Kapanışta Dow Jones endeksi, 150 puanı aşkın değer kazandı ve yüzde 0,29 artışla 52.658,64 puana çıktı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,38 artarak 7.572,40 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,62 kazançla 26.269,23 puana yükseldi.

ABD'de açıklanan enflasyon verileri, ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları ile şirket bilançoları yatırımcıların odağında bulunurken, pay piyasalarında pozitif bir seyir izlendi.

Ülkede dün duyurulan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verisinin ardından bugün açıklanan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri de piyasa beklentilerinin altında geldi.

ABD Çalışma Bakanlığının açıkladığı verilere göre, ÜFE haziranda aylık bazda yüzde 0,3 azalırken, yıllık bazda yüzde 5,5 artarak beklentilerin altında gerçekleşti. Böylece ÜFE, aylık bazda Ağustos 2025'ten bu yana ilk kez düşüş kaydetti.

ABD'de dün açıklanan TÜFE de haziranda aylık bazda yüzde 0,4 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,5 artarak beklentilerin altında gerçekleşmişti. TÜFE, aylık bazda Mayıs 2020'den bu yana ilk kez düşüş kaydetmişti.

Enflasyonun yavaşladığına işaret eden verilerin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in yakın zamanda faiz artırabileceğine yönelik beklentiler daha da zayıfladı.

Makroekonomik verilerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip edildi.

New York Fed Başkanı John Williams, enflasyonun zirve yaptığı ve gelecek çeyreklerde kademeli olarak gerilemesini beklemek için cesaret verici nedenler olduğunu ifade etti.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook, yakın zamanda dezenflasyon işaretleri görülmemesi halinde 'harekete geçmeye' hazır olduğunu belirtti.

Fed Başkanı Warsh ise ABD Senatosunun Bankacılık, Konut ve Kentsel İşler Komitesi'nde katıldığı oturumda, görevde olduğu sürece enflasyonun kalıcı olmayacağını vurguladı.

ABD'de bu hafta açıklanan TÜFE ve ÜFE verilerine de değinen Warsh, 'Herhangi bir merkez bankası, verilerin doğru yönde seyretmesinden memnun olurdu. Benim görüşüme göre, bunların hepsi temel enflasyonun durumuna ilişkin kusurlu göstergeler.' ifadelerini kullandı.

Kurumsal tarafta ise şirketlerin açıkladığı güçlü finansal sonuçlar, piyasalardaki iyimser havayı destekledi.

ABD'nin büyük bankalarından JPMorgan Chase, Bank of America, Goldman Sachs, Wells Fargo ve Citigroup'un dün açıkladığı bilançolarının ardından bugün de Morgan Stanley finansal sonuçlarını paylaştı.

Morgan Stanley'nin net karı ikinci çeyrekte yıllık yüzde 58 artarak 5,6 milyar dolara çıkarken, net geliri yüzde 27 artışla 21,3 milyar dolara ulaştı. Finansal sonuçlarının piyasa beklentilerini aşmasına karşın Morgan Stanley'nin yüzde 0,4'lük sınırlı yükseliş kaydetti.

Varlık yönetim şirketi BlackRock'ın hisseleri ikinci çeyrekte beklentilerin üzerinde finansal sonuçlar açıklamasının ardından yüzde 6,6 değer kazandı.

PayPal Holdings'in hisseleri de ödeme şirketi Stripe ile özel sermaye şirketi Advent International'ın, şirketi hisse başına 60,50 dolardan satın almak için ortak teklif sunduğuna ilişkin haberlerin ardından yüzde 17,2 yükseldi.

Jeopolitik gelişmeler de yatırımcıların odağında kalmayı sürdürürken; ABD, İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koymasının ardından ülkeye yönelik yeni saldırılar başlattı.

Warsh, ABD Kongresinde yarıyıllık Para Politikası Raporu'na ilişkin sunumunun 2. gününde Senatonun Bankacılık, Konut ve Kentsel İşler Komitesi'nde düzenlenen oturuma katıldı.

Yaklaşık 2 saat süren oturumda, Warsh, Komite üyelerinin sorularını yanıtladı.

Yapay zeka yatırımlarının enflasyonu tetikleyen faktörlerden olup olmadığının sorulması üzerine Warsh, 'Yapay zekanın yarattığı şok, hem talebi hem de arzı etkiliyor. Talep üzerindeki etkisini çok daha hızlı görüyoruz.' dedi.

Warsh, bu etkinin sermaye yatırımlarında ve yükselen çip fiyatlarında görüldüğünü belirterek, ekonominin arz tarafında etkilerin ne zaman ortaya çıkacağına dair tahminlerde bulunduklarını aktardı.

Fed Başkanı Warsh, 'Fiyatlardaki tek seferlik bir değişimi mutlaka enflasyonist olarak görmüyorum, çünkü arz tarafında bir tepki olduğunu düşünüyorum.' diye konuştu.

Bu bakımdan bu durumun ekonominin arz tarafını daraltma eğiliminde olan bir dış çatışma ve bunun yaratabileceği etkilerden farklı olduğunu belirten Warsh, 'Gelecek 12 ay içinde ölçülen fiyatlar artacak mı? Sanırım artacak. Bunun enflasyonist olup olmadığı ise Fed'e kalmış bir konu ve bu konuda bizim de söyleyeceklerimiz olacak.' ifadelerini kullandı.

Yapay zekanın iş gücü piyasasına etkilerine ilişkin değerlendirmeleri de sorulan Warsh, bunun uzun vadede istihdam yaratacağına inandığını dile getirdi.

Warsh, yapay zekanın istihdam üzerinde yıkıcı etkisi olup olmayacağı ve yeni teknolojiler nedeniyle bazı işlerin tehlikeye girip girmeyeceği konusunda ise herhangi bir garanti ya da güvence veremeyeceğini kaydetti.

ABD'nin yapay zeka alanında en ileri seviyede olması dolayısıyla üretimde bir artış olacağına daha fazla güvendiğini belirten Warsh, 'ABD kazanan olacak.' şeklinde konuştu.

Warsh, ancak bu dönemin zorluklar ve risklerle dolu olduğuna işaret ederek, Fed'in maksimum istihdam ve fiyat istikrarı görevlerinin her ikisini de ciddiye aldıklarını vurguladı.

Fed Başkanı Warsh, 'Zaman içinde verimlilik artışlarının yapısal olarak dezenflasyonist olacağına inanıyor muyum? İnanıyorum. Teknolojinin dokunduğu her şeyin nihayetinde ucuzlayacağına inanıyorum.' dedi.

- Görevde olduğu sürece enflasyonun kalıcı olmayacağını vurguladı

ABD'de bu hafta açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerine de değinen Warsh, 'Herhangi bir merkez bankası, verilerin doğru yönde seyretmesinden memnun olurdu. Benim görüşüme göre, bunların hepsi temel enflasyonun durumuna ilişkin kusurlu göstergeler.' diye konuştu.

Warsh, bu nedenle para politikasının işleyişini gözden geçirmek için oluşturulan çalışma gruplarından birinin verilere odaklanacağını aktardı.

Komite üyelerinin yüksek enflasyona ilişkin sorularını da yanıtlayan Warsh, bunun temel nedeninin para politikası olduğunu söyledi.

Warsh, enflasyonun geçici mi yoksa kalıcı mı olduğunun sorulması üzerine 'Ben görevde olduğum sürece kalıcı olmayacak.' yanıtını verdi.

Bu konuda yapacaklarını anlatan Warsh, Fed'in daha yüksek enflasyon seviyesinden rahatsızlık duymadığı algısını ortadan kaldırmak için çalışacaklarını, sorumluluğu üstleneceklerini ve ellerindeki araçları inceleyeceklerini kaydetti.

'Profesyonel futbolcu Leandro Trossard'ın transferi konusunda kulübü ve kendisi ile anlaşmaya varılmıştır. The Arsenal Football Club Public Limited Company kulübüne toplam transfer bedeli olarak 18.000.000 Avro 6 (altı) eşit taksit halinde üç yılda ödenecektir. Oyuncu ile üç yıl artı bir yıl opsiyonlu olacak şekilde anlaşmaya varılmıştır. Yapılan anlaşmaya göre oyuncuya; her bir futbol sezonu için 6.500.000 Avro garanti ücret ödenecektir.'

İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,13 azalarak 10.515,92 puan, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,59 gerileyerek 24.999,53 puan ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,85 değer kaybederek 52.411,25 puan oldu.

Avro/dolar paritesi, TSİ 19.33 itibarıyla yüzde 0,15 artışla 1,144 seviyesinden işlem gördü.

Avrupa piyasaları, ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilime odaklandı.

Bugün açıklanan verilere göre, Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi mayısta bir önceki aya kıyasla yüzde 0,2, geçen yılın aynı ayına kıyasla da yüzde 1,2 düştü.

Piyasa beklentisi, üretici fiyatlarının aylık bazda değişim göstermemesi yönündeydi. ÜFE mayısta aylık yüzde 0,6 artmıştı. Üretici fiyatlarında yıllık bazdaki artış ise haziranda yüzde 5,5 oldu.

Piyasa beklentisi, üretici enflasyonunun yıllık bazda yüzde 6,2 olması yönündeydi. ÜFE mayısta yıllık yüzde 6 artmıştı.

Çekirdek ÜFE de beklentilerin altında

Değişken gıda ve enerji fiyatlarını içermeyen çekirdek ÜFE haziranda aylık bazda yüzde 0,2 ve yıllık bazda yüzde 4,7 arttı.

Çekirdek üretici enflasyonunun aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 5,2 olması bekleniyordu.

Çekirdek ÜFE mayısta aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 4,6 yükselmişti.

ÜFE, üretimde kullanılan girdilerin fiyatlarını ölçerek nihai ürün fiyatlarına ve manşet enflasyona ilişkin ipuçları veriyor. ABD Merkez Bankası, ÜFE dahil tüm enflasyon göstergelerini takip ediyor.

Kısaca TSMC, dünyanın en büyük çip üreticisidir ve gelişmiş yapay zeka çiplerinin neredeyse tamamı bu şirketin Tayvan'daki fabrikalarında üretilir. Şirket 13 Temmuz 2026'da açıkladığı verilerde, Haziran ayı gelirinin bir önceki yıla göre yüzde 67,9 artarak şirket tarihinin en yüksek seviyesine ulaştığını duyurdu. Bu yazıda tayfunun neden bir piyasa olayına dönüştüğünü, TSMC'nin rekor rakamlarını ve bu tablonun telefon fiyatlarımıza kadar uzanan sonuçlarını ele alacağız.

TSMC Tam Olarak Ne Yapıyor?

TSMC, kendi markasıyla ürün satmayan ama neredeyse tüm teknoloji devlerinin çiplerini üreten bir sözleşmeli üretici, yani bir çip fabrikasıdır. Nvidia'nın yapay zeka çipleri de, Apple'ın iPhone işlemcileri de bu şirkette üretiliyor.

Bunu anlamak için modern teknoloji dünyasının işleyişine bakmak gerekiyor. Nvidia, Apple ya da AMD gibi şirketler çipleri tasarlar, ama kendi fabrikalarında üretmezler. Tasarımı alıp fiziksel bir çipe dönüştüren şirket TSMC'dir. Bu iş, dünyanın en zor mühendislik işlerinden biri sayılıyor. Çünkü bir çipin üzerine milyarlarca transistör, insan saçının binde biri kadar ince yapılarla yerleştiriliyor. Bugün 3 nanometre ve altındaki en gelişmiş çipleri seri olarak üretebilen tek şirket, pratikte TSMC. Şirketin çip üretimindeki küresel pazar payı yaklaşık yüzde 73. İşte bu yüzden yapay zeka çağının bütün yolları, bir şekilde bu şirketin Tayvan'daki fabrikalarından geçiyor.

Yapay zeka devlerinin çip bağımlılığını daha önce de ele almıştık. Yapay Zeka Devleri Nvidia'ya Bağımlılıktan Kurtulmak İstiyor

Rekor Rakamlar Ne Söylüyor?

TSMC'nin açıkladığı rakamlar, yapay zeka talebinin hâlâ çok güçlü olduğunu gösteriyor ve şirket tarihinin en iyi çeyreğini geride bıraktı.

Rakamlara bakalım. Şirketin Haziran 2026 geliri, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 67,9 artarak yaklaşık 13,8 milyar dolara ulaştı. Bu, şirketin yaklaşık kırk yıllık tarihindeki en yüksek aylık gelir. İkinci çeyrek toplamı ise 39,6 milyar dolar oldu ve bu rakam, şirketin kendi Nisan ayında verdiği tahminin bile üzerine çıktı. Yılın ilk yarısında toplam gelir yaklaşık 75 milyar dolara ulaştı, artış yüzde 35,6.

Burada bir ayrıntı, aslında en çarpıcı olanı. Çip sektöründe Haziran ayı geleneksel olarak durgun geçer, çünkü tüketici elektroniği talebi yaz aylarında yavaşlar. Nitekim TSMC, son dört yılın her Haziran ayında bir önceki aya göre gelir düşüşü yaşamıştı. Bu yıl ise tam tersi oldu, gelir Mayıs'a göre yüzde 6,2 arttı. Yani yapay zeka talebi o kadar güçlü ki, sektörün onlarca yıllık mevsimsel döngüsünü bile kırdı. Şirketin en gelişmiş üretim hattı ve çipleri birleştirmekte kullanılan özel paketleme kapasitesi, yıl sonuna kadar tamamen dolu, yani satılmış durumda.

Peki Tayfun Neden Bu Kadar Önemli?

Tayfunun önemi, tek başına bir hava olayı olmasında değil, dünyanın çip tedarikinin ne kadar dar bir noktaya bağlı olduğunu göstermesinde.

Olan şu. Bavi Tayfunu Tayvan'ı vurdu, Taipei'deki finans piyasaları kapandı ve TSMC'nin 10 Temmuz Cuma günü yapması planlanan gelir açıklaması, 13 Temmuz Pazartesi gününe ertelendi. Sadece birkaç günlük bir gecikme, ama sonuçları düşündürücü. Çünkü bu açıklama, dünya çapında yapay zeka hisselerini hareket ettirebilecek bir veri. Ve bir fırtına, o veriyi geciktirdi.

Asıl mesele burada başlıyor. Dünyada üretilen gelişmiş yapay zeka çiplerinin neredeyse tamamı, tek bir şirketten, üstelik deprem ve tayfun kuşağında yer alan tek bir adadan çıkıyor. Yani küresel ekonominin en kritik parçası, coğrafi olarak son derece dar bir alana sıkışmış durumda. Bir hava olayı bile piyasayı erteleyebiliyorsa, daha büyük bir aksaklığın ne anlama gelebileceğini düşünmek zor değil. Nitekim bu kırılganlık, son yıllarda ABD ve Avrupa'nın kendi topraklarında çip fabrikaları kurmak için milyarlarca dolar harcamasının da temel sebebi. TSMC de bu baskıyla ABD ve Japonya'da yeni fabrikalar kuruyor, ama en gelişmiş üretimin kalbi hâlâ Tayvan'da atıyor.

Bu Tablo Telefon Fiyatlarını Etkiler mi?

Evet, TSMC'deki bu güçlü talep tablosu, önümüzdeki dönemde telefon ve bilgisayar fiyatlarına doğrudan yansıyabilir. Çünkü şirket, çip fiyatlarını artırıyor.

Gelişme şöyle. TSMC, talebin bu kadar yüksek olması nedeniyle Apple, Nvidia, Qualcomm ve AMD gibi büyük müşterilerine, en gelişmiş çiplerde yüzde 5 ila 10 arasında bir fiyat artışı yapacağını bildirdi. İşte zincirin devamı önemli. Telefon işlemcisi üreten Qualcomm ve MediaTek gibi şirketler, bu ek maliyetin bir kısmını telefon üreticilerine, onlar da bir kısmını son kullanıcıya yansıtabilir. Uzmanlara göre bu durum, 2026'nın ikinci yarısında piyasaya çıkacak amiral gemisi telefonların ve bilgisayarların fiyatlarını yukarı çekebilir. Yani Tayvan'daki bir fabrikanın fiyatlandırma kararı, aylar sonra Türkiye'deki bir mağazada telefon alacak kişinin ödeyeceği tutara kadar uzanabiliyor. Bu da yapay zeka ekonomisinin ne kadar geniş bir alana dokunduğunu gösteren somut bir örnek.

Bu Tablo Bize Ne Anlatıyor?

Bu tablo, yapay zeka ekonomisinin iki yüzünü aynı anda gösteriyor, bir yanda muazzam bir büyüme, diğer yanda çok dar bir tedarik boğazı.

Büyüme tarafı net. Yapay zeka talebi o kadar güçlü ki, sektörün mevsimsel kurallarını bozuyor ve fabrikalar aylar öncesinden doluyor. Bu, yapay zeka yatırımlarının en azından şimdilik yavaşlamadığını gösteriyor. TSMC 16 Temmuz Perşembe günü tam bilançosunu açıklayacak ve bu rapor, tüm sektör için bir tür sağlık kontrolü olarak görülüyor. Yatırımcılar özellikle kâr marjlarına, yeni dönem tahminlerine ve yapay zeka harcamalarının hızını kesip kesmediğine odaklanacak. Çünkü TSMC'nin sözleri, sadece kendi hissesini değil, Nvidia gibi tüm sektörü hareket ettirebilir.

Ama diğer taraf da göz ardı edilemez. Dünyanın teknolojik geleceği, coğrafi olarak çok dar bir alana bağlı. Bu, sadece bir tedarik zinciri meselesi değil, aynı zamanda jeopolitik bir mesele. Bir tayfunun bir gelir açıklamasını ertelemesi, ilk bakışta küçük bir haber. Ama arkasındaki gerçek, hiç de küçük değil.

Sıkça Sorulan Sorular

TSMC nedir?

TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company), Tayvan merkezli, dünyanın en büyük sözleşmeli çip üreticisidir. Kendi markasıyla ürün satmaz, Nvidia, Apple ve AMD gibi şirketlerin tasarladığı çipleri üretir. En gelişmiş yapay zeka çiplerinin büyük bölümü bu şirkette üretilir ve şirketin sektördeki pazar payı yaklaşık yüzde 73'tür.

Yapay zeka çipleri nerede üretiliyor?

Dünyadaki en gelişmiş yapay zeka çiplerinin neredeyse tamamı Tayvan'da, TSMC'nin fabrikalarında üretiliyor. Şirket ABD ve Japonya'da da yeni tesisler kuruyor, ancak en ileri teknolojiye sahip üretim hatları hâlâ Tayvan'da bulunuyor.

TSMC'nin geliri ne kadar arttı?

TSMC'nin Haziran 2026 geliri, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 67,9 arttı ve şirket tarihinin en yüksek aylık gelirine ulaştı. İkinci çeyrek toplam geliri ise 39,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Çip fiyatlarındaki artış telefon fiyatlarını etkiler mi?

TSMC, gelişmiş çiplerde yüzde 5 ila 10 arasında fiyat artışı yapacağını müşterilerine bildirdi. Uzmanlara göre bu artışın bir kısmı telefon ve bilgisayar üreticileri aracılığıyla son kullanıcıya yansıyabilir. Bu durumun, 2026'nın ikinci yarısında amiral gemisi cihaz fiyatlarını yukarı çekmesi bekleniyor.

Bir tayfunun bir şirketin gelir açıklamasını ertelemesi, normalde haber bile olmayacak bir ayrıntı. Ama söz konusu şirket, dünyanın yapay zeka çiplerini üreten tek merkezse, o zaman hikaye değişiyor.

TSMC'nin rekor rakamları, yapay zeka talebinin gücünü ve bu teknolojiye akan paranın büyüklüğünü gösteriyor. Aynı hikayenin diğer yüzü ise, bu devasa ekonominin ne kadar dar bir noktadan geçtiğini ve etkisinin cebimize kadar uzandığını hatırlatıyor. Fabrikalar dolu, siparişler yıl sonuna kadar alınmış durumda ve talep hâlâ arzın önünde. Perşembe günü açıklanacak tam bilanço, bu tablonun ne kadar süreceğine dair yeni ipuçları verecek. Ama bir şey şimdiden net, yapay zekanın geleceği, bir adanın üzerindeki fabrikalarda şekilleniyor.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Aktarılan veriler ve rakamlar, yayım tarihindeki kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir.

Beşiktaş'tan her bölgeye önemli takviye

Yeni sezonda hem Süper Lig'de hem de Avrupa kupalarında başarı hedefleyen Beşiktaş, transfer döneminin en dikkat çeken ekiplerinden biri oldu. Siyah-beyazlılar, savunmadan hücum hattına kadar birçok bölgeye önemli takviyeler gerçekleştirdi.

Beşiktaş, AS Monaco'dan genç sol bek Kassoum Ouattara ile savunmanın sol tarafını güçlendirirken, Bayern Münih'ten deneyimli file bekçisi Alexander Nübel'i kadrosuna kattı. Kaleci rotasyonuna bir takviye daha yapan siyah-beyazlı ekip, Başakşehir forması giyen Doğan Alemdar ile de sözleşme imzaladı.

Orta sahada milli futbolcu Salih Özcan'ı Borussia Dortmund'dan transfer eden Beşiktaş, hücum hattında ise Clermont Foot 63 forması giyen İlhan Fakılı ile Arsenal'in Belçikalı yıldızı Leandro Trossard'ı renklerine bağlayarak ofansif gücünü önemli ölçüde artırdı.

Fenerbahçe'den kadroda revizyon hamlesi

Yeni sezonda tüm kulvarlarda başarı hedefleyen Fenerbahçe de transfer döneminde ses getiren hamlelere imza attı. Sarı-lacivertliler, hem savunma hem de hücum hattına yaptığı takviyelerle dikkat çekti.

Fenerbahçe, eski golcüsü Vedat Muriqi'yi RCD Mallorca'dan yeniden kadrosuna katarken, savunmanın merkezini Manchester City'nin tecrübeli stoperi Nathan Aké ile güçlendirdi. Sağ bek rotasyonuna Karşıyaka'dan genç oyuncu Adem Yeşilyurt eklenirken, bonservisi elinde bulunan Senegalli kanat oyuncusu Amara Diouf da sarı-lacivertli formayı giymeye başladı.

Kanat hattına dünya futbolunun dikkat çeken isimlerinden Mason Greenwood'u Marsilya'dan transfer eden Fenerbahçe, hücum gücünü de önemli ölçüde artırdı.

Galatasaray'dan orta sahaya önemli dokunuş

Son yıllarda Avrupa'da da başarı hedefiyle kadrosunu güçlendirmeyi sürdüren Galatasaray, transfer döneminde orta saha hattına önemli bir takviye yaptı. Sarı-kırmızılı ekip, Fransız futbolcu Lesley Ugochukwu ile sözleşme imzalayarak merkez orta sahadaki alternatiflerini artırdı. Fizik gücü, mücadeleci yapısı ve oyun görüşüyle dikkat çeken Ugochukwu'nun, Galatasaray'ın orta saha rotasyonuna önemli katkı sağlaması bekleniyor.

Trabzonspor transfer döneminin en hareketli ekiplerinden biri oldu

Transfer döneminde en fazla oyuncuyu kadrosuna katan kulüplerden biri olan Trabzonspor, hemen her bölgeye yaptığı takviyelerle dikkat çekti.

Bordo-mavililer, hücum hattına Ukraynalı yıldız Ruslan Malinovskyi, FC Midtjylland'dan Aral Şimşir, Beşiktaş'tan Ernest Muçi ve Köln U19 takımından Thierry Karadeniz'i transfer etti. Orta sahada Vitória SC'den Noah Saviolo ile kadrosunu güçlendiren Karadeniz ekibi, savunmaya ise Benfica'dan Sidny Lopes Cabral ve Çaykur Rizespor'dan Samet Akaydin takviyelerini gerçekleştirdi.

Trabzonspor ayrıca Gençlerbirliği ile yollarını ayıran Metehan Mimaroğlu ile bedelsiz olarak sözleşme imzaladı. Gaziantep FK'dan ön libero Melih Kabasakal için 422 bin avro bonservis bedeli ödeyen bordo-mavililer, kaleye ise Manchester United'ın Kamerunlu file bekçisi André Onana'yı transfer ederek dikkat çeken hamlelerden birine imza attı.

Gerçekleştirilen transferlerle birlikte dört büyük kulüp, 2026-2027 sezonu öncesinde kadro kalitesini önemli ölçüde artırırken, Süper Lig'de şampiyonluk yarışının her zamankinden daha çekişmeli geçeceğinin sinyallerini verdi. Teknik direktörlerin yeni transferleri sezon öncesi hazırlık kampında takıma adapte etmesi beklenirken, taraftarlar da yıldız isimlerin performansını merakla bekliyor.

CENTCOM'un açıklamasında, ABD güçlerinin operasyonlara Türkiye saatiyle 13.00'te (ABD Doğu Saati 06.00) başladığı belirtildi. Operasyonun, bölgedeki deniz güvenliğini artırmak ve uluslararası ticari deniz taşımacılığına yönelik tehditleri azaltmak amacıyla planlandığı ifade edildi.

İran basını ise Hürmüz Boğazı çevresindeki bazı bölgelerde patlama seslerinin duyulduğunu ve Bender Abbas ile Keşm Adası çevresinde saldırılar düzenlendiğini öne sürdü. İranlı yetkililer, saldırıların ardından hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.

AA muhabirinin Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye, haziran ayında 24 milyar 940,3 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirirken söz konusu ihracat tutarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 21,8 arttı. Söz konusu ihracatın ülkelere göre dağılımına bakıldığında, ABD/İsrail-İran arasındaki savaşa rağmen Körfez ülkelerindeki artış dikkati çekti.

Türkiye, Körfez ülkelerine bu yıl ocak ayında 621 milyon dolarlık, şubat ayında ise 814 milyon dolarlık dış satım gerçekleştirdi. Mart ayında ise ABD/İsrail-İran arasındaki çatışmaların küresel yansımalarının giderek belirginleşmesinden Türkiye'nin bu ülkelere yönelik ihracatı da etkilendi. Söz konusu 6 ülkeye gerçekleştirilen ihracat mart ayında 353,6 milyon dolar oldu. Ancak ticaretin devam etmesi için gerçekleştirilen temaslar sonucunda Türkiye, bu ülkelere nisanda 838,5 milyon dolarlık, mayısta 646 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

Türkiye'nin, Körfez ülkelerine haziran ayında gerçekleştirdiği dış satım da bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 35,7 artarak toplam 826,8 milyon dolar oldu. Geçen yılın aynı döneminde söz konusu ülkelere 609,2 milyon dolarlık dış satım yapılmıştı.

Yılın ocak-haziran döneminde bu ülkelere yapılan dış satım da yaklaşık 4,1 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.

Bölge ülkeleri arasında en fazla ihracat 425,2 milyon dolar ile Suudi Arabistan'a yapıldı. Bu ülkeyi 295,6 milyon dolarla BAE, 34,7 milyon dolarla Kuveyt, 34,2 milyon dolarla Katar, 29,1 milyon Umman ve 8 milyon dolarla Bahreyn izledi.

Körfez ülkelerine yapılan ihracat 4 ülkede arttı

Haziran ayında Körfez ülkeleri arasında, 2025'in aynı ayına göre değer bazında ihracatını en fazla artıran ülke yaklaşık 229,8 milyon dolarla Suudi Arabistan oldu. Bu ülkeyi 13,5 milyon dolarla Umman, 8,2 milyon dolarla Kuveyt, 7,4 milyon dolarla Katar izledi.

Bu dönemde Bahreyn'e yapılan ihracat 567 bin dolar, BAE'ye yapılan ihracat 40,8 milyon dolar geriledi.

Körfez ülkelerine haziran ayında yapılan ihracatta yaklaşık 105,6 milyon dolarla mücevher sektörü ilk sırada yer alırken bu sektörü, 69 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri, 59,2 milyon dolarla hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri, 47,9 milyon dolarla elektrik ve elektronik, 29 milyon dolarla makine ve aksamları sektörü izledi.

'İnşaat malzemeleri, makine, elektrik ekipmanları, sağlık, gıda ve lojistik sektörlerinde ihracatın hızlanmasını bekliyoruz'

Konuya ilişkin, AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Orta Doğu ve Körfez İş Konseyi Başkanı Halit Acar, Körfez ülkelerine yapılan ihracatın, bölgesel jeopolitik gelişmelere rağmen Türkiye ile Körfez ülkeleri arasındaki ekonomik ilişkilerin daha sağlam ve sürdürülebilir bir zemine oturduğunu gösterdiğini söyledi.

Son dönemde yürütülen yoğun diplomasi trafiğinin ticarete olumlu yansımalarını gördüklerini ifade eden Acar, Türkiye'nin Körfez ülkeleri ve Irak başta olmak üzere bölge ülkeleriyle sürdürdüğü yakın siyasi diyaloğun, özel sektörün önünü açtığını kaydetti.

Acar, ticaretin sürdürülebilirliği açısından güven ortamının en az ekonomik göstergeler kadar önem taşıdığını vurgulayarak, şunları kaydetti:

'Yılın ikinci yarısına ilişkin beklentilerimizi değerlendirirken iki temel senaryo öne çıkıyor. Bölgedeki güvenlik ortamının daha da iyileşmesi halinde ertelenen yatırımların yeniden ivme kazanmasıyla özellikle inşaat malzemeleri, makine, elektrik ekipmanları, sağlık, gıda ve lojistik sektörlerinde ihracatın hızlanmasını bekliyoruz. Mevcut jeopolitik risklerin kontrollü şekilde devam etmesi durumunda ise Körfez ülkelerinin güçlü mali yapıları sayesinde kamu yatırımlarının ve ticaret hacmindeki büyümenin korunacağını öngörüyoruz.

Ülkeler özelinde değerlendirildiğinde Suudi Arabistan, Körfez ülkeleri içinde en büyük pazarımız olurken, en yüksek ihracat artışının gerçekleştiği ülke oldu. Bu performansta son yıllarda gelişen ekonomik ilişkilerin yanı sıra Vision 2030 kapsamında devam eden dönüşüm programının da önemli etkisi bulunuyor. Bununla birlikte, son dönemde bazı mega projelerde bütçe, ölçek ve uygulama takvimlerine ilişkin revizyonlar ve önceliklendirmeler yapıldığını görüyoruz. Bunu yatırımların durması olarak değil, kaynakların daha verimli kullanılmasına yönelik yeni bir planlama süreci olarak değerlendirmek gerekiyor. Sanayi, lojistik, turizm, enerji, konut ve altyapı yatırımları ülkenin öncelikli alanları olmayı sürdürüyor. Bu nedenle Türk firmaları açısından orta ve uzun vadede önemli fırsatların devam edeceğini düşünüyoruz.'

'Kuveyt, Türk müteahhitlik sektörü ve sanayi üreticileri açısından önemli fırsatlar sunmaya devam ediyor'

Halit Acar, BAE'nin, haziranda 295,6 milyon dolarlık ihracatla Körfez'deki ikinci büyük pazar olmayı sürdürdüğünü dile getirerek, 'Aylık bazda yaklaşık 40,8 milyon dolarlık bir gerileme görülse de bunu kalıcı bir eğilim olarak değerlendirmiyoruz.' diye konuştu.

BAE'nin, yalnızca kendi pazarı açısından değil, Afrika ve Asya'ya açılan bölgesel ticaret ve yeniden ihracat merkezi olma özelliğini koruduğunu ifade eden Acar, Türkiye ile yürürlükte bulunan Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması'nın ilerleyen dönemde ticaret hacmine daha güçlü katkı sağlayacağını düşündüklerini belirtti.

Acar, Kuveyt'e gerçekleştirilen ihracattaki artışa yönelik yaptığı değerlendirmede, 'Petrol gelirlerinin sağladığı mali imkanlar ve yeniden hız kazanması beklenen kamu altyapı yatırımları, Türk müteahhitlik sektörü ve sanayi üreticileri açısından önemli fırsatlar sunmaya devam ediyor.' diye konuştu.

Katar'da sağlık, gıda güvenliği, lojistik ve yüksek katma değerli üretim alanlarındaki yatırımların, Türk firmalarının rekabet avantajına sahip olduğu sektörler arasında yer aldığına dikkati çeken Acar, Umman'ın da bölge ülkeleri arasında en hızlı büyüyen pazarlardan biri olduğunu kaydetti.

'Yılın ikinci yarısında Körfez ülkeleriyle ticaretimizin yeni işbirlikleriyle daha da güçleneceğini değerlendiriyoruz'

DEİK Türkiye-Orta Doğu ve Körfez İş Konseyi Başkanı Acar, özellikle liman, lojistik ve sanayi bölgelerine yönelik yatırımların, Umman'ı gelecek dönemde Türk ihracatçıları açısından daha da önemli bir pazar haline getirebileceğini söyledi.

Bahreyn'in sınırlı bir pazara sahip olduğunu aktaran Acar, 'Bahreyn, hacim olarak daha sınırlı bir pazar olsa da finans merkezi kimliği ve Suudi Arabistan ile güçlü lojistik bağlantısı sayesinde Körfez ticaret zincirinin stratejik halkalarından biri olmayı sürdürüyor. Artık Körfez ülkeleriyle ilişkileri yalnızca ihracat rakamları üzerinden değerlendirmek yeterli değil. Bölge, yatırım ortaklıklarının, üretim işbirliklerinin ve yeni lojistik koridorlarının şekillendiği bir döneme giriyor. Türkiye'nin üretim gücü, mühendislik kapasitesi ve coğrafi avantajı dikkate alındığında, yılın ikinci yarısında Körfez ülkeleriyle ticaretimizin mevcut ivmesini koruyacağını ve yeni işbirlikleriyle daha da güçleneceğini değerlendiriyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

Acar, DEİK/Türkiye-Orta Doğu ve Körfez İş Konseyleri olarak, 13 ikili iş konseyi ile bölgedeki iş forumları ve etkinliklerle yatırım fırsatlarını değerlendirmeye devam edeceklerini belirtti.

Bu yılın ilk altı ayında 160'tan fazla etkinlik gerçekleştirdiklerini ifade eden Acar, DEİK/Türkiye-Irak İş Konseyi olarak da Irak'ta yapılan görüşmelerde yatırımların kolaylaştırılması ve bölgesel ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesine yönelik çalışmaların yapıldığını dile getirdi.

Acar, söz konusu çalışmalarla özellikle Kalkınma Yolu Projesi'nin ilerlemesiyle birlikte Irak ve Körfez ülkeleri arasındaki ekonomik bağların daha da güçleneceğini, Türkiye'nin de bu yeni ticaret koridorunun en önemli paydaşlarından biri olacağını değerlendirdiklerini sözlerine ekledi.

Bu yıl haziran ayında Körfez ülkelerine gerçekleştirilen ihracat (bin dolar) şöyle:

Açıklamada değerlendirmesine yer verilen Hisarcıklıoğlu, kamu bankalarının genel müdürleriyle yaptıkları toplantı sonrası Karahan ile bir araya geldiklerini ifade etti.

Finansmana erişimin iş dünyasının en önemli gündemi konumunda bulunduğunu belirten Hisarcıklıoğlu, şunları kaydetti:

'Finansman, reel sektörün oksijenidir. Kamu bankalarımızın genel müdürleriyle yaptığımız toplantı sonrası TCMB Başkanı Fatih Karahan ile bir araya geldik. Karşılıklı görüş alışverişinde bulunduk. Finansmana erişim başta olmak üzere ticari kredilerdeki büyüme sınırlarının etkilerini, reel sektörün sıkıntılarını ve önerilerini ilettik. Firmalarımız Türkiye'nin milli servetidir. Ülkemizin üretim, yatırım, istihdam ve ihracat kapasitesini korumalıyız.'

Buna göre, Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi mayısta bir önceki aya göre yüzde 0,2, geçen yılın aynı ayına göre de yüzde 1,2 düştü.

Piyasa beklentisi, Avro Bölgesi'nde mayıs ayında sanayi üretiminin aylık bazda yüzde 0,3 artacağı, yıllık bazda yüzde 0,5 azalacağı yönündeydi.

AB'de ise sanayi üretimi mayısta aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 0,3 geriledi.

Mayıs ayında AB ülkeleri arasında aylık bazda sanayi üretiminde en fazla düşüş yüzde 5,2 ile İrlanda'da, yüzde 3,7 ile Malta'da ve yüzde 3 ile Litvanya'da görüldü.

En fazla artış ise yüzde 2,7 ile Lüksemburg'da yüzde 2,3 ile Macaristan'da ve yüzde 2 ile Polonya'da kaydedildi.

Sanayi üretiminde yıllık bazda en fazla düşüş yüzde 19,7 ile İrlanda'da, yüzde 4,7 ile Bulgaristan'da ve yüzde 3 ile Estonya'da gerçekleşti. En fazla artış ise yüzde 6,5 ile Danimarka ve İsveç'te, yüzde 6,2 ile Letonya'da ve yüzde 5,4 ile Macaristan'da kayıtlara geçti.

Toplantıda istihdam hamleleri ve işgücü piyasasında yaşanan gelişmelerin ele alındığını belirten Bakan Işıkhan, şunları kaydetti:

'Ekonomi yönetimimiz ile tam bir koordinasyon içerisinde hayata geçirdiğimiz beceri ve istihdam politikaları sayesinde işsizlik oranı, 3 seneyi aşkın bir süredir tek haneli seyrini sürdürmeye devam ediyor. İşsizlikle mücadeledeki kararlılığımızı, kadınlar ve gençler başta olmak üzere vatandaşlarımızı işgücü piyasasına kazandırmaya yönelik uygulamalarımızı sürdüreceğiz.'

Hürmüz Boğazı'ndaki kesintilerin ardından Çin'in Irak ve Kuveyt'ten ham petrol ithalatı sert geriledi, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve İran'dan yapılan ithalatta da belirgin düşüş oldu.

Çin'in ocak-şubat dönemindeki ham petrol ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,8 artarak yaklaşık 97 milyon tona yükselirken, marttan itibaren düşüş eğilimine girdi.

Çin Gümrük Genel İdaresi (GAC) verilerine göre ülkenin ham petrol ithalatı, martta yıllık bazda yüzde 2,8, nisanda yüzde 20, mayısta yüzde 29 ve haziranda yüzde 41,3 azaldı. Böylece ithalat ocak-haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11,4 geriledi.

Ton bazında ise ham petrol ithalatı ocak-şubat döneminde yaklaşık 97 milyon ton, martta 50 milyon ton, nisanda 38,5 milyon ton, mayısta 33,1 milyon ton ve haziranda 29,3 milyon ton olarak kayıtlara geçti.

Çin'in 2025'in ilk yarısında 279,5 milyon ton olan ham petrol ithalatı, 32 milyon ton azalarak bu yılın aynı döneminde 247,6 milyon ton olarak gerçekleşti.

Çin, arz açığını üç adımla yönetmeye çalıştı

Çin, ham petrol ithalatındaki düşüşün etkilerini sınırlandırmak amacıyla stratejik ve ticari petrol stoklarını devreye alırken, rafine petrol ürünleri ihracatını büyük ölçüde durdurdu ve rafinerilerin kapasite kullanımını kademeli olarak düşürdü.

Savaşın başlamasından 4 gün sonra Pekin yönetimi, iç piyasada arz güvenliğini korumak amacıyla rafine petrol ürünleri ihracatına kısıtlama getirdi. Ancak mart ayında gümrük işlemleri tamamlanmış sevkiyatların devam etmesi nedeniyle ihracat yıllık bazda yüzde 25 azalışla 2,58 milyon ton oldu. Kısıtlamanın etkisi ise nisanda belirginleşti ve ihracat büyük ölçüde durdu.

Bu adımla rafine ürünler iç piyasaya yönlendirilerek ham petrol ithalatındaki azalmanın oluşturduğu arz açığının azaltılması hedeflendi.

İthalattaki açığı kapatmak amacıyla petrol stokları da devreye alındı. Çin, resmi petrol stok verilerini açıklamasa da ABD Enerji Bilgi İdaresinin Aralık 2025 tahminine göre ülkenin stratejik ve ticari petrol stokları yaklaşık 190 milyon ton seviyesinde bulunuyor.

Savaşın ardından mart ve nisanda stok kullanımına başlanmazken, Rusya ve İran'dan yapılan tedariklerle stoklara yaklaşık 9,5 milyon ton ilave yapıldığı tahmin ediliyor. İthalattaki düşüşün hızlanacağı beklentisiyle 10 Nisan'da Pekin yönetimi, Sinopec ve CNPC gibi devlet şirketlerine ticari stokları kullanma izni verdi. Böylece mayıs ayından itibaren stoklar kullanılmaya başlandı.

Uluslararası enerji kuruluşlarının tahminlerine göre stoklardan mayısta 2,1 ila 2,7 milyon ton, haziranda ise yaklaşık 2 milyon ton petrol kullanıldı.

Rafinerilerin kapasite kullanım oranı yüzde 58'e düştü

Çin'in yıllık ham petrol işleme kapasitesi yaklaşık 940 milyon ton seviyesinde bulunuyor. Bunun 740 milyon tonunu devlet rafinerileri oluşturuyor. Şubatta yaklaşık yüzde 73 olan kapasite kullanım oranı, martta yüzde 68,8'e, nisanda yüzde 63,6'ya, mayısta yüzde 66,3'e ve haziranda yüzde 58'e geriledi.

Ham petrol işleme hacmi de aynı dönemde azaldı. Şubatta yaklaşık 58,2 milyon ton ham petrol işleyen rafineriler, martta 61,67 milyon ton, nisanda 54,65 milyon ton, mayısta 53,72 milyon ton ve haziranda 49,81 milyon ton üretim yaptı. Mart-haziran dönemindeki toplam üretim kaybı yaklaşık 33 milyon ton oldu.

Böylece Çin'de rafinerilerin ham petrol işleme hacmi haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 19,1, ocak-haziran döneminde ise yaklaşık yüzde 5 azaldı.

Güne alıcılı başlayan gram altın, saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,5 azalışla 6 bin 90 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 9 bin 720 liradan, cumhuriyet altını da 38 bin 950 liradan satılıyor.

Altının ons fiyatı, bugün yüzde 0,6 düşüşle 4 bin 30 dolardan işlem görüyor.

Orta Doğu'da yaşanan gelişmelere ilişkin haber akışı, varlık fiyatlarının yönü üzerinde etkili olmaya devam ediyor.

ABD'de beklentilerin altında gelen enflasyonun ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına gideceğine dair endişeleri hafifletmesiyle dün altının ons fiyatında yükselişler görüldü. Beklentilerden iyi gelen enflasyon verisine karşın bölgede gerilimin hala devam etmesi altını baskılayan temel unsur olarak öne çıkıyor.

ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden devreye alması ve bölgede karşılıklı saldırıların sürmesi petrol fiyatlarını yüksek seviyelerde tutarken, enerji maliyetlerinin enflasyonu yeniden hızlandırabileceği ve Fed'in sıkı para politikasını daha uzun süre koruyabileceği endişeleri kıymetli madenler üzerinde baskı oluşturuyor.

Analistler, bugün yurt içinde 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü nedeniyle piyasaların kapalı olduğunu belirterek, yurt dışında ise ABD'de mortgage başvuruları, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve Fed Başkanı Kevin Warsh'ın Senato'daki sunumunun takip edileceğini belirtti.

ABD'de haziran ayı enflasyonu aylık bazda yüzde 0,4 gerilerken, yıllık enflasyon yüzde 3,5 ile piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Verilerin ardından Fed'in temmuz toplantısında faiz artıracağına yönelik beklentiler önemli ölçüde azalırken, küresel piyasalarda risk iştahı güç kazandı.

Buna karşın Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonla mücadelede kararlı olduklarını belirterek fiyat istikrarını sağlamaya yönelik politikaların sürdürüleceği mesajını verdi.

Çin büyümesi beklentilerin gerisinde kaldı

Çin ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,3 büyüyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı. İlk çeyrekte kaydedilen yüzde 5'lik büyümenin ardından gelen bu veri, son 3,5 yılın en düşük büyüme performansı olarak öne çıktı.

Haziran ayında perakende satışlar yıllık yüzde 1, sanayi üretimi ise yüzde 5,3 artarak beklentileri aşsa da zayıf iç talep ve yatırımlar büyüme görünümünü baskılamaya devam etti. Analistler, Çin yönetiminin ekonomiyi destekleyici adımlar atabileceğini ancak kapsamlı bir teşvik paketinin kısa vadede beklenmediğini ifade ediyor.

Teknoloji hisseleri yükseldi

Asya'da teknoloji şirketleri öncülüğünde güçlü alımlar görüldü. Güney Koreli çip üreticisi SK Hynix hisseleri yüzde 8,8 yükselirken, Samsung Electronics hisseleri de New York'ta halka arz planlarını yeniden değerlendirdiğine ilişkin haberlerin ardından yüzde 6,3 değer kazandı.

Günün sonunda Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,5 yükselişle 68.755 puandan, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,2 artışla 7.284 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 0,4 gerilerken, Hong Kong'da Hang Seng Endeksi yüzde 1,2 yükseldi. Hindistan'da Sensex Endeksi ise yüzde 0,6 primle 77.514 puan seviyesinde işlem gördü.

Temettü takvimi 16 Temmuz'da Ege Profil (EGPRO) ile başlayacak. Ardından Göltaş Çimento (GOLTS), Katılımevim (KTLEV), TAV Havalimanları (TAVHL), Graintürk Holding (GRTHO), Mercan Kimya (MERCN), Meditera (MEDTR), Osmanlı Yatırım (OSMEN) ve Mopaş Marketçilik (MOPAS) temettü ödemelerini gerçekleştirecek.

Açıklamada, gemide görev yapan mürettebattan 11'inin Azerbaycan vatandaşı olduğu, Azerbaycan vatandaşı olan gemi kaptanı dışında diğer mürettebatın Odessa'da karaya çıkarıldığı ifade edildi.

Karaya çıkarılan Azerbaycan vatandaşlarının sağlık durumunun iyi olduğu aktarılan açıklamada, kayıp gemi kaptanının bulunmasına yönelik çalışmaların devam ettiği kaydedildi.

Açıklamada ayrıca, Azerbaycan'ın Kiev Büyükelçiliğinin, ilgili kurumlarla sürekli temas halinde olduğu, Azerbaycan vatandaşlarına gerekli konsolosluk desteğinin sağlanması için çalışmalarını sürdürdüğü vurgulandı.

Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı, Çarşamba günü sabah saatlerinde yaklaşık yüzde 1 yükselerek TSİ 09.30 itibarıyla 85,39 dolara ulaştı. Fiyatlardaki yükselişte, ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarını sürdürmesi ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin gelişmeler etkili oldu.

ABD'nin İran operasyonları sürüyor

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Başkan Donald Trump'ın talimatıyla İran'a yönelik hava saldırılarının art arda üçüncü gece de devam ettiğini duyurdu. Yapılan açıklamada, operasyonların İran'ın Hürmüz Boğazı'nda sivillere ve ticari gemilere yönelik tehdit oluşturma kapasitesini zayıflatmayı hedeflediği ifade edildi.

Jeopolitik risklerin yeniden yükselmesi, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri artırırken enerji piyasalarında yukarı yönlü fiyatlamaları destekledi.

Hürmüz Boğazı açıklamaları piyasaları hareketlendirdi

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda İran'a yönelik deniz ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini açıklarken, boğazdan geçen kargo gemilerinden yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını duyurdu. Trump ayrıca, Körfez ülkelerinin ABD'nin sağladığı güvenlik desteği karşılığında daha fazla mali katkı sağlaması gerektiğini belirtti.

Ancak bu açıklamanın ardından gelen tepkiler üzerine Trump, yüzde 20'lik geçiş ücreti planından vazgeçtiklerini açıkladı. Trump, Orta Doğu liderleriyle yapılan görüşmeler sonucunda söz konusu uygulamanın yerine Körfez ülkeleriyle yapılacak ticaret ve yatırım anlaşmalarının tercih edildiğini ifade etti.

Jeopolitik riskler petrolü destekliyor

Analistler, Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek olası aksaklıkların küresel petrol arzı açısından önemli risk oluşturduğunu belirtiyor. Dünyadaki petrol ticaretinin önemli bir bölümünün bu geçitten yapılması nedeniyle bölgede yaşanacak her türlü gerilim, petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturmaya devam ediyor. Mevcut jeopolitik gelişmelerin sürmesi halinde Brent petrolde yüksek fiyat seviyelerinin korunabileceği değerlendiriliyor.

Dini bir oluşum izlenimi vererek kurulduğu günden itibaren 'devletin kılcal damarlarına sızmaya çalışan' çeşitli yöntemlerle Türk Silahlı Kuvvetlerine (TSK) de mensuplarını yerleştiren FETÖ, 15 Temmuz gecesi darbe girişiminde bulundu.

FETÖ, 'devleti ele geçirme' amacıyla daha önce dönemin MİT Başkanlığı Müsteşarı Hakan Fidan ile teşkilatın üst düzey görevlilerinin ifadeye çağrılması, 17/25 Aralık soruşturmaları ve MİT tırlarının durdurulması gibi kumpaslarda yer almış, hükümete geri adım attırmamıştı.

AK Parti'nin 1 Kasım 2015 genel seçimlerinde yüzde 49 oy oranıyla yeniden iktidara gelmesinin ardından hükümetin, Yüksek Askeri Şura (YAŞ) kararlarıyla FETÖ'cü askerleri tasfiye edeceğini bilen örgüt, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca aralarında generallerin de olduğu örgüt mensubu askerler hakkındaki gözaltı işlemleri üzerine harekete geçme kararı aldı.

Örgütün elebaşı Fetullah Gülen'in, 19 Mart 2016'da 'haki renk' cübbeyle kamera karşısına geçerek yaptığı konuşmayla örgüt mensubu askerlere 'darbe çağrısı'nda bulundu.

Talimatı alan örgüt mensupları, ülke genelinde darbe hazırlıklarına başladı. Planlama kapsamında FETÖ'nün sivil örgüt yöneticileri, Aralık 2015'ten itibaren ABD'ye giderek elebaşı Gülen ile görüşmeler gerçekleştirdi.

Yurt içindeki planlamalar kapsamında da toplantılar gerçekleştiren örgüt mensupları, son olarak 6-7-8-9 Temmuz'da Ankara Konutkent'teki villada FETÖ'nün sözde TSK imamı Adil Öksüz başkanlığında bir araya geldi. Bu toplantıda Öksüz'ün yanı sıra darbe girişiminin 'merkez üssü' olarak kullanılan Akıncı Üssü'nde yakalanan 'sivil imamlar' Hakan Çiçek, Nurettin Oruç, Harun Biniş ve Kemal Batmaz ile sözde yurtta sulh konseyi üyeleri eski tuğgeneraller Mehmet Partigöç ve Gökhan Şahin Sönmezateş, tuğamiral Ömer Faruk Harmancık, albaylar Murat Koçyiğit ve Bilal Akyüz, albay Mustafa Barış Avıalan, yarbay Turgay Sökmen ile eski tuğamiral Halil İbrahim Yıldız ve eski albay Hakan Bıyık da katıldı.

Darbe toplantılarının ardından FETÖ'cü Öksüz ile Batmaz, 11 Temmuz'da ABD'ye giderek elebaşı Gülen'e darbe planını sundu, onayın ardından da 13 Temmuz'da yurda dönen örgüt mensupları, darbenin başlangıcı olarak belirlenen 16 Temmuz saat 03.00'ü beklemeye başladı.

Binbaşı MİT'e ihbar etti
Planlanan darbe girişimine saatler kala, Kara Havacılık Komutanlığında görevli bir pilot binbaşı, MİT Başkanlığına giderek 'FETÖ'cülerin Hakan Fidan'ı alıkoymayı planladığını' ihbar etti.

Fidan, bu bilgiyi dönemin Genelkurmay 2. Başkanı Orgeneral Yaşar Güler'e bildirdi, daha sonra bir yardımcısını ayrıntıları aktarmak üzere Genelkurmay Başkanlığına gönderdi.

Orgeneral Güler, MİT yetkilisiyle konuştuktan sonra dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar'a görüşmenin içeriğini aktardı. Bunun üzerine Akar, Türk Silahlı Kuvvetler Harekat Merkezine, havadaki araçların üslerine dönmesini, hava sahasının ise uçuşa kapatılması emrini verdi.

Ayrıca Etimesgut Zırhlı Birlikler Okulu ve Eğitim Tümen Komutanlığından zırhlı araçların birlik dışına çıkarılmaması için dönemin 4. Kolordu Komutanı Korgeneral Metin Gürak'ı görevlendiren Akar, helikopter uçuşlarına karşı da dönemin Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Salih Zeki Çolak'ı Kara Havacılık Komutanlığına gönderdi.

Aynı saatte Orgeneral Güler'in eski Özel Kalem Müdürü Kurmay Yarbay Bünyamin Tuner, darbe girişimini sevk edecek isimlerden eski Genelkurmay Personel Plan ve Yönetim Daire Başkanı Tuğgeneral Mehmet Partigöç'e, MİT Müsteşarı Fidan'ın, Akar ile görüştüğünü iletti.

Akar ve Fidan'ın görüşmesi ile Çolak'ın Kara Havacılık Komutanlığına gittiği bilgisi darbeciler arasında dolaşmaya başladı.Darbe saati erkene çekildi.
Bunun üzerine Akıncı Üssü'nde darbeyi yönetecek Adil Öksüz ve diğer sivil imamların onayıyla 16 Temmuz 03.00'te başlaması planlanan darbe girişimi 15 Temmuz saat 20.30'a çekildi.

Darbe girişimi için talimat verildikten hemen sonra Akıncı Üssü'nde toplanan Özel Kuvvetler Komutanlığından (ÖKK) seçilmiş teçhizatlı 33 bordo bereli, Genelkurmay Başkanlığına hareket etti.

Eski Genelkurmay Strateji Daire Başkanı Tümgeneral Mehmet Dişli, Genelkurmay Başkanı Başdanışmanı Albay Orhan Yıkılkan, Tuğgeneral Mehmet Partigöç ve Özel Kalem Müdürü Albay Ramazan Gözel, Genelkurmay Başkanlığındaki darbe girişimini organize etmek için bir araya geldi.

Mehmet Dişli, saat 21.00'de Orgeneral Akar'a darbeyi tebliğ etti. Ancak Akar'ı ikna edemeyeceğini anlayan Dişli, makam odası dışında bekleyen ekibe müdahale emri verdi. Gözel, Yıkılkan, eski emir subayı yarbay Levent Türkkan, eski emir subayı yardımcısı yüzbaşı Serdar Tekin ve eski başçavuş Abdullah Erdoğan, Orgeneral Akar'ı alıkoydu.Gecenin ilk şehidi: Bülent Aydın
Karargahtaki darbecilerin talimatı üzerine Polatlı'da konuşlu 58. Topçu Tugay Komutanı eski tuğgeneral Murat Aygün, Ankara'nın kritik noktalarını kontrol altına almak için aralarında füze rampa sistemlerinin de bulunduğu araçların kışladan çıkarılmasını emretti.

Genelkurmay Başkanlığı Mesaj ve Evrak Dağıtım Sistemi (MEDAS) üzerinden 'Hazırlık İkazı ve Birlik İntikali' başlıklı ilk bildiri gönderildi.

Darbeciler Partigöç ile Turhan'ın imzasını taşıyan sözde sıkıyönetim atama listesi, MEDAS üzerinden birliklere gönderildi. Bu mesajdan sonra darbeciler, şehirlerin kritik yol ve kavşakları ile kamu kurumlarının işgali için aynı sistem üzerinden 'Zırhlı Muharebe Aracı İntikali' konulu ikinci emri yayımladı.

MEDAS üzerinden ardı ardına mesaj gönderen darbeciler, saat 21.53'te kışla dışındaki askerlerin birliklerine katılması emrini verdi. Bunun üzerine harekete geçen darbeciler, Kağıthane'deki 'İstanbul'un gören gözü' olarak bilinen Afet Koordinasyon Merkezi'ni (AKOM) işgal etti.

Kara Kuvvetleri Komutanı Çolak'ın koruma Astsubayı Bülent Aydın, Genelkurmay Başkanlığı Karargahı'nda darbecilerce şehit edildi ve Aydın, 15 Temmuz'un ilk şehidi olarak kayıtlara geçti.Darbe girişimine karşı ilk soruşturma
Akıncı Üssü'nden havalanan F-16'lar Ankara üzerinde alçak uçuşa başladı. Askeri hareketliliğe ilişkin gelişmeler, haber kanallarına saat 22.28'de yansıdı. Televizyonlar, İstanbul Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinden geçişlerin askerlerce engellendiğini 'son dakika' olarak duyurdu.

Dönemin Başbakanı Binali Yıldırım, saat 23.02'de NTV'ye telefonla bağlanarak, 'Milleti temsil eden hükümet iş başındadır. Bu kalkışmayı yapanlar, bu çılgınlığı yapanlar, bu kanunsuz eylemin içerisinde olanlar en ağır şekilde bedelini ödeyeceklerdir.' dedi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, saat 23.05'te darbe girişimine ilişkin soruşturma başlattı.

Darbeci pilotlar, Gölbaşı'ndaki Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Daire Başkanlığına, ardından Özel Harekat Başkanlığı'na saldırdı. Ayrıca darbecilerin kontrolündeki helikopterler, Yenimahalle'deki MİT yerleşkesini taradı. Eski Yarbay Ümit Gençer, TRT'yi işgal ederek darbe bildirisini okuttu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan millete çağrı
Saat 00.24'ü gösterdiğinde CNN Türk'e bağlanan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, darbe girişiminin seyrini değiştiren tarihi konuşmasını yaptı ve 'Milletimizi meydanlara davet ediyorum.' çağrısında bulundu.

Jandarma Genel Komutanlığı Karargahı önünde darbecileri protesto eden vatandaşlara helikopterden açılan ateş sonucunda 9 kişi şehit oldu, onlarca kişi yaralandı.

Darbeci pilotlar Mehmet Yurdakul ve İlhami Aygül saat 00.56'da savaş uçağıyla Ankara Emniyet Müdürlüğünü bombaladı. Yaklaşık 10 dakika sonra da aynı bölgeye darbeci pilot Mustafa Özkan saldırdı.Halisdemir, darbeci generali vurdu
Diyarbakır'dan bir tabur bordo bereli askerle havalanan darbeci tuğgeneral Semih Terzi'nin uçağı Etimesgut Havalimanı'na saat 01.13'te indi.

Dönemin Özel Kuvvet Komutanı Korgeneral Zekai Aksakallı, telefonla ulaştığı emir astsubayı Ömer Halisdemir'den, Terzi'yi etkisiz hale getirmesini istedi.

Komutasındaki askerlerle Etimesgut Özel Hava Alay Komutanlığı'na gelen Terzi, saat 02.14'te ÖKK'nın emir komutasını almak için helikopterle Gölbaşı'ndaki karargaha gitti. Karargah giriş kapısına kadar gelen Terzi, 15 Temmuz kahramanı Halisdemir tarafından vurularak etkisiz hale getirildi. Halisdemir, Terzi ile Diyarbakır'dan gelen askerlerden bazılarının açtığı ateş sonucu şehit oldu.Meclis bombalandı
Genelkurmay Başkanlığı Karargahı'nın önünde darbe girişimini protesto eden vatandaşlardan 36'sı şehit edildi.

Vatandaşların direncini kırmak için her türlü yola başvuran darbeciler, bu kez Meclis'i hedef aldı. Eski pilotlar Hasan Hüsnü Balıkçı ile Uğur Uzunoğlu'nun kullandığı F-16'dan Meclis'e atılan bombayla 32 kişi yaralandı.

Vatandaşlarca işgalden saat 03.00'te kurtarılan TRT, normal yayınına dönerken darbeciler polise teslim edildi.

Darbeci pilot Hüseyin Türk, televizyon yayınlarını kesmek için saat 03.14-03.19'da TÜRKSAT tesislerine dört bomba attı.

Saatler ilerledikçe Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın çağrısıyla vatandaşlar darbeye karşı şehirlerin meydanlarını ve kritik kamu kurumlarını doldurmaya başladı.

Bu yerlerden İstanbul Atatürk Havalimanı'nda Kontrol Kulesini işgal eden darbeciler, polis özel harekat ekiplerince etkisiz hale getirildi. Bir süre sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı taşıyan ATA uçağı piste iniş yaptı. Erdoğan'ı havalimanında binlerce vatandaş karşıladı.

İstanbul'daki gelişmenin ardından TBMM bir kez daha darbecilerin saldırısına maruz kaldı.

Eski pilot yüzbaşı Hüseyin Türk, saat 03.24 ve 03.25'te F-16 uçağıyla TBMM'yi ikinci kez bombaladı.

Sokaklarda vatandaşların, kışlalarda ise vatansever askerlerin darbecilere karşı mücadelesi devam ederken saat 04.00'te Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, 'FETÖ ile irtibatlı yargı görevlileri', 'sözde Yurtta Sulh Konseyi üyeleri' ile 'darbe teşebbüsüne katılanlar' hakkında gözaltı kararı verdi.

Darbe girişimi 21 saatte bastırıldı
Saat 06.19'da eski pilot üsteğmen Müslim Macit, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi Kavşağı'na iki bomba attı. Saldırıda 15 vatandaş şehit oldu, 7 kişi yaralandı.

Jandarma Genel Komutanlığı'nda alıkonulan TEM Daire Başkanı Turgut Aslan ile koruması Hasan Gülhan, elleri ve gözleri bağlı halde bina dışına çıkarılarak, darbeci Albay Erkan Öktem tarafından başlarından vuruldu. Aslan ağır yaralanırken, Gülhan şehit oldu.

Başbakan Yıldırım, Korgeneral Ziya Kemal Kadıoğlu'na darbecilerin kontrolündeki uçakları düşürme yetkisi verdi.

Girişimin başarısız olduğunu anlayan İstanbul Boğaziçi Köprüsü'ndeki darbeciler, teslim oldu.

Saat 08.26'yı gösterdiğinde darbecilerin alıkoyduğu Genelkurmay Başkanı Akar, Akıncı Üssü'nden helikopterle Çankaya Köşkü'ne götürüldü.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Milli Savunma Bakanı Fikri Işık'ın talimatıyla uçakların kalkış yapmasını engellemek için Akıncı Üssü ana pisti vuruldu.

Saat 12.57'de Başbakan Yıldırım, Bakan Işık ve Genelkurmay Başkanı Akar ile Çankaya Köşkü'nde düzenlediği basın toplantısında darbe teşebbüsünün bastırıldığını açıkladı. Darbe girişimi, tüm yurtta yaklaşık 21 saatte kontrol altına alındı.

Böylece Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde, milletin gayreti ve vatansever güvenlik güçleri sayesinde 15 Temmuz 2016'da gerçekleştirilen darbe girişimine geçit verilmedi.

Asker ve sivil 253 kişinin örgüt mensuplarınca şehit edildiği darbe girişiminde yaklaşık 9 bin askeri personel, 35 uçak, 37 helikopter, 74'ü tank 246 zırhlı araç ve 4 bine yakın hafif silah kullanıldığı kayıtlara geçti.

Darbe girişiminin planlayıcısı Pensilvanya'da öldü
FETÖ'nün temellerini İzmir Kestanepazarı'nda 1960'larda atan örgüt elebaşı Gülen, 1999'da kaçtığı ABD'deki Chestnut Retreat Center'dan birçok kumpası ve 15 Temmuz 2016'da 253 kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan hain darbe girişimini yönetti.

Devlet içinde gizlice örgütlenerek, anayasal düzeni ortadan kaldırmayı, 'paralel örgütlenme' adı altında başta siyaset, mülkiye, adliye, maliye, askeriye ve emniyet olmak üzere gizlice devletin tüm kılcal damarlarına sızmayı amaçlayan terör örgütünün elebaşı Gülen, ABD'nin Pensilvanya eyaletinde yaşıyordu.

ABD'nin Pensilvanya eyaletinde, 130 dönümlük arazide 8 villadan oluşan çiftlikte sıkı güvenlik ve gizlilik altında yaşamaya başlayan Gülen, örgüt üyelerine talimatlarını vermeyi buradan sürdürdü.

Türkiye'nin, hakkında 27 suçtan hazırladığı 7 ayrı iade talepnamesine karşın ABD makamları Gülen'in iadesi için somut adım atmadı.

Gülen, 20 Ekim 2024'te St. Luke's Hastanesinin Monroe kampüsünde öldü. Terörist başının ölümü ABD Dışişleri Bakanlığınca Türk makamlarına iletilen belgeyle resmiyet kazandı.

Şehitlerimizi rahmet, gazilerimizi minnetle anıyoruz

15 Temmuz hain darbe girişiminin 10. yılında, demokrasi uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz. O gece ortaya koydukları cesaret ve fedakârlıkla millet iradesine sahip çıkan kahraman gazilerimize ise şükranlarımızı sunuyor, sağlıklı ve huzurlu bir ömür diliyoruz.

15 Temmuz'da 253 kişinin şehit olduğunu, 2 binden fazla kişinin ise yaralandığını hatırlatan Erdoğan, bu fedakârlıkların milli iradeyi koruma adına verilen büyük mücadelenin simgesi olduğunu dile getirdi.

'FETÖ ile mücadelemiz tavizsiz sürüyor'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, darbe girişiminin ardından geçen 10 yılda FETÖ ile mücadelenin kararlılıkla sürdürüldüğünü belirterek, devlet kurumlarından iş dünyasına kadar birçok alanda örgütün yapılanmasının tasfiye edildiğini söyledi.

FETÖ ve benzeri yapıların yeniden devlet içinde yapılanmasını engellemenin yolunun 15 Temmuz ruhunu canlı tutmak ve bu bilinci gelecek nesillere aktarmaktan geçtiğini ifade eden Erdoğan, mücadelenin sona ermediğini vurguladı.

'Türkiye bugün daha güçlü'

Makalesinde Türkiye'nin bugün çok daha güçlü ve birlik içinde olduğunu belirten Erdoğan, 15 Temmuz ruhu yaşatıldığı sürece benzer girişimlerin başarıya ulaşamayacağını kaydetti.

Erdoğan, mesajının sonunda 15 Temmuz şehitlerini rahmetle andığını, gazilere sağlıklı ve uzun ömürler dilediğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

'Bu milletin en büyük gücü birliğidir, beraberliğidir, bin yıldır sevinç ve hüzünle yoğrulan kadim kardeşliğidir. Allah, birliğimizi, beraberliğimizi ve kardeşliğimizi daim eylesin.'