Kısaca Kore borsası KOSPI, Temmuz ayında yüzde 22,2 kaybederek 2008'den bu yana en kötü ayını yaşadı. 31 Temmuz Cuma günü ise tek seansta yüzde 17,91 yükselerek tarihinin en büyük günlük kazancını kaydetti. Pazartesi günü yeniden yaklaşık yüzde 5 düştü; Samsung ve SK Hynix yüzde 8'in üzerinde geriledi. Morgan Stanley bu hareketi büyük ölçüde teknik bir kaldıraç tasfiyesi olarak tanımlıyor. Bu yazıda dalgalanmanın nedenlerini ve önümüzdeki kritik sınavı ele alacağız.

Üç Günde Ne Oldu?

Rakamlar tek başına tabloyu anlatıyor. Aşağıdaki tablo Kore borsasının son üç işlem gününü özetliyor.

Bu oynaklığın Kore borsasında bu kadar sert hissedilmesinin yapısal bir nedeni var: Samsung ve SK Hynix, KOSPI endeksinin yaklaşık yarısını oluşturuyor. Yani bellek hisselerinde yaşanan her hareket, ülkenin tüm borsasını sürüklüyor.

Geri verilen kazancın boyutu da dikkat çekici. SK Hynix'in Kore borsasındaki hisseleri yıl başından bu yana hâlâ yüzde 144 artıda; ancak yalnızca Temmuz ayında yüzde 34,5 değer kaybetti. Samsung ise yılbaşından bu yana yüzde 101 kazançlı görünürken Temmuz'da yüzde 21,9 geriledi. Yani hisseler yılın genelinde güçlü bir performans sergiledi, ama son bir ayda bu kazancın önemli bir kısmı geri verildi.

Sebep Ne? Kaldıraç Tasfiyesi

Bu hareketin arkasında şirketlerin bilançolarındaki bir bozulma yok. Aksine Samsung rekor kâr açıkladı. Sorun, pozisyonlanmada.

Morgan Stanley son satış dalgasını büyük ölçüde teknik bir hareket olarak tanımladı ve bunu bir kaldıraç tasfiyesi olarak nitelendirdi. Kaldıraçlı borsa yatırım fonları, hedge fon pozisyonları ve perakende yatırımcının teminatlı işlemleri aynı anda kapanınca, fiyatlar şirketlerin gerçek durumundan bağımsız biçimde sert hareket ediyor. Kore'de bu tablo özellikle belirgin çünkü perakende yatırımcının kaldıraçlı yapay zeka çip ticareti son bir yılda hızla büyümüştü.

Kore'nin ana pazarında tek hisse için günlük hareket sınırı yüzde 30 seviyesinde. Cuma günü SK Hynix bu tavana dayanarak kapandı. Böyle bir durumda gerçekleşemeyen alım emirleri bir sonraki güne taşınıyor, aynı şekilde yükselişi yakalayanların kar satışı da. Pazartesi seansı büyük ölçüde bu birikmiş emirlerin temizlenmesiyle geçti.

Ancak tabloyu tümüyle teknik saymak da eksik olur. Salı günü Samsung ve SK Hynix hisselerindeki yüzde 3 dolayındaki gerilemede, Çinli bellek üreticisi CXMT'nin fabrika kapasitesini genişleteceğine dair haberler etkili oldu. Çin'in bellek üretiminde kapasite artırması, arz açığına dayanan boğa tezinin en hassas noktasına dokunuyor. Yani fiyatlardaki oynaklık kaldıraç tasfiyesinden kaynaklanıyor olsa da, rekabet tarafında izlenmesi gereken gerçek bir gelişme de var.

Kore piyasasında dikkat çeken bir başka eğilim ise sektör rotasyonu. Salı günü büyük çip hisseleri gerilerken yükselen hisse sayısı düşenleri açık farkla geçti ve teknoloji ağırlıklı KOSDAQ endeksi yükseldi. Analistler bunu, yılın ilk yarısında yarı iletkenlere yoğunlaşan fonların diğer sektörlere dağılması olarak yorumluyor.

Düzenleyici tarafta da hareketlilik var. Kore'de yetkililer oynaklığı azaltmak için kaldıraçlı fonlarda oranı 2 katından 1,5 veya 1 kata düşürmeyi öngören acil müdahale yetkisi dahil bazı düzenleme değişikliklerini gündeme aldı. Teminat şartlarının sıkılaştırılması ve yatırım limitleri de değerlendirilen önlemler arasında.

ABD Tarafında Durum Ne?

Dalgalanma Kore ile sınırlı kalmadı; bellek hisselerinin ABD'deki muadilleri de aynı ritimde hareket etti.

Pazartesi günü ABD seansının başında bellek hisseleri sert düştü; Micron yüzde 5 kayıpla 782 dolara, Western Digital yüzde 6 kayıpla 511 dolara, Seagate yüzde 6 kayıpla 801 dolara geriledi. Ancak seans içinde yön değişti ve ABD yarı iletken hisseleri günü artıda kapattı: Nvidia yüzde 2,93, SanDisk yüzde 6,03, Applied Materials yüzde 2,08, AMD yüzde 1,78 ve Micron yüzde 0,79 yükseldi. Kore tarafında ise salı sabahı endeks yeniden eksiye döndü. Bu ayrışma, hareketin temel bir talep sorunundan çok pozisyonlanmayla ilgili olduğu görüşünü destekliyor.

Dikkat çeken bir ayrıntı daha var: SK Group Yönetim Kurulu Başkanı Chey Tae-won, tam da bu düşüş sırasında ilk kez kişisel olarak SK Hynix hissesi satın aldı. Ayrıca Morgan Stanley, Temmuz'daki sert düzeltmenin ardından Kore hisselerini "endeks üstü getiri" seviyesine yükseltti ve uzun vadede KOSPI için 9.000 puan hedefi verdi.

Kritik Sınav: SanDisk Bilançosu

Tartışmayı çözebilecek ilk somut veri çarşamba günü geliyor.

SanDisk, 5 Ağustos'ta bilanço açıklayacak ve bu, hissenin zirvesinden yaklaşık yüzde 53 düştüğü dönemin ardından gelen ilk saf NAND bellek bilançosu olacak. Opsiyon piyasası bilanço sonrası yüzde 17'nin üzerinde bir hareket fiyatlıyor; yani piyasa her iki yönde de sert bir tepki bekliyor. Bellek fiyatlarının ve talebin gerçek durumunu gösterecek bu rapor, son haftalardaki hareketin teknik bir düzeltme mi yoksa döngünün dönüşü mü olduğu sorusuna ilk somut cevabı verebilir. Bellek kıtlığının nasıl oluştuğunu ve kazananlarını ayrıntılı olarak yazmıştık. Yapay Zeka Bellek Kıtlığının Sessiz Kazananları

Yatırımcı İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu tablo, yılın en kazançlı temalarından birinin aynı zamanda en oynak temalardan biri olduğunu gösteriyor.

Üç gün içinde yüzde 18 yükselip yüzde 5 düşen bir endeks, kaldıraçlı pozisyon taşıyan yatırımcı için ciddi risk anlamına geliyor. Kaldıraç, yükselişte kazancı büyüttüğü gibi düşüşte kaybı da hızlandırıyor ve teminat tamamlama çağrıları zincirleme satışa yol açabiliyor. Kore'deki düzenleyici tartışmanın merkezinde de tam olarak bu risk var.

Öte yandan bu hareketin şirket bilançolarındaki bir bozulmadan kaynaklanmadığını da not etmek gerekiyor. Bellek üreticilerinin kârlılığı ve arz açığına dair veriler yerinde duruyor. Ancak fiyatların temel verilerden bağımsız hareket edebildiği dönemler, bu alanın ne kadar oynak olabileceğini hatırlatıyor. Yapay zeka temasına Türkiye'den nasıl yatırım yapılacağını ve risk yönetiminin neden önemli olduğunu rehberimizde ele aldık. Yapay Zeka Hisseleri Nasıl Alınır?

Sıkça Sorulan Sorular

Kore borsası neden bu kadar dalgalandı?

KOSPI, Temmuz'da yüzde 22,2 düştükten sonra 31 Temmuz'da tek seansta yüzde 17,91 yükseldi ve 3 Ağustos'ta yeniden yaklaşık yüzde 5 geriledi. Morgan Stanley bu hareketi büyük ölçüde teknik bir kaldıraç tasfiyesi olarak tanımlıyor. Samsung ve SK Hynix endeksin yaklaşık yarısını oluşturduğu için bellek hisselerindeki her hareket tüm borsayı sürüklüyor.

Bellek hisselerinde düşüşün sebebi şirketler mi?

Büyük ölçüde hayır. Samsung rekor kâr açıkladı ve bellek üreticilerinin temel verileri bozulmadı. Hareketin ana nedeni kaldıraçlı fonların, hedge fon pozisyonlarının ve perakende yatırımcının teminatlı işlemlerinin aynı anda kapanması. Ancak Çinli üretici CXMT'nin kapasite genişletme haberleri gibi rekabet kaynaklı gelişmeler de fiyatlara yansıyor.

SanDisk bilançosu neden önemli?

SanDisk 5 Ağustos'ta bilanço açıklayacak ve bu, hissenin zirvesinden yaklaşık yüzde 53 düşmesinin ardından gelen ilk saf NAND bellek raporu olacak. Opsiyon piyasası yüzde 17'nin üzerinde hareket fiyatlıyor. Rapor, son dönemdeki düşüşün teknik mi yoksa yapısal mı olduğunu gösterebilir.

Kaldıraçlı yatırım neden riskli?

Kaldıraç, yükselişte kazancı büyütürken düşüşte kaybı da hızlandırıyor. Teminat tamamlama çağrıları zincirleme satışlara yol açabiliyor ve fiyatlar şirketlerin gerçek durumundan bağımsız hareket edebiliyor. Kore'de düzenleyiciler bu nedenle kaldıraç oranlarını düşürmeyi değerlendiriyor.

Bellek hisseleri 2026'nın en kazançlı temalarından biriydi; son haftalarda ise en oynak temalarından biri haline geldi. Üç günde yaşanan yüzde 18'lik yükseliş ve ardından gelen yüzde 5'lik düşüş, bu alanın ne kadar hızlı yön değiştirebileceğini gösteriyor.

Şirketlerin kârlılığında bir bozulma yok ve arz açığına dair veriler yerinde duruyor; hareket büyük ölçüde pozisyonlanmayla ilgili görünüyor. Ancak Çin'in bellek kapasitesini genişletmesi gibi gelişmeler, arz açığı tezinin sınanacağını da gösteriyor. Bu dönem, yüksek getirili temaların aynı zamanda yüksek oynaklık taşıdığını hatırlatıyor. Çarşamba günü SanDisk bilançosu, ardından da 26 Ağustos'ta Nvidia raporu bu tartışmaya somut veri sağlayacak. Gelişmeleri birlikte takip edeceğiz.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar yayım tarihindeki (4 Ağustos 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir. Yatırım kararları öncesinde bir uzmana danışmanız önerilir.

Bank of Americak (BofA), ABD ile Japonya'nın ortak döviz müdahalesinin dolar/yen görünümü açısından büyük bir değişim olduğunu belirterek, yeni destekleme çabalarına rağmen paritede bundan sonrasını belirleyecek kritik eşiğin 155 seviyesi olduğunu değerlendirdi.

Raporda, 155'in altına inilmesinin piyasa dinamiklerinde anlamlı bir değişimi tetikleyebileceği belirtildi. BofA, bu seviyenin korunması halinde yatırımcıların burayı taban olarak görmeyi sürdürebileceğini ve 'kısa' yen pozisyonlarını yeniden kurabileceğini, kalıcı biçimde altına inilmesinin ise dolar/yende zarar durdurucu satışları tetikleyebileceğini kaydetti.

Kurum, BOJ'un son Tankan anketinin Japon şirketlerinin cari mali yıl için dolar/yeni 152'li seviyelerde varsaydığını gösterdiğini aktardı. BofA, 150 ve 155'in en yaygın planlama varsayımları arasında yer aldığı çıkarımının makul olduğunu ifade etti.

Bu yıl yen zayıflığına yönelik konsensüsün güçlenmesiyle hedge oranlarının gerilemiş olabileceğini belirten BofA, 155'in altına inilmesinin kurumsal hedge yapanları dolar/yen 'carry' pozisyonlarında beklemek yerine yükselişlerde satışa yönlendirebileceğini öngördü.

Fitch Ratings'in yayımladığı yeni raporda, Türkiye'nin bu yıl da küresel çapta önde gelen sukuk ve gelişmekte olan piyasa (GOP) borç ihraççılarından biri olmayı sürdürmesinin beklendiği belirtildi. Kurum, bu görünümün yüksek dış finansman ihtiyacı, yaklaşan vade ödemeleri, genişleyen mali açıklar ve fonlama çeşitlendirme hedefleri tarafından desteklendiğini vurguladı.

Fitch, sukuk ihracının büyük ölçüde ülke düzeyde gerçekleşmeye devam edeceğini öngörüyor. Bankaların ve şirketlerin fırsatçı bir yaklaşımla ihraç yapabileceği belirtilirken, piyasa duyarlılığının ve İran savaşına bağlı oynaklığın bu faaliyeti sınırlandırabileceği kaydedildi. Raporda ayrıca Türkiye'nin COP31'e ev sahipliği yapmasının ve yeni Ulusal Yeşil Finans Stratejisi'nin, ESG borçlanma araçlarındaki büyümeyi destekleyebileceği ifade edildi.

Fitch'in İslami Finans Küresel Başkanı Bashar Al Natoor, konuya ilişkin değerlendirmesinde Türkiye'nin düşük kamu borcuna sahip olduğunu ve stres dönemlerinde bile dış finansmana erişimini sürdürdüğünü belirtti. Al Natoor, buna karşın bölgesel gerilimin daha da tırmanması halinde bunun yatırımcı duyarlılığı, getiriler ve likidite üzerinde baskı oluşturabileceğine dikkat çekti. Fitch yetkilisi ayrıca, Türkiye'nin yakın dönemde ihraç ettiği ABD doları cinsi ülke sukuk ve tahvillerine yönelik yabancı yatırımcı talebinin canlılığını koruduğunu, ancak yerel para birimi piyasasındaki yabancı katılımının azalmakta olduğunu belirtti. Fitch tarafından derecelendirilen Türk sukuklarının büyük çoğunluğunun 'BB-' notuna sahip olduğu ve herhangi bir temerrüt kaydının bulunmadığı da vurgulandı.

Rapora göre Türkiye'nin borç sermaye piyasası (DCM), savaşa bağlı oynaklığa rağmen büyümesini sürdürdü ve 2026 yılının ilk yarısı sonu itibarıyla toplam borç stoku yıllık bazda %9 artışla 516 milyar doları aştı; bu tutarın %33'ü ABD doları cinsinden oluşuyor. Türkiye, 2026'nın ilk yarısında Çin hariç tutulduğunda altıncı en büyük GOP ABD doları borç ihraççısı, küresel çapta ise beşinci en büyük sukuk piyasası konumunda yer aldı. Sukuk ihraçları, 2026'nın ilk yarısında DCM ihraçlarının yaklaşık %14'ünü oluştururken, bu oran bir önceki yılın aynı döneminde %8 seviyesindeydi. Fitch, mayıs ayında tüm Türk sukuk ihraççılarına ilişkin görünümlerini 'Pozitif'ten 'Durağan'a revize etmişti.

Raporda, Türkiye'nin 10 yıllık ABD doları cinsinden devlet tahvillerinin karşılık gelen ABD Hazine tahvili göstergelerine göre getiri farklarının, İran savaşının patlak vermesinin ardından bölgesel jeopolitik gerilimleri ve Türkiye'nin daha geniş makro-finansal kırılganlıklarını yansıtacak şekilde genişlediği belirtildi. Ancak bu farkların haziran ve temmuz aylarında savaş öncesi seviyelere yakın bir noktaya geri döndüğü kaydedildi. Fitch, ABD doları cinsinden Türk sukuklarının ortalamada ABD doları tahvillerine kıyasla daha likit olduğunu, ancak çatışmanın başlamasının ardından her iki varlık sınıfının likiditesinin de zayıfladığını belirtti.

3 Ağustos 2026 itibarıyla fonun toplam değeri 26,62 milyar TL'ye yükselirken, 30 Haziran'daki 15,13 milyar TL seviyesine göre yaklaşık %76 artış gösterdi. Aynı dönemde yatırımcı sayısı da 4.534'ten 8.552'ye çıkarak yaklaşık %89 yükseldi.

Temmuz ayında fona 6,55 milyar TL net nakit girişi gerçekleşirken, Haziran ayında bu tutar 3,82 milyar TL olmuştu.

Performans tarafında ise TMV fonu son 1 ayda %20,29, son 3 yılda %129,69 ve son 1 yılda %333,50 getiri sağladı.

Fon portföyündeki hisselerin Temmuz ayı ağırlıkları ve Haziran ayına göre değişimleri şöyle:

• OZATD: %17,45 (+5,17 puan)
• TEHOL: %10,54 (-0,87 puan)
• TRHOL: %7,28 (+7,28 puan) (yeni eklendi)
• ANELE: %6,52 (-3,96 puan)
• SELEC: %3,74 (-1,69 puan)
• PEKGY: %2,67 (-1,62 puan)
• DSTKF: %2,08 (-10,85 puan)
• ALKLC: %1,89 (-0,39 puan)
• EUPWR: %1,68 (+1,68 puan) (yeni eklendi)
• TERA: %1,15 (-0,89 puan)
• GESAN: %0,42 (+0,42 puan) (yeni eklendi)
• TURSG: %0,34 (-0,20 puan)
• YKBNK: %0,25 (+0,25 puan) (yeni eklendi)
• AKSEN: %0,21 (-0,23 puan)
• KORDS: %0,21 (-0,19 puan)
• HEDEF: %0,18 (-0,05 puan)
• SVGYO: %0,06 (+0,06 puan) (yeni eklendi)
• MANAS: %0,05 (+0,02 puan)

Temmuz ayında ağırlığı en fazla artan hisseler: TRHOL (+7,28), OZATD (+5,17), EUPWR (+1,68).

Ağırlığı en fazla azalan hisseler: DSTKF (-10,85), ANELE (-3,96), SELEC (-1,69), PEKGY (-1,62).

Goldman Sachs; Türkiye'de eşel mobil uygulamasının Ekim ayına kadar tamamen kaldırılacak olması ve Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle küresel enerji fiyatlarında yaşanan belirsizliği gerekçe göstererek, Türkiye'de faiz oranlarının daha uzun bir süre yüksek kalması gerektiğini belirtti.

Dün açıklanan verilere göre, Türkiye'de yıllık enflasyon Temmuz ayında beklenenden biraz daha fazla yavaşladı. Yine de, İran savaşıyla dalgalanan enerji fiyatlarının, Merkez Bankası'nın temkinli duruşunu pekiştirmesi bekleniyor. Yıllık enflasyon, Haziran ayındaki yüzde 32,1 seviyesinden yüzde 31,8'e gerileyerek üst üste ikinci ayda da düşüş gösterdi; ancak Merkez Bankası'nın yüzde 26'lık yıl sonu hedefinin oldukça üzerinde kalmaya devam etti.

Goldman Sachs ekonomistleri Clemens Grafe ve Başak Edizgil yayınladıkları notta, yüzde 29'luk yıl sonu enflasyon tahminlerine kıyasla yukarı yönlü riskler gördüklerini belirterek 'Yüksek enerji fiyatları ve Türk lirasındaki daha hızlı değer kaybından kaynaklanan riskler, faiz oranlarının daha uzun süre yüksek seviyelerde kalmasını gerektireceğine işaret ediyor' değerlendirmesine yer verdi.

Ekonomistler ayrıca, Temmuz ayında hizmet enflasyonunda bozulma görülmesine karşın, daha geniş kapsamlı temel enflasyon dinamiklerinde iyileşmenin sürdüğünü vurgulayarak 'Tüm çekirdek enflasyon göstergelerimiz Temmuz ayında temel enflasyonda genel bir iyileşmeye işaret etti ve böylece üç aylık hareketli ortalama bazında çekirdek enflasyon ivmesi ilk çeyrekteki seviyelere geri döndü' ifadelerini kullandı.

Matriks Haber'in 16 kurum ve araştırma biriminin değerlendirmelerinden yaptığı derlemeye göre, temmuz ayı enflasyonu beklentilerin hafif altında gerçekleşirken, manşet veriye rağmen çekirdek göstergeler ve hizmet enflasyonundaki katılık nedeniyle dezenflasyon sürecine ilişkin temkinli duruş korundu.

Para politikasında ise ağırlıklı beklenti, eylülde faiz değişikliğinden önce fonlama kompozisyonunun normalleşmesi yönünde oluştu.

TÜFE, temmuzda aylık yüzde 1,78 artarken, yıllık enflasyon yüzde 31,75 olarak gerçekleşti. Matriks Haber anketinde beklentiler, aylık yüzde 1,90 ve yıllık yüzde 31,87 artış yönündeydi.

Yİ-ÜFE ise temmuzda aylık yüzde 1,52 artarken, yıllık bazda yüzde 27,83 oldu. Anketteki beklenti, aylık yüzde 2,30 ve yıllık yüzde 30,51 seviyesinde gerçekleşmişti.

Kurumların ortak değerlendirmesine göre, ulaştırma, gıda ve sağlık grupları temmuz ayında aylık enflasyonun temel sürükleyicileri oldu. Petrol fiyatlarındaki yükseliş ve akaryakıt fiyatlarındaki artışın etkisiyle ulaştırma grubu aylık enflasyona en yüksek katkıyı sağlarken, taze sebze fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle gıda grubu ikinci sırada yer aldı. Sağlık Uygulama Tebliği kapsamındaki düzenlemeler de sağlık fiyatlarında belirgin artışa yol açtı.

Buna karşılık giyim ve ayakkabı grubundaki mevsimsel fiyat düşüşleri manşet enflasyonu aşağı çeken başlıca unsur olarak öne çıktı. Kurumlar, temel mal grubunda gözlenen daha ılımlı fiyatlama eğiliminin zayıflayan iç talebin etkilerini yansıttığını değerlendirdi.

Raporlarda hizmet enflasyonunun yüksek seyrini koruduğu, özellikle kira, ulaştırma ve bazı hizmet kalemlerinde fiyatlama davranışlarının halen katı olduğu vurgulandı. Buna karşın kira enflasyonundaki kademeli yavaşlama ve temel mallardaki ılımlı görünümün dezenflasyon açısından olumlu sinyaller verdiği belirtildi.

Çekirdek enflasyon göstergeleri kurumların en fazla dikkat çektiği başlıklardan biri oldu. Yıllık manşet enflasyondaki gerilemenin önemli ölçüde baz etkisinden kaynaklandığına işaret edilirken, çekirdek göstergelerdeki görünüm ana eğilimde kalıcı iyileşmenin henüz tam olarak sağlanmadığı yönünde değerlendirildi. Bununla birlikte birçok kurum, çekirdek göstergelerin piyasa beklentilerinden daha olumlu gerçekleşmesini para politikası açısından destekleyici bir gelişme olarak yorumladı.

Üretici fiyatları tarafında ise aylık artışın ılımlı seyretmesi ve yıllık Yİ-ÜFE'nin gerilemeye devam etmesi olumlu karşılandı. Ancak enerji grubundaki fiyat artışlarının ilerleyen dönemde tüketici fiyatlarına yansıma ihtimali, raporlarda öne çıkan risklerden biri olmaya devam etti.

Yıl sonu enflasyon tahmini paylaşan kurumların beklentileri yüzde 28 ile yüzde 30 bandında yoğunlaştı. En düşük tahmin yüzde 28, en yüksek tahmin ise yüzde 30 seviyesinde bulunurken, açıklanan tahminler baz alındığında medyan yıl sonu enflasyon beklentisi yaklaşık yüzde 29,5 olarak hesaplandı. Kurumların büyük bölümü mevcut tahminlerini korurken, sınırlı sayıda kurum tahminlerinde küçük güncellemeler yaptı.

Para politikası tarafında kurumların çoğunluğu, 10 Eylül PPK toplantısında politika faizinde değişiklik beklemiyor. Raporlarda, doğrudan faiz indiriminden ziyade fonlama kompozisyonunun normalleşmesi ve bir hafta vadeli repo ihalelerine dönüş olasılığı daha güçlü bir beklenti olarak öne çıktı.

Faiz indiriminin zamanlamasına ilişkin beklentiler ise farklılaştı. Az sayıda kurum ilk indirimin eylül ayında başlayabileceğini değerlendirirken, çoğunluk jeopolitik gelişmeler, enerji fiyatları ve ağustos ayı enflasyon verisinin para politikasının yönü açısından belirleyici olacağını ifade etti.

Yıl sonu politika faizi beklentileri ağırlıklı olarak yüzde 35-36 bandında toplandı. Tahminler yüzde 33 ile yüzde 37 arasında değişirken, birçok kurum yılın kalan bölümünde fonlama maliyetinin kademeli olarak politika faizine yakınsamasını bekliyor.

Kurumların büyük bölümü, temmuz verisinin manşet tarafta olumlu, ancak detaylarda temkinli olunmasını gerektiren bir görünüm sunduğu görüşünde birleşti. Temel mal fiyatlarındaki yavaşlama ve beklentilerin altında kalan manşet enflasyon olumlu değerlendirilirken, hizmet enflasyonundaki katılık, çekirdek göstergelerdeki direnç ve fiyat artışlarının yayılımı dezenflasyon sürecine yönelik başlıca riskler arasında gösterildi.

Raporlarda petrol fiyatları, enerji maliyetleri, gıda fiyatları, yönetilen ve yönlendirilen fiyat ayarlamaları, eğitim döneminde beklenen fiyat artışları ve jeopolitik gelişmeler önümüzdeki dönemin temel yukarı yönlü riskleri olarak sıralandı. Buna karşılık iç talepteki zayıf seyir, kontrollü kur politikası, kira enflasyonundaki yavaşlama ve enerji fiyatlarında olası geri çekilmenin dezenflasyon sürecini destekleyebileceği değerlendirildi.

İsrail ordusunun Nablus'un doğusuna buldozerler dahil takviye kuvvetler sevk etmesi, Filistin topraklarını gasbeden İsrailli grupların Yusuf Makamı'na baskın düzenlemesini sağlamak için Kudüs ve Amman caddelerine konuşlanmasıyla gerilimin tırmandığı belirtildi.

Tubas kentinin doğusundaki Teyasir köyüne de İsrail güçlerince baskın düzenlendiği, Ramallah'ın batısında yer alan el-Mugayyir köyünün dışındaki bölgelere de Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin saldırdığı aktarıldı.

Filistin resmi ajansı WAFA'da yer alan habere göre, el-Mugayyir ile Ebu Felah köyleri arasındaki Merc Siya yolunda Filistinlilere ait bir araca saldıran İsrailliler, çocuklarıyla birlikte araçta bulunan 2 Filistinliyi darbetti.

İsrail ordusunun, Ramallah'ın doğusundaki Ebu Felah köyünden iki Filistinli kardeşi, Merc Siya bölgesindeki çiftliklerinde bulundukları sırada gözaltına aldığı kaydedildi.

Batı Şeria'nın güneyinde yer alan Beytüllahim'in doğusundaki Ebu Nuceym köyünde ise Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin, Yahya Uleyyan adlı yaşlı Filistinliyi darbettiği ve vücudunda morluklar oluştuğu bilgisi verildi.

İsrail'in Ekim 2023'te Gazze Şeridi'ne saldırılarının başlamasından bu yana Batı Şeria'da İsrail ordusu ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin saldırılarında artış yaşanıyor.

Filistin resmi verilerine göre bu saldırılarda 1182'den fazla Filistinli hayatını kaybetti, yaklaşık 13 bin kişi yaralandı, yaklaşık 24 bin kişi ise gözaltına alındı.

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) verilerine göre, yıl başından bu yana işgal altındaki Batı Şeria'da Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler tarafından 1330'dan fazla saldırı ve şiddet olayı gerçekleşti.

Netanyahu'ya yakın isimler kararın arka planını öğrenmek için Katz ile iletişime geçti.

Haberde, Katz'ın Netanyahu’nun yakın çevresine, "Bu, bir bardakta fırtına koparmaktan başka bir şey değil. Onu ben kovmadım; Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, Dado Bar Kalifa'nın atanmasını bizzat talep etmişti, şimdi ise bana karşı tavır alıyor." dediği aktarıldı.

Katz, daha sonra yaptığı yazılı açıklamada ise sözlerinin "komutanın görevden alındığı" şeklinde yansıtılmasını "tamamen yalan" olarak nitelendirerek, halef tayini sürecinin aylar önce Genelkurmay Başkanı'nın tavsiyesiyle başlatıldığını savundu.

İsrail ordusundan yapılan açıklamada ise Savunma Bakanı Katz’ın beyanlarının "Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ile koordine edilmediği" vurgulandı.

Açıklamada, Avi Bluth’un Genelkurmay Başkanı'nın "tam güvenine" sahip olduğu ve bu hassas dönemde üst düzey komuta kademesinde herhangi bir değişikliğe gidilmesinin planlanmadığı kaydedildi.

Yerel basında çıkan haberlerde, Savunma Bakanı ile ordu yönetimi arasındaki bu açık atışmanın güvenlik bürokrasisindeki derin gerilimi gözler önüne serdiği yorumu yapıldı.

Katz'ın, işgal altındaki Batı Şeria'dan sorumlu olan Merkez Bölge Komutanı Bluth ile yaşadığı anlaşmazlığın temelinde, Filistinlilere yönelik saldırılarıyla bilinen Filistin topraklarını gasbeden İsrailli Tal Yanon Dardik'in serbest bırakılması kararının yattığı belirtiliyor.

Bluth'un, söz konusu Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin tahliyesine mahkemede itiraz etmesinin Katz'ın tepkisini çektiği ifade ediliyor.

Temmuz 2024'te göreve gelen Bluth’un normal şartlarda 3 yıl boyunca bu görevde kalması öngörülüyordu.

Görüşmede, "bölgedeki son durum" ve "devam eden çatışmaları sona erdirmek üzere yürütülen çabalar" ele alındı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile 1 Ağustos'ta görüşen Fidan, İranlı mevkidaşıyla, yürütülen müzakere sürecindeki son durumu değerlendirdiklerini belirtti.

Fidan, "Türkiye, bölgemizdeki çatışmaların sona ermesi ve kalıcı barışın tesisi için çaba göstermeye devam edecektir." ifadesini kullandı.

Kuveyt Dışişleri Bakanı Cerrah Cabir el-Ahmed es-Sabah ile 3 Ağustos'ta görüşen Fidan, Kuveytli mevkidaşıyla bölgedeki son durumu masaya yatırdı.

Fidan, aynı gün telefonda görüştüğü Kuzey Makedonya Türk Demokratik Partisi Genel Başkanı Zülfikar Zeynula'yı Devlet Bakanlığı görevi dolayısıyla kutlayarak yeni görevinde başarılar diledi.

Bakan Fidan aynı tarihte, İngiltere'nin yeni Dışişleri Bakanı Ed Miliband ile görüştü.

İngiliz mevkidaşını yeni görevi dolayısıyla tebrik eden Fidan, Miliband ile Gazze başta olmak üzere Orta Doğu'daki durum, Rusya-Ukrayna Savaşı'ndaki gelişmeler ve bölgede devam eden çatışmaların sona erdirilmesine yönelik çabaları ele aldı.

Fidan ayrıca, birçok üst düzey yetkiliyle yüz yüze görüşmeler de yaptı.

Yüksek Askeri Şura, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığında toplanacak.

Beştepe'deki toplantı, Yüksek Askeri Şura üyelerinin Anıtkabir'i ziyareti sonrasında başlayacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın başkanlığındaki toplantıda, Adalet Bakanı Akın Gürlek, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ve Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Metin Tokel ilk kez yer alacak.

Yüksek Askeri Şura Toplantısı'nda, albaylıktan general ve amiralliğe yükselecek personel ile bir üst rütbeye terfi edecek general ve amirallerin dosyaları görüşülecek. Kadrosuzluk ve yaş haddi nedeniyle emekliye sevk edilecek personel belirlenecek. Terfi ve emeklilik dosyalarının yanı sıra kuvvet komutanlıklarında yapılacak olası görev değişikliklerinin değerlendirilmesi bekleniyor.

Yüksek Askeri Şura kararları, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın onayından sonra kamuoyuyla paylaşılacak.

En düşük emekli aylığının 2026 yılı Temmuz ödeme dönemi itibarıyla 23 bin 552 TL'ye yükseltilmesinin ardından oluşan aylık fark ödemelerinin tarihi belli oldu.

Yapılan düzenleme doğrultusunda hak sahiplerine ödenecek farklar, 7 Ağustos 2026 tarihinde hesaplara yatırılacak. Emekliler, oluşan fark ödemelerini söz konusu tarih itibarıyla aylıklarını aldıkları ilgili banka hesaplarından çekebilecek.

Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) yapılan açıklamada, 'En düşük emekli aylığı tutarının 2026 yılı Temmuz ödeme dönemi itibarıyla 23 bin 552 TL'ye yükseltilmesi kapsamında aylık fark ödemeleri 7 Ağustos 2026 tarihinde yapılacaktır. Söz konusu fark ödemelerinizi ilgili banka hesabınızdan çekebilirsiniz.' denildi.

Raporda, söz konusu üstün performansın büyük ölçüde yılın ilk iki ayında gerçekleştiği belirtilirken, Orta Doğu'da çatışmaların başlamasının ardından Borsa İstanbul'un dalgalı bir görünüm sergileyerek belirli bir bant içinde hareket ettiği ifade edildi.

Yükselen petrol fiyatlarının enflasyon beklentileri üzerinde baskı oluşturduğu ve bu durumun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) bir haftalık repo faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasına neden olduğu vurgulandı. Bu gelişmenin, parasal gevşeme sürecinin beklenenden daha ileri bir tarihe ötelenmesine yol açtığı kaydedildi.

Bununla birlikte HSBC ekonomistleri, yurt içindeki olumlu ekonomik görünümün korunması halinde Eylül ayında faiz indirimlerinin yeniden başlayabileceğini öngörüyor. Raporda ayrıca, piyasanın önümüzdeki birkaç ay boyunca dar bantta hareket etmeyi sürdüreceği, ancak 2026'nın son çeyreğinden itibaren başlayarak 2027 boyunca devam edebilecek daha kalıcı bir yükseliş trendinin oluşabileceği değerlendirmesine yer verildi.

Dün 84,66 dolara kadar yükselen Brent petrolün ekim vadeli varil fiyatı, günü 83,77 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.30 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,29 artarak 84,85 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün eylül vadeli varil fiyatı da 80,83 dolar olarak belirlendi.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, Orta Doğu'da süren barış müzakerelerine rağmen çatışmaların yeniden tırmanabileceğine ilişkin endişelerle bölgede arz kesintisi risklerinin öne çıkması etkili oldu.

ABD ile İran arasında kalıcı bir uzlaşı sağlanmasına yönelik Körfez ülkelerinin de katılımıyla yürütülen görüşmelerden henüz somut bir sonuç çıkmaması petrol fiyatlarını destekliyor.

Bölgede geçen hafta artan jeopolitik gerilimler kısmen azalsa da kalıcı barışa yönelik olumlu gelişmelerin gecikmesi ve Tahran yönetiminden belirgin bir sinyal gelmemesi, yatırımcıların yeni bir çatışma yaşanabileceği endişelerini artırıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis'te düzenlediği başkanlık kararnamesi imza töreninin ardından basın mensuplarının İran gündemine ilişkin sorularını yanıtladı. Trump, Tahran ile müzakerelerin bugün yeniden başladığını ve şu anda sürdüğünü belirterek, İran'ın müzakereler konusunda birbiriyle çelişen açıklamalar yaptığını savundu.

Trump, 'Şu anda İran'ın talebi üzerine, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve diğer ülkelerin de desteklediği görüşmeleri yürütüyoruz. Bu, onların iyi bir anlaşma yapması için son şansı.' diye konuştu.

Söz konusu ülkelerden kendisine 'saldırıları durdurması' çağrısı gelmese İkinci Dünya Savaşı'ndan sonraki en büyük saldırılardan birine başlamaya hazır olduklarını söyleyen Trump, adı geçen Körfez ülkelerinden gelen telefonla saldırıları durdurma kararı aldığını belirtti.

Fiyatlar, haftanın ilk günü ABD Başkanı Trump'ın İran'la müzakerelerin yeniden başlayacağını ve bir anlaşmanın sağlanması konusunda iyimser olduğunu açıklamasının ardından sert gerilemişti.

ABD ile İran arasında gerilimin yeniden tırmanması halinde Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol sevkiyatının sekteye uğrayabileceği endişeleri fiyatları desteklemeyi sürdürürken, bölgede son günlerde ticari gemilere yönelik güvenlik risklerinin devam etmesi de arz endişelerini artırıyor.

Öte yandan, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun eylülde üretimi artırma kararının piyasaya ilave arz sağlayacağı beklentisi, fiyatlardaki yükselişi sınırlıyor.

OPEC'ten yapılan açıklamaya göre, Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman'ın çevrim içi gerçekleştirdiği toplantıda, 'petrol piyasasında istikrarı destekleme yönündeki ortak taahhütleri' doğrultusunda ve Nisan 2023'te duyurulan günlük 1,65 milyon varillik ek gönüllü üretim kesintileri kapsamında, eylülden itibaren toplam üretimin günlük 188 bin varil artırılması kararlaştırıldı. Grubun bir sonraki toplantısı ise 6 Eylül'de yapılacak.

Brent petrolde teknik olarak 85,02 doların direnç, 84,34 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Dün yatay seyreden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinden 47,5310'dan tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.15 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 47,5540 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 54,7560'tan, sterlin/TL ise yatay seyirle 63,8850'den işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 100 seviyesinde bulunuyor.

Jeopolitik risklerin varlık fiyatları üzerindeki etkileri bir miktar hafiflerken, ABD ile İran arasında kalıcı bir uzlaşı sağlanmasına yönelik Körfez ülkelerinin de katılımıyla yürütülen görüşmelerden henüz somut bir sonuç çıkmadı.

Bölgede geçen hafta artan jeopolitik gerilimler kısmen azalsa da kalıcı barışa yönelik olumlu gelişmelerin gecikmesi ve Tahran yönetiminden belirgin bir sinyal gelmemesi, yatırımcıları yeni bir çatışma yaşanabileceği endişelerine sürüklüyor.

Öte yandan küresel enerji tedariki için önemli olan Hürmüz Boğazı'ndaki tanker geçişleri sınırlı şekilde ilerlerken, petrol fiyatları yönünü yukarı çevirdi.

Söz konusu durum, para politikası tarafında ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik beklenti oluşumunu zorlaştırıyor. Halihazırda piyasalar, Fed'in yıl sonuna kadar bir kez faiz artırabileceğini büyük ölçüde fiyatlamaya devam ederken, cuma günü ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin bankanın faiz patikasına ilişkin beklentileri yeniden şekillendirebileceği tahmin ediliyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru, yurt dışında ise ABD'de dış ticaret dengesi, JOLTS açık iş sayısı ve dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirtti.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, güne yüzde 0,08 düşüşle 13.399,44 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,35 değer kaybederek 13.410,54 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 11,10 puan ve yüzde 0,08 azalışla 13.399,44 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,52 değer kaybederken, holding endeksi yüzde 0,46 yükseldi.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,96 ile tekstil deri, en çok gerileyen yüzde 0,57 ile gıda içecek oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da devam eden barış müzakerelerine karşın, her an yeni bir çatışmanın patlak verebileceğine yönelik endişelerle karışık seyrediyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru, yurt dışında ise ABD'de dış ticaret dengesi, JOLTS açık iş sayısı ve dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.300 ve 13.200 puanın destek, 13.500 ve 13.600 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

- Çeyrek altın 10 bin 160 liradan, Cumhuriyet altını da 40 bin 453 liradan satılıyor

Gram altın güne yükselişle başlamasının ardından 6 bin 209 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki yükselişe paralel alış ağırlıklı bir seyir izleyen gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,3 artışa 6 bin 197 liradan tamamlamıştı.

Yeni güne alıcılı başlayan gram altın, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,2 artışla 6 bin 209 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 160 liradan, Cumhuriyet altını da 40 bin 453 liradan satılıyor.

Altının onsu ise aynı saatlerde yüzde 0,2 yükselişle 4 bin 62 dolarda seyrediyor.

ABD ile İran arasında süren gerilimin bu hafta nispeten azalmasına karşın, taraflar arasındaki görüşmelerden henüz somut bir sonuç alınamaması varlık fiyatları üzerindeki baskıyı sürdürüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a ilişkin yaptığı açıklamada, Tahran ile müzakerelerin bugün yeniden başladığını ve şu anda sürdüğünü belirterek, İran'ın müzakereler konusunda birbiriyle çelişen açıklamalar yaptığını savundu.

Trump, 'Şu anda İran'ın talebi üzerine Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve diğer ülkelerin de desteklediği görüşmeleri yürütüyoruz. Bu, onların iyi bir anlaşma yapması için son şansı.' diye konuştu.

Söz konusu ülkelerden kendisine 'saldırıları durdurması' çağrısı gelmese II. Dünya Savaşı'ndan sonraki en büyük saldırılardan birine başlamaya hazır olduklarını dile getiren Trump, adı geçen Körfez ülkelerinden gelen telefonla saldırıları durdurma kararı aldığını bildirdi.

Bu gelişmelerin etkisiyle Hürmüz Boğazı'ndaki geçişler sınırlı şekilde devam ederken, petrol fiyatları da yeniden yükseliş eğilimine girdi.

Para politikası tarafında ise ABD Merkez Bankasının (Fed) politika faizini sabit bıraktığı toplantıda 3 üyenin faiz artışı yönünde oy kullanması, piyasalarda bir sonraki toplantıda şahin bir adım atılabileceği beklentilerini güçlendirmişti.

Ancak ülkede büyümenin beklentilerin altında kalması ve enflasyon göstergesi olan kişisel tüketim harcamaları (PCE) verisinin fiyat artışlarında yavaşlamaya işaret etmesi, söz konusu beklentileri zayıflattı.

Halihazırda piyasalar, Fed'in yıl sonuna kadar bir kez faiz artırabileceğini büyük ölçüde fiyatlamaya devam ederken, cuma günü ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin bankanın faiz patikasına ilişkin beklentileri yeniden şekillendirebileceği tahmin ediliyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru, yurt dışında ise ABD'de dış ticaret dengesi, JOLTS açık iş sayısı ve dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirtti.

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD), 2026 yılı temmuz ayına ilişkin otomobil ve hafif ticari araç pazarı verilerini yayımladı.

Buna göre, Türkiye otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı, 2026 yılı Ocak-Temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,72 daralarak 638 bin 965 adet olarak gerçekleşti.

Bu dönemde otomobil satışları yüzde 12,14 azalışla 502 bin 712 adede, hafif ticari araç pazarı ise yüzde 5,05 düşüşle 136 bin 253 adede geriledi.

Temmuzda toplam pazar 80 bin 786 adet oldu

Otomobil ve hafif ticari araç pazarı, 2026 yılı temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 25 daralarak 80 bin 786 adet oldu.

Temmuz ayında otomobil satışları bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 25,79 azalarak 62 bin 478 adet, hafif ticari araç satışları ise yüzde 22,17 düşüşle 18 bin 308 adet olarak kaydedildi.

Toplam pazar, 5 yıllık temmuz ayı ortalama satışlarına göre yüzde 2,8 daralırken, 10 yıllık temmuz ayı ortalamasına göre yüzde 13 büyüdü.

Otomobil pazarı 5 yıllık temmuz ayı ortalamasına göre yüzde 3,1, hafif ticari araç pazarı yüzde 2 geriledi. On yıllık ortalamalara göre ise otomobil pazarı yüzde 12,1, hafif ticari araç pazarı yüzde 16,2 arttı.

SUV otomobiller ilk sırada

Ocak-Temmuz döneminde otomobil pazarının yüzde 84,4'ünü vergi oranları daha düşük olan A, B ve C segmentlerindeki araçlar oluşturdu.

C segmentindeki otomobiller 276 bin 976 adetle yüzde 55,1, B segmentindeki otomobiller ise 145 bin 788 adetle yüzde 29 pazar payı aldı.

Gövde tiplerine göre en çok tercih edilen araçlar 329 bin 443 adet satış ve yüzde 65,5 payla SUV otomobiller oldu.

SUV otomobilleri, 102 bin 253 adet ve yüzde 20,3 payla sedan, 69 bin 137 adet ve yüzde 13,8 payla hatchback otomobiller izledi.

Hibrit otomobillerin payı yüzde 33'e çıktı

Motor tiplerine göre benzinli otomobil satışları 208 bin 46 adetle yüzde 41,4 pay aldı.

Hibrit otomobil satışları 165 bin 924 adetle yüzde 33, elektrikli otomobil satışları ise 94 bin 46 adetle yüzde 18,7 paya ulaştı.

Dizel otomobil satışları 30 bin 790 adetle yüzde 6,1, otogazlı otomobil satışları 3 bin 906 adetle yüzde 0,8 pay aldı.

Motor gücü 160 kilovatın altında olan elektrikli otomobil satışları yüzde 5,3 artarak yüzde 16,7 pay alırken, 160 kilovatın üzerindeki elektrikli otomobil satışları yüzde 57,8 azalarak yüzde 2 paya geriledi.

Otomatik şanzımanlı araçların payı yüzde 96,9

Otomatik şanzımanlı otomobiller 487 bin 175 adetle pazarın yüzde 96,9'unu oluştururken, manuel şanzımanlı otomobiller 15 bin 537 adetle yüzde 3,1 pay aldı.

Hafif ticari araç pazarında van gövde tipi 103 bin 632 adet ve yüzde 76,1 payla en çok tercih edilen gövde tipi oldu. Kamyonet gövde tipi ise 12 bin 700 adet ve yüzde 9,3 payla ikinci sırada yer aldı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat güne yüzde 0,06 yükselişle 15.530,00 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı seyreden ağustos vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,33 azalışla 15.520,00 puandan tamamlamıştı. Endeks kontratı akşam seansında ise kayıplarının bir kısmını telafi ederek 15.536,00 puandan işlem gördü.

Ağustos vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,06 artarak 15.530,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da devam eden barış müzakerelerine karşın, her an yeni bir çatışmanın patlak verebileceğine yönelik endişelerle karışık seyrediyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru, yurt dışında ise ABD'de dış ticaret dengesi, JOLTS açık iş sayısı ve dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 15.600 ve 15.700 puanın direnç, 15.400 ve 15.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da devam eden barış müzakerelerine karşın, her an yeni bir çatışmanın patlak verebileceğine yönelik endişelerle karışık seyrediyor.

ABD ile İran arasında kalıcı bir uzlaşı sağlanmasına yönelik Körfez ülkelerinin de katılımıyla yürütülen görüşmelerden henüz somut bir sonuç çıkmaması piyasalarda fiyatlamaları zorlaştırıyor.

Bölgede geçen hafta artan jeopolitik gerilimler kısmen azalsa da kalıcı barışa yönelik olumlu gelişmelerin gecikmesi ve Tahran yönetiminden belirgin bir sinyal gelmemesi, yatırımcıları yeni bir çatışma yaşanabileceği endişelerine sürüklüyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis'te düzenlediği başkanlık kararnamesi imza töreninin ardından basın mensuplarının İran gündemine ilişkin sorularını yanıtladı. Trump, Tahran ile müzakerelerin bugün yeniden başladığını ve şu anda sürdüğünü belirterek, İran'ın müzakereler konusunda birbiriyle çelişen açıklamalar yaptığını savundu.

Trump, 'Şu anda İran'ın talebi üzerine, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve diğer ülkelerin de desteklediği görüşmeleri yürütüyoruz. Bu, onların iyi bir anlaşma yapması için son şansı.' diye konuştu.

Söz konusu ülkelerden kendisine 'saldırıları durdurması' çağrısı gelmese II. Dünya Savaşı'ndan sonraki en büyük saldırılardan birine başlamaya hazır olduklarını söyleyen Trump, adı geçen Körfez ülkelerinden gelen telefonla saldırıları durdurma kararı aldığını belirtti.

Öte yandan küresel enerji tedariki için önemli olan Hürmüz Boğazı'ndaki tanker geçişleri sınırlı şekilde ilerlerken, petrol fiyatları yönünü yukarı çevirdi.

Söz konusu durum, para politikası tarafında ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik beklenti oluşumunu zorlaştırıyor. Geçen hafta Fed'in politika faizini sabit bıraktığı toplantıda 3 üyenin faiz artışı yönünde oy kullanması, piyasalarda bir sonraki toplantıda şahin bir adım atılabileceği beklentilerini güçlendirmişti.

Ancak ülkede beklentilerin altında kalan büyüme verisi ile enflasyon göstergesi olan kişisel tüketim harcamaları (PCE) verisinin fiyat artışlarının yavaşlamaya işaret etmesi, söz konusu beklentilerin zayıflamasına neden oldu.

Halihazırda piyasalar, Fed'in yıl sonuna kadar bir kez faiz artırabileceğini büyük ölçüde fiyatlamaya devam ederken, cuma günü ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin bankanın faiz patikasına ilişkin beklentileri yeniden şekillendirebileceği tahmin ediliyor.

- Gözler SpaceX'in bilançosunda

Bir taraftan jeopolitik gelişmelerin ekonomiler üzerindeki etkilerini değerlendiren piyasalar, bir yandan da hızlanan bilanço sezonunda önemli şirket bilançolarını takip ediyor.

Bu doğrultuda yapay zeka tabanlı veri analitiği yazılımları geliştiren ABD'li teknoloji şirketi Palantir'in genel olarak olumlu gelen bilançosu ve şirketin gelecek döneme ilişkin gelir tahminlerini artırması New York borsasında risk iştahını artırdı.

Bugün önemli teknoloji şirketlerinin finansal sonuçları yakından izlenecek. Bu şirketlerden halka arz sonrası ilk çeyrek bilançosunu açıklayacak SpaceX ile Advanced Micro Devices'ın (AMD) finansal sonuçları yatırımcıların odağında olacak.

Bu arada ABD'de ISM imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verisinin temmuzda 55,6 ile beklentilerin üzerinde gelmesi ülkede ekonomik aktivitenin canlılığını koruduğunu gösterdi.

Bu gelişmeler ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yeni günde yüzde 4,70'de seyrederken, dolar endeksi 100 bandındaki duruşunu sürdürüyor. Altının ons fiyatı ise güne yüzde 0,2 artışla 4 bin 62 dolardan, ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 1,5 artışla 85 dolarda bulunuyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,48, Nasdaq endeksi yüzde 2,13 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,32 yükseldi. Dow Jones endeksi, kapanışta tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- Avrupa borsaları İngiltere hariç yükseldi

Avrupa borsaları dün İngiltere hariç pozitif seyrederken, Orta Doğu'da gerilimlerin azalabileceğine yönelik umutlar bölge piyasalarına yansıdı.

Bölgede dün açıklanan makroekonomik verilerde Avro Bölgesi'nde imalat sanayi PMI, temmuzda son 4,5 yılın en hızlı artışıyla 51,9 puana yükseldi. İngiltere'de imalat PMI temmuzda son 4 ayın en düşüğüne gerileyerek 51,9 puan oldu. İmalat PMI haziranda 52,5 puan olmuştu.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Madrid ve Rabat'ın İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağı Sebte'ye (Ceuta) yönelik düzensiz göç girişimlerinin ardından geri dönüş işlemlerini hızlı şekilde yürütmelerini överek, tarafların İspanya ana karası ve Avrupa'ya yönelik yasa dışı hareketleri başarılı şekilde engellediğini belirtti.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1 düşerken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,11, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,34 ve Almanya'da DAX 40 endeksi de yüzde 1,45 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif seyirle başladı.

- Asya borsaları Çin hariç negatif seyrediyor

Asya tarafında mevcut gelişmelerin paralelinde Çin hariç satıcılı bir seyir öne çıkıyor.

Yatırımcılar, bir süredir 'yüksek değerleme' endişeleri nedeniyle sert satışlara maruz kalan teknoloji hisselerine temkinli şekilde yeniden yönelirken, bölge ekonomilerine ilişkin belirsizlikler toparlanma sürecini yavaşlatıyor.

Öte yandan ABD ile Japonya'nın ortak müdahaleleriyle Japon yeni dün dolar karşısında yaklaşık 3 ayın en yüksek seviyesini gördü. Dün 155,2 seviyesine inen dolar/yen paritesi, 6 Mayıs'tan bu yana en düşük seviyeye indi. Parite yeni işlem gününde ise yüzde 0,3 artışla 157,6 seviyesinde bulunuyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,5, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,8 düşerken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 yükseldi.

- VİOP'ta BIST 30 endeksi akşam seansında yükseldi

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,35 değer kaybederek 13.410,54 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,10 yükseldi.

Dolar/TL dünü 47,5310'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 47,5550'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru, yurt dışında ise ABD'de dış ticaret dengesi, JOLTS açık iş sayısı ve dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puan seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

14.30 Türkiye, temmuz ayı reel efektif döviz kuru

15.30 ABD, haziran ayı dış ticaret dengesi

17.00 ABD, haziran ayı imalat sanayi yeni siparişleri

17.00 ABD, haziran ayı JOLTS açık iş sayısı

17.00 ABD, haziran ayı dayanıklı mal siparişleri

İlk bakışta mesele, Japon yeninin dolar karşısında aşırı değer kaybetmesi gibi teknik bir kur sorunu olarak görülebilir. Ancak bunun arkasında son yılların en belirgin ekonomik çelişkilerinden biri yatıyor. ABD, yüksek enflasyonla mücadele etmek için faiz oranlarını uzun süre yüksek tuttu. Japonya ise yıllardır düşük faiz ve bol likidite politikasıyla ekonomisini desteklemeye çalıştı. İki ülkenin para politikaları arasındaki makas açıldıkça yatırımcılar daha yüksek getiri sunan dolara yöneldi. Bunun sonucunda yen, dolar karşısında son yılların en düşük düzeylerinde işlem gördü.

Japonya açısından bu yalnızca bir kur problemi değildi. Enerjisini ve hammaddesini büyük ölçüde ithal eden bir ülke için zayıf para birimi, daha pahalı bir yaşam anlamına geliyor. Elektrikten akaryakıta, gıdadan sanayi üretimine kadar birçok alanda maliyetler yükseliyor. İhracatçı şirketler kısa vadede avantaj elde etse de, yükselen ithalat maliyetleri bu kazancı toplumun geneline yaymayı zorlaştırıyor.

İşte bu noktada Japonya Maliye Bakanlığı döviz piyasasına müdahale etti. Dolar satıp yen alarak piyasalara açık bir mesaj verdi: Yenin kontrolsüz değer kaybına izin verilmeyecekti. ABD de bu müdahaleye karşı çıkmak yerine destekleyici bir tutum sergiledi. Çünkü Washington, serbest piyasa ilkesini savunsa da finansal istikrarın tehdit altında olduğu dönemlerde koordineli hareket etmenin önemini biliyor.

Tarih, döviz piyasalarına yönelik bu tür müdahalelerin yeni olmadığını gösteriyor.

1985 yılında imzalanan Plaza Anlaşması, modern finans tarihinin en önemli kur müdahalelerinden biri olarak kabul edilir. O dönemde sorun bugünkünün tersiydi. Dolar aşırı değerlenmiş, Amerikan ihracatı rekabet gücünü kaybetmiş, dış ticaret açığı hızla büyümüştü. ABD, Japonya, Batı Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık ortak hareket ederek doların kontrollü biçimde değer kaybetmesini sağladı.

Kısa vadede hedeflenen sonuç alınmıştı; ancak uzun vadede beklenmeyen sonuçlar ortaya çıktı. Güçlenen yen, Japon ihracatını zorlayınca Japonya faizleri düşürdü ve kredi genişlemesine gitti. Bunun sonucunda büyük bir varlık balonu oluştu. Gayrimenkul ve hisse senedi fiyatlarının aşırı yükselmesinin ardından gelen çöküş, Japonya'nın kayıp on yıllar olarak anılan uzun durgunluk dönemine girmesine yol açtı. Bu deneyim önemli bir ders verdi: Döviz piyasasında doğru görünen bir müdahale, yanlış ekonomik tercihlerle birleştiğinde uzun vadeli yeni dengesizliklere yol açabilir.

1998 Asya Finans Krizi sırasında da ABD ve Japonya, piyasalardaki güven kaybını sınırlamak ve yen üzerindeki baskıyı azaltmak amacıyla koordinasyon içinde hareket etti. Çünkü finans piyasalarında güven kaybolduğunda, sorun hiçbir zaman tek bir ülkenin sınırları içinde kalmıyor.

Bugün yaşananları Plaza Anlaşması'nın tekrarı olarak görmek doğru olmaz. Ancak yaklaşık kırk yıl sonra ABD ile Japonya'nın yeniden aynı doğrultuda hareket etmesi, küresel ekonomide benzer kaygıların ortaya çıktığını gösteriyor. Ortak nokta, kontrolsüz kur hareketlerinin finansal istikrar için risk oluşturması.

Bugünkü müdahalenin arkasında yalnızca Japonya'nın ekonomik sorunları yok. Japonya, ABD Hazine tahvillerinin en büyük yatırımcılarından biri olarak küresel finans sistemi açısından da kritik bir konumda bulunuyor. Yen üzerindeki baskının kontrolden çıkması, yalnızca Japon piyasalarını değil, ABD tahvil piyasası başta olmak üzere küresel finansal dengeleri de etkileyebilir. Bu nedenle Washington'ın desteği, yalnızca Japonya'ya yönelik bir dayanışma değil; aynı zamanda küresel finansal istikrarı ve kendi ekonomik çıkarlarını koruma çabası olarak değerlendirilebilir.

Daha geniş açıdan bakıldığında ise bu gelişme, küresel ekonomi anlayışındaki değişimin bir göstergesi. Pandemi, yüksek enflasyon, enerji krizi ve jeopolitik gerilimler, devletleri yeniden ekonominin merkezine taşıdı. Artık merkez bankaları yalnızca faiz belirlemiyor; gerektiğinde tahvil alıyor, döviz piyasalarına müdahale ediyor ve finansal istikrarı korumak için daha aktif rol üstleniyor.

Yine de tarih önemli bir uyarı yapıyor: Döviz müdahaleleri, temel ekonomik dengeler değişmediği sürece kalıcı sonuç üretmez. Faiz farkları ve sermaye hareketleri aynı yönde devam ettiği sürece piyasalar kendi dengesini yeniden arayacaktır. Müdahaleler zaman kazandırabilir, ancak yapısal sorunların yerini tutamaz.

Belki de bugün yaşananların en önemli tarafı, Japon yeninin geleceğinden çok küresel ekonomi hakkında verdiği mesajdır. Dünya yeniden koordineli döviz müdahalelerini konuşuyor. Bu da belirsizliklerin arttığı yeni dönemde devletlerin ve merkez bankalarının ekonomide daha aktif rol almaya devam edeceğini gösteriyor. Çünkü yeni dönemin ekonomisinde mesele artık yalnızca hangi para biriminin değer kazandığı değil; büyük ekonomilerin hangi noktada, ne ölçüde ve hangi araçlarla müdahale etmeye hazır olduğudur.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.