Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası'nda (KMKTP) standart altının kilogram fiyatı, günün sonunda 6 milyon 745 bin 100 liraya indi.

Altın piyasasında en düşük 6 milyon 700 bin lira, en yüksek 6 milyon 745 bin 100 lirayı gören standart altının kilogram fiyatı, günün sonunda yüzde 0,4 düşüşle 6 milyon 745 bin 100 lira oldu. Standart altının kilogram fiyatı dün günü 6 milyon 770 bin 1 liradan tamamlamıştı.

KMKTP'de altında toplam işlem hacmi 2 milyar 422 milyon 617 bin 43,62 lira, işlem miktarı ise 361,40 kilogram oldu.

Tüm metallerde toplam işlem hacmi ise 2 milyar 442 milyon 81 bin 658,28 lira olarak gerçekleşti.

Altın borsasında bugün en fazla işlem yapan kurumlar, NMGlobal Kıymetli Madenler, Garanti BBVA, Vakıf Katılım Bankası, Uğuras Kıymetli Madenler ile Çakmakçı Kıymetli Madenler olarak sıralandı.

Altında bugün gerçekleşen işlemlere ilişkin veriler şöyle:

Bankanın analisti Tatha Ghose, Türkiye'nin enerji ithalatına bağımlılığı ile Orta Doğu'yla güçlü ticari ve finansal bağlarının ödemeler dengesi üzerindeki mevcut kırılganlıkları artırdığını belirtti.

Ghose, enerji fiyatlarındaki şok ve kuraklığa bağlı olarak gıda fiyatlarında beklenen artış nedeniyle enflasyonun yüksek kalmaya devam ettiğini, buna karşın siyasi baskılar nedeniyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın yakın dönemde yeniden faiz indirimlerine başlamak zorunda kalabileceğini savundu.

Commerzbank, dolar/TL'nin aralık ayında 53 TL seviyesine ulaşmasını bekliyor.

Devam eden işsizlik başvuruları 1 milyon 777 bin ile 1 milyon 801 binlik beklentinin altında kaldı. Önceki haftanın verisi de 1 milyon 799 bine revize edildi.

İşsizlik başvurularının 4 haftalık ortalaması ise 199 bin oldu.

Verilerin ardından Fed yetkilisi Beth Hammack, son şoklarla birlikte enflasyonun yükseldiğini ve iş gücü piyasasının istikrarlı olduğunu belirterek, hemen faiz artırılması gerektiği yönündeki görüşünü yineledi.

ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre, üretici fiyat endeksi (ÜFE) Temmuz ayında aylık bazda %0,0 oldu. Ekonomistler üretici fiyatlarının aylık yüzde 0,2 artmasını bekliyordu. Haziran ayında ÜFE yüzde 0,3 gerilemişti. Üretici fiyat endeksinin Temmuz'daki seyri, toptan fiyatlar tarafındaki enflasyonist baskının beklentilerden daha sınırlı olduğuna işaret etti. BLS, Temmuz ÜFE verisinin 13 Ağustos'ta yayımlanacağını daha önce açıklamıştı.

Yıllık bazda ise ÜFE yüzde 4,7 arttı. Böylece yıllık üretici enflasyonu Haziran ayındaki yüzde 5,5 seviyesinden belirgin şekilde geriledi ve yüzde 4,9 olan beklentinin altında kaldı.

Gıda ve enerji fiyatlarının hariç tutulduğu çekirdek ÜFE de aylık bazda yüzde 0,2 yükseldi. Piyasa beklentisi yüzde 0,3 seviyesindeydi.

Çekirdek ÜFE'nin yıllık artış oranı ise yüzde 4,2 olarak gerçekleşti. Böylece çekirdek üretici enflasyonu da Haziran ayındaki yüzde 4,7 seviyesine göre geriledi ve beklentiyle aynı seviyede gerçekleşti.

Veriler, üretici fiyatları tarafında maliyet baskılarının Temmuz ayında tahmin edilenden daha sınırlı kaldığını gösterdi. Özellikle manşet ÜFE'deki aylık sıfır değişim, Haziran ayındaki yüzde 0,3'lük düşüşün ardından fiyat baskısının hız kazanmadığına işaret etti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 7 Ağustos ile biten haftada yüzde 1,28 artarak 32 trilyon 379 milyar 318 milyon 37 bin liradan 32 trilyon 795 milyar 159 milyon 240 bin liraya yükseldi.

Aynı dönemde bankalardaki Türk lirası cinsi mevduat yüzde 0,29 azalarak 17 trilyon 769 milyar 130 milyon 860 bin lira, yabancı para (YP) cinsinden mevduat yüzde 3,59 artışla 10 trilyon 786 milyar 875 milyon 881 bin lira oldu.

Bankalarda bulunan toplam YP mevduatı geçen hafta 267 milyar 611 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken, bu tutarın 227 milyar 440 milyon doları yurt içinde yerleşik kişilerin hesaplarında toplandı.

Yurt içi yerleşiklerin toplam YP mevduatında parite etkisinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, 7 Ağustos itibarıyla 1 milyar 770 milyon dolarlık artış görüldü.

Yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri azaldı

Bankacılık sektöründe yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri, geçen hafta yüzde 0,96 azalışla 6 trilyon 779 milyar 769 milyon 152 bin liraya geriledi.

Söz konusu kredilerin 817 milyar 737 milyon 899 bin lirası konut, 41 milyar 384 milyon 793 bin lirası taşıt, 2 trilyon 557 milyar 35 milyon 833 bin lirası ihtiyaç kredileri, 3 trilyon 363 milyar 610 milyon 627 bin lirası ise bireysel kredi kartlarından oluştu.

Bankacılık sektörünün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil toplam kredi hacmi de 7 Ağustos ile biten haftada 23 milyar 100 milyon 303 bin lira artarak 26 trilyon 740 milyar 928 milyon 993 bin liradan, 26 trilyon 764 milyar 29 milyon 296 bin liraya yükseldi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 'Haftalık Menkul Kıymet İstatistikleri'ni yayımladı. Buna göre, yurt dışında yerleşik kişiler, geçen hafta 1,5 milyon dolarlık hisse senedi, 545,8 milyon dolarlık DİBS ve 210 milyon dolarlık ÖST aldı.

Yurt dışında yerleşik kişilerin hisse senedi stoku, 7 Ağustos haftasında 39 milyar 557,1 milyon dolardan 40 milyar 779,5 milyon dolara çıktı.

Aynı dönemde yurt dışında yerleşik kişilerin DİBS stoku 17 milyar 896,8 milyon dolardan 18 milyar 488,7 milyon dolara ve ÖST stoku da 3 milyar 879,2 milyon dolardan 4 milyar 74,4 milyon dolara yükseldi.

TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı. Buna göre, 7 Ağustos itibarıyla Merkez Bankası brüt döviz rezervleri, 7 milyar 211 milyon dolar artarak 71 milyar 22 milyon dolara ulaştı. Brüt döviz rezervleri, 31 Temmuz'da 63 milyar 811 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Bu dönemde altın rezervleri de 6 milyar 708 milyon dolar artışla 100 milyar 637 milyon dolardan 107 milyar 345 milyon dolara yükseldi.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri 7 Ağustos haftasında bir önceki haftaya göre 13 milyar 918 milyon dolar artarak 164 milyar 448 milyon dolardan 178 milyar 366 milyon dolara çıktı.

TCMB rezervleri Ocak 2024'ten bu yana şöyle (milyon dolar):

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) yayımladığı haftalık bültene göre, bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi, 7 Ağustos itibarıyla 47 milyar 537 milyon lira artarak 27 trilyon 434 milyar 439 milyon liradan 27 trilyon 481 milyar 976 milyon liraya yükseldi.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 366 milyar 488 milyon lira artarak 30 trilyon 914 milyar 613 milyon liradan 31 trilyon 281 milyar 101 milyon liraya çıktı.

Tüketici kredileri 3 trilyon 423 milyar liraya geriledi

Tüketici kredilerinin tutarı, bu dönemde 6 milyar 955 milyon lira azalarak 3 trilyon 423 milyar 271 milyon liraya geriledi. Söz konusu tutarın 818 milyar 485 milyon lirası konut, 41 milyar 513 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 563 milyar 273 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı 21 milyar 455 milyon lira artarak 4 trilyon 205 milyar 273 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 1,7 azalışla 3 trilyon 363 milyar 852 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 268 milyar 266 milyon lirasını taksitli, 2 trilyon 95 milyar 586 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

Yasal öz kaynaklar azaldı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 7 Ağustos itibarıyla önceki haftaya göre 9 milyar 339 milyon lira artarak 827 milyar 871 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 621 milyar 948 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları 3 milyar 542 milyon lira azalarak 5 trilyon 923 milyar 128 milyon liraya geriledi.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 106 milyon lira azalarak 157 milyon liradan 51 milyon liraya düştü.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, karşı karşıya kalınan şoklar neticesinde enflasyonda hedeflerin üzerinde kalmış olabileceklerini belirterek 'Ama böyle bir ortamda sıkı para politikası olmasaydı çok daha yüksek seviyeleri göreceğimizi söylemek lazım.' dedi.

'Kontrolünüz dışındaki dışsal şoklara ilişkin iyimser beklentilerin enflasyon hedeflerine ulaşmayı zorlaştırdığı yönündeki değerlendirmelere ilişkin özeleştiriniz var mı?' şeklindeki soru üzerine Karahan, dezenflasyonda epey mesafe katettiklerini ancak son 3 yıla bakıldığında, enflasyon rakamlarının genel olarak tahminlerin ve hedeflerin üzerinde kaldığının kabul edilmesi gerektiğini söyledi.

Karahan, 'Bu açıdan bir taraftan enflasyonun yüzde 75'te sınırlanmış olması ve daha sonra yüzde 30'lara kadar gerilemiş olması başarıyken hedeflerimizin üzerinde kalmış olması da kısmi başarısızlık olarak önümüzde duruyor.' diye konuştu.

Bu süreçte birkaç faktörün bulunduğunu dile getiren Karahan, bunlardan ilkinin 'kira ve eğitim' gibi kalemlerdeki ataletin, tahminlerden daha yüksek seyirde devam etmesi olduğunu belirtti.

Karahan, 'Daha sonra yine ilk dönemleri itibarıyla söylemek gerekirse para politikasının iktisadi faaliyet üzerine etkisi yani aktarım mekanizması ve onun üzerinden fiyatlama davranışları ve enflasyon beklentilerine yansımaları düşündüğümüzden daha yavaş gerçekleşti.' ifadelerini kullandı.

Kahramanmaraş merkezli depremlerin yol açtığı enflasyonist etkilerden bahseden Karahan, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Bir de geçtiğimiz sene gördüğümüz altın fiyatlarında yaşanan ciddi ve hızlı yükseliş. Bu da servet etkisinden talep yönetimini zorlaştırdı. Dolayısıyla istediğimiz soğumayı biraz daha geciktirdi. Bir de uzun bir süreden bahsettiğimiz için birçok dışsal şokla da karşı karşıya geldik. Bunlar da açıkçası hep olumsuz yönde oldu. Olumlu yönde de olabileceği bir senaryo vardı. Gıda enflasyonu dönem dönem öne çıktı. Son dönemde manşet ile arasındaki fark epey açılmış durumda. Bir de tabii bu seneye özel olarak enerji arzı kaynaklı yaşadığımız çok ciddi küresel fiyat artışı ve bunun enflasyon dinamikleri üzerindeki yansıması.'

'(Enflasyonda) Sıkı para politikası olmasaydı çok daha yüksek seviyeleri görürdük'

Fatih Karahan, enflasyon hedeflerine ve gerçekleşen rakamlara ilişkin değerlendirmelerini sürdürerek şu ifadeleri kullandı:

'Belki, evet belki bu şoklar neticesinde enflasyonda hedeflerimizin genel olarak üzerinde kaldık ama böyle bir ortamda sıkı para politikası olmasaydı çok daha yüksek seviyeleri göreceğimizi söylemek lazım. Bunu nereden biliyoruz? Daha önceki benzer küresel şoklara baktığımızda enflasyonda çok daha hızlı ve yüksek bozulmalar gördük. Bu dönemde bunu yaşamadık. Bu da sıkı para politikasının bir kazanımı olarak önümüzde duruyor.'

Karahan, burada kısa vadeden ziyade orta vadeye odaklanmak gerektiğinin altını çizerek şu açıklamalarda bulundu:

'Sürdürülebilir büyüme ve kalıcı refah artışı için fiyat istikrarı şart. Dönem dönem politikaların çalışmadığı yönünde eleştiriler olabiliyor. Daha detaylı baktığımızda para politikasından etkilenen kalemlerde aslında dezenflasyonun bütün bu maliyet yönlü şoklara rağmen devam ettiğini görüyoruz. Bu da para politikası adına önemli bir kazanım. Bundan sonra en doğrusu kararlılıkla devam etmek. Biz de bu doğrultuda dezenflasyon odaklı sıkı duruşumuzu sürdüreceğiz.'

'Talep koşullarında son dönemde gittikçe belirginleşen bir soğuma söz konusu'

TCMB Başkanı Karahan, talep görünümündeki yavaşlamanın faiz indirimi için yeterli olup olmadığına ilişkin soruya karşılık, talep koşullarında son dönemde gittikçe belirginleşen bir soğumanın söz konusu olduğunu belirterek bunun birçok veride görülebildiğini söyledi.

Tüm verilerin iç talepte zayıflama olduğunu teyit ettiğini aktaran Karahan, bunun perakende satışlarında, dayanıklı mal talebinde, kartla harcamalarda çok net görüldüğünü bildirdi.

Karahan, maliyet yönlü baskılara rağmen temel mallarda dezenflasyon sürecinin devam etmesinin önemli bir kazanım olduğunu belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:

'2018 ile karşılaştırmak çok adil olmayabilir. Her dönemin kendine özgü dinamikleri var. O döneme baktığımızda kredilerin milli geliri oranının yani borcun milli gelire oranının hem hane halkı hem de şirketler tarafından çok daha yüksek olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla oradaki sıkılaşmanın ekonomi etkisi daha fazla ve hızlı gerçekleşebiliyor. Bu dönem ise bir miktar oldukça farklı. Geçmiş dönemdeki enflasyonun etkisiyle kredinin milli gelire oranının da azalmasının bir yansıması olarak para politikasının aktarım mekanizması zayıfladı. Bu nedenle de biraz daha gecikmeli etkiler gördük. Önümüzdeki dönem para politikasını şekillendirirken mevcut sıkılığı koruyacak şekilde şekillendirmeye ve enflasyon görünüm odaklı gitmeye devam edeceğiz.'

'Ağustosa sarkan bir etki söz konusu değil'

Fatih Karahan, önceki iletişimdeki enflasyon öngörülerindeki sapmalara ve özellikle dayanıklı mal enflasyonundaki gelişmelere ilişkin soru üzerine, aslında ana eğilimin tahminlerinden farklı olarak olumlu olduğunu ancak ana eğilimdeki iyileşmenin manşete aynı oranda yansımadığını söyledi.

Bunun nedenlerine ilişkin Karahan, haziranda duran gerilimin temmuzda yeniden başladığını, bu nedenle özellikle akaryakıtta ve buna bağlı olarak da ulaştırma fiyatlarında aylık bazda yüzde 4'e varan artışlar görüldüğünü, haberleşmede yüksek zamlar görüldüğünü, sağlıkla ilgili fiyatların da manşet enflasyonu yukarı çektiğini anlattı.

Karahan, temmuzda gıda fiyatlarının da öne çıktığını kaydederek şu açıklamalarda bulundu:

'Kira ve eğitimde aslında belki bizim beklediğimizden bir miktar, özellikle kirada iyi bir görünüm söz konusu. Bu önceki iletişimimizle uyumlu. Yılbaşından hatta 2025'in son çeyreğinden başlayarak aslında kirada ve eğitimde ataletin kırılmaya başladığını ve bunu verilerde göreceğimizi söylemiştik. Bu sene bütün bu savaşa yönelik gelişmelere rağmen bu iyileşmenin iyice netleşiyor olması bir taraftan oldukça olumlu oldu. Bu, zayıf talep koşullarının etkili olduğunu gösteriyor ve sıkı para politikasının bir kazanımı olarak önümüzde duruyor. Özellikle bakmak gerekirse temmuzda beklentimize göre farklı gerçekleşmenin temel mal özelinde kaynaklandığını, burada da sıkı para politikasının tahminimizden daha etkili olmasının öne çıktığını görüyoruz. Özetle ağustosa sarkan bir etki söz konusu değil. Ağustosun kendine has dinamikleri var, olacak. Biraz erken olduğu için şu anda yaptığımız okumalar çok sağlıklı olmayabilir. Dolayısıyla ağustos ayı enflasyonu için bir yönlendirme yapmayı çok sağlıklı bulmuyorum.'

'Sanayi görünümünü etkileyen birden fazla faktör var'

TCMB Başkanı Karahan, yüksek faiz politikasının sanayi üzerindeki etkilerine ve sanayisizleşme riskine ilişkin soruya karşılık, dönem dönem sanayisizleşme eleştirilerini duyduklarını, kendilerinin de bu doğrultuda 2025'te başlattıkları reel sektör görüşmelerine devam ettiklerini kaydetti.

Bu görüşmelerde ve ziyaretlerde çeşitli tespitler yapma imkanı bulduklarını dile getiren Karahan, sözlerine şöyle devam etti:

'Sanayi görünümünü etkileyen birden fazla faktör var. Genelde para politikası suçlanabiliyor ama baktığımızda daha fazla öne çıktığını düşündüğümüz unsurlar söz konusu. Bunlardan en önemlisi her zaman vurguladığımız gibi dış talep görünüm. Maalesef küresel büyüme bir süredir zayıf seyrediyor çeşitli unsurlardan dolayı. Bu sene de savaş nedeniyle beklenen toparlanma olmadı. Bu bir kere dış talep tarafında genel olarak sanayi açısından olumsuz bir görüntü arz ediyor. İkincisi, aslında bir süredir devam eden ancak geçen sene risk kazanan dış ticarette artan korumacı politikalar. Bu sene jeopolitik gelişmeler ve ortaya çıkan belirsizlikler de buna eklendi ve özetle küresel konjonktür itibarıyla hem dış talep hem de bu saydığım unsurlar sanayi için olumsuz bir görüntü arz eden yani işleri zorlaştıran unsurlar.'

Karahan, sanayide hizmetlere ve daha yüksek katma değerli, teknoloji yoğun sektörlere doğru bir dönüşüm yaşandığını belirterek geleneksel sektörlerdeki baskının yanı sıra artan finansman maliyetlerinin de bazı sektörleri olumsuz etkilediğini bildirdi.

'(Sanayide) Önemli olan arz kapasitesinin korunması'

Fatih Karahan, aslında önemli olanın 'arz kapasitesinin korunması' olduğunun altını çizerek şu ifadeleri kullandı:

'Mevcut verilere baktığımızda arz kapasitesi yönünde bir bozulma olmadığını değerlendiriyoruz. Açıkçası baktığımızda üretimdeki düşüşün kapasite kullanım oranının azalmasından kaynaklandığını görüyoruz. Bu da şu demek, fiyat istikrarı sağlandığında ileride tekrar iç ya da dış talep kaynaklı bir talep artışı olacak olursa, bu kapasite kullanım oranı yani mevcut kapasite daha fazla kullanılarak karşılanabilir. Dolayısıyla mevcut veriler ışığında bu kanaldan bir enflasyonist baskının ileride gelmesini öngörmüyoruz. Bu görüşümüzü destekleyen iki unsur daha var kapasite kullanımı oranı dışında. Son dönem verimlilikte ciddi artışlar gördük. Özellikle 2025 yılından başlayarak. Bu da önümüzdeki dönemde mevcut kaynaklarla daha da fazla üretim yapabileceğimizi gösteriyor.

Son olarak bugün aslında raporumuzda yayımlayacağımız bir kutu çalışmamız var. Bu kutu çalışmamızda aslında özetle şunu gösteriyoruz:

Makroekonomik ve finansal koşulların sıkı olduğu dönemlerde kurulan firmaların sayıca daha düşük olsa da aslında daha başarılı ve verimli olduğu yönünde bir bulgumuz var. Bunun da önümüzdeki dönem için önemli olduğunu düşünüyoruz. Uygulamakta olduğumuz sıkı para politikası, üretim ve tüketim faaliyetlerinin uzun dönemde daha dengeli, öngörülebilir ve en önemlisi dışsal şoklara daha dayanıklı bir yapıya kavuşmasını sağlayacak. Böylelikle fiyat istikrarıyla uyumlu, sürdürülebilir bir büyüme politikasına ulaşacağımızı düşünüyorum.'

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, orta vadeli enflasyon görünümünün bozulmadığını, hatta bunun üzerindeki yukarı yönlü risklerin ciddi anlamda azaldığını belirterek, 'Önümüzdeki dönemde temel fonlama aracımız olan bir hafta vadeli repoya dönüş gündemimizde, zamanlama olarak piyasa koşullarına tabii bakacağız mevcut veriler ışığında, önümüzdeki dönemde bunu değerlendirebiliriz.' dedi.

Karahan, ülkede yerel paranın payının artmasının risk olarak değerlendirilmesini anlamakta zorlandığını söyledi.

Finansal sistemi sağlıklı işleyen, ekonomi politikalarına ve yerel paraya güvenin olduğu sürdürülebilir ekonomide bu oranların yüksek olmasının beklendiğini dile getiren Karahan, şöyle devam etti:

'Geçmişte düşüktü ama politikalar eşliğinde belli bir noktaya geldik. Bunu bir risk değil, bir başarı unsuru olarak görüyorum. Tabii ki TL payının sıkı para politikası altında cazip olması anlaşılır bir durum, tercih edilmesi normal bir durum. Yakın geçmişte çok fazla oynaklık yaşadık. Dolayısıyla Türk lirasına güvenin tesis edilmesini oldukça önemli buluyorum ve Türk lirasının cazibesinin de korunması gerektiğini düşünüyorum. Geçen seneden bu yana aslında para politikası faizi yüzde 50'den yüzde 37'ye geldi. Yani bugün bakıyorsunuz aslında mevcut enflasyona göre oldukça sıkıyız, doğru bir sıkılığı sağladığımızı düşünüyoruz ama ciddi indirimler de yapıldı bu süreçte. Bu düşen getiriye rağmen aslında, bu süreçte aynı zamanda çok ciddi şoklarla da karşılaştık, hem algıya yönelik şoklar hem cari açıkla bozulacak şoklar hem işte küresel portföy akımlarını etkileyecek şoklar... Bütün bu şoklara rağmen getirilerin azaldığı bu dönemde Türk lirası payının azalmadığını, tam tersine arttığını görüyoruz. Bu da aslında politikalara olan güvenin arttığını gösteriyor ve bunu da tekrar en başta söylediğim gibi tekrar etmek gerekirse bir risk unsuru değil, bir başarı unsuru olarak görüyorum.'

'Önümüzdeki dönemde temel fonlama aracımız olan bir hafta vadeli repoya dönüş gündemimizde'

TCMB Başkanı Karahan, bir katılımcının, Merkez Bankasının para politikası faizi ile fonlama maliyeti arasındaki farkın giderilmesiyle ilgili bir karar alırsa bunun fonlama kompozisyonunda nasıl bir değişimle mümkün olabileceği yönündeki sorusunu yanıtlarken, Orta Doğu'da savaşın başlamasıyla birlikte proaktif bir politika tepkisi verdiklerini ifade etti.

Karahan, koridor uygulamalarının kendilerine bu gibi hızlı değişen ve riskin çok hızlı artabildiği durumlarda oldukça esneklik sağladığını belirterek, burada aslında bir hafta vadeli repo uygulamasına ara verirken iki temel riske vurgu yaptıklarını dile getirdi.

Bunlardan birinin savaşın gidişatının hem büyüklüğü hem süresi itibarıyla belirsizlikle yukarı yönlü risk oluşturması olduğunu söyleyen Karahan, 'İkincisi bu savaşın çıkardığı duruma yönelik ya da bunun sonucunda beklentilerde yaşanabilecek olası bozulma. Çünkü enflasyon bir süre aylık bazda yüksek seyredecekti ve seyretti. Bunun beklentiler üzerinden yaratabileceği ikincil etkiler... İkincisi de aktivitede, ekonomik aktivitede gördüğümüz soğumanın savaşın da etkisiyle belirginleşerek orta vadeli enflasyon görünümüne yönelik aşağı yönlü etkileri... Burada söz konusu riskler tabii aradan geçen sürede devamlı belirsizlik sergiledi ve yüksek oynaklık sergiledi. Biz de bu belirsizlikler azalana kadar açıkçası mevcut duruşun sürdürülmesi gerektiğine karar verdik. Geldiğimiz noktada bakacak olursak, en azından piyasa fiyatlamalarına baktığımızda, en kötünün aslında geride kaldığını, çok uç gelişmelerin artık beklenmediğini görüyoruz.' dedi.

Karahan, enflasyon görünümü özelinde etkili olabilecek iki unsurdan bahsettiğini hatırlatarak, bunların ekonomideki soğuma ve enflasyon beklentileri olduğunu ifade etti.

Soğumanın iyice netleştiğini gördüklerini belirten Karahan, şöyle konuştu:

'Özellikle iç talebe dair göstergelerde bunu net okuyabiliyoruz. Bununla beraber de enflasyon beklentilerindeki bozulmanın sınırlı kaldığını görüyoruz. Piyasa katılımcılarında sadece bir bozulma oldu ama bizim 3 yıldır aslında vurguladığımız, daha önemli, bir miktar daha önemli gördüğümüz reel sektör ve hanehalkı beklentilerinde ise iyileşmenin artık devam ettiğini, belirginleştiğini görüyoruz. Tabii kısa vadeli enflasyon verilerinde yüksek oynaklık var, birçok faktör var ancak saydığım nedenlerle orta vadeli enflasyon görünümünün aslında bozulmadığını, hatta bunun üzerindeki yukarı yönlü risklerin ciddi anlamda azaldığını düşünüyoruz.

Dolayısıyla önümüzdeki dönemde temel fonlama aracımız olan bir hafta vadeli repoya dönüş gündemimizde, zamanlama olarak piyasa koşullarına tabii bakacağız mevcut veriler ışığında, önümüzdeki dönemde bunu değerlendirebiliriz. Şu anda üst bant oluşumunu, yani para piyasasındaki faizlerin üst bantta oluşumunu sterilizasyonla aslında sağlıyoruz. Çünkü piyasada likidite fazlası var. Fonlama üzerinden değil de repo ihalelerini üst banttan karşılayarak bunu sağlıyoruz. Burada tabii ki bir hafta vadeli repoyu açtığımızda farklı bir görünüm ortaya çıkacak ve para piyasasındaki faizlerin bu dönemde para politikası faizine yakınsamasını bekliyoruz.'

'Doğru politikayı doğru şekilde uyguladığımız zaman TL payının yüksek kalacağını göreceğiz'

Fatih Karahan, bir katılımcının TL'ye yönelime dikkati çekerek, faiz indirimi döngüsüne girildiği zaman burada bir risk görülüp görülmediğini sorması üzerine, savaş öncesinde yüzde 58 olan TL payının şu anda yüzde 62'ye ulaşmış olduğu bilgisini verdi.

Karahan, burada vurguladığı dönemde önemli bir dış şoka da maruz kaldıklarını ve enflasyon beklentilerinin bozulma riski de olduğunu, cari açığın çok yüksek seviyelere çıkabileceğinin konuşulduğunu dile getirdi. Politikaları sayesinde bunun gerçekleşmediğinin altını çizen Karahan, şunları söyledi:

'O dönem çok yüksek tahminler piyasada dolanıyordu. Bütün bunlara rağmen aslında hanehalkının TL ilgisinin çok güçlü olduğunu, hatta artarak devam ettiğini görüyoruz. YP mevduat üzerinden bakacak olursak bu süreçte 12 milyar dolar kadar arttı YP mevduat. Bunun çok çok büyük bir kısmı şirketler tarafından, orada farklı unsurlar söz konusu ama hanehalkı tarafında sadece 1 milyar dolarlık bir artış söz konusu. Bunu da gerçekten önemli bir kazanım olarak düşünmeliyiz. Burada getirilerle ilgili söylediğiniz konuda tekrar bir vurgulamam gerekirse, faizlerin yüzde 50'den yüzde 37'ye geldiği bir dönem yaşadık. Bu süreçte çok ciddi algıyı bozucu şoklar, TL'ye olan algıyı bozabilecek potansiyeli olan şoklar da yaşadık.

Tabiri caizse birkaç kez test edildi bu politika ama her seferinde başarıyla çıktığını düşünüyorum. Bunun neticesinde de aslında güvenin her seferinde artarak devam ettiğini düşünüyorum. Önümüzdeki süreçte de önemli olan, indirim ileride olacak olursa, ne zaman başlayacak olursa, o süreçten sonra da o dönemin doğru yönetilmesi hem iletişim anlamında hem de indirimlerin zamanının ve miktarının bu tür hassasiyetler gözetilerek yapılması. Doğru politikayı doğru şekilde uyguladığımız zaman da TL payının yüksek kalacağını göreceğiz. Bu süreçte de enflasyonun birlikte düşeceğini göreceğiz diye değerlendiriyorum.'

Karahan, bir gazetecinin Açık Piyasa İşlemleri (APİ) portföy büyüklüğünde hedeflenen 450 milyar liraya yaklaşıldığını belirterek, burada durulup durulmayacağını veya portföyün daha da büyütülüp büyütülmeyeceğini sorması üzerine, 'Bu hedefi belirlerken belli bir bilanço büyüklüğü üzerinden bu hesabı yapmıştık. Bugüne kadar 220 milyar lira kadar alım yaptık ve bu alımlar sonucunda aslında APİ portföyümüz 450 milyar liraya ulaştı. Son dönemde belli itfalar olduğu için bir miktar azaldı, dolayısıyla onları yerine koyabiliriz ama şunu vurgulamak lazım, bu 450 milyarı hesaplarken biz belli bir bilanço, yıl sonu bilanço büyüklüğü üzerinden bu hesabı yapmıştık. Şu anda yıl içinde yaşanan gelişmeler nedeniyle bilanço büyüklüğümüz biraz daha fazla olacak gibi gözüküyor. Dolayısıyla bu sene için bir miktar daha alım imkanımız olduğunu, alanımız olduğunu değerlendiriyoruz aynı hedefe ulaşabilmek için. Bu alımların zamanlamasını önümüzdeki dönemde ve miktarını piyasa koşullarına göre belirleyeceğiz.' dedi.

'Yıl sonuna kadar biraz daha gıda enflasyonunun aşağı gelmesini bekliyoruz'

Karahan, bir gazetecinin gıda enflasyonunun hala yüksek seyrettiğini, talepteki soğumanın son tüketiciye yansımadığını ve bu sebeple dezenflasyon programına yönelik eleştiriler olduğunu söylemesi üzerine gıda enflasyonunun önemli ölçüde arz yönlü gelişmelerden etkilenen bir kalem olduğunu ifade etti.

Gıda fiyatlarının yıl boyunca oldukça oynak bir seyir izlediğini, özellikle son dönemde manşet enflasyonun da oldukça üstünde olduğunu belirten Karahan, şunları kaydetti:

'Şimdi önümüzdeki seyrine bakacak olursak, burada girdi fiyatlarına biz baktık. Bu incelediğimiz, sizin sorduğunuz soruyu incelediğimiz bir kutumuz da var, özetle oraya referans verebilirim ama... Orada tarımsal girdi fiyat endeksine baktık. Burada yıllık bazda yüzde 36 civarında bir artış var. 'Acaba bu mevcut seviyeyi açıklayabilir mi?' diye bunu incelediğimizde aslında burada geçişkenliğin yüzde 50 civarında olduğunu, dolayısıyla buradaki maliyet artışlarının ki sübvansiyonları da göz önünde bulundurduğumuzda aslında mevcut gıda enflasyonunu açıklayamadığını fark ettik. Dolayısıyla mevcut gıda enflasyonu bu dışsal unsurların, maliyet yönlü unsurların ima ettiğinin oldukça üstünde. Bu da aslında olumlu arz koşullarına karşın, gıda enflasyonunun yüksek seyretmesi, burada yapısal unsurların çok net bir şekilde öne çıktığını, önemli olduğunu kesinlikle gösteriyor. Önümüzdeki döneme yönelik sadece şunu söyleyebilirim, güçlü rekolte beklentileri var, özellikle tahıl, bakliyat ve meyve gruplarında. Burada belki önümüzdeki dönemde yıl sonuna kadar biraz daha gıda enflasyonunun aşağı gelmesini bekliyoruz.'

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, revizyonun kaynaklarının arz yönlü ve para politikası dışında unsurlar olduğunu belirterek, 'Dolayısıyla bunun enflasyonun ana eğilimde bozulmaya yansıtmadığını vurgulamak istiyorum.' dedi.

Fatih Karahan, yılın üçüncü Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında, başkan yardımcıları Hatice Karahan, Fatma Özkul, Gazi İshak Kara ve Yusuf Emre Akgündüz ile soruları yanıtladı.

Karahan, 'Enflasyonun ana eğiliminin hangi seviyede kalıcı olarak gerilemesi para politikasında daha belirgin bir gevşeme için yeterli olur?' sorusuna, '2026 yılında bir güncelleme yaptık, 2 puanlık. Burada birkaç unsur öne çıkıyor. Bir tanesi savaşın devam ettiği, hatta tekrardan, temmuz ayında tekrardan canlanmış olması, özetle aslında motorin, doğal gaz gibi ve emtia gibi ürünlerin fiyatlarında bizim tahminimizin üzerindeki fiyat artışları. Belki temmuz ayındaki gelişmeler olmasa daha farklı bir tahminle bugün karşınızda olabilirdik. Bunun dışında bazı yönetilen, yönlendirilen fiyatlarda yapılan ayarlamalar ki bunların bir kısmı bir süredir erteleniyordu. Bir de en önemlilerden biri de olabilir, gıda enflasyonu varsayımında yapılan yukarı yönlü güncelleme. Bu üçü bir araya geldiğinde yıl sonu tahminlerimizin yükselmesinde bunlar etkili oldu.' yanıtını verdi.

Finansal koşullarda sıkılığın korunmasıyla yurt içi talebin zayıf seyrini destekleyeceklerine vurgu yapan Karahan, bunun gelecek süreçte dezenflasyon için oldukça önemli olduğunu ifade etti.

Karahan, sözlerini şöyle sürdürdü:

'2027 görünümü etkileyecek yani sadece 2026 değil aslında çünkü yıl sonuna biraz az kaldı, ondan sonraki dönem içinde etkili olacak iki faktör öne çıkıyor. Bunlardan bir tanesi savaş konusunda devam eden belirsizlik, bu oldukça önemli. Net bir tahmin vermeyi zorlaştırıyor. Hedefi de zorlaştırıyor. Diğeri de OVP süreci. Burada bir makroekonomik çerçeve üzerinden ilerlenecek. O belirlenecek. Önümüzdeki dönemde özellikle OVP sürecinde bu belirsizliklerin bir miktar daha azalmasını bekliyoruz. Bundan sonra dezenflasyonun seyri için hem gıda fiyatlarının seyri hem de daha genel olarak eş güdümün daha önem arz ettiğini düşünüyoruz. Bu doğrultuda da aslında 2027 ve sonrası hedefleri güncellemedik. Ama bu hedefleri OVP sürecinde tekrar gözden geçirmeye karar verdik. 2027 ve sonrası kontrol ufkumuz dahilinde olduğu için hedeflerle birlikte tahminlerin de aynı seviyede eğer revize edilecek olursa aynı seviyede revize edileceğini söyleyebilirim.'

'Piyasa beklentileri bu yıl için uyumlu bir hale geldi enflasyonla ama önümüzdeki yıl piyasa ile Merkez Bankası tahminleri arasında ciddi bir fark oluşmuş oldu, buna ilişkin bilgi verir misiniz?' sorusuna karşılık Karahan, '2 puanlık bir revizyon, bunun sarkan etkisi önümüzdeki seneye ne kadar olur, bu ayrı bir konu ama revizyonun kaynaklarına bakacak olursak öne çıkan faktörler gıda ve savaşın gidişatı. Burada ikincil etkiler bizim için önemli. Beklentilere ve ekonomik aktivitenin görünümüne baktığımızda ikincil etkilerin sınırlı kaldığını, hatta nette belki aşağı yönlü olabileceğini değerlendiriyoruz ama yukarı yönlü olmadığını özetle düşünüyoruz. Dolayısıyla burada revizyon kaynaklı baktığımızda önümüzdeki yıl revize etmemiz gerektirecek çok net bir sebep yok.' dedi.

'Para politikasının sıkılığının korunması gerektiğini düşünüyoruz'

Karahan, gelecek yıllara dair başka belirsizliklerin de olduğunu belirterek, bunlardan birinin savaşın süresi ve küresel ekonomide bırakacağı tortu olduğunu, ayrıca ileride petrol fiyatlarının hangi seviyede normalleşeceği, enerji fiyatlarının, emtiaların nerede normalleşeceği ve OVP sürecinin de önemli olacağını dile getirdi.

'Revizyonun kaynaklarını tekrar etmek gerekirse, burada biraz daha arz yönlü ve para politikası dışında unsurlar olduğunu, dolayısıyla bunun enflasyonun ana eğilimde bozulmaya yansıtmadığını vurgulamak istiyorum.' diyen Karahan şöyle devam etti:

'O anlamda bu, doğrudan para politikası tepkisi gerektirecek tarzda bir revizyon değil. Daha önceki revizyonlarımızda hep vurguladık. Yukarı yönlü revize ederken bir taraftan da para politikası daha uzun süre daha sıkı kalacak. Bu sefer verilere baktığımızda aynı iletişimi yapmanın gerekliliğini görmüyoruz. Bununla birlikte para politikasının sıkılığının korunması gerektiğini düşünüyoruz. Enflasyonun, enflasyon beklentilerinin iyileştiği bir durumda faizin sabit kalması aslında para politikasının sıkılaşması anlamına geliyor. Dolayısıyla önümüzdeki dönemle birlikte bunları hareket ettirerek parasal sıkılığı koruyabiliriz.'

'Kalıcı bir bozulma olması durumunda tekrardan bir sıkılaşma yapmaya hazırız'

Karahan, mevcut sıkılık değerlendirildiğinde şu anda bir soğumanın görüldüğünü ifade ederek, mevcut sıkılığın aktiviteyi soğutma ve para politikasının etkili olduğu alanlarda dezenflasyonu destekleme yönünde yeterli olduğunu düşündüklerini, enflasyon görünümünde ise kalıcı bir bozulma olması durumunda tekrardan bir sıkılaşma yapmaya hazır olduklarını söyledi.

'Bu yıl enflasyonda 30-32 bandında takıldığımız gibi gelecek yılda örneğin 23-25 bandı gibi yerlerde takılma riskini ne kadar yüksek görüyorsunuz?' sorusuna Karahan, 'Aslında geçen senenin sonunda yüzde 30'lu seviyelere inen bir enflasyon söz konusuydu. Ama bir süredir bunun 30 üstünde dalgalandığını görüyoruz. Dolayısıyla 2026 genelinde net bir dezenflasyondan bahsetmek söz konusu değil.' yanıtını verdi.

Fatih Karahan, geçen sene kredi büyümesinde arzu ettikleri dezenflasyonla tutarlı seviyeleri göremediklerini belirterek, 'Özellikle ticari kredilerde büyüme hızı yüzde 50, hatta yüzde 50'nin üzerine çıkmıştı. Geçen sene tüketici kredilerinde de yüksek bir seyri özellikle belirli kategorilerde görmüştük. Attığımız adımların etkisiyle bu sene kredi büyümesinin yavaşladığını ve dezenflasyonla tutarlı seviyelere geldiğini görüyoruz. Ticari kredi büyümesi yüzde 35'te, tüketici kredisi büyümesi de yine düşük seviyelerde ve böylece toplam kredi büyümesinin aslında yüzde 25'e düştüğünü görüyoruz. Bu dönemde uyguladığımız sıkı para politikası kadar kullandığımız kredi büyümesi limitleri de önem taşıyor. Bu dönem dönem aşırı kredi büyümesine karşı bir sigorta görevi görüyor. Dolayısıyla bunları önemli buluyoruz.' dedi.

Bolat, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından kamuoyuyla paylaşılan haziran ayı ödemeler dengesi verilerine ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Haziran 2025'te 2,3 milyar dolar olan cari işlemler açığının, bu yılın haziran ayında 4,2 milyar dolar olarak gerçekleştiğini belirten Bolat, yıllıklandırılmış açığın 38,9 milyar dolar olduğunu aktardı.

Bolat, yıllıklandırılmış altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında 28,9 milyar dolar fazla verildiğine işaret etti.

Bu performansla cari işlemler açığının, ilk çeyrekte 23,6 milyar dolar olarak gerçekleşmesinin ardından yılın ikinci çeyreğinde 10,9 milyar dolara gerilediğini ifade eden Bolat, yılın ilk yarısında da söz konusu açığın 34,5 milyar dolar olduğunu bildirdi.

'Mal ihracatındaki artış iyileşmede rol oynamıştır'

Bolat, enerji fiyatlarındaki artışın etkisiyle net enerji açığının haziranda yüzde 42,3 artışla 4,5 milyar dolara yükselmesinin, cari işlemler açığındaki artışta etkili olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

'Yılın ikinci çeyreğinde jeopolitik gelişmelerin emtia ve enerji fiyatları üzerinden ithalatı artırıcı etkisine rağmen, dış ticaret açığında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9 iyileşme kaydedilmiştir. Söz konusu iyileşmede mal ihracatımızın yüzde 10,1 artması rol oynamıştır. Böylece yılın ikinci çeyreğinde cari işlemler açığı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 7,7, bir önceki çeyreğe göre ise yüzde 53,8 azalarak 10,9 milyar dolara gerilemiştir.'

Yıllıklandırılmış hizmet ihracatının haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 3,6 artarak 123,3 milyar dolara ulaştığını belirten Bolat, seyahat gelirlerinin bu dönemde 60,3 milyar dolar, taşımacılık gelirlerinin 43,2 milyar dolar olduğunu ifade etti.

Bolat, haziran itibarıyla mal ve hizmet ihracatı toplamının da geçen yıla kıyasla yüzde 3,9 yükselişle 401,2 milyar dolara çıktığının altını çizdi.

'İhracatı güçlendirmek için çalışmalarımızı sürdürüyoruz'

Küresel konjonktürde artan risk ve belirsizliklere rağmen cari işlemler açığının tarihsel ortalamanın altında seyretmeye devam ettiğini vurgulayan Bolat, cari açığın milli gelire oranının geçen yıl yüzde 1,9 olurken, bu yılın ilk çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda yüzde 2,4 ile tarihsel ortalamanın altındaki performansını sürdürdüğüne işaret etti.

Bolat, ikinci çeyrekteki büyüme beklentileri doğrultusunda, cari işlemler açığının milli gelire oranının yıllıklandırılmış bazda, ilk çeyreğe yakın seviyede gerçekleşmesinin öngörüldüğüne de dikkati çekti.

Haziran ayından itibaren enerji ve emtia fiyatlarında gerileme görüldüğüne işaret eden Bolat, şu değerlendirmede bulundu:

'Son dönemde görülen fiyat oynaklığı cari işlemler açığı üzerindeki yukarı yönlü risklerin sürdüğüne işaret etmektedir. Bununla birlikte mal ve hizmet ihracatındaki dayanıklı görünümün desteğiyle, cari işlemler açığının milli gelire oranının tarihsel ortalamasının altında kalmaya devam edeceği değerlendirilmektedir. Bakanlık olarak, ihracat destekleri, ticaret diplomasisi, pazar ve ürün çeşitlendirmesi ile ihracatı güçlendirmeye yönelik çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Mal ve hizmet ihracatındaki kazanımların kalıcı hale getirilmesi ve dış ticaret dengesinin cari işlemler dengesine sürdürülebilir katkı sağlaması, temel önceliğimiz olmaya devam edecektir. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu 'yüksek katma değerli ve rekabetçi ihracat' vizyonu kapsamında, ülkemizi dünya ihracat liginde üst sıralara taşımak üzere gayretle çalışmalarımızı sürdürüyoruz.'

Listenin zirvesinde yer alan VakıfBank 22,9 milyar TL vergi tahakkuku ile Borsa İstanbul şirketleri arasında ilk sırayı aldı. VakıfBank'ı 20,1 milyar TL ile Garanti BBVA ve 10,2 milyar TL ile QNB Bank takip etti. Söz konusu üç bankanın toplam tahakkuk tutarı 53,2 milyar TL seviyesini buldu.

Bankacılık sektörünün ardından finans dışı ve sigortacılık alanında faaliyet gösteren BIST şirketleri de üst sıralarda yer buldu. Türkiye Sigorta 7,53 milyar TL, Turkcell 7,47 milyar TL ve BİM 7,07 milyar TL vergi tahakkuk ettirirken, Tera Yatırım Menkul Değerler de 5,54 milyar TL ile öne çıkan bir diğer kurum oldu.

Finans ve sigorta kanadında Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası 3,98 milyar TL, TSKB 3,61 milyar TL, İş Yatırım 3,47 milyar TL ve Anadolu Sigorta 3,20 milyar TL vergi tahakkuku ile ilk 100 listesinde yer edindi.

Sanayi, otomotiv, reel sektör ve holdingler tarafında ise Tüpraş 2,54 milyar TL, Katılımevim 2,34 milyar TL, Quick Sigorta 2,29 milyar TL, OYAK Çimento 2,16 milyar TL, Anadolu Hayat Emeklilik 2,12 milyar TL, Doğuş Otomotiv 2,07 milyar TL ve Agesa 2,02 milyar TL vergi tahakkuku gerçekleştirdi. Koç Holding ise 1,79 milyar TL tahakkuk tutarı ile Türkiye genel sıralamasında 85'inci sırada yer aldı.

BIST'te Vergi Şampiyonları Belli Oldu : İşte İsminin Açıklanmasına İzin Veren 19 Şirket

Günün ilk yarısında yükseliş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 8,13 puan ve yüzde 0,06 artışla 14.118,26 puana yükseldi.

Toplam işlem hacmi 94,1 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,99, holding endeksi yüzde 0,24 değer kaybetti.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.078,41, en yüksek 14.228,81 puanı gördü.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 2,97, sanayi endeksi yüzde 0,23 değer kazanırken, mali endeks yüzde 0,45, hizmetler endeksi yüzde 0,54 değer kaybetti.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 46'sı yükselirken 47'si düştü, 7 tanesi yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Astor Enerji, ASELSAN, Akbank, Sasa Polyester ile Ereğli Demir ve Çelik oldu.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 3,92 ile bilişim, en fazla kaybeden ise yüzde 1,77 ile ticaret oldu.Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 2,97, sanayi endeksi yüzde 0,23 değer kazanırken, mali endeks yüzde 0,45, hizmetler endeksi yüzde 0,54 değer kaybetti.

Küresel piyasalarda, ABD'de ılımlı gelen enflasyon verilerinin risk iştahını desteklemesine karşın, Orta Doğu'da yeni bir ateşkes konusunda taraflardan henüz net bir açıklama gelmemesi iyimserlikleri sınırlıyor.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi de Avrupa borsalarına paralel pozitif seyrediyor.

Bu gelişmelerin yanı sıra yurt içinde yılın üçüncü Enflasyon Raporu'nun tanıtımı amacıyla İstanbul Finans Merkezi'ndeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Yerleşkesi'nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında TCMB Başkanı Fatih Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 28 olarak yukarı yönlü güncellediklerini kaydetti.

Analistler, günün geri kalanında yurt içinde para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de ÜFE başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.300 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Altının ons fiyatı 4 bin 385 dolar

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1540, sterlin/dolar paritesi 1,3490 ve dolar/yen paritesi 159,4 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 47,7760 liradan, avro 55,2390 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,6 azalışla 4 bin 385 dolardan, Londra'da ekim vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 1,5 düşüşle 87,7 dolardan işlem görüyor.

Beklentiler, ECB'nin Temmuz ayındaki toplantısına kıyasla daha da güçlenmiş durumda. Temmuz toplantısı öncesinde Eylül ayında faiz artışı bekleyen ekonomistlerin oranı %72 seviyesindeyken, Haziran ayında bu oran yaklaşık %65'ti.

ECB temmuzda faizi sabit bırakmıştı

ECB, 23 Temmuz'daki toplantısında üç temel politika faizini değiştirmemişti. Buna göre mevduat faizi %2,25, ana refinansman faizi %2,40 ve marjinal borç verme faizi %2,65 seviyesinde tutuldu.

ECB, karar metninde para politikasında belirli bir faiz patikasına önceden bağlı kalmadığını ve kararların gelen ekonomik verilere, enflasyon görünümüne ve enerji şokunun ikincil etkilerine göre toplantı bazında alınacağını vurguladı.

Haziran ayında ise ECB, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisi nedeniyle faiz oranlarını 25 baz puan artırmış ve mevduat faizini %2,25'e çıkarmıştı. Böylece Eylül ayında yapılması beklenen artış, haziran kararının ardından ikinci faiz artışı olacak.

Bununla birlikte ECB'nin mevcut iletişimi, Eylül sonrasında otomatik bir faiz artışı serisine işaret etmiyor. Banka, kararlarını toplantı bazında ve ekonomik verilere göre almaya devam edeceğini açıkça belirtiyor.

Dolayısıyla piyasaların Eylül ayında 25 baz puanlık artıştan ziyade, ECB Başkanı Christine Lagarde'ın toplantı sonrasındaki mesajlarına ve 2027'ye ilişkin faiz patikasına odaklanması bekleniyor.

'Haziranda yıllıklandırılmış cari açık 38,9 milyar dolar oldu. İkinci çeyrek itibarıyla cari açığın milli gelire oranının yaklaşık yüzde 2,3 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyoruz.

Enerji ve diğer emtia fiyatlarının yüksek seyri cari denge üzerinde baskı oluştursa da cari açığın sürdürülebilir seviyelerde kalacağını öngörüyoruz.

Dış finansmana erişimdeki güçlü görünüm, program döneminde tesis ettiğimiz güvenin önemli bir göstergesidir. Son bir yılda dış borç çevirme oranları bankacılık sektöründe yüzde 161, reel sektörde yüzde 246 gerçekleşti.

Cari dengede elde ettiğimiz kazanımları kalıcı hale getirmek için verimlilik ve dönüşüm odaklı politikalarımızı uygulamaya devam edeceğiz.'

Haziranda yıllıklandırılmış cari açık 38,9 milyar dolar oldu. İkinci çeyrek itibarıyla cari açığın milli gelire oranının yaklaşık yüzde 2,3 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyoruz.

Enerji ve diğer emtia fiyatlarının yüksek seyri cari denge üzerinde baskı oluştursa da cari açığın: pic.twitter.com/sLJLWfmHxE

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) August 13, 2026

Buna göre, Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar ve Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar, 2021-2025 yıllarında art arda 5 kez Türkiye'nin en çok gelir vergisi ödeyen mükellefleri oldu.

2025 vergilendirme döneminde Selçuk Bayraktar 2 milyar 991 milyon 536 bin lira, Haluk Bayraktar da 2 milyar 502 milyon 27 bin lira gelir vergisi beyan etti. İki yöneticinin ödediği toplam gelir vergisi 5 milyar 493,6 milyon lirayı buldu.

Ödenen vergi, Baykar'ın bir önceki yıl elde ettiği kazançlar üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi ve kar dağıtımı stopajının ardından gerçekleşti.

Üçüncü sırada Mustafa Rahmi Koç yer aldı

2025 vergilendirme dönemine ilişkin en fazla gelir vergisi beyan eden mükellefler listesinin üçüncü sırasında 830 milyon 795 bin 72 lirayla Koç Holding Şeref Başkanı Mustafa Rahmi Koç bulunuyor.

Listenin dördüncü sırasında 676 milyon 261 bin 752 lirayla Mehmet Sinan Tara yer aldı.

Listenin, 5, 6 ve 8'inci sırasındaki kişiler isimlerinin açıklanmasını istemedi.

Listede yedinci sırada 557 milyon 655 bin 112 lirayla Erman Ilıcak, dokuzuncu sırada 448 milyon 694 bin 701 lirayla Mehmet Cengiz, onuncu sırada 430 milyon 317 bin 466 lirayla Ceyda Lale Tara yer aldı.

Kurumlar vergisi

2025 yılına ilişkin vergilendirme döneminde en fazla kurumlar vergisi beyan eden mükellefler listesinde de 70 milyar 394 milyon 682 bin lira vergi tahakkuku ile Ziraat Bankası birinci oldu.

Listenin ikinci sırasındaki kurum isminin açıklanmasını istemezken, 22 milyar 908 milyon 19 bin lirayla Türkiye Vakıflar Bankası üçüncü sırada yer buldu.

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ve Avro Bölgesi'nin haziran ayına ilişkin mevsimsellikten arındırılmış sanayi üretimi verilerini açıkladı.

Buna göre, Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi haziranda bir önceki aya göre sabit kalırken, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,1 arttı.

AB'de ise sanayi üretimi haziranda aylık bazda yüzde 0,2, yıllık bazda yüzde 0,6 yükseldi.

Haziran ayında AB ülkeleri arasında aylık bazda sanayi üretiminde en fazla artış yüzde 5,4 ile Danimarka'da, yüzde 5,2 ile Hırvatistan'da, yüzde 2,1 ile Litvanya ve Finlandiya'da görüldü.

En fazla düşüş ise yüzde 10,7 ile Lüksemburg'da, yüzde 3,9 ile Portekiz'de ve yüzde 2,2 ile Estonya'da kaydedildi.

Sanayi üretiminde yıllık bazda en fazla artış yüzde 7,7 ile Litvanya'da, yüzde 6,1 ile Danimarka'da ve yüzde 4,9 ile Polonya'da gerçekleşti.

En fazla düşüş ise yüzde 7,9 ile Lüksemburg'da, yüzde 5,6 ile Romanya'da ve yüzde 4,6 ile Estonya'da kayıtlara geçti.

Eurostat ayrıca daha önce Avro Bölgesi için aylık yüzde 0,2 düşüş olarak açıkladığı mayıs ayı sanayi üretimi verisini yüzde 0,3 artış olarak revize etti. AB için mayıs ayındaki aylık değişim de yüzde 0,1 düşüşten yüzde 0,3 artışa güncellendi.

Mayıs ayına ilişkin yıllık değişimler ise Avro Bölgesi'nde yüzde 1,2 düşüşten yüzde 0,1 düşüşe, AB'de yüzde 0,3 düşüşten yüzde 0,6 artışa revize edildi.

TCMB'nin Veri Yönetişimi ve İstatistik Genel Müdürlüğü'nde Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yapan Murat Topkaya, Müdür olarak görev yapan Barış Babaoğlu, Kıdemli Uzman Kerem Önde, Uzman Özgecan Çatalçam tarafından hazırlanan 'Finans Hesabı Revizyonları ve Net Hata ve Noksan'a Etkileri' başlıklı analiz bankanın blog sayfası Merkezin Güncesi'nde yayımlandı.

Analizde, Ödemeler Dengesi İstatistikleri'nin son yıllarda en çok gündeme gelen kalemlerinden birinin Net Hata ve Noksan olduğu belirtildi.

2021-2022 yıllarında yüksek pozitif değerler alan bu kalemin, 2023'ten itibaren belirgin bir negatif seyir izlediği belirtilen analizde, bu seyrin 'NHN'deki negatif birikim, kayıtlara girmeyen dış ticaret işlemlerine mi, yoksa finansal hesaplardaki ölçüm ve kapsam boşluklarına mı işaret ediyor?' sorularını gündeme getirdiği aktarıldı.

Analizde, Ödemeler Dengesi İstatistikleri'nin uluslararası ticaret ve finans hareketlerinin farklı veri kaynaklarından derlenmesiyle oluşturulduğu kaydedilerek, 'Verilerin değişik kaynaklardan elde edilmesi, değerleme, ölçme, sınıflandırma ve kayıt zamanı farklılıkları yaratabiliyor. Oluşan farklar NHN kalemine 'kalıntı' şeklinde yansıyor. Dolayısıyla NHN, cari işlemlerdeki ölçüm eksiklerinden kaynaklanabileceği gibi Finans Hesabı'ndaki bazı işlemlerin kayıtlara eksik yansımasından da doğabiliyor.' denildi.

TCMB'nin 24 Temmuz 2026 tarihli basın duyurusunda açıklanan ve 13 Ağustos 2026'da yayımlanan Haziran 2026 Ödemeler Dengesi İstatistikleri ile yapılan üç Finans Hesabı revizyonunun bu konuda önemli bir bulgu sunduğu anımsatılan analizde, söz konusu yazıda, NHN'deki son dönemde yaşanan negatif artışın önemli bir bölümünü açıklayan revizyonların dayanaklarının ve ödemeler dengesi açısından sonuçlarının ele alındığı bildirildi.

- Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışı mevduat varlıkları, BIS çeyreklik istatistikleri kullanılarak hesaplanıyor

Analizde, ilk revizyonun, yurt içi yerleşiklerin yurt dışı mevduatlarının derlenmesine ilişkin olduğu belirtilerek, şu değerlendirmelere yer verildi:

'Türkiye'de yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışı mevduat varlıkları, Uluslararası Ödemeler Bankasının (BIS) çeyreklik istatistikleri kullanılarak hesaplanıyor. Ancak BIS verilerinin ülke kapsamının sınırlı olması ve özellikle çifte vatandaşlık gibi durumlarda yerleşiklik bilgisinin doğru belirlenememesi, bazı hareketlerin eksik veya farklı kaydedilmesine yol açabiliyor. Örneğin, mevcut veri kaynağıyla izlenemeyen bir yurt dışı mevduat Türkiye'ye getirildiğinde, Türkiye'deki bankaların yabancı para varlıklarına yansırken yurt dışındaki azalışın karşı kaydı oluşmayabiliyor.

Tersi işlemlerde de benzer ölçüm farkları ortaya çıkabiliyor. Bu sorunları azaltmak amacıyla yurt içi yerleşik gerçek kişilerin yurt dışı mevduat hareketlerinin derlenmesinde SWIFT verileri kullanılmaya başlandı. Böylece sınır ötesi mevduat transferleri daha doğru ölçülebiliyor. Bu uyarlamanın Ocak 2023-Mayıs 2026 döneminde NHN üzerindeki birikimli etkisi eksi 13,3 milyar ABD doları olarak hesaplanıyor. Bu tutar yeni bir kaynak çıkışını değil, daha önce NHN'ye yansıyan hareketlerin doğru kalemde gösterilmesini ifade ediyor.'

Analizde, ikinci revizyonun, yurt içi yerleşiklerin (bankalar ve diğer sektörler) yurt dışı yerleşiklerle yaptığı finansal türev işlemlerinden doğan kar ve zararların hesaplanmasına ilişkin olduğu bildirildi.

Swap, forward ve opsiyon gibi işlemlerde kar veya zarar, dayanak varlığın getirisinden değil türev sözleşmesinin değerinden kaynaklandığı ifade edilen analizde, bu nedenle tutarların Birincil Gelir Dengesi kalemi yerine Finans Hesabı'ndaki Finansal Türevler kaleminde kaydedildiği belirtildi.

Analizde, bankaların farklı muhasebe yöntemleri kullanması ve işlemlerin teknik karmaşıklığı nedeniyle yurt dışı yerleşiklerle yapılan türev işlemlerinden doğan kar ve zararların istatistiklere tam yansıtılamadığına atıfta bulunarak, söz konusu işlemlerin dayanak varlığına ilişkin hareketleri bankaların döviz varlığına yansırken kar ve zararlara ilişkin karşı kaydın eksik kalmasının NHN'ye sebep olduğu bildirildi.

Veri eksikliğinin giderilmesi amacıyla Merkezi Kayıt Kuruluşu ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine dayanan sözleşme bazlı bir hesaplama altyapısı oluşturulduğu bilgisi paylaşılan analizde, 'Yabancı para, değerli metal veya Türk lirasını konu alan işlemlerin kar ve zararları, sözleşmedeki kur ve faiz oranları kullanılarak 2014 yılından itibaren hesaplanıyor. Böylece işlemler Finans Hesabı'nda ekonomik niteliğine uygun biçimde gösteriliyor. Finansal türev işlemlerine yönelik revizyonun Ocak 2014-Mayıs 2026 döneminde NHN üzerindeki birikimli etkisi 6,5 milyar ABD dolar tutarında net zarar olarak hesaplanıyor.' ifadesine yer verildi.

- Yurt içi kaynaklı efektif hareketlerin dış işlemlerden ayrıştırılması

Analizde üçüncü revizyonun, yurt içi yerleşiklere ait efektifin, yani döviz banknotlarının, bankacılık sistemine giriş ve çıkışlarının kaynağına göre ayrıştırılmasına ilişkin olduğu kaydedildi.

Bankacılık sistemindeki her efektif hareketin dış ekonomik işlemden kaynaklanmadığı belirtilen analizde, 'Yerleşiklerin finansal sistem dışında tuttukları dövizleri bankaya yatırması veya bankadan çekmesi, bankaların döviz varlıklarını değiştirse de yurt dışı yerleşiklerle işlem oluşturmuyor. Bu nedenle söz konusu hareketlerin dış ekonomik işlemlerden ayrıştırılması gerekiyor.' denildi.

Analizde, geçmiş uygulamada, kaynağı doğrudan belirlenemeyen efektif hareketlerinin tamamının yurt dışı işlemlerden kaynaklandığının varsayıldığı anımsatıldı.

Bu yaklaşımın, yastık altı döviz ile bankacılık sistemi arasındaki hareketlerin yoğunlaştığı dönemlerde NHN'de belirgin dalgalanmalara yol açabildiğine değinilen analizde, şu değerlendirmeler yer aldı:

'Efektif hareketlerini kaynağına göre ayrıştırmak amacıyla 2021 yılından itibaren aylık frekansta bir regresyon modeli kullanılıyor. Net efektif girişlerin seyahat harcamaları ve sınır ticaretiyle açıklanabilen bölümü yurt dışı kaynaklı kabul edilirken, gerçekleşen hareket ile model tahmini arasındaki fark (model kalıntısı) yurt içi kaynaklı efektif hareketi olarak değerlendiriliyor. Ayrıştırma sonuçları NHN'de belirli dönemlerdeki aşırı dalgalanmaların yurt dışı ekonomik işlemlerden bağımsız efektif hareketlerinden kaynaklandığını gösteriyor. Söz konusu revizyon ilgili dönemdeki birikimli NHN'yi etkilememekle birlikte dönemsel NHN'leri mutlak değer olarak dengeliyor.'

- Revizyonun toplam etkisi

Analizde, Finans Hesabı'nda yapılan üç revizyon ile birlikte Ocak 2014-Mayıs 2026 dönemine ilişkin birikimli NHN'nin eksi 34,3 milyar dolardan eksi 14,5 milyar dolara, yani sıfır çizgisine yaklaştığı bildirildi.

Revizyon sonuçlarında iki noktanın vurgulanmasının önemli olduğunun altı çizilen analizde, şu ifadelere yer verildi:

'Birincisi, revizyonlar tek yönlü çalışmıyor, 2021-2022'nin yüksek pozitif NHN'sini aşağı, 2023-2025'in negatif NHN'sini yukarı çekiyor. İkincisi, revizyon öncesi ve sonrası serilerin en belirgin ayrıştığı dönem olan 2023-2026 arasında eksi 57,8 milyar dolara ulaşan NHN, revizyon sonrasında eksi 23,5 milyar dolar olarak gerçekleşiyor. Diğer bir ifadeyle, son dönemdeki negatif birikimin yarıdan fazlasının kaynağı tespit edilmiş ve ilgili Finans Hesabı kalemlerine taşınmış durumda. Bununla birlikte 2026 yılının ilk beş ayında NHN, revizyon sonrasında da görece yüksek negatif düzeyde. Ancak bu döneme ilişkin veriler henüz geçici nitelikte olduğundan kesin veriler elde edildiğinde daha sağlıklı değerlendirme yapılabilir.'

Analizde, son olarak revizyonların Cari İşlemler Hesabı'nı değiştirmediği belirtilerek, daha önce NHN'ye yansıyan bazı tutarların ekonomik niteliklerine uygun Finans Hesabı kalemlerinde gösterilmesini sağladığı, bu nedenle, cari açık aynı kalırken NHN'nin mutlak büyüklüğünün azalması, NHN'nin önemli bir bölümünün Finans Hesabı'ndaki kapsam, sınıflandırma, değerleme ve kayıt zamanı farklılıklarından kaynaklandığını ortaya koyduğu belirtildi.

Söz konusu değişimin, yeni bir kaynak girişini veya çıkışını değil, gerçekleşmiş işlemlerin doğru kalemler altında kaydedilmesini ifade ettiği aktarılan analizde, şunlar kaydedildi:

'Bu sonuçlar, NHN'nin tamamını cari işlemler açığına ekleyen değerlendirmelerin, Finans Hesabı kaynaklı ölçüm farklarını dış ticaretle ilişkilendirerek yanıltıcı çıkarımlara yol açabileceğini ortaya koyuyor. Yeni veri kaynaklarının kullanılması ise istatistiklerin kapsamını, sınıflandırmasını ve tutarlılığını güçlendirerek, cari açık ve dış finansman ihtiyacının daha sağlıklı değerlendirilmesini sağlıyor. Bu çerçevede, veri kalitesini artırmaya yönelik çalışmalar sürdürülüyor.'

TCMB Başkanı Fatih Karahan, son aylarda dezenflasyon sürecinin yavaşladığını belirterek, enflasyon görünümündeki yukarı yönlü risklere dikkat çekti.

Karahan, gıda enflasyonunda olumsuz ayrışmanın belirginleştiğini söyledi. Üretimdeki iyileşmeye rağmen gıda fiyatlarının enflasyon üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Karahan, mevcut durumda petrol fiyatlarının yüksek ve oynak seyrettiğini ifade etti.

Karahan ayrıca, arz şoklarına rağmen hizmet sektöründe dezenflasyonun devam ettiğini ve son dönemdeki şokların enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlı kalmasında sıkı para politikasının etkisinin görüldüğünü söyledi.

TCMB Başkanı, yılın kalan bölümünde talep koşullarının dezenflasyonist görünümü desteklemesini beklediklerini belirtti.

Böylece Merkez Bankası, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini 2 puan yukarı yönlü güncelleyerek yüzde 28'e çıkardı.

Karahan, toplantıda yaptığı sunumda, arz şoklarına rağmen hizmet sektöründe dezenflasyon sürecinin devam ettiğini belirtti. Son dönemde yaşanan şokların enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlı kalmasında sıkı para politikasının etkisinin görüldüğünü ifade eden Karahan, fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda mevcut politika duruşunun sürdürüleceği mesajını verdi.

Gıda enflasyonunda olumsuz ayrışma

Karahan, üretimdeki iyileşmeye karşın gıda enflasyonunda olumsuz ayrışmanın belirginleştiğini söyledi.

Son aylarda dezenflasyonun yavaşladığı bir süreçten geçildiğini belirten Karahan, buna karşın talep koşullarının dezenflasyonist olduğunu ifade etti. Karahan, yılın kalan bölümünde talep koşullarının dezenflasyonist görünümün korunmasına katkı sağlayacağını düşündüklerini kaydetti.

'Tüm araçlarımızı kullanmaya devam edeceğiz'

Savaşın seyrine ilişkin belirsizlik ortamında sıkı ve ihtiyatlı para politikası duruşunun sürdürüldüğünü belirten Karahan, fiyat istikrarına ulaşmak için tüm araçların kullanılmaya devam edileceğini söyledi.

Petrol fiyatları yüksek, küresel büyüme yavaşlayacak

Karahan, mevcut durumda petrol fiyatlarının yüksek olduğunu ve oynaklığın devam ettiğini belirtti.

Küresel büyümenin 2026 yılında ivme kaybetmesinin beklendiğini ifade eden Karahan, küresel ölçekte daha sıkı para politikaları beklentisinin de yükseldiğine dikkat çekti.

Cari açık için yukarı yönlü risk

Karahan, yılın kalan bölümünde cari açık üzerinde yukarı yönlü riskler bulunduğunu söyledi.

TCMB Başkanı'nın açıklamalarında, hizmet sektöründe dezenflasyonun sürmesine ve talep koşullarının fiyat baskılarını sınırlamasına karşın, gıda fiyatları, yüksek ve oynak petrol fiyatları ile jeopolitik gelişmelerin enflasyon ve cari denge açısından yakından izlenmeye devam edileceği mesajı öne çıktı.

sürecek...