunu ayrı bir yazıda incelemiştik. Yapay Zekanın Faturasını Kim Ödüyor?

Sıkça Sorulan Sorular

Kamu harcamalarını denetleyen yapay zeka sistemi nedir?

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi'ne yapay zeka destekli karar alma ve ileri analitik uygulamalar ekledi. Sistem kamu harcamalarını analiz edip riskli görünen işlemleri önceden işaretliyor.

2 milyar lira israf mı edildi?

Hayır. Açıklamada tespit edilenin verimsizlik riski taşıyan harcama olduğu belirtiliyor. Yani bu tutar kayıp olarak değil, incelenmesi gereken işlem hacmi olarak açıklandı.

Türkiye'de kaç şirket yapay zeka kullanıyor?

TÜİK'in 2025 bültenine göre işletmelerin yüzde 7,5'i yapay zeka teknolojilerinden en az birini kullanıyor. Bu oran 250 ve üzeri çalışanı olan şirketlerde yüzde 24,1'e çıkıyor, 10 ile 49 çalışanlı işletmelerde yüzde 6,6'da kalıyor.

Şirketler yapay zekayı en çok nerede kullanıyor?

Pazarlama ve satışta yüzde 46,5, üretim ve hizmet süreçlerinde yüzde 41,1, araştırma ve geliştirmede yüzde 41 oranında kullanılıyor. Muhasebe, kontrol veya finans yönetimindeki kullanım yüzde 33,7 seviyesinde.

Yapay zeka kullanımının önündeki en büyük engel ne?

TÜİK verisine göre kullanmayı düşünen işletmelerin yüzde 74,2'si uzmanlık eksikliğini, yüzde 67,4'ü yüksek maliyeti, yüzde 62,4'ü hukuki belirsizlikleri engel olarak gösteriyor.

Yapay zeka tartışması genellikle yeni bir ürün ya da yeni bir model üzerinden yürüyor.

Bu haber ise başka bir şey gösteriyor. Teknolojinin gerçek etkisi çoğu zaman göz alıcı bir üründe değil, kimsenin izlemediği bir muhasebe kaydında ortaya çıkıyor. Türkiye'de 150 milyon kayıt artık her yıl baştan sona taranıyor. Aynı işi yapan şirketlerin oranı ise üçte birin altında ve bu fark önümüzdeki yıllarda rekabetin nerede kurulacağını da belirleyecek.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar yayım tarihindeki (17 Ağustos 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir.

Kimse sana şunu söylemiyor: beşi de aynı şirketten çıkıyor. Üstelik o şirket çoğu zaman içinde durduğun mağazanın da sahibi.

Kısaca dünya gözlük piyasası altmış yılda tek bir şirketin etrafında kuruldu ve fiyatı belirleyen şey camın maliyeti olmaktan çıktı. Şirket, 60 Minutes programına verdiği yanıtta maliyetinin 20 katına kadar kazanabildiğini söylemiş, belirli kâr oranlarını ise tartışmayı reddetmişti. Bu düzen şimdi iki yönden zorlanıyor. Bir tarafta Çin'de yarım milyon nüfuslu bir şehir dünya camlarının yarısını üretiyor, diğer tarafta gözlük bir elektronik cihaza dönüşüyor. Bu yazıda zincirin nasıl kurulduğunu, hangi rakamın doğru hangisinin yanlış olduğunu ve Türkiye'de durumun ne olduğunu ele alacağız.

Aynı Şirket, Dört Ayrı Halka

EssilorLuxottica, 2018'de Fransız cam üreticisi Essilor ile İtalyan çerçeve üreticisi Luxottica'nın birleşmesiyle kuruldu. Bugün 150 ülkede 200 binden fazla çalışanı ve 18 bine yakın mağazası bulunuyor. 2025 yılı geliri 28,5 milyar euro.

Asıl mesele büyüklük değil, zincirin kaç halkasını birden tuttuğu.

Markalar. Ray-Ban, Oakley, Persol ve Oliver Peoples doğrudan şirketin. Bunun yanında Chanel, Prada, Armani, Burberry ve Versace gibi moda evlerinin gözlük üretimi lisans yoluyla yine aynı çatı altında yapılıyor. Moda evi telif alıyor, fiyatı ise üretici belirliyor.

Camlar. Varilux, Transitions ve Crizal gibi cam teknolojileri de aynı şirkete ait. Yani çerçeveyi seçtikten sonra camda da büyük olasılıkla aynı adrestesin.

Mağazalar. LensCrafters, Sunglass Hut, Pearle Vision, Vision Express ve Apollo aynı gruba bağlı.

Sigorta. Bu halka en az bilineni. EyeMed, Amerika'nın ikinci büyük görme sigortası ve yaklaşık 43 milyon üyesi var. EyeMed de aynı şirkete ait.

Amerika'da bir çalışan işvereninden görme sigortası alıyor, sigorta onu anlaşmalı mağazaya yönlendiriyor, o mağazada aynı grubun markalarını buluyor ve aynı grubun camını takıyor. Zincirin dört halkasında da aynı isim var, ancak hiçbirinde bu bağ yazmıyor.

Yüzde 80 Rakamı Doğru Değil

Bu konuda en çok tekrarlanan rakam yanlış ve düzeltmek gerekiyor.

2013 yılında yayınlanan 60 Minutes programından bu yana şirketin dünya gözlük pazarının yüzde 80'ini elinde tuttuğu söyleniyor. Optik sektörü yayınları bu oranı yanlışladı, doğrulama kuruluşu Snopes da iddiayı reddetti. Sektör kaynaklarına göre birleşme öncesinde Luxottica'nın payı yaklaşık yüzde 13, Essilor'un payı yüzde 14 seviyesindeydi.

Yani mesele pazarın tamamını elinde tutmak değil. Mesele zincirin farklı halkalarında aynı anda bulunmak. Bir şirket pazarın dörtte birini üretse bile markayı, camı, mağazayı ve sigortayı birlikte tutuyorsa fiyat üzerindeki etkisi payından büyük oluyor.

Şirketin kendi ifadesi de bu tabloyu tamamlıyor. 60 Minutes'a verdiği yanıtta maliyetinin 20 katına kadar kazanabildiğini belirtmiş, belirli kâr oranlarını ise tartışmayı reddetmişti.

Bu Düzen Nasıl Kuruldu?

Luxottica 1961'de İtalya'da küçük bir atölye olarak kuruldu. Önce çerçeve üretti, sonra markaları satın almaya başladı, doksanlarda ise perakende zincirlerini aldı.

Mantık şuydu: markayı üreten şirket aynı zamanda mağazayı da elinde tutarsa, rakip markanın rafta yer bulması yönetilebilir hale geliyor. Rekabet ortadan kalkmıyor, yalnızca aynı çatının altına giriyor.

2018'deki Essilor birleşmesiyle cam tarafı da eklendi ve zincir tamamlandı.

Mahkeme Ne Diyor?

Bu yapı hukuki olarak da tartışılıyor.

2023 yılında San Francisco'daki federal mahkemede açılan toplu davada 48 davalı bulunuyor ve iddia, gözlük fiyatlarının yüzde 1.000'e varan oranda şişirildiği yönünde. Dava dilekçesinde EyeMed'in üyelerini kendi grup şirketlerine yönlendirdiği ve bu bağın açıklanmadığı ileri sürülüyor. Şubat 2026'da benzer iddialarla yeni bir toplu dava daha açıldı.

Dilekçede yer alan bir cümle de dikkat çekiyor. LensCrafters'ın kurucusu E. Dean Butler'ın şirket için söylediği aktarılıyor: bu tekel değilse ne olduğunu bilmiyorum.

Ayrı bir dosyada ise LensCrafters'ın on yıl boyunca ölçüm sisteminin rakiplerinden beş kat daha hassas olduğunu iddia ettiği, bunun doğru olmadığı ve 39 milyon dolarlık uzlaşmanın Eylül 2024'te onaylandığı görülüyor.

Şirket bu iddiaları kabul etmiş değil, davalar sürüyor.

Çin'den Gelen Sessiz Darbe

Bu düzeni asıl zorlayan şey mahkeme değil, adını çoğu insanın hiç duymadığı bir şehir.

Danyang, Çin'in Jiangsu eyaletinde bir ilçe. Nüfusu bir milyonun altında. Yılda 400 milyondan fazla gözlük camı üretiyor ve bu, dünya üretiminin yaklaşık yarısına karşılık geliyor. Çin'in kendi üretiminin de yüzde 70 ile 80'ini burası karşılıyor.

Şehirde gözlük ve yan sektörlerde çalışan 1.600'den fazla şirket ve 50 binden fazla kişi var. Hikaye 1960'larda başlamış. Şanghay ve Suzhou'daki gözlük fabrikalarında çalışan bir grup genç Danyang'a gelmiş ve iş burada kök salmış.

Danyang bugün yalnızca ucuz üretim yapmıyor. Şehirdeki üreticiler yarı iletken sektöründen alınan litografi yöntemiyle camın üzerine nano yapılar işleyip yüksek numaralı camları çok daha ince hale getirebiliyor.

Yani rekabet artık yalnızca fiyattan gelmiyor.

Peki Tekel Çöktü mü?

Burada beklenenin tersi bir tablo var.

EssilorLuxottica'nın 2026 ilk yarı sonuçlarına göre gelir sabit kurla yüzde 9,7 artarak 14,8 milyar euroya çıktı. Düzeltilmiş faaliyet kârı yüzde 15 yükseldi. Perakende tarafında karşılaştırılabilir mağaza satışları ikinci çeyrekte yüzde 8 arttı.

Büyümenin kaynağı da klasik gözlük değil.

Şirket Meta ile birlikte ürettiği yapay zeka gözlüklerinde 2025 yılında 7 milyondan fazla satış yaptı. Bu rakam 2023 ve 2024 toplamında 2 milyon seviyesindeydi. 2026'nın ikinci çeyreğinde bu kalemin geliri neredeyse ikiye katlandı.

Talebin boyutunu gösteren bir ayrıntı da var. Meta, 6 Ocak 2026'da akıllı gözlüklerin İngiltere, Fransa, İtalya ve Kanada'ya açılmasını durdurdu. Gerekçe olarak Amerika'daki eşi görülmemiş talebi ve sınırlı stoku gösterdi, bekleme listeleri uzadı.

İlişki de derinleşti. Meta 2025 yılında EssilorLuxottica'nın yaklaşık yüzde 3'ünü satın aldı. Yani teknoloji şirketi artık yalnızca müşteri değil, ortak.

23 Haziran 2026'da atılan adım tabloyu tamamlıyor. İki şirket, 299 dolardan başlayan ve 26 farklı stil içeren Meta Glasses koleksiyonunu satışa çıkardı. Yani akıllı gözlük artık üst segment ürünü olmaktan çıkıp yaygınlaşma aşamasına geçti.

Tablo şöyle özetlenebilir: ucuz cam alttan geliyor, şirket yukarı kaçıyor. Camın fiyatı düştükçe gözlük bir optik ürün olmaktan çıkıp giyilebilir bir cihaza dönüşüyor ve fiyatı da o dünyanın kurallarına göre belirleniyor. Meta'nın bu alandaki hedeflerini daha önce ele almıştık.

Türkiye'de Durum Ne?

Türkiye gözlük ve optik pazarı 2024 yılında yaklaşık 1,17 milyar dolar büyüklüğe ulaştı. TechSci Research'ün raporuna göre pazarın 2030'a kadar 2,04 milyar dolar seviyesine çıkması bekleniyor.

Akıllı gözlük tarafında ise bir gecikme var. Meta Glasses koleksiyonunun ilk etapta satışa çıktığı ülkeler arasında Amerika, Kanada, İngiltere, Fransa, İtalya, Almanya ve İspanya bulunuyor. Türkiye açıklanan pazarlar arasında yer almıyor.

Tüketici tarafında iki başlık öne çıkıyor.

Devlet katkısında rakam karışıklığı var. Sosyal Güvenlik Kurumu, doktor reçetesiyle alınan gözlüklerde cam ve çerçeve masrafına katkı sağlıyor. Uygulamada çerçeve için üç yılda bir, cam için yılda bir kez destek veriliyor. Ancak basında dolaşan tutarlar konusunda sektörde tartışma var. Optisyen yayınlarında, 17 Ocak 2026 tarihli düzenlemede söz konusu tutarlara dair açık bir hüküm bulunmadığı belirtiliyor.

Yani hakkının ne kadar olduğunu öğrenmek için haber başlıklarına değil, doğrudan resmi kaynağa bakmak gerekiyor. E-Devlet üzerinden Medula optik cam ve çerçeve bilgisi sorgulanabiliyor.

Optisyenler baskı altında. Sektör yayınlarında 2026 yazı boyunca ekonomik durgunluk ve kontrolsüz satış kanallarının piyasayı zayıflattığına dair uyarılar yer aldı.

Gözlük Alırken Neye Bakmalısın?

Bu yazının amacı marka önermek değil, fiyatın nasıl oluştuğunu göstermek. Buradan çıkan pratik dört başlık var.

Çerçeve ile camı ayrı düşün. Faturanın büyük bölümü çoğu zaman camdan geliyor. İnceltme, antirefle ve renk değiştirme gibi katmanların her biri fiyatı ayrı ayrı artırıyor. Hangisinin sana gerçekten gerektiğini sormak, çerçeve pazarlığından daha çok kazandırıyor.

Numaranı bil. Reçetendeki değerler senin. Aynı reçeteyle farklı yerlerden fiyat almak, aynı ürünün ne kadar değiştiğini gösteriyor.

Devlet katkını sorgula. Hakkın olup olmadığını E-Devlet üzerinden öğrenip mağazaya öyle gitmek, katkının üstünü ödeyip ödemeyeceğini baştan bilmeni sağlıyor.

Marka çeşitliliğinin bir kısmı görünürde. Vitrinde farklı isimler görüyor olman, farklı şirketlerin rekabet ettiği anlamına gelmiyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Ray-Ban ve Oakley aynı şirketin mi?

Evet. İkisi de EssilorLuxottica bünyesinde. Şirket ayrıca Chanel, Prada, Armani ve Burberry gibi moda markalarının gözlüklerini lisansla üretiyor ve Varilux ile Transitions gibi cam teknolojilerine sahip.

Bir şirket gözlük pazarının yüzde 80'ini mi elinde tutuyor?

Hayır. Bu rakam 2013 tarihli bir televizyon programından yayıldı ancak optik sektörü yayınları ve doğrulama kuruluşu Snopes tarafından yanlışlandı. Birleşme öncesinde Luxottica'nın payı yaklaşık yüzde 13, Essilor'un payı yüzde 14 seviyesindeydi. Fiyat etkisi pazar payından değil, zincirin farklı halkalarında aynı anda bulunmaktan geliyor.

Gözlük fiyatını ne belirliyor?

Şirket 60 Minutes programına maliyetinin 20 katına kadar kazanabildiğini söylemiş, belirli kâr oranlarını tartışmayı reddetmişti. Amerika'da açılan toplu davada ise fiyatların yüzde 1.000'e varan oranda şişirildiği iddia ediliyor. Şirket iddiaları kabul etmiş değil, dava süreci devam ediyor.

Çin'de üretilen camlar kaliteli mi?

Danyang dünya cam üretiminin yaklaşık yarısını karşılıyor ve buradaki üreticiler yüksek kırılma indisli camlar ile litografi gibi ileri yöntemler kullanıyor. Kalite üreticiye ve ürün sınıfına göre değişiyor, tek bir cevap vermek doğru olmaz.

SGK gözlük katkısı ne kadar?

Uygulamada çerçeve için üç yılda bir, cam için yılda bir kez katkı veriliyor. Tutarlar konusunda basında farklı rakamlar dolaştığı için güncel hakkın E-Devlet üzerinden Medula optik cam ve çerçeve bilgisi ekranından sorgulanması gerekiyor.

Akıllı gözlük Türkiye'de satılıyor mu?

Meta Glasses koleksiyonunun 23 Haziran 2026'da açıklanan ilk satış pazarları arasında Türkiye bulunmuyor. Şirket koleksiyonun yıl içinde başka pazarlara açılacağını belirtiyor.

Gözlük altmış yıl boyunca basit bir üründü. Bir çerçeve, iki cam ve birkaç vida.

O basitliğin üzerine kurulan şey ise bir üretim başarısı değil, bir zincir kontrolüydü. Şimdi zincirin alt ucu Çin'de kopuyor, üst ucu ise elektroniğe bağlanıyor. Yani gözlüğün fiyatını bundan sonra camın maliyeti değil, içine konan çip belirleyecek.

Ekonomi ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Ekonomi

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar yayım tarihindeki (17 Ağustos 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir.

Endeksin alt detaylarına bakıldığında tüketicinin mevcut durum algısı, 12 aylık beklentilerinde gerileme görülürken, tüketim eğilimde artış izlendi.

Mevcut durum algısı ve beklentilerde sınırlı düşüş olmasına rağmen tüketim eğilimindeki güçlü yükseliş artışın temel nedeni görünüyor.

Endeksin alt sorularında izlenen işsizlik eğilimindeki artış ekonomik aktivitedeki yavaşlama algısının düşüşte etkili olabileceğini gösteriyor. Yine de son üç ayda iyileşen 12 aylık beklentilerin ve aynı şekilde düşüş eğiliminde olan tüketim eğiliminin bir eğilim değişikliğinde olup olmadığını anlamak için bir süre daha izlemek gerekiyor.

Bu çerçevede, Bloomberg HT Tüketici Beklenti Ön Endeksi bir önceki ayın nihai endeksine göre yüzde 2.56 oranında azalarak 78,15 değerini alıyor.

Diğer taraftan, içinde bulunduğumuz dönemin dayanıklı tüketim malları ile otomobil ve konut alımı için uygunluğunu ölçmeye çalışan Bloomberg HT Tüketim Eğilimi Ön Endeksi ise yüzde 11,66 oranında artarak 79,92 seviyesine geliyor.

Kurum, özellikle Avrupa ve gelişmekte olan piyasalarda kârlılık görünümünün güçlenmesinin yatırımcılar için yeni fırsatlar sunduğunu belirtti.

Raporda, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) eylül ayında faiz artırma ihtimaline yönelik piyasa beklentilerinin zayıfladığına dikkat çekildi. Raporda, Fed Başkanı Kevin Warsh'ın enflasyon hedeflerine bağlı kalırken mevcut enflasyon göstergelerinin yeterliliğini sorgulayan açıklamalarının ardından yatırımcıların daha güvercin bir para politikası beklentisi geliştirdiği ifade edildi.

Yapay zekâ Asya'yı desteklemeyi sürdürüyor

HSBC'nin raporuna göre Asya piyasaları ikinci çeyrek bilanço dönemini güçlü geçirdi. Özellikle Güney Kore ve Tayvan'da yapay zekâya yönelik bellek ve donanım talebi teknoloji şirketlerinin kârlarında güçlü artışlar sağladı. Bununla birlikte piyasalardaki liderliğin son dönemde kısmen değiştiği belirtildi.

Raporda, yarı iletken ağırlıklı Güney Kore ve Tayvan borsalarının güçlü finansal sonuçlara rağmen dalgalı seyrettiği, buna karşılık Çin ana karasının tüketim, sağlık ve malzeme sektörlerinin desteğiyle öne çıktığı kaydedildi. HSBC, Asya'da yatırım fırsatlarının artık yalnızca çip üreticileriyle sınırlı olmadığı görüşünü paylaştı.

Avrupa 'anti-balonu' olarak öne çıkıyor

HSBC Asset Management, Avrupa hisse senetlerinin düşük ekonomik büyüme ortamına rağmen ABD piyasalarına yakın bir performans göstermesinin dikkat çekici olduğunu vurguladı.

Raporda, MSCI Avrupa endeksinde şirket kârlılıklarının 2026 yılında yıllık bazda yaklaşık yüzde 18 büyümesinin beklendiği belirtilirken, enerji, finans ve sanayi sektörlerinde güçlü sonuçların görüldüğü ifade edildi. Kurum, daha düşük değerlemeler ve yükselen kâr beklentileri nedeniyle Avrupa piyasalarının yatırımcılar açısından bir 'anti-balon' niteliği taşıyabileceğini değerlendirdi.

Türkiye dahil gelişmekte olan ülkelerde faiz indirim alanı genişliyor

Raporda, temmuz ayı enflasyon verilerinin Latin Amerika, Orta ve Doğu Avrupa, Orta Doğu, Afrika ile Asya'daki birçok gelişmekte olan ülkede beklentilerin altında kaldığı belirtildi.

HSBC, Brezilya, Macaristan ve Türkiye'de faiz indirimlerinin başlamış olmasının diğer gelişmekte olan ülkelerde de para politikası gevşemesine alan açabileceğini vurguladı. Kuruma göre bu durum, piyasa kazançlarının yalnızca yapay zekâ ve yarı iletken odaklı piyasalarda değil, daha geniş bir gelişmekte olan ülke grubuna yayılmasını sağlayabilir.

Ancak raporda, güçlü El Niño etkisinin gıda enflasyonunu yeniden yükseltebileceği uyarısı da yapıldı. Ayrıca Hürmüz Boğazı kaynaklı enerji arzı risklerinin ve yükselen gübre fiyatlarının enflasyon üzerinde ilave baskı oluşturabileceği ifade edildi.

Küresel yatırım fırsatları genişliyor

HSBC Asset Management, yapay zekânın küresel piyasalardaki en önemli temalardan biri olmayı sürdürdüğünü ancak yatırım fırsatlarının artık daha geniş bir coğrafya ve sektör yelpazesine yayıldığını belirtti.

Rapora göre Avrupa'daki hızlanan kâr büyümesi, Çin piyasalarındaki toparlanma ve gelişmekte olan ülkelerde enflasyondaki iyileşme sinyalleri, yatırımcıların 2027'ye yaklaşırken portföylerinde bölgesel çeşitlendirmeyi artırmaları için güçlü gerekçeler oluşturuyor.

İç talepteki zayıflama da dikkat çekti. Perakende satışlar temmuz ayında yıllık bazda yalnızca yüzde 0,6 arttı. Ekonomistlerin beklentisi yüzde 1,5 artış yönündeydi. Böylece tüketim tarafındaki toparlanmanın beklenenden daha kırılgan olduğu görüldü.

Yatırımlardaki düşüş hızlandı

Çin'de sabit varlık yatırımları da ekonomideki zayıflığın önemli göstergelerinden biri oldu. Yılın ilk yarısında yüzde 5,7 gerileyen sabit varlık yatırımları, ilk yedi ayda yıllık bazda yüzde 6,7 düştü. Piyasa beklentisi ise yüzde 6,2'lik bir daralma yönündeydi.

İşgücü piyasasında da bozulma görüldü. Çin'de kentsel işsizlik oranı hazirandaki yüzde 5 seviyesinden temmuz ayında yüzde 5,2'ye yükseldi.

Ulusal İstatistik Bürosu, ekonominin yılın başından bu yana istikrarlı seyrini koruduğunu ancak dış ortamın karmaşık ve dalgalı, iç talebin ise zayıf olduğunu belirtti. Kurum, bazı şirketlerin operasyonel zorluklarla karşı karşıya kaldığına dikkat çekerek ekonomik toparlanmanın temellerinin daha da güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Zayıf iç talep büyüme üzerinde baskı oluşturuyor

Çin ekonomisinde son dönemde uygulanan mali sıkılaştırma politikalarının yanı sıra zayıf iç talep ve aşırı hava koşullarının neden olduğu aksaklıklar da büyüme üzerinde baskı oluşturdu.

İhracatın güçlü seyretmesine rağmen ekonomik büyüme, ikinci çeyrekte hükümetin yıllık yüzde 4,5-5 aralığındaki büyüme hedefinin altında kaldı. Bloomberg Economics ise büyüme ivmesinin ağustos ayının başında daha da zayıfladığını tahmin ediyor.

Temmuz ayında Çin'in geniş kesimlerini etkileyen şiddetli yağışlar ve kuvvetli rüzgarlar, fabrikalar ve limanlarda geçici kapanmalara ve elektrik kesintilerine yol açtı. On binlerce kişi de güvenlik gerekçesiyle tahliye edildi. Hava koşullarının ekonomide yarattığı etkinin geçici olması beklenirken, politika yapıcılar büyüme hedefine ulaşmak için ilave destek gerekip gerekmediğini değerlendirmek üzere ekonomik verileri yakından izliyor.

Otomotiv sektöründe satışlar sert geriledi

Tüketici talebindeki zayıflığın en belirgin yansımalarından biri otomotiv sektöründe görüldü. Çin'de binek araç satışları temmuz ayında yüzde 21 geriledi.

Çinli otomobil üreticileri ise yoğun fiyat rekabetinin yanı sıra yüksek hammadde maliyetleriyle mücadele ediyor. Sektörde devam eden indirim kampanyaları da şirketlerin kâr marjları üzerinde baskı oluşturuyor.

Son veriler, ihracatın desteğine rağmen Çin ekonomisinde iç talep, yatırımlar ve tüketim tarafındaki zayıflığın sürdüğünü ortaya koyarken, büyüme hedefinin yakalanabilmesi için politika desteğinin artırılıp artırılmayacağı önümüzdeki dönemin önemli gündem maddelerinden biri olacak.

Kallas, Alman Die Welt gazetesine verdiği röportajda, Rusya-Ukrayna savaşı ve AB'nin yaptırım politikasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

AB yaptırımlarının Rusya'ya şimdiye kadar 1 trilyon avronun üzerinde maliyete yol açtığına işaret eden Kallas, 'Sonbaharda Rusya'ya yönelik savaşın başlangıcından bu yana en geniş kapsamlı yaptırım listesini sunacağım.' ifadesini kullandı.

Yeni kısıtlayıcı tedbirlerin kabul edilmesi halinde yaptırım uygulanan Rus kişi, şirket ve kuruluşların sayısının üçte bir oranında artacağına dikkati çeken Kallas, savaş bitene kadar Rusya üzerindeki baskının artırılması gerektiğini belirtti.

Kallas, yeni yaptırım listesinin kapsamı ve hangi kişi veya kuruluşları içereceğine ilişkin detayları ise paylaşmadı.

AB, şimdiye kadar savaş nedeniyle Rusya'ya yönelik 21 yaptırım paketini hayata geçirdi. Bu çerçevede Rusya'ya ticaret, finans, enerji, sanayi, teknoloji, ulaşım, çift kullanımlı ve lüks ürünler ile altın ve elması kapsayan geniş bir yelpazede kısıtlamalar uygulanıyor.

Deniz yoluyla taşınan ham petrol ile bazı petrol ürünlerinin Rusya'dan AB'ye gönderilmesine yönelik yasak, Rus bankalarına yönelik işlem kısıtlamaları ve çok sayıda Rus medya kuruluşunun yayın faaliyetlerinin askıya alınması da yaptırımlar arasında bulunuyor.

AB'nin Rusya'nın Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü, egemenliğini ve bağımsızlığını tehdit eden eylemleri nedeniyle uyguladığı yaptırımlar kapsamında yaklaşık 3 bin kişi ve kuruluş bulunuyor.

AB'de Rusya'ya yönelik yaptırımların kabul edilebilmesi için üye ülkelerin oy birliği gerekiyor.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, temmuz ayına ilişkin bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, temmuzda bütçe gelirleri geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 28,8 artarak 1 trilyon 412 milyar 397 milyon liraya yükseldi. Bütçe giderleri de yüzde 59,8 artışla 1 trilyon 790 milyar 502 milyon liraya ulaştı.

Ocak-temmuz döneminde ise bütçe gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37,4 artışla 9 trilyon 199 milyar 742 milyon liraya çıktı. Bütçe giderleri de aynı dönemde yüzde 36,6 yükselerek 10 trilyon 520 milyar 682 milyon lira oldu.

Merkezi yönetim bütçesi, temmuzda, 378 milyar 105 milyon lira, ocak-temmuz döneminde 1 trilyon 320 milyar 940 milyon lira açık verdi.

UBS, altında ons başına 4,000 dolar ve altına doğru gerilemelerin yapısal bir bozulma işareti değil, alım fırsatı olabileceğini değerlendirdi. Banka orta ve uzun vadede olumlu bir duruş sergiliyor.

Bankaya göre bu seviyeler pozisyon oluşturmak için potansiyel noktalar sunuyor. Son değerlendirmelerin bazılarında 2027'nin ilk yarısı için 5,000 dolara yakın hedefler yer aldı.

UBS, bu görünümü düşen reel faizlere, zaman içinde zayıflaması beklenen dolara ve resmi sektörden gelen talebin sürmesine bağladı.

13 Ağustos 2026 itibarıyla altının spot fiyatı ons başına 4,350 ile 4,440 dolar aralığında seyretti. Bu seviye, temmuzdaki 3,986-4,000 dolar civarındaki diplerden kısmi bir toparlanmaya işaret ederken, yılın başında görülen 5,500-5,600 dolara yakın tüm zamanların zirvesinin belirgin biçimde altında kaldı.

Altın, ocak ayında jeopolitik gerilimler ve yatırım girişlerinin etkisiyle 5,500 doların üzerinde rekor bölgeye yükseldikten sonra sert bir düzeltme yaşadı. Metal, haziran ortası ve sonu ile temmuzda 4,000 dolara yakın veya kısa süreliğine bu seviyenin altındaki fiyatları test etti; bazı ölçümlere göre zirveden yaklaşık %25-30 gerileyerek son 10 yılın en sert çeyreklik düşüşlerinden birini kaydetti.

Citi, TCMB'nin yaklaşık yüzde 40 seviyesindeki ortalama fonlama maliyetini yüzde 37'lik politika faiziyle yeniden hizalamasında sermaye girişlerinin hızı ve dolarizasyon eğiliminin belirleyici olacağını öngördü.

Enflasyon hedefiyle fark açıldı

Analizde, jeopolitik gelişmelerin yanı sıra petrol, doğal gaz ve gıda fiyatlarındaki dalgalanmaların etkisiyle TCMB'nin 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26'dan yüzde 28'e yükselttiği hatırlatıldı.

Citi ekonomistleri, yüzde 28'lik tahminin TCMB'nin yüzde 24 seviyesindeki ara hedefinin 4 puan üzerinde olduğuna dikkat çekti. Mayıs ayında 2 puan olan farkın genişlemesinin, ara hedefin enflasyon beklentilerini çıpalama gücü açısından soru işaretleri oluşturduğu belirtildi.

TCMB'nin fonlamayı halen daha yüksek maliyetli gecelik faiz üzerinden gerçekleştirdiğine işaret edilen analizde, bir haftalık repo faizine dönüşün zamanlamasının piyasa koşullarına bağlı olacağı ifade edildi.

Citi'nin 2026 enflasyon beklentisi yüzde 31,8

Citigroup, Türkiye'de 2025 sonunda yüzde 30,9 olarak gerçekleşen enflasyonun 2026 sonunda yüzde 31,8 seviyesine yükseleceğini tahmin ediyor.

Raporda, gıda fiyatlarının seyri, sonbahar aylarında giyim enflasyonunda oluşabilecek yukarı yönlü riskler ve iç talepteki zayıflamanın hizmet enflasyonunu ne ölçüde baskılayacağı, enflasyon görünümünün temel belirleyicileri arasında gösterildi.

Citi, bu görünüm doğrultusunda TCMB'nin temkinli para politikası duruşunu korumasını ve faiz indirimlerine kademeli biçimde devam etmesini bekliyor.

Analizde ayrıca, para politikasının gelecekteki seyrinde sermaye akımlarının ve dolarizasyon eğiliminin yakından izleneceği vurgulandı.

Türkiye İstatistik Kurumu, temmuz ayına ilişkin motorlu kara taşıtları istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, temmuzda trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 19,4 azalarak 207 bin 508 oldu. Temmuzda kaydı silinen taşıt sayısı ise yüzde 14,3 artışla, 5 bin 358'den 6 bin 124'e yükseldi. Böylece trafikteki toplam taşıt sayısı, yılın 7 ayında 201 bin 384 artış gösterdi.

Temmuzda trafiğe kaydı yapılan taşıtların yüzde 48,1'ini motosiklet, yüzde 38'ini otomobil, yüzde 9,4'ünü kamyonet, yüzde 1,9'unu kamyon, yüzde 1,6'sını traktör, yüzde 0,6'sını minibüs, yüzde 0,3'ünü otobüs ve yüzde 0,1'ini özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Söz konusu ayda trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısında, bir önceki aya göre yüzde 6,6 artış gerçekleşti.

Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı bir önceki aya göre otobüste yüzde 39,5, kamyonda yüzde 34,5, kamyonette yüzde 18,7, otomobilde yüzde 6,9, motosiklette yüzde 3,7 artarken özel amaçlı taşıtta yüzde 44,3, minibüste yüzde 4,8 ve traktörde yüzde 0,8 azalış gösterdi.

Temmuzda, geçen yılın aynı ayına göre trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı yüzde 19,4 azaldı. Söz konusu dönemde trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı otobüste yüzde 33,5, kamyonda yüzde 13,6, minibüste yüzde 1,8 artarken özel amaçlı taşıtta yüzde 49,1, kamyonette yüzde 30,3, otomobilde yüzde 26, motosiklette yüzde 12,5 ve traktörde yüzde 0,6 geriledi.

Trafiğe kayıtlı araç sayısı temmuz sonu itibarıyla 34,7 milyonu geçti

Trafiğe kayıtlı araç sayısı, temmuzda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,5 artarak, 32 milyon 618 bin 554'ten 34 milyon 746 bin 396'ya yükseldi.

Temmuz sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı taşıtların yüzde 51,7'sini otomobil, yüzde 21,7'sini motosiklet, yüzde 14,4'ünü kamyonet, yüzde 6,7'sini traktör, yüzde 3'ünü kamyon, yüzde 1,6'sını minibüs, yüzde 0,6'sını otobüs ve yüzde 0,3'ünü özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Devri yapılan araçlar

Devri yapılan toplam 907 bin 846 taşıtın yüzde 64,8'ini otomobil, yüzde 14,2'sini kamyonet, yüzde 13,7'sini motosiklet, yüzde 2,9'unu traktör, yüzde 2'sini kamyon, yüzde 1,7'sini minibüs, yüzde 0,5'ini otobüs ve yüzde 0,2'sini özel amaçlı taşıtlar olarak kayda geçti.

Temmuzda trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 11,2'si Renault, yüzde 8,3'ü Fiat, yüzde 8,2'si Togg, yüzde 8'i Hyundai, yüzde 7,9'u Volkswagen, yüzde 6,8'i Toyota, yüzde 5,4'ü Skoda, yüzde 5,2'si Citroen, yüzde 4,7'si Peugeot, yüz de 3,9'u Mercedes-Benz, yüzde 3,5'i Opel, yüzde 3,2'si Nissan, yüzde 3,1'i BMW, yüzde 3,1'i Kia, yüzde 2,3'ü Volvo, yüzde 2'si Chery, yüzde 1,7'si Audi, yüzde 1,7'si Mini, yüzde 1,5'i Dacia, yüzde 1,2'si Jeep ve yüzde 6,8'i diğer markalardan oluştu.

Ocak-temmuzda geçen yılın aynı dönemine göre, trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı yüzde 13,1 azalarak 1 milyon 170 bin 247 olurken trafikten kaydı silinen taşıt sayısı yüzde 21,2 artarak 35 bin 336 oldu. Böylece ocak-temmuz döneminde trafikteki toplam taşıt sayısında 1 milyon 134 bin 911 artış gerçekleşti.

Ocak-temmuz döneminde, trafiğe kaydı yapılan 534 bin 811 otomobilin yüzde 41'i benzin, yüzde 31,8'i hibrit, yüzde 18'i elektrikli, yüzde 8,1'i dizel ve yüzde 1,1'i LPG yakıtlı oldu.

Temmuz sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı 17 milyon 959 bin 336 otomobilin ise yüzde 32,1'i dizel, yüzde 31'i benzin, yüzde 29,3'ü LPG, yüzde 4,9'u hibrit ve yüzde 2,6'sı elektrikli oldu. Otomobillerin yüzde 0,2'sinin ise yakıt türü bilinmiyor.

Ocak-temmuz döneminde, trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 31,8'i 1300 ve altı, yüzde 16,2'si 1401-1500, yüzde 14,5'i 1501-1600, yüzde 10,5'i 1301-1400, yüzde 8'i 1601-2000, yüzde 0,9'u 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahip bulunuyor.

Söz konusu dönemde, trafiğe kaydı yapılan otomobillerin yüzde 41,6'sı gri, yüzde 25,7'si beyaz, yüzde 11,9'u siyah, yüzde 9,9'u mavi, yüzde 5,7'si yeşil, yüzde 3,2'si kırmızı, yüzde 1,3'ü kahverengi, yüzde 0,3'ü turuncu, yüzde 0,3'ü sarı ve yüzde 0,1'i diğer renkteki araçlardan oluştu.