Bakan Şimşek'in kullandığı ifadeler şöyle:

'İkinci çeyrekte mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 7,9'a gerilerken istihdam çeyreklik 155 bin kişi arttı.

Tarım hariç sektörlerde son bir yıldaki ortalama kayıt dışı istihdam oranı yüzde 15,7 ile tarihsel ortalamanın oldukça altında seyretti.

Çalışanlarımıza sosyal güvence sağlayan kayıtlı istihdamın artması kamu maliyesi açısından da önemli kazanımlar sağlıyor.

İkinci çeyrekte mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 7,9'a gerilerken istihdam çeyreklik 155 bin kişi arttı.

Tarım hariç sektörlerde son bir yıldaki ortalama kayıt dışı istihdam oranı yüzde 15,7 ile tarihsel ortalamanın oldukça altında seyretti.

Çalışanlarımıza: pic.twitter.com/e5U0ZgSybZ

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) August 19, 2026

Listenin zirvesinde ise diğer hisselerden belirgin şekilde ayrışan ASELS bulunuyor. Yaklaşık 506 milyon adetlik pozisyonun kapanış fiyatı üzerinden değeri 197 milyar TL seviyesine ulaşırken, bu tutar ikinci sıradaki BIMAS'ın yaklaşık 57 milyar TL üzerinde bulunuyor.

ASELS'in öne çıkmasında savunma sanayiinin son yıllarda artan ihracat potansiyeli, yüksek sipariş hacmi ve Türkiye'nin savunma teknolojilerinde yerlileşme hedefleriyle oluşan büyüme beklentileri etkili olan başlıklar arasında değerlendiriliyor.

İlk üçte 443 milyar TL'lik pozisyon

ASELS'in ardından BIMAS yaklaşık 140,1 milyar TL, TUPRS ise 106,5 milyar TL pozisyon değeriyle geliyor. Böylece yabancı yatırımcıların yalnızca bu üç hissedeki pozisyonlarının toplamı 443,6 milyar TL'ye ulaşıyor.

BIMAS tarafında yabancı ilgisinin arkasında, savunmacı tüketim yapısı, geniş mağaza ağı ve iç talep koşullarına rağmen güçlü ciro yaratabilme kapasitesi öne çıkarken, TUPRS'ta rafineri marjları, enerji fiyatları ve şirketin güçlü nakit yaratımı yatırımcıların takip ettiği temel unsurlar arasında bulunuyor.

Bankalarda faiz ve değerleme öne çıkıyor

Listenin üst sıralarında bankacılık hisselerinin de önemli bir ağırlığı bulunuyor. AKBNK yaklaşık 68,8 milyar TL, YKBNK 30,5 milyar TL ve ISCTR 23,7 milyar TL'lik pozisyon değeriyle yabancı yatırımcıların yüksek tutarlı pozisyon taşıdığı bankalar arasında yer alıyor.

Bankacılık hisselerinde yabancı yatırımcıların temel olarak faiz indirim döngüsüne ilişkin beklentiler, net faiz marjları, kredi büyümesi ve sektörün mevcut değerlemeleri üzerinden pozisyon aldığı görülüyor. Para politikasında normalleşme beklentileri güçlendikçe bankalar, Borsa İstanbul'daki yabancı yatırımcı ilgisinin önemli adreslerinden biri olabiliyor.

Telekomdan havacılığa farklı hikâyeler

TCELL'deki yaklaşık 69,5 milyar TL'lik pozisyon da dikkat çekiyor. Telekomünikasyon şirketleri, daha öngörülebilir nakit akışları ve düzenli gelir yapıları nedeniyle portföylerde savunmacı özellikleriyle öne çıkarken, fiyatlama gücü ve abone başına gelir artışı da yatırımcıların izlediği başlıklar arasında.

THYAO ise yaklaşık 36,8 milyar TL'lik pozisyonla listede yer alıyor. Havacılık tarafında güçlü yolcu trafiği, uluslararası hat ağı ve döviz bazlı gelirler şirketi yabancı yatırımcı açısından farklı bir büyüme hikâyesi haline getiriyor.

ASTOR'daki yaklaşık 60 milyar TL'lik pozisyon ise enerji yatırımları ve elektrik altyapısına yönelik artan talep üzerinden değerlendirilebilecek bir diğer başlık olarak öne çıkıyor.

Yabancı portföyünde sektör çeşitliliği dikkat çekiyor

KCHOL yaklaşık 55,7 milyar TL, CCOLA ise 47,7 milyar TL'lik pozisyon değeriyle listenin diğer önemli şirketleri oldu. Holding yapısı nedeniyle KCHOL, Türkiye ekonomisinin farklı sektörlerine aynı anda maruz kalma imkânı sunarken, CCOLA'nın geniş coğrafyada faaliyet göstermesi ve döviz bazlı gelir yapısı yabancı yatırımcı açısından öne çıkan özellikler arasında bulunuyor.

Yabancı Yatırımcı Borsada Hangi Hisseleri Tercih Ediyor?

Morgan Stanley'in son değerlendirmesine göre, gelişmekte olan piyasa (GOP) devlet ve şirket tahvilleri, yüksek reel getiriler, dirençli gelir üretimi ve seçili ülkelerdeki iyileşen temel göstergeler sayesinde cazip bir fırsat olmaya devam ediyor. Kurum, bu varlık sınıfı için 'ağırlık artır' (overweight) görüşünü koruyor.

Rapora göre Temmuz ayı, gelişmiş piyasa getirilerinin sert yükselmesi, GOP devlet tahvili spreadlerinin genişlemesi ve çeşitli bölgelerde yerel faizlerin baskı altında kalmasıyla daha zorlu bir dış ortam sundu. Jeopolitik belirsizliğin sürmesiyle Orta Doğu risk primlerinin de arttığı belirtiliyor. Morgan Stanley, bu gelişmelerin bölgesel ve ülke bazında ayrıştırmanın önemini bir kez daha gözler önüne serdiğini vurguluyor.

Kuruma göre carry (taşıma getirisi) ve gelir, beklenen getirilerin merkezinde yer almaya devam ediyor; ancak yükselen dağılım (dispersion) nedeniyle ülke seçimi giderek daha kritik hale geliyor. Son dönemdeki performans, Kolombiya'daki olumlu siyasi gelişmeler ve sermaye akımlarına dair pozitif sinyaller gibi kendine özgü (idiosyncratic) fırsatların değerini ortaya koyarken, enflasyon, döviz kuru veya politika baskısıyla karşı karşıya olan piyasalarda koşulların daha zorlu seyrettiği kaydediliyor. Yükselen enerji fiyatlarının da emtia ihracatçısı ve ithalatçısı ülkeler arasındaki ayrışmayı derinleştirmeye devam ettiği belirtiliyor.

Morgan Stanley, seçili yerel ve sert para birimli piyasalarda değerlemelerin cazip seviyelerde kaldığını, birçok GOP para biriminin gelişmiş piyasalara kıyasla çekici bir carry sunmaya devam ettiğini belirtiyor. Kurum; küresel getirilerin yükselmesi, finansal koşulların sıkılaşması ve kalıcı enflasyonun önemli riskler olarak masada kaldığını kaydederken, güvenilir para politikası çerçevelerine, iyileşen dış dengeye ve cazip reel getiri farklarına sahip ülkeleri tercih etmeye devam ettiklerini ifade ediyor.

Özellikle para piyasası fonlarında yoğunlaşan kısa vadeli sermayenin daha kalıcı ve uzun vadeli yatırımlara yönlendirilmesi için vergilendirme dahil farklı seçenekler değerlendiriliyor.

Edinilen bilgilere göre, son yıllarda hem yurt içi hem de yabancı yatırımcıların kısa vadeli fonlara ilgisi belirgin biçimde arttı. Bu hareketlerin sermaye yapısı ve ekonomiye katkısı yakından incelenirken, 'sıcak para' olarak nitelendirilen kısa vadeli giriş ve çıkışların daha istikrarlı bir yapıya kavuşturulması üzerinde duruluyor.

Mevcut uygulamada, Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67. maddesi kapsamında bu fonlardan elde edilen gelirler bireysel yatırımcılarda yüzde 17,5 stopaja tabi tutuluyor. Kurumsal yatırımcılar açısından ise stopaj uygulanmıyor.

Özellikle yabancı kurumsal yatırımcıların kısa vadeli fonlar üzerinden gerçekleştirdiği sermaye hareketlerinin uzun vadeli yatırımlara yönlendirilmesi amacıyla, vergi uygulamaları dahil çeşitli alternatiflerin masada olduğu öğrenildi.

Çalışmanın, kısa vadeli sermaye hareketlerini azaltırken, Türkiye'ye yönelen sermayenin daha kalıcı, istikrarlı ve üretken yatırımlara dönüşmesini sağlamaya odaklandığı belirtiliyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Hanehalkı İşgücü Araştırması'nın 2026 yılı ikinci çeyrek verilerini yayımladı.

Buna göre, mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 7,9 seviyesinde gerçekleşti.

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı 2026 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 84 bin kişi azalarak 2 milyon 799 bin kişi oldu.

İşsizlik oranı ise 0,3 puanlık azalışla yüzde 7,9 seviyesine geriledi. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,7, kadınlarda ise yüzde 10,3 olarak tahmin edildi.

Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam oranı yüzde 48,5 oldu

İstihdam edilenlerin sayısı, 2026 yılı II. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 155 bin kişi artarak 32 milyon 479 bin kişiye yükseldi.

İstihdam oranı ise 0,1 puanlık artışla yüzde 48,5 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 65,8, kadınlarda ise yüzde 31,6 olarak gerçekleşti.

Bakanlığın yayımladığı iç borç ihraç takvimine göre, 1 yıl (364 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli ABD doları cinsi devlet tahvilinin doğrudan satışı gerçekleştirilecek.

Aynı gün, yine 1 yıl (364 gün) vadeli, 6 ayda bir kira ödemeli ABD doları cinsi kira sertifikası doğrudan satılacak.

Merkez Bankası, Türkiye'nin Haziran 2026 dönemi 'Kısa Vadeli Dış Borç İstatistikleri' raporunu yayımladı.

Türkiye'nin Kısa Vadeli Dış Borç (KVDB) stoku, bir önceki çeyreğe göre %2,5 artarak Haziran ayı itibarıyla 170,7 milyar ABD doları olmuştur. (Grafik 1)

Orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine 1 yıl veya daha az kalmış borçları gösteren kalan vadeye göre KVDB stoku, 239,5 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir.

Bankalar kaynaklı KVDB stoku, bir önceki çeyreğe göre %5,0 oranında artarak 74,9 milyar ABD doları olmuştur. (Tablo 1)

Yurt içi bankaların yurt dışından kullandıkları kısa vadeli kredi ve menkul kıymet yükümlülükleri, bir önceki çeyreğe göre %4,3 oranında azalarak 8,0 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir. Yurt dışı bankaların yurt içindeki mevduatı %14,6 oranında artışla 19,9 milyar ABD doları olurken, banka hariç mevduatlar %1,9 oranında azalışla 21,4 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir. TL cinsinden toplam mevduat yükümlülükleri ise %7,5 oranında artarak 25,6 milyar ABD dolarına yükselmiştir.

Diğer sektörler kaynaklı KVDB stoku, bir önceki çeyreğe göre %3,6 oranında artarak 72,0 milyar ABD doları düzeyinde gerçekleşmiştir. (Tablo 1)

Dış ticaret işlemlerinden kaynaklanan ticari kredi yükümlülükleri, %0,1 oranında azalarak 63,6 milyar ABD doları olurken, nakit kredi kaynaklı yükümlülükler %43,5 oranında artarak 8,4 milyar ABD dolarına yükselmiştir.

KVDB stoku içerisinde ABD doları, euro ve diğer döviz cinslerinin payı azalırken, Türk lirasının payında artış olmuştur. Buna göre, stokun %34,6'sını ABD doları, %26,5'ini euro, %25,3'ünü Türk lirası ve %13,6'sını diğer döviz cinsleri oluşturmuştur.

Kalan vadeye göre KVDB stokunda, mevduat yükümlülükleri 66,9 milyar dolara düşerken, kredi ve menkul kıymet yükümlülükleri 74,2 milyar dolara yükselmiştir.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, güne yüzde 0,17 düşüşle 14.103,63 puandan başladı.

Dün yatay bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,03 azalışla 14.127,98 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 24,34 puan ve yüzde 0,17 azalışla 14.103,63 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,05, holding endeksi yüzde 0,29 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,39 ile madencilik, en çok gerileyen yüzde 1,63 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalar, artan petrol fiyatları ve tahvil piyasasındaki sert satış baskısının yanı sıra teknoloji şirketlerinin hisselerinde görülen satış baskısıyla negatif seyrederken, gözler bugün ABD Merkez Bankası (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) yayımlayacağı toplantı tutanaklarına çevrildi.

Uzun vadeli tahvil faizlerindeki sert yükseliş ve artan petrol fiyatları küresel piyasalarda satış baskısının devam etmesine neden olurken, faiz oranlarına duyarlı teknoloji hisselerinde de düşüşler görülüyor.

İran ile ABD arasında ateşkes süresinin sona ermesi ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin artan güvenlik riskleri petrol fiyatlarını yeniden yukarı taşırken, Brent petrolün 91 doların üzerinde seyretmesi enflasyon ve para politikası görünümü açısından piyasaların odağında kalmaya devam ediyor.

Son dönemde açıklanan zayıf ABD büyüme ve istihdam göstergeleri, Fed'in yeniden faiz artıracağına yönelik beklentileri azaltmasına rağmen uzun vadeli ABD tahvil faizlerinin yüksek seviyelerini koruması, riskli varlıklar açısından önemli bir baskı unsuru olarak öne çıkıyor.

Analistler, bugün yurt içinde kısa vadeli dış borç istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde enflasyon, ABD'de FOMC toplantı tutanakları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.300 ve 14.400 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 47,9373 seviyesinde bulunuyor.

Dün düşüş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 altında 47,9074'ten tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 47,9373 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,3 primle 55,6295'ten, sterlin/TL önceki günün yüzde 0,2 üzerinde 65,0091'den işlem görüyor.

ABD Merkez Bankasına (Fed) dair faiz artırım öngörülerinin güç kaybetmesi ve yatırımcıların Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) bugün yayımlayacağı toplantı tutanaklarına temkinli yaklaşması sebebiyle dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 99,4 seviyesinde bulunuyor.

Son dönemde açıklanan zayıf ABD büyüme ve istihdam göstergeleri, Fed'in yeniden faiz artıracağına yönelik beklentileri azaltmasına rağmen uzun vadeli ABD tahvil faizlerinin yüksek seviyelerini koruması, riskli varlıklar açısından önemli bir baskı unsuru olarak öne çıkıyor.

Dün yüzde 4,75 ile Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyelere yaklaşan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, bugün yüzde 4,69'da denge buldu. Dün yüzde 5,34 ile 2007'den bu yana en yüksek seviyeyi gören ABD'nin 30 yıllık tahvil faizi de bugün yüzde 5,27'de dengelendi.

Jeopolitik tarafta ise Orta Doğu'da ateşkes süresinin sona ermesi ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin artan güvenlik riskleri petrol fiyatlarını yeniden yukarı taşıdı.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından, Hürmüz Boğazı'nın 'ABD toprağı' olarak gösterildiği bir harita paylaştı.

ABD ile İran arasında gerilimin yeniden tırmanışa geçeceği piyasalarda risk iştahını törpüleyen etkenler arasında yer alıyor.

Analistler, bugün yurt içinde kısa vadeli dış borç istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde enflasyon, ABD'de FOMC toplantı tutanakları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 91,57 dolardan işlem görüyor.

Dün 92 dolara kadar yükselen Brent petrolün ekim vadeli varil fiyatı, günü 91,02 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.29 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,59 artarak 91,57 dolar oldu.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 84,67 dolar olarak belirlendi.

Petrol fiyatları, İran ile ABD arasındaki ateşkesin sona ermesi ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin artan güvenlik risklerinin arz endişelerini artırmasıyla yükselişini üst üste 4. işlem gününde sürdürdü.

Brent petrolün 91 doların üzerinde seyretmesinde, Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizlik ve bölgedeki jeopolitik riskler etkili oluyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la herhangi bir görüşme yapılmadığını belirterek Hürmüz Boğazı'nın açık olduğunu ve ABD'nin kontrolünde bulunduğunu savundu. Trump ayrıca sosyal medya hesabından boğazın 'ABD toprağı' olarak gösterildiği bir harita paylaştı.

Trump'ın açıklamaları, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın gemi trafiğine kapalı olduğu yönündeki beyanıyla çelişti.

Uzmanlar, Hürmüz ve Bab el-Mendeb boğazlarındaki güvenlik risklerinin deniz taşımacılığını olumsuz etkileyerek kısa vadede petrol fiyatlarını desteklediğini belirtiyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin yavaşladığı görülürken, gemi sahiplerinin boğazın yeniden açılmasına ilişkin net sinyal bulunmaması nedeniyle alternatif güzergahlara yöneldiği bildirildi.

Körfez'deki üreticiler alternatif ihracat güzergahları ararken, Irak hükümeti de Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan ham petrol ihracatına yönelik yeni mekanizmaları onayladı. Bu kapsamda yapılacak sözleşmeler 1 Eylül'den itibaren 3 ay geçerli olacak.

Aynı zamanda, Amerikan Petrol Enstitüsü'ne (API) verilerine göre, ABD'de geçen hafta ham petrol ve distilat stokları azalırken benzin stokları arttı.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin (EIA) resmi petrol stok verilerinin bugün açıklanması bekleniyor. Reuters'ın anketine katılan analistler, 14 Ağustos'ta sona eren haftada ABD'nin ham petrol stoklarının yaklaşık 600 bin varil azalmasını bekliyor.

Brent petrolde teknik olarak 91,90 doların direnç, 91,34 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

- Çeyrek altın 10 bin 975 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 704 liradan satılıyor

Gram altın güne yükselişle başlamasının ardından 6 bin 691 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki düşüşe paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,86 azalışla 6 bin 677 liradan tamamlamıştı.

Bugün ise alıcılı başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,2 artışla 6 bin 691 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 10 bin 975 liradan, Cumhuriyet altını da 43 bin 704 liradan satılıyor.

Altının onsu ise aynı saatlerde yüzde 0,1 yükselişle 4 bin 338 dolarda seyrediyor.

ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına gideceği öngörülerinin güç kaybetmesi ve tahvil faizlerindeki hafif geri çekilmeyle altının onsunda sınırlı toparlanma öne çıkıyor.

Dün yüzde 4,75 ile Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyelere yaklaşan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, bugün yüzde 4,69'da denge buldu. Dün yüzde 5,34 ile 2007'den bu yana en yüksek seviyeyi gören ABD'nin 30 yıllık tahvil faizi de bugün yüzde 5,27'de dengelendi.

Öte yandan, İran ile ABD arasında ateşkes süresinin sona ermesiyle beraber Hürmüz Boğazı'na ilişkin yeniden artan güvenlik riskleri petrol fiyatlarını yukarı taşıdı.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından, Hürmüz Boğazı'nın 'ABD toprağı' olarak gösterildiği bir harita paylaştı.

Trump, 14 Ağustos'ta katıldığı bir etkinlikte, ABD donanmasının Hürmüz Boğazı'nda tam bir abluka uyguladığını savunarak, 'İran'ı tamamen mağlup ettikten sonra, çok geçmeden Hürmüz Boğazı'nı ABD toprağı ilan edeceğim.' diye konuşmuştu.

İran'la devam eden ya da planlanan hiçbir müzakere olmadığını belirten Trump, Hürmüz Boğazı'nın açık ve ABD'nin kontrolü altında olduğunu savundu.

Söz konusu gelişmelerle tırmanan jeopolitik gerilimler ve artan petrol fiyatları altının onsundaki yükselişi sınırlıyor.

Analistler, bugün yurt içinde kısa vadeli dış borç istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde enflasyon, ABD'de Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanakları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Küresel piyasalar, artan petrol fiyatları ve tahvil piyasasındaki sert satış baskısının yanı sıra teknoloji şirketlerinin hisselerinde görülen satış baskısıyla negatif seyrederken, gözler bugün ABD Merkez Bankası (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) yayımlayacağı toplantı tutanaklarına çevrildi.

Uzun vadeli tahvil faizlerindeki sert yükseliş ve artan petrol fiyatları küresel piyasalarda satış baskısının devam etmesine neden olurken, faiz oranlarına duyarlı teknoloji hisselerinde de düşüşler görülüyor.

İran ile ABD arasında ateşkes süresinin sona ermesi ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin artan güvenlik riskleri petrol fiyatlarını yeniden yukarı taşırken, Brent petrolün 91 doların üzerinde seyretmesi enflasyon ve para politikası görünümü açısından piyasaların odağında kalmaya devam ediyor. Son dönemde açıklanan zayıf ABD büyüme ve istihdam göstergeleri, Fed'in yeniden faiz artıracağına yönelik beklentileri azaltmasına rağmen uzun vadeli ABD tahvil faizlerinin yüksek seviyelerini koruması, riskli varlıklar açısından önemli bir baskı unsuru olarak öne çıkıyor.

Yüksek enerji fiyatları ve uzun vadeli borçlanma maliyetlerinin bir araya gelmesi de küresel piyasalarda risk algısını artırıyor.

Enflasyonist endişeler ve ülkelerin artan kamu borçlarına ilişkin kaygılar tahvil getirilerini yukarı taşırken, bu durum borsalar üzerinde baskı oluşturuyor.

Çip şirketlerinin hisselerindeki düşüş de pay piyasalarındaki satış eğiliminde etkili oldu.

Jeopolitik çalkantıların ekonomileri arz şoklarına karşı daha savunmasız hale getireceğine yönelik endişeler görülürken, yatırımcılar hükümetlerin harcamaları dizginleyememesi konusunda da endişe taşıyor.

Jeopolitik gelişmeler de piyasaların odağında yer alıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından, Hürmüz Boğazı'nın 'ABD toprağı' olarak gösterildiği bir harita paylaştı.

Trump, 14 Ağustos'ta katıldığı bir etkinlikte, ABD Donanması'nın Hürmüz Boğazı'nda tam bir abluka uyguladığını savunarak, 'İran'ı tamamen mağlup ettikten sonra, çok geçmeden Hürmüz Boğazı'nı ABD toprağı ilan edeceğim.' diye konuşmuştu.

İran'la devam eden ya da planlanan hiçbir müzakere olmadığını belirten Trump, Hürmüz Boğazı'nın açık ve ABD'nin kontrolü altında olduğunu savundu.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanlığı da İran'la tüm ticari faaliyetlerin, alışverişlerin ve mali işlemlerin ikinci bir duyuruya kadar durdurulduğunu duyurdu.

Tüm bu gelişmelerin yanı sıra ticaret tarafında ise ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'dan ithal edilen bazı ürünlere yerel saatle çarşamba sabahından itibaren uygulanması planlanan yüzde 50 oranındaki gümrük vergilerini üç günlüğüne durdurduğunu açıkladı.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de ithalat fiyat endeksi temmuzda aylık bazda yüzde 0,4, ihracat fiyat endeksi yüzde 1,3 azaldı. Ülkede sanayi üretimi de temmuzda aylık bazda yüzde 0,2 ile piyasa beklentilerinin altında arttı.

Dün yüzde 4,75 ile Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyelere yaklaşan ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, bugün yüzde 4,69'da denge buldu. Dün yüzde 5,34 ile 2007'den bu yana en yüksek seviyeyi gören ABD'nin 30 yıllık tahvil faizi de bugün yüzde 5,27'de dengelendi.

Öte yandan yatırımcılar, FOMC'nin bugünkü toplantı tutanaklarından bankanın bundan sonra uygulayacağı politikalara ilişkin ipucu arayacak.

ABD ve İran arasındaki gerginliklerin devam etmesi ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizliklerle ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,6 artışla 91,6 dolara yükseldi.

Fed'e ilişkin faiz artırım beklentilerinin gücünü kaybetmesiyle dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 91,6'da seyrederken, altının onsu yüzde 0,3 artışla 4 bin 346 dolardan işlem görüyor.

ABD ve Japonya'nın yene yönelik müdahalesi de dolar endeksindeki düşüşte etkili olan önemli faktörler arasında yer alıyor.

Analistler, Hürmüz Boğazı'na ilişkin gelişmelerin altın fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olabileceğini söyledi.

- New York borsası geriledi

New York borsası dün teknoloji şirketlerinde görülen satış baskısının etkisiyle negatif seyretti.

Nvidia'nın hisseleri yüzde 2,3, Micron Technology'nin hisseleri yüzde 7 ve Broadcom'un hisseleri yüzde 3,2 değer kaybetti.

Philadelphia Yarı İletken Endeksi de yüzde 5 geriledi.

'Çocukların ruh sağlığına zarar verdiği' iddiasıyla Meta'ya karşı açılan dava, California eyaletinin Oakland kentindeki bölge mahkemesinde görülmeye başlanırken, şirketin hisseleri yüzde 4,5 değer kaybetti.

Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,22, S&P 500 endeksi yüzde 0,69 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,33 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

- Avrupa borsaları İngiltere hariç negatif seyretti

Jeopolitik tansiyonun yeniden artması Avrupa borsalarında satış baskısının devam etmesine neden olurken, Avrupa borsalarında dün İngiltere hariç negatif bir seyir izlendi.

Petrol fiyatlarındaki ve tahvil faizlerindeki yükselişler Avrupa piyasalarında risk algısını artırıyor. Bu durum, enflasyonist endişelerin yansıması olarak değerlendiriliyor.

Avrupa'da özellikle teknoloji hisselerindeki satış baskısı öne çıktı.

Bu gelişmelerle Avro Bölgesi'nde yılın geri kalanında enflasyonun yüzde 2'lik hedefin üzerinde kalabileceği tahmin ediliyor.

Enerji fiyatlarına bağlı olarak bölgede enflasyonun yüzde 3 seviyelerine çıkabileceği öngörülüyor.

Tahvil piyasalarındaki satış baskısı Avrupa piyasalarının da yönü üzerinde etkili oldu.

Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,27 ile 2011'den bu yana en yüksek seviyeye, Fransa'nın 30 yıllık tahvil faizi yüzde 4,91 ile 2008'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Öte yandan Almanya, artan kamu borcu ve kalıcı enflasyon endişelerinin piyasaları baskılamasıyla uzun vadeli tahvil ihracında son 15 yılın en yüksek borçlanma maliyetiyle karşı karşıya kalabileceği öngörülüyor.

Analistler, ülkede açıklanan reform paketinden dolayı harcamaların artacağına dair endişelerin de görüldüğünü söyledi.

Almanya'da kurumsal yatırımcı ve analistlerin ekonomiye güveni ise ağustosta artışını sürdürdü.

Almanya merkezli Avrupa Ekonomik Araştırmalar Merkezi (ZEW), kurumsal yatırımcı ve analistlerin gelecek 6 aya ilişkin beklentilerini ölçen ZEW Ekonomik Güven Endeksi'nin ağustos ayı sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, temmuzda 26,3 puan olan endeks, ağustosta 7,9 puan artarak 34,2 puana yükseldi.

İngiltere'de ise işsizlik nisan-haziran döneminde yüzde 4,9 ile değişmedi.

Bu gelişmelerle Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,82, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,71 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,06 değer kaybederken, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,07 değer kazandı. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

- Asya borsaları Hong Kong hariç geriledi

New York borsasında dün teknoloji şirketlerinin hisselerindeki sert düşüş Asya borsalarına da taşındı.

Sert düşüşler sonrasında Güney Kore borsasında işlemlere kısa bir süre ara verildi.

SK Hynix'in hisseleri yüzde 9,2, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 7,8 değer kaybetti.

Tahvil getirilerindeki yükselişin etkileri Asya borsalarındaki satış baskısında etkili olmaya devam ediyor.

Dün yüzde 2,95 ile 1996'dan bu yana en yüksek seviyeyi gören Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi bugün yüzde 2,93'te dengelendi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,1, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5,7, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2 değer kaybederken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,2 değer kazandı.

- Borsa günü yatay tamamladı

Dün yatay bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,03 azalışla 14.127,98 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,07 geriledi. Dolar/TL dün günü önceki kapanışın hemen altında 47,9074'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 47,9350'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde kısa vadeli dış borç istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde enflasyon, ABD'de FOMC toplantı tutanakları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.300 ve 14.400 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, haziran ayı kısa vadeli dış borç istatistikleri

11.00 Avro Bölgesi, haziran ayı cari işlemler dengesi

11.30 İngiltere, haziran ayı konut fiyat endeksi

12.00 Avro Bölgesi, temmuz ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları

21.00 ABD, temmuz ayı FOMC toplantı tutanakları

Tera Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emre Tezmen, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) fon mevzuatına ilişkin çalışmasını tamamlayarak önümüzdeki hafta kamuoyuyla paylaşacak olmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Tezmen, SPK'nın söz konusu çalışmayı tamamlamasının sermaye piyasaları açısından sevindirici bir gelişme olduğunu ifade ederek, fon ekosisteminin yalnızca ürün çeşitliliğiyle değil, şeffaf ve öngörülebilir bir düzenleyici çerçeveyle gelişebileceğine dikkat çekti.

'Uluslararası standartlarla uyumlu sağlam bir düzenleyici çerçeve gerekli'

Fon ekosisteminin gelişiminde düzenleyici yapının önemine vurgu yapan Tezmen, 'Fon ekosisteminin gelişimi, yalnızca ürün çeşitliliğiyle değil, bu ürünlerin işleyişini şeffaf ve öngörülebilir kılan, uluslararası standartlarla uyumlu sağlam bir düzenleyici çerçeveyle mümkün olur' dedi.

SPK'nın çalışmayı somut bir zaman planıyla tamamlamasının önemine de değinen Tezmen, bunun kurumun konuya verdiği önemi ve piyasa aktörleriyle kurduğu diyaloğun niteliğini gösterdiğini belirtti.

'Yatırımcı güveni zamanında atılan adımlarla inşa edilir'

Tezmen, yatırımcı güveninin yalnızca söylemlerle değil, yatırımcı menfaatlerini önceleyen ve uluslararası standartlarla uyumlu düzenlemelerle güçlendirilebileceğini söyledi.

'Yatırımcı güveni, büyük söylemlerle değil, evrensel standartlara uygun, yatırımcı menfaat ve taleplerini önceleyen, istikrarlı ve zamanında atılan adımlarla inşa edilir' ifadelerini kullanan Tezmen, Türkiye'de sermaye piyasası mevzuatının gelişmiş piyasalardaki standartlara taşınmasını hedefleyen girişimleri desteklediklerini belirtti.

Tezmen, önümüzdeki hafta açıklanması beklenen düzenlemeyi sektör ve yatırımcılar açısından yakından takip ettiklerini ifade ederek, çalışmada emeği geçenlere teşekkür etti.

SPK'nın fon mevzuatına ilişkin çalışmayı tamamlayıp önümüzdeki hafta kamuoyuyla paylaşacak olması, sermaye piyasalarımız adına sevindirici bir adım. Fon ekosisteminin gelişimi, yalnızca ürün çeşitliliğiyle değil, bu ürünlerin işleyişini şeffaf ve öngörülebilir kılan, uluslararası standartlarla uyumlu sağlam bir düzenleyici çerçeveyle mümkün olur. SPK'nın bu çalışmayı bu denli somut bir zaman planıyla tamamlamayarak uluslararası bir medya kurumu üzerinden duyulmasını sağlaması, kurumun konuya verdiği önemi ve piyasa aktörleriyle kurduğu diyaloğun niteliğini gösteriyor. Yatırımcı güveni, büyük söylemlerle değil, evrensel standartlara uygun, yatırımcı menfaat ve taleplerini önceleyen, istikrarlı ve zamanında atılan adımlarla inşa edilir. Ülkemiz mevzuatlarını dünyada sermaye piyasalarının en gelişmiş olduğu ülkelerdeki standartlara çıkartmayı hedefleyen her türlü girişimi gönülden destekliyoruz. Haftaya açıklanacak düzenlemeyi hem sektör hem de yatırımcılarımız adına yakından takip ediyor, emeği geçen herkese teşekkür ediyoruz.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat güne yüzde 0,13 azalışla 16.170,00 puandan başladı.

Dün yatay seyreden ağustos vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,02 azalışla 16.191,00 puandan tamamlamıştı. Endeks kontratı akşam seansında yüzde 0,07 gerileyerek 16.179 puandan işlem gördü.

Ağustos vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,13 azalarak 16.170,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalar, artan petrol fiyatları ve tahvil piyasasındaki sert satış baskısının yanı sıra teknoloji şirketlerinin hisselerinde görülen satış baskısıyla negatif seyrederken, gözler bugün ABD Merkez Bankası (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) yayımlayacağı toplantı tutanaklarına çevrildi.

Analistler, bugün yurt içinde kısa vadeli dış borç istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde enflasyon, ABD'de FOMC toplantı tutanakları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında, 16.100 ve 16.000 puanın destek, 16.300 ve 16.400 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Saldırılarda ölen ya da yaralanan olup olmadığına ilişkin henüz bilgi verilmedi.

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak ülkenin güneyindeki birçok beldeyi hedef almış ve işgal etmişti.

Lübnan Sağlık Bakanlığının verilerine göre, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana düzenlediği saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 4 bin 346'ya, yaralıların sayısı ise 12 bin 301'e ulaştı.

Lübnan hükümeti, saldırılar nedeniyle ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkes daha sonra birkaç kez uzatılmıştı.

Ancak İsrail ordusu, ateşkese rağmen çeşitli gerekçelerle Lübnan'ın güneyine yönelik saldırılarını sürdürüyor.

Açıklamada, 'İsrail Başbakanlığı tarafından ortaya atılan gayriciddi iddialar, İsrail'in Suriye'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü hedef alan hukuksuz hava saldırılarını meşrulaştırmayı amaçlamaktadır. Dile getirilen ithamlar, Netanyahu'nun İsrail'deki seçimler öncesinde bölgedeki yayılmacı ve istikrarsızlaştırıcı politikalarını sürdürme niyetinden kaynaklanmaktadır.' ifadeleri kullanıldı.

Türkiye'nin, uluslararası toplumun büyük çoğunluğu gibi bölgede barışın kalıcı hale gelmesinden yana olduğu vurgulanan açıklamada, 'Bunun yegane yolu, Netanyahu'nun saldırgan ve dayatmacı politikalarını terk ederek uluslararası hukuka saygı göstermesinden geçmektedir.' değerlendirmesinde bulunuldu.

Açıklamada, 'Türkiye, Suriye'de huzur, istikrar ve refahın tesisi için Suriye Hükümeti ile meşru zeminde işbirliği yapmayı kararlılıkla sürdürecek ve Suriye'nin istikrarsızlaştırılmasına asla izin vermeyecektir.' ifadesine yer verildi.

Karşılaşmayı Almanya Futbol Federasyonundan hakem Tobias Stieler yönetecek. Stiller'in yardımcılıklarını Lasse Koslowski ve Jonas Weickenmeier yapacak.

UEFA Avrupa Ligi'nde ikinci ve üçüncü eleme turlarını geçmeyi başaran siyah-beyazlı futbol takımı, play-off turu ilk maçında Kauno Zalgiris karşısında rövanş öncesinde avantajlı bir skor elde etmeye çalışacak.

Siyah-beyazlı takımda Fransız sol bek Kassoum Ouattara, kırmızı kart cezasını tamamladı.

UEFA Avrupa Ligi 3. eleme turu ilk maçında Hradec Kralove deplasmanında ikinci sarı karttan kırmızı kart gören Ouattara, rövanşta forma giymemişti.

Kassoum Ouattara'nın Kauno Zalgiris ile oynanacak maçta kadroda yer alması bekleniyor.

Beşiktaş'ın Alman savunma oyuncusu Felix Uduokhai, Avrupa kupaları için UEFA'ya bildirilen listede yer almadı.

Takımdan ayrılması beklenen Uduokhai, Kauno Zalgiris karşılaşmasında görev yapamayacak.

Beşiktaş'ın UEFA'ya bildirdiği oyuncu listesinde yeni transfer Dusan Vlahovic de yer aldı.

Sırp golcünün Kauno Zalgiris maçında kadroda bulunması bekleniyor.

Siyah-beyazlıların listesinde 'Alexander Nübel, Doğan Alemdar, Kassoum Ouattara, Emmanuel Agbadou, Taylan Bulut, Rıdvan Yılmaz, Tiago Djalo, Emirhan Topçu, Yasin Özcan, Amir Murillo, Wilfred Ndidi, Amir Hadziahmetovic, Salih Özcan, Milot Rashica, Kartal Kayra Yılmaz, Orkun Kökçü, Junior Olaitan, Vaclav Cerny, Leandro Trossard, İlhan Fakılı, Hyeon-Gyu Oh, Mustafa Erhan Hekimoğlu, Dusan Vlahovic ve Semih Kılıçsoy.' bulunuyor.

B listesinde ise Mehmet Tuğra Yeşilyurt, Emir Yaşar, Mustafa Azem Yortaç, Cumali Gürsel, Asım Efe Işık, Ali Pağda, Ozan Sevim, Fahri Kerem Ay ve Ahmet Sami Bircan yer alıyor.

Raporda, '2025'te 907 meslektaşın öldürülmesi, yaralanması veya kaçırılmasıyla insani yardım görevlilerine yönelik şiddet olaylarında yeni bir rekor kırıldı.' ifadesi kullanıldı.

Geçen yıl insani yardım çalışanları arasındaki can kaybının hafif bir düşüşle 350'ye gerilemesine rağmen genel şiddet düzeyinin düşmediğine dikkat çekilen raporda, resmi verilere göre 322 yardım çalışanının saldırılarda yaralandığı, 235'inin ise kaçırıldığı belirtildi.

Raporda, 'Gazze, 186 insani yardım çalışanının öldürülmesiyle üst üste üçüncü yılda da en ölümcül ortam olmayı sürdürdü. Gazze'yi, 71 yardım çalışanının öldüğü Sudan izledi. 2026'da şu ana kadar dünya genelinde 82 yardım görevlisi öldürüldü, 97 kişi yaralandı ve 39 kişi kaçırıldı.' ifadeleri kullanıldı.

Silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) çoğalmasının da özellikle endişe verici olduğu vurgulanan raporda, insani yardım çalışanlarının giderek daha fazla SİHA'nın hedefinde yer aldığı aktarıldı.

Raporda, 'Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (KDC) martta bir binaya düzenlenen İHA saldırısında 1 yardım görevlisi öldürüldü. Ukrayna'da mayısta sadece bir hafta içinde 4 insani yardım konvoyu vuruldu. Sudan'da silahlı insansız hava araçları 2026'nın ilk dört ayında pazar yerlerini ve sağlık tesislerini vurarak sivil ölümlerinin yüzde 80'ine neden oldu.' ifadelerine yer verildi.

Raporda görüşlerine yer verilen BM Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü Tom Fletcher, 'Sadece 3 yıl içinde 1000'den fazla yardım çalışanı öldürüldü ve bu kesinlikle kabul edilemez.' değerlendirmesinde bulundu.

Bu verileri sadece duyurmanın bir sonraki yardım çalışanını korumaya yetmeyeceğinin altını çizen Fletcher, ülkelere uluslararası insancıl hukuku desteklemenin yanı sıra sivilleri ve insani yardım çalışanlarını korumak için her türlü aracı kullanma çağrısında bulundu.

Türkiye'nin ilk denizcilik odaklı teknoloji festivali Tekonfest Mavi Vatan yarın kapılarını açıyor. 4 gün sürecek etkinlik, yerli savunma sanayiinin denizlerdeki caydırıcı gücünü sergileyecek.

Festivalin en dikkati çeken bölümü, Türk Donanması'nın vurucu unsurları olacak.

STM'nin ana yüklenicisi olduğu Türkiye'nin ilk milli fırkateyni TCG İstanbul ve TCG Burgazada korveti Gölcük'te demirleyecek. Ziyaretçiler ayrıca TCG Hızırreis ve TCG Sakarya denizaltılarını da yakından görme fırsatı bulacak. SAT ve SAS komandoları ise nefes kesen özel yetenek gösterileriyle alanda olacak.

Milli savunma devleri de en kritik sistemleriyle görücüye çıkacak.

MKE, milli deniz topu DENİZHAN, kamikaze insansız deniz aracı PİRANA, akıllı dip mayını MALAMAN ve BALKIN karşı tedbir mühimmatını sergileyecek. HAVELSAN; BARKAN, BAHA, BOZBEY ve BULUT sistemlerinin yanı sıra yepyeni bir insansız deniz aracının ilk tanıtımını yapacak.

ASFAT, Türkiye'nin milli denizaltı projesi MİLDEN ile AS 4000 fırkateyninin modellerini ilk kez bu festivalde sergileyecek. ASELSAN, Çelik Kubbe unsurları, yeni deniz sistemlerinin tanıtımı ve tesis temel atma törenleri ile gövde gösterisi yapacak. Otonom Su Altı Araçları KILIÇ ve DERİNGÖZ ilk kez sahneye çıkacak. ROKETSAN da denizlere yönelik mühimmat ve roket sistemlerini ziyaretçilere sunacak.

Türkiye'nin 10 yıllık devlet tahvili faizi yüzde 35'in üzerinde seyrediyor. Karşılaştırma yaptığımızda çarpıcı bir tablo söz konusu:

Her ülkenin enflasyonu, para birimi, merkez bankası politikası ve ekonomik yapısı farklı olduğu için bu oranları birebir karşılaştırmak doğru olmayabilir. Ancak Türkiye'nin yerel para cinsinden uzun vadeli borçlanma maliyetinin olağanüstü yüksek olduğu açık.

Devlet piyasadan borç aldığında aslında gelecekte elde edeceği gelirleri bugünden kullanıyor demektir. Hazine yüksek faizle borçlandığında, vade geldiğinde yalnızca anaparayı değil, faizini de ödemek zorunda olduğu için faiz yükseldikçe borcun çevrilmesi de pahalılaşıyor.

Dolayısıyla mesele sadece 'Türkiye'nin ne kadar borcu var?' sorusu değil. Asıl soru, 'Türkiye bu borcu kaça çeviriyor?' sorusu.

Türkiye'nin yüksek faiz ödemesinin en önemli nedenlerinden biri yüksek enflasyondur. Yatırımcı TL cinsinden uzun vadeli tahvil alırken parasının satın alma gücünü korumak istiyor. Enflasyon beklentisi yükseldikçe daha yüksek getiri talep ediyor. Buna kur riski, dış finansman ihtiyacı ve ekonomi politikalarına ilişkin belirsizliklerin oluşturduğu risk primi de ekleniyor.

Sonunda bu fatura bütçeden ödeniyor. Bütçenin önemli gelir kaynaklarından biri ise vergiler. Faiz giderleri yükseldikçe kamu bütçesi üzerindeki baskı artıyor ve vergileri artırma gereği doğuyor. Üstelik yüksek faiz yalnızca Hazine'yi etkilemiyor; bankaların ve şirketlerin finansman maliyetini de yükseltiyor, yatırımları zorlaştırıyor.

Piyasalar bir ülkeye düşük faizle borç vermeye zorlanamaz. Risk azalırsa faiz düşer, risk yükselirse faiz yükselir.

Türkiye'nin asıl meselesi yalnızca borcu çevirmek değil, borcu daha ucuza çevirebilmek.

Çünkü bugün yüzde 35'lerle borçlanan bir ülke, sadece bugünün faizini ödemiyor; gelecekteki bütçesinden de bugünün yüksek finansman maliyetini ödemeyi taahhüt ediyor.

Buradan faizi düşürmeyi savunduğum sonucu çıkarılmasın.

Türkiye bunu 2021 Eylül'ünde yapmaya başladı. Faiz indirimleriyle enflasyonu düşürmek gibi bir tezle yola çıkıp bu yanlış politikanın kur ve enflasyon üzerindeki ağır sonuçlarını yaşadık. O süreç, bugün karşı karşıya olduğumuz yüksek enflasyon ve yüksek finansman maliyetlerinde önemli bir rol oynadı. Ve işin en kötüsü insanların geleceğe ilişkin beklentileri bozuldu.

Bugün yapılması gereken faizi yapay biçimde düşürmek değil, enflasyonu düşürmek. Çünkü enflasyon kalıcı olarak düşerse faiz de zaman içinde düşer. Bunu da 2001 krizinden sonra uyguladığımız ekonomi politikası bize kanıtladı. Ne var ki hafıza sorunlarımız nedeniyle orada ne yaptığımızı unuttuk, şimdi Amerika'yı yeniden keşfe çabalıyoruz.

Enflasyonu düşürmek için gerçek bir irade ortaya konulacaksa ilk adımlardan biri de kamu kesimindeki büyük israfı azaltmak olmalı. Devlet harcamalarında tasarruf ve mali disiplin sağlanmadan, enflasyonla mücadelenin yükünü yalnızca faiz politikasıyla taşımak mümkün değil. İkinci adım da hukukun üstünlüğünü ve tarafsızlığından başlayarak yapılacak yapısal reformlar olmalı. Bunlar yapılmadan insanlar geleceğe olumlu bakmaya dönmeyecek gibi görünüyor. Geleceğe karamsar bakan bir toplumu enflasyonun düşeceğine ikna etmek deveye hendek atlatmaktan daha zordur.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.