Küresel piyasalarda, ABD-İran hattındaki olumlu diplomatik gelişmelere karşın, ABD Merkez Bankasının (Fed) şahin para politikası duruşunu gelecek yıl da sürdüreceğine ilişkin beklentilerin güçlenmesi ve teknoloji şirketlerinin artan nakit ihtiyacına ilişkin endişeler fiyatlamaları zorlaştırıyor.

Orta Doğu'da kalıcı barış sağlanması için ABD ile İran arasındaki görüşmeler sürüyor. Taraflar arasındaki diplomatik temaslarda ilerleme sağlanırken, Katar ile Pakistan, ABD ve İranlı yetkililerin 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varmayı hedefleyen bir yol haritası üzerinde mutabık kaldıklarını açıkladı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren 60 günlük geçici bir genel lisans yayımlandığını duyurdu.

Savaşın enflasyon ve büyüme beklentilerini değiştirmesiyle ileriye dönük şahinleşen para politikalarına yönelik öngörülerin kuvvetlenmesi piyasalarda risk algısının yükselmesine neden oldu.

Analistler, bu hafta açıklanacak ABD'nin ilk çeyrek nihai büyüme verileriyle Fed'in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verilerinin yatırımcıların odağında bulunduğunu belirtti.

Fed'in geçen haftaki 'şahin' toplantısının ardından, faiz artırımı beklentilerinin güçlendiğine işaret eden analistler, söz konusu verilerde bankanın gelecek dönemde atacağı para politikası adımlarına dair daha fazla ipucu aranacağını söyledi.

Bu gelişmelerin yanı sıra bugün dünya genelinde açıklanacak sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin de ekonomilerin gidişatına ilişkin bilgi sağlaması bekleniyor.

Öte yandan yakın zamanda Nasdaq'ta işlem görmeye başlayan SpaceX, şirketin ilk teminatsız kıdemli tahvil satışına başlayacağını ve satıştan elde edilecek gelirin mevcut köprü kredisi borçlarının kapatılması için kullanılacağını duyurdu.

Söz konusu gelişme yapay zeka ve teknoloji şirketlerinde borçlanma ve nakit ihtiyacı baskısının oluşabileceğine yönelik soru işaretlerini artırdı.

- Dolar endeksi yükselişini 4. işlem gününe taşıdı

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde yaklaşık 5 baz puan yükselişle yüzde 4,51'e çıkarkeni yeni işlem gününde ise yüzde 4,50'de dengelendi.

Fed'e yönelik faiz artırımı ihtimallerin artmasıyla dolar endeksi kritik 100 seviyesinin üzerinde kalmayı sürdürüyor. Endeks, dün yüzde 0,2 artışla 101 seviyesine çıkarak yükselişini 4. işlem gününe taşıdı. Dolar endeksi yeni günde ise yatay seyreidiyor.

Yükselen tahvil faizi ve güçlenen dolar altın fiyatlarında geri çekilmeyi hızlandırdı. Altının ons fiyatı şu sıralarda yüzde 1,7 düşüşle 4 bin 120 dolardan alıcı buluyor. Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,5 azalışla 77,3 dolarda seyrediyor.

Kurumsal tarafta yapay zeka sektöründe 'yetenek savaşları' da fiyatlamalarda etkili oluyor. Son günlerde iki önemli araştırmacısının rakiplere geçmek üzere şirketten ayrılması üzerine Alphabet'in hisseleri de yüzde 5 düşüş gösterdi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın ülkenin mühimmat stoklarının durumunu görüşmek üzere ana yüklenicileri ve ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkililerini Beyaz Saray'a çağırdığına dair haber sonrasında bazı savunma şirketlerinin hisseleri düştü.

Lockheed Martin hisseleri yüzde 3,4, L3Harris Technologies hisseleri yüzde 3, Northrop Grumman hisseleri yüzde 2,7, RTX Corp. yüzde 2 ve General Dynamics yüzde 1,9 geriledi.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,37, Nasdaq endeksi yüzde 1,33 düşerken Dow Jones endeksi yüzde 0,29 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

- Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsaları ABD-İran müzakerelerindeki gelişmelere ve İngiltere'deki siyasi belirsizliklere ilişkin haberlerle karışık bir seyir izledi. Bölgede Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın konuşması yakından takip edildi.

Enflasyonun orta vadeli yüzde 2 hedefiyle istikrara kavuşmasını sağlamak için, haziran toplantısında üç ana ECB faiz oranını 25 baz puan artırma kararını aldıklarını anımsatan Lagarde, 'Bu kararla, savaşa bağlı belirsizliği yönetmek için iyi bir konumda kalmaya devam ediyoruz.' dedi.

Öte yandan İngiltere Başbakanı Keir Starmer, partisinin kendisini gelecek seçimde lider olarak görmek istemediğini belirterek görevinden istifa ettiğini açıkladı.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,72, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,62 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,25 gerilerken İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yatay seyretti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif seyirle başladı.

- Asya borsaları negatif seyrediyor

ABD ve Avrupa tarafındaki risk algısının yeni günde Asya'ya taşınmasıyla bölge piyasaları negatif seyrediyor. Yapay zeka ve teknoloji odaklı Güney Kore'de Kospi endeksinin yüzde 7,4 düşmesi dikkati çekti.

Analistler, yapay zeka şirketlerine yönelik mevcut soru işaretlerinin yeniden belirmesinin yanı sıra yatırımcıların kar alma güdülerinin de devreye girmesini Kospi endeksindeki sert düşüşün nedenleri arasında gösterdi.

Öte yandan bölgede bugün açıklanan verilere göre, Japonya'da haziran ayı imalat sanayi PMI 54,9 ile beklentileri aştı. Ülkede hizmet sektörü PMI 51,8 ve bileşik PMI 52,5 ile önceki aya göre hızlanmaya işaret etti.

Bunun yanı sıra dolar/yen paritesi 161,9'a çıkarak 3 Temmuz 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine yükseldi.

Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile küresel finans piyasalarını görüşmek üzere çevrimiçi bir toplantı gerçekleştirdi. Katayama yaptığı açıklamada, 'Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler ve bu faktörlerin potansiyel etkileri de dahil olmak üzere küresel finans piyasalarını çevreleyen durumu görüştük' dedi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 7,4, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,6 düştü.

- Borsa günü yatay seyirle tamamladı

Dün, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, yatay seyirle 14.729,65 puandan günü tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,11 geriledi.

Dolar/TL dünü 46,4670'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,4760'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi ve finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerinin, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.400 puanın destek, 14.900 ve 15.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, haziran ayı finansal hizmetler güven endeksi

10.30 Almanya, haziran ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI

11.00 Avro Bölgesi, haziran ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI

11.30 İngiltere, haziran ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI

14.30 Türkiye, nisan ayı finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri

16.45 ABD, haziran ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI

17.00 ABD, haziran ayı Richmond Fed imalat sanayi endeksi

Bir ülke net borç verici konumundaysa, ekonomideki toplam tasarruflar toplam yatırımlardan fazladır. Bu durumda ülke, tasarruf fazlasını yurt dışına yönlendirir ve dış dünyaya net finansal kaynak aktarır. Bu durum genellikle cari fazla veren ekonomilerde görülür.

Bir ülke net borç alıcı konumundaysa, toplam yatırımlar tasarruflardan fazladır. Bu durumda yatırımları finanse etmek için dış kaynak kullanımına ihtiyaç duyulur. Bu durum genellikle cari açık veren ekonomilerde görülür.

IMF ve diğer uluslararası kuruluşlar bu kavramları kullanarak ülkelerin tasarruf-yatırım dengesini, cari işlemler dengesini ve dış finansman ihtiyacını değerlendirir.

Makroekonomide temel ilişki şöyledir:

Net Borç Verme / Net Borç Alma = Tasarruflar (S) − Yatırımlar (I)

Buna göre:

• S > I ise ekonomi net borç vericidir.

• S < I ise ekonomi net borç alıcıdır.

Aynı ilişki cari işlemler dengesiyle de bağlantılıdır:

Cari İşlemler Dengesi ≈ Tasarruflar (S) − Yatırımlar (I)

Dolayısıyla ekonomi net borç alıcı konumundadır ve yaklaşık 50 milyar dolarlık net dış kaynak girişine, başka bir ifadeyle dış finansmana ihtiyaç duymaktadır.

Türkiye ekonomisi tarihsel olarak çoğu dönemde cari açık veren bir ekonomi olduğu için genellikle net borç alıcı konumundadır.

Bir ekonomide 2026 yılında verilerin şöyle olduğunu varsayalım:

GSYH = 2 trilyon dolar

S = 450 milyar dolar,

I = 500 milyar dolar

S − I = −50 milyar dolar olup bu tutar GSYH'nin yüzde 2,5'ine karşılık gelmektedir. Dolayısıyla ekonomi net borç alıcı konumundadır ve yaklaşık 50 milyar dolarlık net dış kaynak girişine ihtiyaç duymaktadır.

Bu ihtiyaç aynı tutarda dış borçlanma yapılacağı anlamına gelmez. Dış finansman ihtiyacı; doğrudan yabancı yatırımlar, yabancıların hisse senedi ve tahvil yatırımları, bankaların ve şirketlerin kullandığı dış krediler, ticari krediler ve diğer sermaye girişleri aracılığıyla da karşılanabilir.

Bu örnek ülkenin net borç alıcı konumundan çıkabilmesi ya da dış kaynak arayışlarını azaltabilmesi için önünde iki seçenek vardır: İç tasarruf oranını artırmak ya da yatırımlarını azaltmak. Tasarrufların artırılması için hanehalkı ve şirket tasarruflarını teşvik eden politikalar uygulanabilir; kamu tasarruflarının artırılması ise çoğu zaman bütçe açığının azaltılmasını ve dolaylı olarak daha yüksek vergi gelirlerini veya daha düşük kamu harcamalarını gerektirir. Yatırımların kısılması ise büyümenin düşmesiyle sonuçlanır. Bu nedenle hızlı büyüme ihtiyacı olan ekonomiler açısından bu seçenek önemli maliyetler yaratabilir.

Türkiye 2024 ve 2025 yıllarında yatırım artışını yavaşlatıp büyümesini potansiyel büyüme oranı olan yüzde 5'in altına düşürerek (2024'te yüzde 3,3, 2025'te yüzde 3,6) cari açığını kontrol etti. 2026 yılında da benzer bir durum yaşanması bekleniyor. Tahminler büyümenin yüzde 2,8 - 3,0 dolayında olacağını gösteriyor.

Türkiye gibi hızlı büyüme ihtiyacı olan bir ekonomi açısından büyümenin yavaşlaması önemli bir maliyet yaratır. Buna karşılık burada yanıtlanması gereken kritik soru şudur: Yatırım artışını yavaşlatmış ve büyümesini potansiyel büyümesinin altına düşürmüş olan bir ekonomi bu üç yılda GSYH'sini 1.358 milyar dolardan 1.658 milyar dolara nasıl çıkarmış olabilir? Daha önce de çeşitli defalar değindiğimiz gibi bunun temel nedeni, yüksek enflasyonun GSYH'yi cari fiyatlarla hızla büyütmesi ve döviz kurunun enflasyona kıyasla daha yavaş artmasıdır. Böylece dolar cinsinden GSYH, reel büyümenin tek başına açıklayabileceğinden çok daha hızlı artmaktadır.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Çin'in sanayisini hem gelişmiş teknoloji ürünlere yönlendirmesi hem ileri teknoloji geliştirmesi hem de bu işleri rakiplerine kıyasla daha düşük maliyetle yapması tedirginlik veriyor. Son yazımda Fransa Planlama Teşkilatı'nın yenilerde yayımlanan bir çalışmasına dikkat çekmiştim. Üzerinden birkaç ay geçmeden yeni bir rapor daha çıktı. Başlığı şöyle: Çin'in 15. Beş Yıllık Kalkınma Planı: Pekin Hızlanıyor, Peki ya Biz?

Amacım Türkiye'ye bakmak

Bu raporu değerlendirmek üzere bu yazıyı kaleme almıyorum. Amacım 'aynaya bakmak'; Fransa Planlama Teşkilatı'nın 'ya biz? sorusundaki 'biz'i biz yapmak; yani Türkiye'ye bakmak.

Önce şu gerçeği bir kez daha yinelemekte fayda var: Makroekonomik istikrarı kalıcı olarak sağlamadan Çin'in yaptıklarını -hadi imkânsız demeyeyim- yapmak çok zor. Çünkü o istikrarsızlığı doğuran sadece ekonomi politikasındaki maceralar değil, aynı zamanda yapısal sorunlar ve anlayış. Mesela 1994'e gidin; döviz kurunu birkaç ayda üç katına çıkarıp enflasyonu yüzde 60'lardan yüzde 140'lara sıçratan elbette ekonomi politikasıydı ama o politikanın uygulanmasına yol açan bir kurumsal yapı vardı. Yüksek kamu açıklarının Merkez Bankası tarafından finanse edilmesi serbestti. Dahası, bütçe açığı çok yüksekti.

Anlayış kısmı da önemli. İnternette aratılınca hemen bulunuyor: Mesela rahmetli Turgut Özal'ın Kasım 1987 genel seçimlerinden önce söylediği meşhur söz: 'Ben seçimden önce zam yapacak kadar enayi miyim?' Evet, öyle de oldu. 1987'nin ilk on bir ayında fiyatlarını kamunun belirlediği çoğu mal ve hizmet ürününe zam yapılmadı. O sırada yıllık enflasyon yüzde 35 dolaylarındaydı. Seçim biter bitmez yüzde 20'yi aşan zamlar yapıldı. Enflasyon beş ay sonra yüzde 75'e, sonra da yüzde 85'e fırladı. Rahmetli Demirel'in de mümtaz bir sözü var: 'Kim ne veriyorsa ben beş fazlasını veriyorum.' Ya da 2023 seçimleri öncesindeki 1-1,5 yıllık döneme bakalım: Enflasyon yüzde 80'lerde, kredi faizleri yüzde 10'un altında. Sonrasını biliyoruz. Üç yıldır o dönemde oluşan tahribat onarılmaya çalışılıyor ama amaçlanan hedeflere ulaşılamıyor.

Şöyle de düşünülebilir: Türkiye'nin temel ekonomik sorunları belli. Bir kısmının çözümü oldukça kolay, bir kısmı için bayağı uğraşmak gerekiyor. Verimliliği artırmak, daha yüksek teknolojili bir üretim yapısına geçmek ve böylelikle ihracat pazarlarımızdaki ülkelerin gelirleri artarken bizden çok daha fazla mal almalarını sağlamak kolay iş değil. Özenle hazırlanmış bir sanayi politikası gerekiyor. Bunu yapabilecek liyakatli kadrolarınız var mı? Kaldı ki tek başına liyakat yeterli değil. Gerekli koşul, o olmadan olmuyor ama yeterli değil. Süreç içinde 'kaybedenler' olacak zira bazı sektörler küçülecek. Oralarda çalışanları yeni alanlarda nasıl istihdam edeceksiniz? Beceri artırıcı programlar uygulayabilecek misiniz? O uzmanların önerecekleri politikaların siyaseten yapılabilirlikleri önemli. O politikaları uygulayacak siyasi sabır var mı? Önemli bir süreye ihtiyaç var. Ama o sürede birkaç seçim yaşanacak. Kolay iş değil kısacası.

Aynı özü farklı biçimlerde ele almak yararlı bir iş

Ama kısa sürede yapılacak işler de var. Onları yapıyor muyuz peki? Bir kısmını bu siyasi ortamda yapmıyoruz, ne yapması, o sorunları giderek ağırlaştırıyoruz. Yargı sistemi mesela. Hızlı çalışmamasından şikâyet edilirken şimdi bir de ne kadar adil olduğu sorusu gündemde. Ya da ihale yasasını alın; değiştirmek çok mu zor? Değil ama değiştirilmiyor. Hep dönüp dolaşıp aynı yere geliyorum. Olsun; aynı özü farklı biçimlerde ele almak yararlı bir iş. Böyle de devam edeceğim.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

TÜİK, enflasyon hesaplamasında kullanılan bu yıla ilişkin madde ağırlıkları konusunda 3 Şubat'ta X hesabımdan yaptığım paylaşımları gerekçe göstererek 50 bin liralık manevi tazminat davası açmıştı. İşte bu dava reddedildi. Dün yapılan duruşmaya Avukatım Ali Erdem Gündoğan ile birlikte katıldık. Mahkeme davayı karara bağladı ve manevi tazminat talebinin reddine karar verdi. Önce bu dava niye açılmıştı, oradan başlayıp neler olup bittiğini özetleyeyim.

TÜİK web sayfasında köklü bir değişikliğe gitti ancak bu değişiklikle ilgili olarak kamuoyu daha önceden bilgilendirilmedi. 3 Şubat'taki ocak ayı enflasyonuyla birlikte açıklanan 2026'nın yeni TÜFE ağırlıklarına ulaşmakta bu yüzden bir süreliğine yaygın bir sorun yaşandı. Karşımızda yepyeni bir sayfa yapısı ve hangi veri nerede, bilinmiyor. Veriler başka bir yere mi taşındı, yoksa artık açıklanmayacak mı, belli değil.

TÜİK, enflasyonla ilgili olarak sürekli veri karartma eğilimi içinde olduğu için de ağırlıklara bir süreliğine ulaşılamaması, yeni bir veri karartma olarak yorumlandı. Ben de öyle yorumladım.

Nasıl yorumlamayayım ki; TÜİK 2022 nisanından itibaren önce madde fiyatlarını gizledi, daha sonra madde ağırlıklarını da gizlemeye başladı. Bunu bildiğim için 3 Şubat'ta ilk bakışta ana sektör ağırlıkları dışındaki hiçbir detayı göremeyince aklıma ilk gelen 3'lü, 4'lü ve 5'li alt sınıf endekslerinin de gizlendiği oldu.

Bu verileri belki ben göremiyorumdur düşüncesiyle TÜİK'i aradım. Yanıt alamadım. Bir süre bekledim ancak dönüş olmayınca sosyal medyada TÜİK'in ana sektörler dışındaki ağırlıkları da gizlediğine ilişkin iki paylaşım yaptım. Bir süre sonra Birgün gazetesinden meslektaşım Havva Gümüşkaya aradı ve benim göremediğim detayların değişen web sayfasında başka yerde bulunduğunu söyledi. Bunun üzerine hemen o iki paylaşımımı sildim ve 'Düzeltme ve özür' başlıklı yeni bir paylaşım yaparak gerçek durumu aktardım. Ancak özrü, tabii ki TÜİK'ten değil, X hesabımdaki takipçilerimden dilemiştim.

Sonuçta o iki paylaşımım sistemde herhalde 40-45 dakika, hadi bilemediniz en fazla bir saat kaldı.

TÜİK benim paylaşımlarımı görmüş ama ellerinde her türlü iletişim bilgim olmasına rağmen açıp bana gerçek durumu söylemek yerine bu paylaşımlarımın kopyasını almayı tercih etmiş. Gerçeğin ne olduğu söylense biliyorlar ki ben gereken düzeltmeyi yapacağım. Peki TÜİK niye bunu tercih etmemiş de o süreyi mesajlarımın kopyasını almakla geçirmiş?

Amaç üzüm yemek değilse:

TÜİK bana karşı açtığı davada çok özet olarak kurumun kişilik haklarına ağır bir saldırı gerçekleştirdiğimi öne sürdü. Bunu nasıl yapmışım; 3 Şubat'taki o iki paylaşımımla.

TÜİK, daha sonra o paylaşımlarımı sildiğimi ve düzeltme yaptığımı da biliyor, çünkü dava dilekçesinde söz konusu paylaşımlar için 'Silinmekle birlikte' diye bir ifade var.

Demek ki TÜİK o mesajların daha kısa zamanda silinmesini sağlayabilecekken bunu yapmadı. Oysa ben bir telefon mesafesindeyim.

TÜİK bunu niye yapmadı acaba?

Ne yani TÜİK 'kişilik haklarına yapıldığını ileri sürdüğü ağır saldırı'nın daha da pekişmesini mi bekledi? 'Alaattin Aktaş bunca yıldır bizi eleştiren bir dizi sosyal medya paylaşımı yaptı, köşesinde onlarca yazı yazdı, hiçbirinde bir hata bulamadık, işte şimdi sosyal medyadaki paylaşımında hata var, biz sessiz kalıp kendisini uyarmayalım ve bu mesajlar sistemde dursun, biz de kopyasını alıp 'Kurumumuzun kişilik hakkına ağır saldırı' gerekçesiyle kendisini mahkemeye verip en azından manevi tazminat talep edelim!'

Bu mu yani, TÜİK bunu mu düşündü?

Eğer yazdıklarım TÜİK'in kişilik haklarına ağır saldırıysa (öyle olmadığı kesinlikle ortada da), kurum bundan zarar görüyor ve itibar kaybına uğruyorsa, ben ya da bir başka meslektaşım yanlış yapmışsak TÜİK'e düşen bu yanlışın hemen düzeltilmesine katkıda bulunmak değil mi?

Ama yok! Sessizce bekle, belgeleri topla ve doğru mahkemeye!

Amaç TÜİK'i korumak mı, medyaya gözdağı vermek mi?

Amaç yanlışın daha fazla yayılmasını önlemek olsa herhalde yapılması gereken telefona sarılıp gereken düzeltmeyi bir an önce yaptırmaya çalışmak olur. Düzeltme uyarısına rağmen yanlışta ısrar ediliyorsa atılacak bir dizi adım var elbette. Ama aradaki tüm adımları atlayıp doğrudan mahkemeye gitmek!

Kaldı ki bu sefer düzeltme çabası bir yana el ovuştururcasına 'İşte bir açık bulduk, bunun üstüne gidelim' demek!

Hangi mesaj daha etkili?

Hani ilk attığım mesajları daha sonra sildim ve düzeltme mesajı paylaştım ya, TÜİK sonraki mesajın fazla etkili olamayacağını belirterek 'Sosyal medya gibi anlık, hızlı ve geniş kitlelere ulaşan mecralarda, ilk paylaşımın etkisi çoğu kez sonradan yapılan düzeltmeden çok daha yoğun ve kalıcı olur' görüşünü dile getiriyor.

TÜİK dava dilekçesine daha sonra sildiğim iki sosyal medya mesajının kopyasını eklemiş. Bunlardan biri yalnızca 2.202 kez görüntülenmiş. Diğerinin sayısı görünmüyor. Bu mesajları sildiğim için artık görüntülenme sayısını ben de bilmiyorum. Peki benim bu mesajları silip düzeltme olarak yazdığım mesaj kaç kez görüntülenmiş, yaklaşık 120 bin (119.639) kez.

Demek ki neymiş, ilk paylaşımlar daha etkili olur tezi genellenemezmiş:

'Küçük düşürmek bunun neresinde?'

TÜİK beni kurumu küçük düşürücü ifadeler kullanmakla eleştirdiği için Mahkeme Başkanının sergilediği yaklaşım mealen 'Küçük düşürmek bunun neresinde' dercesine oldu ve ret kararı çıktı.

Avukatım Ali Erdem Gündoğan TÜİK'le haşır neşir olan bir hukukçu. Av. Gündoğan, emekliler için yıllardır çaba sarf eden Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi Seyfettin Çilesiz'in de avukatlığını yürütüyor.

Duruşmadan sonra sohbet ettiğim Av. Ali Erdem Gündoğan, TÜİK'in daha önce de kendisini eleştiren siyasilere ve gazetecilere, bu arada Seyfettin Çilesiz'e dava açtığını ve bu davaların çoğunun TÜİK aleyhine sonuçlandığını söyledi.

Av. Gündoğan'ın dikkat çektiği bir yön var:

'TÜİK aslında böyle çok sayıda dava açarak kurumu zarara uğratıyor. Dava sürecindeki harç ve masraflara ek olarak, sonuçlanan davalarda ödenen vekalet ücreti ve yargılama giderleri de kamu zararına yol açıyor.'

Bu da konunun çok farklı bir boyutu ama TÜİK dava açmaktan geri durmuyor.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Bera Holding A.Ş. tarafından gerçekleştirilen genel kurulda, 2025 yılı kârının ortaklara dağıtılmaması yönünde karar alındı. Böylece şirket, ilgili dönem için nakit veya bedelsiz temettü ödemesi yapmayacak. Şirketin kar payı dağıtımına ilişkin bildirimi yatırımcılar tarafından yakından takip edildi.

Pasifik GYO'dan Temettü Ödemesi

Pasifik Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. ise yatırımcılarına hisse başına brüt ve net 0,0101901 TL nakit temettü dağıtacak. Şirket tarafından açıklanan takvime göre temettü ödemelerinde hak kullanım tarihi 26 Haziran olarak belirlendi.

Açıklanan Temettü Kararları

Kapanışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,29 artarak 51.712,71 puana ulaştı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,37 azalışla 7.472,79 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 1,33 kayıpla 26.166,60 puana indi.

ABD ile İran arasındaki müzakerelere ilişkin umutlar SpaceX başta olmak üzere önde gelen teknoloji hisselerindeki düşüşlerle gölgelenirken, pay piyasalarında karışık seyir izlendi.

Orta Doğu'da jeopolitik tansiyonu kalıcı olarak düşürmeye yönelik ABD ve İran heyetleri arasındaki diplomatik temaslarda ilerleme sağlanırken, Katar ile Pakistan, ABD ve İranlı yetkililerin 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varmayı hedefleyen bir yol haritası üzerinde mutabık kaldıklarını açıkladı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren 60 günlük geçici bir genel lisans yayımlandığını duyurdu.

Bu gelişmelerle Brent petrolün vadeli varil fiyatı TSİ 23.10 itibarıyla yüzde 3 azalarak 78,22 dolara ve Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili yüzde 2 düşerek 75,19 dolara geriledi.

Kurumsal tarafta, yakın zamanda Nasdaq'ta işlem görmeye başlayan SpaceX, şirketin ilk teminatsız kıdemli tahvil satışına başlayacağını ve satıştan elde edilecek gelirin mevcut köprü kredisi borçlarının kapatılması için kullanılacağını duyurdu. SpaceX'in hisseleri yüzden 16'dan fazla gerileyerek halka arzı sonrasındaki en kötü günlük performansını kaydetti.

Son günlerde iki önemli araştırmacısının rakiplere geçmek üzere şirketten ayrılması üzerine Alphabet'in hisseleri de yüzde 5 düşüş gösterdi.

Ülkenin dev teknoloji şirketlerinden Nvidia'nın hisseleri yüzde 1, Microsoft'un hisseleri yüzde 3,2 ve Amazon'un hisseleri de yüzde 4,8 değer kaybetti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın ülkenin mühimmat stoklarındaki eksiklikleri görüşmek üzere ana yüklenicileri ve ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkililerini Beyaz Saray'a çağırdığına dair haber sonrasında bazı savunma şirketlerinin hisselerindeki düşüş de dikkati çekti.

Lockheed Martin hisseleri yüzde 3,4, L3Harris Technologies hisseleri yüzde 3, Northrop Grumman hisseleri yüzde 2,7, RTX Corp. yüzde 2 ve General Dynamics yüzde 1,9 geriledi.

Analistler, bu hafta açıklanacak ABD'nin ilk çeyrek nihai büyüme verileriyle ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verilerinin yatırımcıların odağında bulunduğunu belirtti.

Fed'in geçen haftaki 'şahin' toplantısının ardından, faiz artırımı beklentilerinin güçlendiğine işaret eden analistler, söz konusu verilerde bankanın gelecek dönemde atacağı para politikası adımlarına dair daha fazla ipucu aranacağını söyledi.

Orge Enerji Elektrik Taahhüt A.Ş., 12 Haziran 2026 tarihli yönetim kurulu kararı doğrultusunda sermaye artırımı sürecini başlattı. Şirket, mevcut 80 milyon TL olan çıkarılmış sermayesini, tamamı iç kaynaklardan karşılanmak üzere 400 milyon TL'ye yükseltmek amacıyla SPK'ya başvuruda bulundu.

Şirketin kayıtlı sermaye tavanı 1 milyar TL seviyesinde bulunurken, planlanan artırımın onaylanması halinde sermaye %400 oranında artırılmış olacak. ORGE ayrıca, sermaye artırımına uyum sağlanması amacıyla esas sözleşmesinin 'Sermaye' başlıklı 6. maddesinde yapılacak değişiklik için de SPK'ya başvuru gerçekleştirdi.

Kervan Gıda'dan Bağımsız Yönetim Kurulu Üyeleri İçin Başvuru

Kervan Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. ise kurumsal yönetim süreçleri kapsamında SPK'ya başvuru yaptı.

Şirket tarafından yapılan açıklamada, Kurumsal Yönetim Komitesi tarafından bağımsız yönetim kurulu üyeliğine aday gösterilen Fatih Karakaş ve Taylan Şahin hakkında hazırlanan aday gösterme raporunun yönetim kurulu tarafından uygun bulunduğu belirtildi.

Zorlu Enerji (ZOREN), Denizli'de bulunan Kızıldere 2 Jeotermal Enerji Santrali'ne entegre olarak kurulan 8,5 MW gücündeki güneş enerji santralinin resmi kabul sürecinin tamamlanmasının ardından ticari elektrik satışına başlandığını duyurdu. Şirket ayrıca daha önce gerçekleştirdiği Dorad satışına ilişkin tahsilat sürecini tamamladı.

Mega Metal (MEGMT), Tunceli'de devam eden güneş enerji santrali yatırımının 2026 yılının üçüncü çeyreğinde devreye alınmasının planlandığını açıkladı. Şirket, daha önce faaliyete geçen Kütahya ve Bilecik GES yatırımlarıyla birlikte elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 85'ini kendi üretimiyle karşılamayı hedefliyor.

CW Enerji (CWENE), bağlı ortaklığı CW Solar Cell Enerji A.Ş. bünyesinde yürütülen fotovoltaik güneş hücresi üretim yatırımının ilk fazının tamamlanarak üretime geçtiğini bildirdi. Şirket, kalan fazlara yönelik çalışmaların sürdüğünü ve ingot üretimine ilişkin yatırım alternatiflerinin değerlendirildiğini belirtti.

Kiler Holding (KLRHO), bağlı ortaklığı Kiler Tekstil Enerji Yatırımları'nın Bitlis Tatvan'daki 6,4 MW kapasiteli çatı GES projesinin TEDAŞ kabul işlemlerini tamamladığını açıkladı. Yatırımın fabrikanın enerji maliyetlerinde önemli tasarruf sağlaması hedefleniyor.

Ensari Sınai Yatırımlar (ENSRI) ise bağlı ortaklığı aracılığıyla biyokütle ve güneş enerjisi alanında faaliyet gösteren, yıllık 120 milyon kWh üretim kapasitesine sahip bir enerji şirketinin satın alınmasına yönelik ön protokol ve gizlilik sözleşmesi imzaladı.

Savunma ve Altyapı Sektöründe Yeni Siparişler

SDT Uzay ve Savunma Teknolojileri (SDTTR), yurt içi bir müşteriden toplam 1,07 milyon dolar tutarında savunma sistemleri siparişi aldığını duyurdu. Sipariş kapsamındaki teslimatların 2026-2029 yılları arasında gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Kıraç Galvaniz (TCKRC), Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen ve yaklaşık 197,3 milyon TL bedelli çelik otokorkuluk yapım işi ihalesine ilişkin sözleşmenin imzalandığını açıkladı.

Gayrimenkul ve Sanayi Tarafında Büyüme Adımları

Körfez GYO (KRGYO), Tuzla Aydınlı Mahallesi'nde yer alan ve büyük kısmı halihazırda şirket mülkiyetinde bulunan arsanın kalan 1.159,92 metrekarelik bölümünü 59 milyon TL + KDV bedelle satın aldığını duyurdu. Böylece toplam 10.587 metrekare büyüklüğündeki parselin tamamı şirket mülkiyetine geçti.

Kuzey Boru (KBORU), Gaziantep Başpınar Organize Sanayi Bölgesi'nde yeni bir termoplastik boru üretim fabrikası kurmak amacıyla 30 bin metrekare alan üzerine kurulu tesisi 10 yıllığına kiraladığını açıkladı. Toplam yatırım büyüklüğünün yaklaşık 10 milyon dolar olması beklenirken yatırımın iki faz halinde tamamlanması planlanıyor.

Finans ve Teknoloji Alanında Stratejik Hamleler

Turkcell (TCELL), China Development Bank ile yürüttüğü kredi anlaşmasının ikinci diliminde faiz oranının yüzde 4,98'den yüzde 4,30'a düşürüldüğünü açıkladı. Şirket, kredi vadesi ve geri ödeme planında ise herhangi bir değişiklik olmadığını belirtti.

Gedik Yatırım (GEDIK), kripto varlık alanındaki büyüme stratejisi kapsamında yüzde 100 bağlı ortaklığı Ichain Yatırım Holding A.Ş.'ye ileride gerçekleştirilecek sermaye artırımında kullanılmak üzere 100 milyon TL sermaye avansı verilmesine karar verdi.

HKTM'den Grup Yapısında Sadeleşme Kararı

Hidropar Hareket Kontrol Teknolojileri (HKTM), Makers Makine Ekipmanları Robotik Sistemler A.Ş.'de sahip olduğu yüzde 67 oranındaki payı 26 milyon TL bedelle şirket ortağı Fırat Erpolat'a devretme kararı aldı. Şirket yönetimi, işlemin grup içi sadeleşme, operasyonel verimlilik ve kaynak kullanımında etkinlik sağlama hedefleri doğrultusunda gerçekleştirildiğini ifade etti.

60 Günlük Geçici Düzenleme

Yayımlanan genel lisansın süresi, iki ülke arasında kararlaştırılan müzakere takvimiyle paralel olarak 21 Ağustos'ta sona erecek. Söz konusu düzenleme İran'a yönelik tüm yaptırımları kaldırmasa da, enerji sektöründe önemli bir esneklik sağlayarak ülkenin petrol ihracat kapasitesini artırabilecek bir kapı aralıyor.

Uzmanlar, geçici izin sayesinde İran'ın önümüzdeki iki ay boyunca ek gelir elde edebileceğini belirtirken, küresel piyasalara daha fazla petrol arz edilmesinin enerji fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabileceğini ifade ediyor.

Kripto ve Değerli Metallerde Yükseliş

Lisans kararının duyulmasının ardından finansal piyasalarda hareketlilik gözlendi. Bitcoin 65 bin dolar seviyesinin üzerine çıkarken, altın ve gümüş fiyatlarında da yükseliş kaydedildi. Buna karşın Brent petrol fiyatı 78 dolar civarındaki seyrini sürdürdü.

Mutabakatın Ayrıntıları Bekleniyor

ABD Başkanı Donald Trump'ın geçtiğimiz günlerde Paris'te düzenlenen bir törende İran ile varılan mutabakat metnini imzaladığı belirtilmişti. Anlaşmanın tam içeriği henüz kamuoyuyla paylaşılmasa da, görüşmelerin nükleer program, yaptırımların hafifletilmesi ve bölgesel tansiyonun düşürülmesi gibi başlıklara odaklandığı değerlendiriliyor.

Piyasalar, önümüzdeki 60 günlük süreçte yapılacak görüşmelerden çıkacak sonuçları yakından takip etmeyi sürdürüyor.

Yapılan son alımla birlikte Strategy'nin toplam Bitcoin varlığı 847 bin 363 adede ulaştı. Şirket böylece küresel Bitcoin arzındaki önemli payını korumayı sürdürdü.

Nakit Rezervlerine 300 Milyon Dolarlık Takviye

Bitcoin alımlarının yanı sıra Strategy, bilançosunu güçlendirmek amacıyla nakit rezervlerine de önemli bir katkı yaptı. Şirketin kasasına eklenen 300 milyon dolar sayesinde toplam nakit rezervi 1,4 milyar dolara yükseldi.

Bu hamle, özellikle son dönemde yatırımcıların şirketin likidite durumu hakkında artan endişelerinin gündemde olduğu bir dönemde geldi. Yönetimin rezervleri büyütme kararı, finansal dayanıklılığı artırmaya yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor.

STRC Ürünündeki Düşüş Endişe Yarattı

Piyasada dikkat çeken gelişmelerden biri de Strategy'nin STRC ürünü oldu. Hisse fiyatını 100 dolar seviyesinde tutmayı hedefleyen ve yatırımcılara yıllık yüzde 11,5 getiri sunan ürün, son haftalarda ciddi satış baskısıyla karşı karşıya kaldı.

STRC fiyatının geçtiğimiz hafta 84 dolara kadar gerilemesi ve tarihi dip seviyesini görmesi, yatırımcılar arasında temettü ödemelerinin sürdürülebilirliğine ilişkin soru işaretlerini artırdı. Bu nedenle şirketin nakit pozisyonunu güçlendirmesi, piyasa tarafından yakından takip edilen bir gelişme olarak öne çıktı.

Bitmine'dan Dev Ethereum Alımı

Kripto sektöründeki bir diğer önemli kurumsal yatırımcı olan Bitmine da geçtiğimiz hafta Ethereum tarafında dikkat çekici bir hamle gerçekleştirdi. Şirket, 52 bin 203 adet Ether satın aldığını duyurdu.

Son alımla birlikte Bitmine'ın toplam Ethereum varlığı 5,67 milyon adede ulaştı. Şirketin bilançosunda ayrıca 205 adet Bitcoin de bulunuyor.

Verilere göre Strategy, dolaşımdaki Bitcoin arzının yaklaşık yüzde 4,1'ini elinde bulundururken, Bitmine'ın Ethereum arzındaki payı ise yüzde 4,7 seviyesinde bulunuyor. Bu tablo, kurumsal şirketlerin dijital varlıklardaki birikimlerini artırmaya devam ettiğini gösteriyor.

İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,1 düşerek 52.796,78 puana ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,25 azalarak 8.400,11 puana indi.

Avro/dolar paritesi, TSİ 19.25 itibarıyla yüzde 0,35 gerileyerek 1,143 seviyesinden işlem gördü.

Avrupa piyasaları, ABD-İran müzakerelerindeki gelişmelere ve İngiltere'deki siyasi belirsizliklere ilişkin haberlere odaklandı.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, partisinin kendisini gelecek seçimde lider olarak görmek istemediğini belirterek, görevinden istifa ettiğini açıkladı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren 60 günlük geçici bir genel lisans yayımlandığını duyurdu.

Gün içinde en düşük 14.697,76 puanı, en yüksek 14.871,49 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yatay seyirle 14.729,65 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 0,40 puanlık azalışla 17.019,45 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre mali endeks yüzde 0,46 ve sanayi endeksi yüzde 0,55 değer kazanırken, teknoloji endeksi yüzde 1,17 ve hizmetler endeksi yüzde 0,35 değer kaybetti.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 47'si prim yaparken, 50'si geriledi, 3 tanesi yatay seyretti. Astor Enerji, Türk Hava Yolları, Sasa Polyester, ASELSAN ile Pasifik Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

Altının ons fiyatı 4 bin 198 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 198 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 0,3 artışla 6 milyon 322 bin lira oldu.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 37,58, bileşik getirisi yüzde 41,10 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 46,3433, satışta 46,5290 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 46,2400, satışta 46,4253 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1448, sterlin/dolar paritesi 1,3262 ve dolar/yen paritesi 161,2 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 3,8 azalışla 77,3 dolardan işlem görüyor.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yatay seyirle 14.729,65 puandan tamamladı.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 4,85 puan azalırken, toplam işlem hacmi 147,7 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,37 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,30 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 2,76 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 1,23 ile tekstil deri oldu.

Küresel piyasalar, ABD ve İran heyetleri arasındaki görüşmelere ilişkin haber akışıyla yatırımcıların odağındaki yerini korurken, karışık bir seyir izliyor.

Yurt içinde açıklanan verilere göre, tüketici güven endeksi haziranda aylık bazda yüzde 2,5 artarak 87,9'a yükseldi.

Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi mayısta aylık bazda yüzde 1,71, yıllık bazda yüzde 34,16 artış gösterdi. 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentileri haziranda geçen aya göre, piyasa katılımcıları için 0,01 puan azalarak yüzde 23,81'e, hane halkı için 3,38 puan düşerek yüzde 46,13'e gerilerken, reel sektör için değişmeyerek yüzde 33,10 seviyesinde kaldı.

Analistler, yarın yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi ve finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerinin, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi ve hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.400 puanın destek, 14.900 ve 15.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

VİOP’ta endeks kontratı normal seansı düşüşle tamamladı

VİOP’ta BIST 30 endeksine dayalı kontrat, normal seansı yüzde 0,23 düşüşle 17.099,00 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı kontrat, normal seansta negatif bir seyir izledi.

Kontrat, önceki kapanış seviyesi olan 17.139,00 puana göre gerileyerek normal seansı 17.099,00 puandan tamamladı. Böylece kontratta günlük değişim yüzde 0,23 düşüş olarak gerçekleşti.

VİOP BIST 30 kontratında açık pozisyon sayısı ise 421.608 oldu.

Buna göre, Hazine alacakları mayıs sonu itibarıyla 253,1 milyar lira olarak gerçekleşti. Alacak stoku içinde en yüksek payı 217,9 milyar lirayla Türkiye Varlık Fonu oluşturdu.

Söz konusu tarihe kadar Hazine alacaklarından 2 milyar lira tahsil edildi.

Merkezi yönetim brüt borç stoku ise mayıs sonu itibarıyla 14 trilyon 989,1 milyar lira olarak belirlendi.

Borç stokunun 7 trilyon 204,2 milyar liralık kısmı Türk lirası, 7 trilyon 784,9 milyar liralık kısmı ise döviz cinsi borçlardan oluştu.

New York borsası haftanın ilk işlem gününe yatay seyirle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi yüzde 0,02 azalarak 51.555,19 puana indi.

S&P 500 endeksi yatay seyirle 7.500,44 puan olurken, ​Nasdaq ⁠endeksi yüzde ⁠0,13 düşüşle 26.483,31 puana geriledi.

Yatırımcılar ABD-İran müzakerelerindeki gelişmelerle bu hafta açıklanacak verileri beklerken pay piyasalarında açılışta yatay seyir izlendi.

Orta Doğu'da jeopolitik tansiyonu kalıcı olarak düşürmeye yönelik ABD ve İran heyetleri arasındaki diplomatik temaslar arabulucular eşliğinde devam ederken Katar ile Pakistan, ABD ve İranlı yetkililerin 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varmayı hedefleyen bir yol haritası üzerinde mutabık kaldıklarını açıkladı.

Söz konusu gelişme sonrasında petrol fiyatlarındaki gerileme azaldı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı TSİ 16.30 itibarıyla yaklaşık yüzde 3 azalarak 78,28 dolara ve Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili yüzde 2'ye yakın düşerek 75,15 dolara geriledi.

Analistler, bu hafta açıklanacak ABD'nin ilk çeyrek nihai büyüme verileriyle ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verilerinin yatırımcıların odağında bulunduğunu belirtti.

Fed'in geçen haftaki "şahin" toplantısının ardından, faiz artırımı beklentilerinin güçlendiğine işaret eden analistler, söz konusu verilerde bankanın gelecek dönemde atacağı para politikası adımlarına dair daha fazla ipucu aranacağını söyledi.

Kurumsal tarafta, Biyoteknoloji şirketi Apogee Therapeutics'in hisseleri, ilaç üreticisi AbbVie'nin, şirketi yaklaşık 10,9 milyar dolara satın alacağını duyurması sonrasında yüzde 47'ye yakın değer kazandı. AbbVie'nin hisseleri de yüzde 2,5 artış gösterdi.

Öte yandan bu ayki dev halka arzıyla dikkati çeken SpaceX'in hisseleri güne yüzde 5 kayıpla başladı. Şirketin hisseleri önceki iki işlem gününde de düşüş kaydetmişti.

Toplam sanayi üretici fiyat endeksi, mayısta aylık bazda yüzde 2,42, yıllık bazda yüzde 30,55 artış kaydetti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mayıs ayına ilişkin toplam sanayi üretici fiyat endeksi göstergelerini yayımladı.

Buna göre, endeks geçen ay bir önceki aya kıyasla yüzde 2,42, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,55, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 15,05 ve 12 aylık ortalamalara kıyasla yüzde 28,5 yükseldi.

Sanayinin alt sektörlerinin yıllık değişimlerine bakıldığında, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 43,71, imalatta yüzde 31,8, elektrik, gaz, buhar ile iklimlendirme üretimi ve dağıtımında yüzde 6,88, su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetlerinde yüzde 35 artış görüldü.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri dikkate alındığında, ara mallarında yüzde 28,82, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 32,16, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 32,37, enerjide yüzde 41,83 ve sermaye mallarında yüzde 23,8 yükseliş gerçekleşti.

- Aylık değişimler

Sanayinin alt sektörlerinin aylık değişimleri incelendiğinde ise madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 3,23, imalatta yüzde 1,87, su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetlerinde yüzde 3,37, elektrik, gaz, buhar, iklimlendirme üretimi ve dağıtımı ise yüzde 12,04 arttı.

Ana sanayi gruplarının aylık değişimlerine bakıldığında, ara mallarında yüzde 3,09, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 1,36, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 1,54, sermaye mallarında yüzde 1,6 ve enerjide yüzde 3,66 artış kaydedildi.

Menkul kıymet yatırım fonlarındaki yoğun aktivitenin rakamlara doğrudan yansıdığı haftada, günlük ortalama işlem hacmi 60.088.311.312,79 TL olarak hesaplandı. Gerçekleşen tüm fon alım ve satım işlemlerinin ardından oluşan haftalık net takas tutarı ise 73.470.550.465,73 TL olarak kaydedildi.

Kurum Dağılımlarında Aracı Kurumlar İlk Sırada

Yatırımcıların fon işlemlerini gerçekleştirdiği ve TEFAS sistemine entegre olan kurumların dağılımına bakıldığında, platformda toplam 124 farklı finansal kuruluşun aktif hizmet verdiği görülüyor.

Bu kuruluşlar arasında en geniş ağı 54 adet ile aracı kurumlar oluşturuyor. Ekosistemde aracı kurumları, 32 adet ile portföy yönetim şirketleri ve 31 adet ile geleneksel bankalar yakından takip ediyor. Katılım bankacılığı tarafında ise faizsiz finans prensiplerini tercih eden yatırımcılara hizmet sunan 7 adet katılım bankası sistemde yer alıyor.

Haftalık İşlem Hacminde İlk 5 Fon

Piyasalardaki yükseliş eğiliminin etkisiyle risk iştahının arttığı haftada, karma ve fon sepeti şemsiye fonları da yüzde 3'ün üzerinde getiri sağladı. Daha muhafazakâr yatırım araçları arasında yer alan Para Piyasası Şemsiye Fonları ise haftayı yüzde 0,77 getiriyle tamamladı.

Haftalık performanslar, yatırımcıların özellikle hisse senedi ve kıymetli maden temalı fonlara yöneldiğini, buna karşın düşük riskli para piyasası fonlarının daha sınırlı getiri sunduğunu gösterdi.

Fon Türü Bazında Getiriler

Geçtiğimiz hafta TEFAS platformunda işlem gören menkul kıymet yatırım fonlarının getiri performansları incelendiğinde, ilk on sırayı ağırlıklı olarak bankacılık sektörü odaklı hisse senedi yoğun fonların ve serbest fonların oluşturduğu izlenmektedir. Genel tablo değerlendirildiğinde, geride kalan hafta boyunca Borsa İstanbul tarafında özellikle bankacılık endeksinde oluşan fiyatlamaların, fon yatırımcılarına yüksek oranda pozitif getiri olarak yansıdığı tespit edilmektedir.

Getiri sıralamasının zirvesinde %17,1024 oran ile Bulls Portföy Altıncı Hisse Senedi Serbest Fon (Hisse Senedi Yoğun Fon) yer almıştır. İlgili fonun risk seviyesi 6 düzeyinde olup, sıralamadaki diğer fonların genel olarak 7 risk seviyesinde yoğunlaştığı görülmektedir.

Listenin devamında banka endeksi ve bankacılık sektörü fonlarının belirgin bir ağırlığı bulunmaktadır. TEB Portföy BIST Banka Endeksi Hisse Senedi Fonu %16,6327 getiri ile ikinci, İstanbul Portföy Bankacılık Sektörü Hisse Senedi Serbest Fon ise %16,5432 getiri ile üçüncü sırada konumlanmıştır.

Geçtiğimiz Hafta En Çok Kazandıran Fonlar

Greenspan'ın 1987'den 2006 yılının başındaki emekliliğine kadar 18 yıl boyunca Fed başkanlığı yaptığı dönem, hisse senedi piyasalarında sıçrama ve düşük işsizlikle öne çıktı. Birlikte çalıştığı dört başkan veya yedi Hazine Bakanından daha çok, Greenspan ekonomiyi canlı tutan bir 'şef' olarak görülüyordu.

1999-2006 yılları arasında Fed başkan yardımcılığı görevini yürüten bir isim olan Roger Ferguson, 'Alan Greenspan, sadece Fed'de değil, küresel bağlamda da 20. yüzyılın ikinci yarısının en büyük merkez bankacılarından biri olarak hatırlanmayı hak ediyor' dedi. Ferguson, Greenspan'ın ABD'de 'verimliliği artırmada teknolojinin etkisini ilk fark edenlerden biri olduğunu ve ekonominin enflasyon olmadan düşünülenden daha hızlı büyümesini sağladığını' belirtti.

Greenspan televizyonda yayınlanan konuşmaları ve kongre ifadeleriyle küresel finansın bir simgesi haline gelmişti, açıklamaları küresel piyasaları etkiliyordu.

En uzun ikinci görev süresi

Greenspan'in görev süresi, William McChesney Martin Jr.'ınkinden sonra bir Fed başkanının en uzun ikinci görev süresiydi.

Bu süre, merkez bankasının 1913'teki kuruluşundan bu yana en istikrarlı ekonomik büyüme dönemine denk gelen Mart 1991'de sona eren bir durgunluk ile Mart 2001'de başlayan bir başka durgunluk arasında 10 yıllık bir dönemdi.

Bu süre zarfında Standard & Poor's 500 Endeksi neredeyse dört katına çıkarken, ABD ekonomisi yıllık ortalama yüzde 3,5 oranında büyüdü.

İşsizlik oranı ortalama yüzde 5,5 oldu ve Nisan 2000'de yüzde 3,8'e ulaştı; bu da 1969'dan beri en düşük seviyeydi.