Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,75 düşüşle 24.433,06 puana ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,41 azalışla 10.227,33 puana indi. İngiltere'de bankacılık hisselerindeki kayıplar öne çıktı.

Fransa'da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,05 artışla günü 8.203,43 puandan ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,11 yükselerek 50.262,76 puandan tamamladı.

Avro/dolar paritesi, TSİ 20.15 itibarıyla yüzde 0,185 yükselişle 1,1540 seviyesinde işlem gördü.

İsrail ve İran'ın bölgedeki barış görüşmelerini tehdit eden saldırılarıyla piyasalarda oluşan satış baskısı, çatışmaların kontrolden çıkmayacağına yönelik beklentilerin güçlenmesiyle zayıfladı.

ABD ile İran arasında diplomatik çözüm ihtimalinin güçlenmesiyle Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün yerel saatle 19.12 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 4,92 azalarak 89,61 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 86 dolardan alıcı buldu.

Piyasalarda bu hafta yatırımcıların odağında Avrupa Merkez Bankasının (ECB) perşembe günkü politika faiz kararı yer alıyor. ECB'nin toplantıda faiz artırımına kesin gözüyle bakılırken, bankaya ilişkin faiz indirimi beklentileri 2027 Mart ayından 2027 yılının ortalarına ötelendi.

Bugün açıklanan verilere göre, Almanya'da sanayi üretimi nisanda, bir önceki aya göre yüzde 0,4 artış gösterdi.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings ise ABD/İsrail-İran Savaşı'nın etkileri nedeniyle bu yıla ilişkin küresel ekonomi sektör görünümünü 'nötr'den 'kötüleşiyor' seviyesine düşürdü.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 19.12 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 4,92 azalarak 89,61 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 86 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatlarındaki gerilemede, ABD ile İran arasında diplomatik çözüm ihtimalinin güçlenmesi ve Orta Doğu'da gerilimin daha fazla tırmanmayacağına yönelik beklentiler etkili oldu.

Ayrıca, piyasa oyuncularının gelecekte petrol piyasasında arz fazlası oluşabileceği beklentisini fiyatlamaya başlaması, fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

ABD Başkanı Donald Trump, açıklamasında İran'la anlaşma sürecinin 'çok iyi' ilerlediğini belirterek, 'Önümüzdeki iki hafta içinde tam zafer ilan ettiğimizde gerçekten kazanmış olacağız.' dedi.

Öte yandan, İsrail ordusunun, İran'la yaşanan çatışmalar sonrasında uygulanan güvenlik kısıtlamalarının büyük bölümünü kaldırdığını duyurması da gerilimin yatışacağı beklentilerini güçlendirerek fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Piyasalardaki iyimserliği destekleyen bir diğer gelişme ise Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ın açıklamaları oldu. Avn, İsrail ile ABD arabuluculuğunda yürütülen temaslarda bu aşamada saldırmazlık veya güvenlik anlaşması niteliğinde düzenlemelerin gündemde olduğunu belirterek, nihai hedefin iki ülke arasındaki düşmanlık halinin sona erdirilmesi olduğunu söyledi.

Uzmanlar, dünyanın en büyük petrol tüketicisi olan ABD'de enflasyon baskılarının hafiflemesinin, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) ilerleyen dönemde faiz indirimlerini değerlendirmesine olanak sağlayabileceğini belirtiyor.

BIST 100 endeksi, güne 39,68 puan ve yüzde 0,29 artışla 13.900,27 puandan başladı.

Gün içinde en düşük 13.714,16 puanı, en yüksek 13.935,10 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,86 değer kaybederek 13.741,89 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 115,55 puan ve yüzde 0,73 azalışla 15.612,96 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre mali endeks yüzde 0,27 değer kazanırken, hizmetler endeksi yüzde 0,32, teknoloji endeksi yüzde 1,94 ve sanayi endeksi yüzde 2,08 değer kaybetti.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 30'u prim yaptı, 66'sı geriledi ve 4 tanesi yatay seyretti. Astor Enerji, Türk Hava Yolları, Akbank, ASELSAN ile Sasa Polyester en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 293 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 293 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 0,2 artışla 6 milyon 463 bin lira oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 46,0006, satışta 46,1850 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 45,9822, satışta 46,1665 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1566, sterlin/dolar paritesi 1,3402 ve dolar/yen paritesi 160,3 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 3,5 azalışla 90,2 dolardan işlem görüyor.

VBTS kapsamında BIGEN.E payları, 10 Haziran 2026 seans başlangıcından 9 Temmuz 2026 seans sonuna kadar tek fiyat işlem yöntemiyle işlem görecek. Söz konusu payda daha önce uygulamaya alınan açığa satış ve kredili işlem yasağı, brüt takas ile emir paketi tedbirleri de aynı süre boyunca devam edecek.

IDGYO.E İçin Emir Paketi Tedbiri

IDGYO.E payları ise 10 Haziran 2026-9 Temmuz 2026 tarihleri arasında emir paketi tedbirine tabi olacak. Tedbir kapsamında;

• Piyasa emri ve piyasadan limite emir girişleri kısıtlanacak,
• Emir iptali, emir miktar azaltımı ve emir fiyat kötüleştirmesi yasaklanacak,
• Emir toplama bilgi yayını sınırlandırılacak.

Pay üzerinde daha önce yürürlükte bulunan açığa satış ve kredili işlem yasağı ile brüt takas tedbirleri de uygulanmaya devam edecek.

ISKPL.E'de Açığa Satış ve Kredili İşlem Yasağı

VBTS kapsamında ISKPL.E payları da 10 Haziran 2026 tarihinden itibaren 9 Temmuz 2026 seans sonuna kadar açığa satışa ve kredili işlemlere konu edilemeyecek.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 118,70 puan azalırken, toplam işlem hacmi 167,4 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,67 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,47 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 2,99 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 4,57 ile madencilik oldu.

VİOP günü düşüşle tamamladı

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı kontrat günü düşüşle kapattı.

VİOP BIST 30 kontratı, önceki kapanışa göre yüzde 0,74 değer kaybederek 15.731,00 puana geriledi. Kontratın önceki kapanışı 15.849,00 puan seviyesinde bulunuyordu.

Gün sonunda açık pozisyon sayısı ise 488.798 olarak kaydedildi.

Küresel piyasalarda, ABD'de güçlü istihdam verilerinin ABD Merkez Bankasının (Fed) sıkı para politikası duruşunu koruyabileceğine yönelik beklentileri artırmasıyla teknoloji sektörü öncülüğünde negatif bir seyir izlenirken, Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışı yatırımcıların odağındaki yerini koruyor.

Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Japonya'da Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), Çin'de mayıs ayı ÜFE ile enflasyon, ABD'de haftalık mortgage başvuruları, enflasyon ve federal bütçe dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans'ın, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından 12 Haziran Cuma günü açıklanacak "Nisan 2026 Ödemeler Dengesi İstatistikleri"ne ilişkin beklenti anketine göre ekonomistler, cari işlemler hesabının 5 milyar 437 milyon dolar açık vermesini bekliyor.

ABD'de açıklanan makroekonomik veriler, konut piyasasında toparlanma ve dış ticarette sınırlı iyileşmeye işaret etti.

Ulusal Emlakçılar Birliği'nin (NAR) açıkladığı verilere göre, ülkede ikinci el konut satışları mayısta aylık bazda yüzde 3,2 artarak 4,17 milyona yükseldi. Piyasa beklentisi satışların 4,07 milyon seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi. Nisan ayında ikinci el konut satışları 4,04 milyon olarak kaydedilmişti.

İkinci el konut satışları mayısta yıllık bazda da yüzde 3,2 artış gösterdi. ABD'de ikinci el piyasasında medyan konut fiyatı, aynı dönemde yıllık bazda yüzde 1,3 artarak 429 bin 300 dolara çıktı.

NAR Başekonomisti Lawrence Yun, ikinci el konut satışlarının aralık ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını belirterek, bunun konut piyasası ve ekonomi açısından olumlu olduğunu ifade etti. Yun, satın alınabilirlikteki iyileşmenin satış ivmesini desteklediğini, mortgage faizlerinin yıl başına göre hafif yükselse de geçen yılın altında kalmaya devam ettiğini kaydetti.

Öte yandan ABD Ticaret Bakanlığı'nın nisan ayına ilişkin verilerine göre, ülkenin dış ticaret açığı aylık bazda yüzde 1,2 azalarak 55,9 milyar dolara geriledi. Dış ticaret açığına ilişkin piyasa beklentisi 56,2 milyar dolar seviyesindeydi. Mart ayı verisi ise 56,6 milyar dolar olarak revize edildi.

Nisanda ABD'nin ihracatı aylık bazda yüzde 2,6 artışla 327,1 milyar dolara çıkarak rekor seviyeye ulaştı. Aynı dönemde ithalat yüzde 2 artarak 383 milyar dolar oldu.

ABD'nin Çin karşısında verdiği mal ticareti açığı nisanda aylık 2,6 milyar dolar azalarak 12 milyar dolara geriledi.

Düzenlenen ilk ihalede, 4 yıl (1309 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli, TLREF'e endeksli devlet tahvilinin yeniden ihracı yapıldı. İhalede, dönemsel faiz yüzde 19,25 oldu.

Nominal teklifin 104 milyar 246 milyon lirayı bulduğu ihalede, nominal satış 60 milyar 642 milyon lira, net satış 68 milyar 135 milyon lira olarak belirlendi.

Kamudan gelen 4 milyar 30 milyon liralık teklifin tamamının karşılandığı ihalede, piyasa yapıcılarından 141 milyar 138,2 milyon liralık teklif alındı ve bu kesime 57 milyar liralık satış yapıldı.

İkinci ihalede, 4 yıl (1456 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli, değişken faizli devlet tahvilinin yeniden ihracı gerçekleştirildi. İhalede dönemsel faiz yüzde 20,76 olarak hesaplandı.

Nominal teklifin 24 milyar 735 milyon lirayı bulduğu ihalede, nominal satış 12 milyar 810 milyon lira, net satış 11 milyar 769,7 milyon lira oldu.

Kamudan gelen 2 milyar liralık teklifin tamamının karşılandığı ihalede, piyasa yapıcılarından 18 milyar 401 milyon liralık teklif alındı ve bu kesime 8 milyar liralık satış yapıldı.

Böylece Hazine, iki ihalede toplam 150 milyar 934,9 milyon lira borçlandı.

Açılışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,06 artarak 50.814,42 puana ulaştı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,44 artışla 7.438,66 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,7 kazançla 26.110,31 puana çıktı.

Geçen hafta sert düşen yarı iletken hisselerinin toparlanma eğilimini sürdürmesiyle pay piyasalarında açılışta pozitif seyir izlendi.

Nvidia, Broadcom, Marvell Technology ve Micron Technologyh'nin hisseleri yüzde 1 ile 4 arasında kazançlarla güne başladı.

Analistler, hafta sonu Orta Doğu'da tırmanan gerilimin yatışmasının da piyasalardaki iyimserliği desteklediğini belirtti. Ancak ateşkesin kırılganlığına işaret eden analistler, diplomatik çabaların henüz kalıcı bir barış anlaşmasıyla sonuçlanmaması ve Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam etmesi nedeniyle yatırımcıların temkinli duruşunun devam ettiğini söyledi.

Petrol fiyatlarındaki gerileme de dikkati çekti. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, TSİ 16.30 itibarıyla yüzde 2,5 azalışla 91,89 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü ham petrolün varili yüzde 3'e yakın azalarak 88,76 dolardan alıcı buldu.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD'nin dış ticaret açığı nisanda aylık yüzde 1,2 azalışla 55,9 milyar dolara gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

AA Finans'ın, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından 12 Haziran Cuma günü açıklanacak 'Nisan 2026 Ödemeler Dengesi İstatistikleri'ne ilişkin beklenti anketi, 17 ekonomistin katılımıyla sonuçlandı.

Ankete göre ekonomistler, cari işlemler hesabının 5 milyar 437 milyon dolar açık vereceğini öngördü. Ekonomistlerin nisan ayı için cari açık beklentileri, 4 milyar 200 milyon dolar ile 6,5 milyar dolar arasında yer aldı.

Ekonomistler, cari işlemler hesabının bu yıl ise 50 milyar 580 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Ankete katılan ekonomistlerin bu yıl için cari açık beklentisi 36 milyar dolar ile 60 milyar dolar arasında yer aldı.

Türkiye'nin cari işlemler hesabı, mart ayında 9 milyar 672 milyon dolar açık verirken, yıllıklandırılmış cari açık 39,7 milyar dolar olmuştu.

Bankadan yapılan açıklamada, Türkiye'ye, ulaşım ve lojistik bağlantısının güçlendirilmesi kapsamında finansman sağlanacağı belirtildi.

Bankanın, 127 kilometrelik İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi Projesi hattının inşasını finanse etmek üzere Türkiye'ye 750 milyon dolarlık kredi sağlanmasını onayladığı bildirilen açıklamada, bu sayede daha rekabetçi, güvenilir ve uygun maliyetli demir yolu altyapısı aracılığıyla Türkiye'nin Avrupa ve Asya'yı birbirine bağlayan hayati bir ulaşım ve lojistik merkezi olma rolünün daha da güçleneceği ifade edildi.

Açıklamada, şu değerlendirmede bulunuldu:

'Asya Kalkınma Bankası ve Dünya Bankasının Tam Karşılıklı Güven Çerçevesi kapsamında ortak finanse edilen İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi Projesi, İstanbul metropol alanının çevresinde dolaşarak İstanbul Boğazı üzerinden yüksek kapasiteli bir kara yolu bağlantısı sağlayacak. Bu hat, ekonomik büyümeyi destekleyecek, özel yatırımları teşvik edecek, istihdam yaratacak ve Türkiye'nin lojistik koridorlarının doğal afetlere karşı dayanıklılığını artıracak.'

Yolcu ve yük taşımacılığı için tasarlanmış hattın tedarik zincirindeki darboğazı hafifleteceği belirtilen açıklamada, projenin, gelişmiş hareketlilik ve sürdürülebilir ulaşıma erişim sayesinde özel kargo taşıyıcılarına, lojistik hizmet sağlayıcılarına ve genel yolculara fayda sağlamasının beklendiği ifade edildi.

Projenin toplam maliyetinin 8,27 milyar dolar olacağı öngörülüyor

Bu kredinin, İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi Projesi'ne yönelik iki krediden ilki olduğu, aynı tutardaki ikinci kredinin 2028 yılında değerlendirilmesinin beklendiği belirtilen açıklamada, şu bilgiler verildi:

'Asya Kalkınma Bankası ve Dünya Bankasından sağlanacak finansmana ek olarak, projenin Asya Altyapı Yatırım Bankası, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası, İslam Kalkınma Bankası ve Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü Uluslararası Kalkınma Fonu'ndan da ortak finansman sağlaması bekleniyor. Projenin toplam maliyetinin 8,27 milyar dolar olması öngörülüyor.'

Projenin, Asya Kalkınma Bankasının Türkiye için 2025-2027 dönemini kapsayan ve dayanıklılık ile bölgesel bağlantıya odaklanan geçici ülke ortaklık stratejisiyle, ülkenin On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) ve demir yolu taşımacılığının payını artırmayı hedefleyen Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı ile uyumlu olduğu ifade edildi.

Açıklamada değerlendirmesine yer verilen Asya Kalkınma Bankası Orta ve Batı Asya Genel Direktörü Leah Gutierrez, şunları kaydetti:

'Amiral gemisi niteliğindeki bu demir yolu projesi, daha hızlı, yüksek kapasiteli ve daha güvenilir yük taşımacılığı sağlayarak Türkiye'nin Asya ve Avrupa arasında kilit bir bağlantı noktası olarak stratejik rolünü güçlendirecektir. Proje ayrıca ülkenin iki ana havaalanını demir yolu ağına bağlayacaktır. Birçok uluslararası finans kuruluşunun işbirliği, Asya Kalkınma Bankasının karmaşık ulaşım projeleri konusundaki derin bilgisi ve Asya ve Pasifik'e yönelik stratejik anlayışıyla birlikte projenin kalkınma etkisini ve verimliliğini en üst düzeye çıkaracaktır.'

Morgan Stanley ekonomisti Georgi Deyanov ile stratejist Arnav Gupta'nın 8 Haziran tarihli değerlendirme notunda, son dönemde ekonomik aktivitede gözlenen yavaşlamanın Merkez Bankası'nın mevcut duruşunu korumasına imkan tanıyabileceği ifade edildi.

Raporda, nisan ayındaki PPK toplantısından sonra büyüme dinamiklerinde ivme kaybı yaşandığına dikkat çekildi. İlk çeyrek büyüme verilerinin özel tüketimde yatay bir görünüm ortaya koyduğu, ihracatın daraldığı ve yüksek frekanslı göstergelerin dayanıklı tüketim mallarına yönelik talebin zayıfladığına işaret ettiği belirtildi.

Morgan Stanley, enerji emtia fiyatlarındaki yükseliş ve piyasalardaki oynaklığa rağmen TCMB'nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit bırakmasını ve sıkı para politikası mesajlarını sürdürmesini bekliyor. Deyanov ve Gupta, piyasa beklentilerinin de büyük ölçüde faizlerin yüzde 37 düzeyinde korunacağı yönünde şekillendiğini belirtirken, yüzde 40'a yakın bir faiz seviyesinin Merkez Bankası'na enflasyon ve para politikası yönetiminde daha fazla hareket alanı sağlayabileceğini değerlendirdi.

Kurumun orta vadeli beklentilerine göre ise manşet enflasyondaki gerilemeyle birlikte TCMB'nin 2026 yılının dördüncü çeyreğinde yeniden temkinli bir faiz indirim sürecine başlaması bekleniyor. Bu kapsamda politika faizinin 200 baz puanlık indirimle yüzde 35'e çekileceği, 2027 yılı sonunda ise kademeli olarak yüzde 27,50 seviyesine gerileyeceği tahmin ediliyor.

Öte yandan Morgan Stanley, Türk lirasında kontrollü değer kaybının sürmesini ve reel faizlerin cazibesini korumasını gerekçe göstererek 3 ay vadeli USD/TRY carry pozisyonlarında kısa yönlü stratejisini tercih ettiğini belirtti.

Goldman Sachs da faizlerde değişiklik beklemeyen kurumlar arasında yer aldı. Bankanın 5 Haziran tarihli notunda, TCMB'nin politika faizini artırmak yerine kredi büyümesini sınırlamaya yönelik makroihtiyati adımlarla finansal koşulları sıkılaştırmayı tercih edeceği öngörüldü. Goldman Sachs analistleri, belirgin bir dolarizasyon baskısı oluşmadığı sürece Merkez Bankası'nın politika faizinde artışa gitmesini beklemediklerini ifade etti.

Verilere göre ABD'nin ihracatı Nisan ayında aylık bazda yüzde 2,6 artarak 327,1 milyar dolara yükseldi. Mart ayında ihracat 318,8 milyar dolar seviyesinde bulunuyordu. Önceki dönemde ihracattaki aylık artış oranı yüzde 2,2 olarak gerçekleşmişti.

İthalat tarafında ise Nisan ayında yüzde 2,0 oranında artış kaydedildi. Böylece toplam ithalat 382,98 milyar dolara ulaştı. Mart ayında ithalat 375,36 milyar dolar seviyesindeydi. Bir önceki dönemde ithalat artışı yüzde 2,3 olmuştu.

Öte yandan ABD'nin mal ticareti açığı Nisan ayında 83,01 milyar dolar olarak gerçekleşirken, önceki ayda bu rakam 82,40 milyar dolar seviyesinde bulunuyordu.

Nisan ayı verileri, ihracattaki güçlü artışın dış ticaret açığının beklentilerin altında gerçekleşmesine katkı sağladığını gösterdi.

'Anadolu Ajansı (AA) Kent Ekonomileri Zirvesi Gaziantep-Halep' etkinliği, AA'nın öncülüğünde, Gaziantep Valiliği koordinasyonu ile Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde, Kalyon İnşaat ve SANKO Holding katkısıyla Gaziantep Üniversitesi Mavera Kongre ve Sanat Merkezi'nde gerçekleştiriliyor.

Bakan Bolat, zirve kapsamında, Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Muhammed Nidal eş-Şaar ile birlikte, AA Ekonomi-Finans Haberleri Direktörü Serhat Akkan'ın moderatörlüğünde düzenlenen 'Türkiye ve Suriye İçin Ticarette Yeni Ufuklar' başlıklı panele katıldı.

Akkan, panelin açılışında, coğrafyanın, tarihin ve kader birliğinin sunduğu çok güçlü bir zeminde bulunduklarını, Türkiye ve Suriye'nin köklü ilişkilere sahip iki komşu ve aynı zamanda kardeş ülke olduğunu söyledi.

Sınır hattının Hatay'dan Kilis'e, Gaziantep'ten Şanlıurfa'ya, Mardin'den Şırnak'a kadar uzandığına dikkati çeken Akkan, bu hattın tüm komşu illerin sanayisini, ticaret odalarını, lojistik imkanlarını ve hepsinden önemlisi asırlık ticari hafızasını besleyen devasa bir damar olduğunu dile getirdi.

'Suriye hükümetine her türlü siyasi, diplomatik, ekonomik ve askeri katkıyı verdik'

Ticaret Bakanı Bolat da konuşmasında etkinliğin önemine dikkati çekti.

Bolat, AA'nın, Türkiye ile Suriye arasındaki ekonomik entegrasyon çalışmalarında komşu ülkedeki yeniden yapılanma, yeniden inşa ve ekonomide güçlenme süreci ile Türkiye'nin katkılarının ele alındığı bu zirveyi düzenleyerek önemli bir farkındalık sağladığını belirtti.

Türkiye ile Suriye'nin 911 kilometre ortak sınırı olan, yüzyıllarca aynı tarihi paylaşmış, komşu, kardeş, dost ülkeler olarak çok önemli ortak paydaları bulunduğunu vurgulayan Bolat, 'Bu çerçevede Suriye'de 14 yıl boyunca yaşanmış iç savaştan sonra 8 Aralık 2024 devrimi ile büyük bir özgürlük hareketi iş başına geldi ve Suriye halkı özgürleşti. Bu büyük ve ama acılar içinde geçen dönemden sonra başarılan büyük devrimle, devrimin ekonomik başarılarla, ekonomik kalkınmayla da taçlanması gerekiyordu.' diye konuştu.

Türkiye Cumhuriyeti devleti ve hükümeti olarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde gerek iç savaş öncesinde gerekse sırasında önceliklerinin her zaman Suriye halkının selameti olduğunu ifade eden Bolat, Suriye halkına kapılarını açtıklarını ve yaklaşık 3,5 milyon kişiye 14 yıl boyunca ev sahipliği yaptıklarını dile getirdi.

Bolat, 'Devrimden sonra da ülkesine dönüş yapanların çalışmalarını da gidişlerini de kolaylaştırdık. Devrim sonrası dönemde bizim açımızdan önemli olan birinci öncelik, Suriye'nin devlet bütünlüğünün ve milli birlik ve toprak bütünlüğünün korunması olmuştu. Bu kapsamda milli güvenlik politikamız çerçevesinde devletimiz, hükümetimiz Ahmed Şara başkanlığındaki Suriye devleti ve hükümetine her türlü siyasi, diplomatik, ekonomik ve askeri katkıları vermiştir.' değerlendirmesinde bulundu.

'Devrimden sonra en önemli görevimiz Türkiye-Suriye ekonomik entegrasyonunu ilerletmemiz oldu'

Bolat, 1,5 yıl gibi çok uzun olmayan bir süre geçmesine rağmen Suriye'nin iç barışını sağlamış, toprak bütünlüğünü tesis etmiş, siyasi açıdan istikrarlı bir sürece başlamış konumda olduğunu anlattı.

Suriye'nin, devrimden sonraki ilk dakikadan itibaren ekonomik alanda da büyük bir yatırım, kalkınma ve gelişme atağı başlattığını hatırlatan Bolat, şöyle devam etti:

'8 Aralık'ın ertesi gününden itibaren bizim önemli görevlerimizin başında Suriye ile ekonomik, ticari, yatırım, ulaştırma, enerji her alandaki ilişkilerimizin en yüksek noktaya çıkarılması ve Suriyeli kardeşlerimizin bu ekonomik mücadelesinde onların yanında olmamız ve verebileceğimiz bütün katkılarla birlikte Türkiye-Suriye ekonomik entegrasyonunu ilerletmemiz olmuştur. İlgili bütün bakanlıklarımızda Suriye Masası kurulmuştur ve her birimiz ilgili Suriyeli mevkidaşlarımızla temasa geçerek karşılıklı ziyaretlerle, görüşmeler yoluyla, yaptığımız protokoller, anlaşmalar yoluyla her gün, her hafta yeni bir ilerleme sağlama gayreti içinde olduk. Gerek savunma alanında gerek diplomaside gerekse enerjide, ulaştırma, altyapı, sanayi, ticaret, gümrükler, bütün bu alanlarda Suriyeli mevkidaşlarımızla ve ilgili bakanlıklarla Türk bakanlıkları arasında muhteşem bir koordinasyon sağlanmıştır.'

Türkiye'nin aynı zamanda Suriye'ye ambargo uygulayan Avrupa Birliği (AB) ve ABD ile ilişkilerinin düzelmesinde ve ambargoların kaldırılmasında çok önemli bir siyasi ve diplomatik destekte bulunduğunu vurgulayan Bolat, Suriye'nin ekonomide başarılı olması için daha fazla finans, yatırım ve ticaret ilişkileri gerektiğine işaret etti.

Bolat, 'Bu anlamda da Batı pazarlarında ve dünyasında yeni Suriye'ye olumlu bir politika ve bakışın getirilmesi noktasında biz Suriye hükümetine gerçekten çok büyük destek verdik. ABD ve AB'nin ikna olmasında Cumhurbaşkanımızın çok gayretleri oldu.' dedi.

Sınır bölgelerinde ortak endüstri bölgesi oluşturmak için müzakereler sürüyor

İki ülke arasındaki ticarette ilk alınan kararlardan birinin devrimin ertesi günü Yayladağı Gümrük Kapısı'nın açılması olduğunu hatırlatan Bolat, başta Hatay, Gaziantep, Kilis, Mardin, Şanlıurfa gibi sınır illeri ve onların yanındaki Adana, Osmaniye, Kahramanmaraş, Adıyaman gibi illerin ticaret ve sanayi odaları, ilgili iş sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte Suriye'de ticari ve yatırım ilişkilerini arttırma konusunda koordinasyon toplantıları yaptıklarını anlattı.

Bolat, en önemli hamlelerinden birinin Suriye'ye yönelik ihracat, ithalat ve transit ticaretteki kısıtlamaları derhal kaldırmak olduğunu dile getirdi.

Yatırımcıların Suriye'ye gidişlerini kolaylaştırmak için orada fuarlar yapılmasının yanı sıra organize sanayi bölgelerindeki yatırımlar konusunda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile koordinasyon içinde olduklarını belirten Bolat, hem Türkiye'de hem de Suriye'de toplantılar gerçekleştirdiklerini söyledi.

Bolat, iç savaş öncesi iki ülke arasında sanayi ürünlerini kapsayan bir Serbest Ticaret Anlaşması olduğunu, savaş nedeniyle bunun uygulanamaz hale geldiğini anımsatarak, 'Devrimden sonraki yeni Suriye hükümeti ve yönetimi döneminde ekonomik ilişkilerimizin bir hukuki zemine oturması için Türkiye-Suriye Ekonomi ve Ticaret Ortak Komitesi (JETCO) mekanizmasının kuruluşu önemliydi. Bunu devrim birinci yılını doldurmadan gerçekleştirdik.' dedi.

Aynı zamanda Suriye ile geniş kapsamlı bir Ekonomik İşbirliği Anlaşması'nın istikşafi görüşmelerini başlattıkları bilgisini veren Bolat, ülkenin savaş dönemindeki kayıplarını telafi etmesi için hızlı şekilde yatırımlara ihtiyacı olduğunu, bu noktada da Türk müteşebbislere kucak açtıklarını ifade etti.

Bolat, Suriye ile ortak gümrük komitesinden standartlara uygunluğa kadar birçok alanda mutabakat anlaşmaları imzaladıklarını, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin (TOBB), Serakib kentinde büyük bir organize sanayi bölgesi hazırlığına başladığını bildirdi.

Sınır bölgelerinde ortak endüstri bölgesi oluşturma konusunda müzakerelerin devam ettiğini vurgulayan Bolat, şöyle konuştu:

'Özellikle Suriye'nin kuzeydoğusunun bu yılın başında istikrara kavuşmasıyla beraber Nusaybin ile Kamışlı arasındaki gümrük kapımızın açılması konusunda biz hazır olduğumuzu Suriyeli mevkidaşlarımıza ifade ettik. Her türlü hazırlığımız var, bir an önce o kapıyı da açabiliriz. İslahiye Gümrük Kapısı'nın açılması konusunda hazırlıklarımız tam. Gaziantep Valiliğimiz, Büyükşehir Belediyemiz ve organize sanayi bölgemize, Suriye'deki eksik kısa bir demir yolu hattı konusunda da her türlü desteği vermeye hazır olduğumuzu ifade etmek istiyorum. İslahiye Gümrük Kapısı'nın en kısa sürede açılması müjdesini birlikte çalışıp verebileceğiz.'

Bolat, teknik işbirliği, kurumsal kapasitenin geliştirilmesi, eğitim, teknik danışmanlık hizmetlerinin verilmesi konusunda da anlaşma imzaladıklarını, gümrükler, yatırımlar, ulaştırma alanında büyük mesafeler aldıklarını anlattı.

Suriye'deki iç savaş öncesi kara yolu ile transit ticaretin çok yoğun olduğuna dikkati çeken Bolat, şunları kaydetti:

'15 Nisan'da Türkiye ile Suudi Arabistan arasında da Türk tır şoförleri için vize anlaşması yürürlüğe girdi. Böylece Türkiye'den giren bir kara yolu taşıma aracı, Suriye'yi geçip Ürdün, Suudi Arabistan ve bütün Körfez ülkelerine artık engelsiz giriş ve çıkış yapabiliyor. Yine Suriye, Irak'a giden transit ticaret için de önemli bir geçiş üssü konumunda. Bunlar artık pürüzsüz işlemeye başladı. Bundan sonraki süreçte Türkiye ve Suriye tır araçlarının en kısa sürede karşılıklı malları adreslerine taşımalarını bekliyoruz. Bu konuda ortak çalışmaya, koordinasyona da hazır olduğumuzu ifade etmek istiyorum.'

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye ile Suriye arasında iki yıllık süreçte 5 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşmayı hedeflediklerini belirterek, '2030'lu yılların başlarında da 10 milyar dolar ticarete ulaşmak hayal olmayacaktır, bunu hedef olarak belirledik.' dedi.

Bakan Bolat, zirve kapsamında, Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Muhammed Nidal eş-Şaar ile birlikte, AA Ekonomi-Finans Haberleri Direktörü Serhat Akkan'ın moderatörlüğünde düzenlenen 'Türkiye ve Suriye İçin Ticarette Yeni Ufuklar' başlıklı panele katıldı.

Türkiye'nin, Suriye'nin birlik, bütünlük ve kaderini, kendi milli birlik, bütünlük ve huzuru için önemli gördüğünü vurgulayan Bolat, iç savaşın sona ermesinin ardından iki ülke arasındaki ticaret hacminde hızlı bir yükseliş olduğunu söyledi.

Bolat, iki ülke arasındaki ticaret hacminin geçen yıl 3,7 milyar dolar olduğu bilgisini vererek, Suriye'nin yeniden inşa ve rehabilitasyon sürecinde ihtiyaç duyduğu ürünlerde Türkiye'nin gerekli tedarikleri hızlıca sağladığını bildirdi.

Suriye'nin sanayi ve tarımının gelişmesiyle karşılıklı ticaret hacminin artacağına işaret eden Bolat, 'İki yıllık bir perspektifte hedefimiz 5 milyar dolar yıllık dış ticaret hacmine ulaşmak. Türkiye ile Suriye arasında 2030'lu yılların başlarında da 10 milyar dolar ticarete ulaşmak hayal olmayacaktır, bunu hedef olarak belirledik.' diye konuştu.

'Suriye'deki gümrük kapılarında modernleşme çalışmalarına devam ediyoruz'

Suriye'de yeni fabrikalar ve imalathaneler açıldığını, tarımda yeniden bir toparlanma olduğunu ifade eden Bolat, Bakanlık olarak geçen yıl bu ülkede 6 uluslararası fuara katılım için firmalara destek verdiklerini dile getirdi.

Bolat, Türkiye'nin geçen yıl Uluslararası Şam Fuarı'na 100'den fazla Türk iş insanıyla katıldığını hatırlatarak, bu yıl da çalışmaların başladığını, ağustosta söz konusu fuarda yer alacaklarını kaydetti.

Suriye'nin yanında olduklarını vurgulayan Bolat, 'Türk bankalarının Suriye'de şubeler açması konusunda mutabıkız. Suriye'de bankacılık mevzuatıyla ilgili değişim çalışmaları yapılıyor, merkez bankalarımız karşılıklı görüşüyorlar. Suriye milli parasının basılması noktasında temaslar devam ediyor.' ifadelerini kullandı.

Bolat, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile sivil toplum kuruluşlarının da Suriye'de şube açtıklarını belirterek, Lazkiye ile İskenderun arasında feribot hatlarının açıldığını, bunun da deniz taşımacılığının gelişmesini sağlayacağını söyledi.

Türkiye, Suriye, Körfez ülkeleri ve Hicaz Yolu'nun açılmasının da Orta Doğu'da ekonomik refahın gelişmesi için önemli bir rol oynayacağını vurgulayan Bolat, 'İsrail'in bölgedeki etkisinin azaltılması, bizlerin siyasi ve ekonomik dayanışmamızı artırmamızla beraber Orta Doğu'da, Körfez'de ve Türkiye'nin güney sınırlarında ekonomik refah, huzur, barış gelecek.' değerlendirmesinde bulundu.

Bolat, Suriye'deki gümrük kapılarında modernleşme ve genişletme çalışmalarına hızla devam ettiklerine dikkati çekerek, Gaziantep'in de Suriye'nin ekonomik gelişmesinde önemli katkıları olacağını bildirdi.

Suriye'nin yeniden inşasının önemine işaret eden Bolat, dünyada başarılı olmuş Türk müteahhitlerinin bu ülkedeki projelerle ilgili çalışma içinde olduklarını, özellikle uluslararası kuruluşlardan kredi bularak yeniden inşa faaliyetlerine daha fazla katkı sağlayacaklarını dile getirdi.

'Ambargoların kaldırılması büyük başarı'

Bolat, Suriye halkının 14 yıl boyunca büyük acılar çektiğini anımsatarak, bu süreçte halkın çok önemli bir dayanıklılık ve direnme gücü kazandığını, 14 yıl boyunca ümitlerin neredeyse yok olduğu dönemden sonra büyük bir devrim başarıldığını anlattı.

Yeni yönetimin 18 ay gibi kısa bir sürede istikrarı, birliği ve bütünlüğü sağladığını vurgulayan Bolat, 'Bu çok önemli bir başarıydı. Aynı zamanda siyasi birlik, siyasi dayanışma, hükümetin kurulması, bakanlıkların, kamu kurumlarının işlemeye başlaması ve fonksiyon icra etmesi Suriye'deki sanayici, çiftçi, esnaf kesimlerinin, memurların, işçilerin normal işlerini yürütüp ekonomik büyümeye odaklanması, bunlar kesinlikle çok büyük başarılar.' ifadelerini kullandı.

Hem iç savaş sırasında hem de öncesinde uygulanan ambargoların kaldırılmasının da büyük bir başarı olduğunu belirten Bolat, bundan sonra mali kaynakların akmaya başlaması, kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi, yeni yatırımlar, üretimin, tüketimin ve ihracatın artmasıyla beraber Suriye ekonomisinin savaş öncesi durumdan da daha iyi bir noktaya yükseleceğine inandıklarını bildirdi.

Bolat, Türkiye ile Suriye arasındaki hem siyasi hem ekonomik alanda bütünleşmenin Orta Doğu'da huzur, istikrar ve ekonomik gelişmenin gelmesinde çok önemli bir katalizör ve lokomotif görevi yapacağını dile getirerek, şunları söyledi:

'Şu ana kadar çok doğru yolda ilerliyoruz ve gelecek gerçekten inşallah her iki kardeş ülke ve bütün bölgedeki diğer kardeş ülkeler için çok daha iyi olacaktır. Bizler de kamu kesimi, kamu otoritesi olarak gerekli mevzuatları, anlaşmaları yapan özel sektörlerimizi desteklemek, onları teşvik etmek, yönlendirmek konusunda görevlerimize devam edeceğiz ve bu yeni dönemde aramızdaki yasal ve hukuki kurumsal bağları, anlaşmaları daha da güçlendireceğiz. Tabii bunu yaparken de unutmayalım, güçlü siyasi yönetim, güçlü liderlik, güçlü ekonomi ve güçlü ordu çok büyük önem taşıyor.'

'4 milyon Suriyeli ana dili gibi Türkçe öğrendi'

Bakan Bolat, özellikle 2026 başında Suriye'nin kuzeydoğusunda istikrarı ve birliği sağladıktan sonra siyasi alanda istikrarını pekiştirdiğini ifade etti.

Yatırımlar, ticaret, şubeler açma, karşılıklı ziyaretler, fuarlar gibi konularda tereddüde mahal olmadığını vurgulayan Bolat, şu değerlendirmede bulundu:

'Halep, Türkiye'ye en yakın şehirlerden biri olarak Kilis ve Gaziantep ile beraber halkları, kültürleri, ekonomileri entegre konumundadır. Gaziantep, Türkiye'nin 6. büyük ihracat merkezidir. 10,7 milyar dolar yıllık ihracatı vardır, merkez iller bazında. 7,2 milyar dolar da ithalatı olan bir şehirdir. Yani hem ihracat yapar hem ithalat yapar. Burada Suriyeli tüccarlar için de önemli fırsatları var ve bu anlamda ticaret odası başkanları, sanayi odası başkanları hepsi buradalar. Birbirlerini ve pazarları, üretim yerlerini çok iyi biliyorlar. Genç nesil 4 milyon Suriyeli ana dili gibi Türkçe öğrendi, Türkçe konuşuyor ve bu aramızdaki kültür, ekonomi, ticaret, eğitim, sosyal ilişkilere çok önemli katkılar yapacak.'

Gaziantep'in Suriye'ye geçen yıl yaklaşık 900 milyon dolar ihracatı olduğu bilgisini veren Bolat, bu yılın ilk 5 ayı itibarıyla da 350 milyon dolarlık tutara ulaşıldığını bildirdi.

Bolat, Suriye'deki yatırımlar geliştikçe ticaretin iki yönlü artarak devam edeceğine dikkati çekerek, 'Şanlıurfa, Mardin, Adana, Kahramanmaraş, Adıyaman, Hatay, Kilis, Osmaniye bütün bizim sınırlarımızdaki güzide şehirlerimizde Suriye'nin ekonomik entegrasyonunda ana lokomotif görevi görecekler. Türkiye'deki bu başarı modeli, başarı hikayesi ümit ediyoruz ki Suriye'ye de ihraç edilecek ve böylece iki kardeş ülke ekonomik entegrasyonunu birlikte dayanışma içinde ilerletecek.' dedi.

Türkiye-Suriye-Ürdün-Suudi Arabistan koridorunun önemi

Bolat, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın Körfez ülkelerine sıçraması ve Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının Türkiye-Suriye-Ürdün-Suudi Arabistan koridorunun ne kadar önemli olduğunu ortaya koyduğunu söyledi.

Daha savaş başlamadan Türkiye-Suriye transit ticaretinin Körfez ülkelerine başlatılması kararı aldıklarını anımsatan Bolat, şunları kaydetti:

'Suudi Arabistan ile vize sorununu ulaştırmacılar için 15 Nisan'da çözünce artık kara yolu transit koridoru hızla görevini, fonksiyonunu icra ediyor. Bundan hem Suriye ekonomisi ve halkı kazançlı olacak hem biz Körfez ülkelerine en kısa yoldan üç gün içinde ulaşma fırsatını elde ettik. Benzer şekilde Kalkınma Yolu, Basra Körfezi'ndeki Faw'dan başlayıp Irak ve oradan da Türkiye üzerinden, Irak'tan sonra Suriye'yi de yönetebilecek şekilde, Körfez ve Hürmüz Boğazı ile alakalı ortaya çıkabilecek blokajlar ve kapamalar karşısında alternatif güzergahlarda fonksiyon icra ediyor. Türkiye, Suriye ve bütün Orta Doğu ülkelerini birbiriyle bağlar hale geldi. Bu da çok önemli bir gelişme oldu, şerden bir hayır doğdu.'

Peki bu rakamlar neden bu kadar konuşuluyor? Bir şirket nasıl oluyor da daha borsaya çıkmadan bir ülkenin yıllık ekonomisinden büyük bir değere ulaşıyor? Sen bu işin neresindesin, Türkiye'den bu hisseye ulaşmak mümkün mü? Bu yazıda SpaceX halka arzının her detayını, neden tarihi olduğunu, perde arkasındaki yapay zeka hikayesini ve dikkat etmen gereken riskleri tek tek ele alıyoruz.

Aramco rekoru tahtından iniyor

Halka arz büyüklük rekoru 2019 yılından beri Saudi Aramco'ya aitti. Suudi Arabistan devlet petrol şirketi o yıl yaklaşık 25,6 milyar dolar topladı ve 1,7 trilyon dolarlık değerlemeyle dünyanın en değerli halka açık şirketi konumuna yükseldi. Yedi yıl boyunca bu rekoru kimse kıramadı.

SpaceX bu rekoru üç ayrı boyutta aşıyor. İlk olarak toplam toplanan para 75 milyar dolar seviyesinde, yani Aramco'nun neredeyse üç katı. İkinci olarak şirket değerlemesi 1,75 trilyon dolar, bu da Aramco'nun rekor değerlemesinin üzerinde. Üçüncü olarak SpaceX, borsaya çıktığı gün ABD'nin en değerli birkaç şirketinden biri haline geliyor ve Tesla'yı geride bırakıyor.

Karşılaştırma için tarihteki büyük halka arzlara bakmak yeterli. Aşağıdaki tablo SpaceX'in bu listenin neresinde durduğunu net biçimde gösteriyor.

Rakamlar konuşuyor. SpaceX tek başına, Aramco dışındaki tüm büyük halka arzların toplam büyüklüğünü aşıyor. Yatırımcının kafasındaki ilk soru da burada beliriyor: bu kadar büyük bir şirkete Türkiye'den nasıl ulaşılır? O konuya birazdan geleceğiz, ama önce şu rakamların gerçek olup olmadığına bakalım. Benzer bir yapay zeka erişim sorusunu daha önce ele almıştık: yapay zeka hisselerine Türkiye'den nasıl ulaşılır başlıklı rehberimizde detayları bulabilirsin.

Talep arzı ikiye katladı

Bir halka arzın gerçekten güçlü olup olmadığını anlamanın en net yolu talebe bakmaktır. SpaceX tarafında bu konuda şüpheye yer yok. Reuters'ın aktardığına göre yatırımcı talebi roadshow sürecinde yaklaşık 150 milyar dolara ulaştı. Bu, şirketin toplamak istediği 75 milyar doların tam iki katı anlamına geliyor.

Bankacılık dilinde buna "iki kat aşırı talep" deniyor. Yani satılacak hisseden iki kat fazlasına talep var. Kimi analist bu oranı dev bir halka arz için yeterince çarpıcı bulurken, kimi analist çok beklenen halka arzların dört beş katı talep gördüğünü hatırlatıyor. İki tarafın da haklı bir noktası var. Tartışmasız olan şu: tarihin en büyük halka arzında iki kat talep yakalamak, küçük bir arzda dört kat talep yakalamaktan çok daha zor.

Talebin gücü uluslararası tarafta da kendini gösterdi. SpaceX, Japon yatırımcılar için ayrı bir teklif düzenledi. Bu teklif başlangıçta 2 milyar dolarken, gelen yoğun perakende talebi nedeniyle yüzde 25 artırılarak 2,5 milyar dolara çıkarıldı. Japon bireysel yatırımcılara 14,8 ile 18,5 milyon arası hisse, yine 135 dolar sabit fiyattan sunuluyor.

Takvim: 11 Haziran fiyat, 12 Haziran ilk işlem

Halka arz takvimi son haftalarda hızlı işledi. SEC incelemesinin beklenenden erken tamamlanması, süreci en az iki hafta öne çekti. İşte kritik tarihler.

Burada alışılmadık bir detay var. Şirketler genelde bir fiyat aralığı açıklar, talebe göre nihai fiyatı belirler. SpaceX ise bu adımı atladı ve doğrudan 135 dolar sabit fiyat koydu. Sektörde bu yaklaşıma "ilk otonom halka arz" adı takıldı. Yani SpaceX, piyasaya "değerimi sen belirle" demek yerine "değerim budur, ister al ister alma" diyor. Bu güvenin arkasında önceden yapılan kapsamlı talep testleri var.

SpaceX aslında ne yapıyor?

1,75 trilyon dolarlık bir değerleme tek bir iş kolundan gelmiyor. SpaceX bugün dört ayrı alanda faaliyet gösteren bir dev. Şirketin S-1 dosyasındaki rakamlar bu yapıyı net biçimde ortaya koyuyor.

Birinci ayak roket fırlatma. Falcon 9 ve Falcon Heavy roketleriyle SpaceX, dünyanın en yoğun yörünge fırlatma operatörü. NASA, ABD Savunma Bakanlığı ve özel uydu şirketleri ana müşteriler. Bu segment 2025 yılında 657 milyon dolar faaliyet zararı yazdı, çünkü gelirin büyük kısmı Starship geliştirmesine, yani geleceğe yatırılıyor.

İkinci ayak Starlink uydu interneti. İşte şirketin asıl para makinesi burada. Starlink, 31 Mart 2026 itibarıyla 164 ülkede 10,3 milyon aboneye ulaştı. Yörüngede yaklaşık 9.600 uydu dönüyor. 2025 yılında Starlink 11,4 milyar dolar gelir üretti ve sadece 2026'nın ilk çeyreğinde 1,2 milyar dolar faaliyet kârı yazdı. Türkiye dahil pek çok ülkede lisans çalışmaları sürüyor.

Üçüncü ayak Starship roket sistemi. Hâlâ test aşamasında. Hedefi insanları Mars'a taşımak ve Ay'da kalıcı üs kurmak. NASA'nın Artemis programının ana yüklenicisi konumunda.

Dördüncü ayak ise halka arz hikayesinin yeni yıldızı: yapay zeka. Şubat 2026'da SpaceX, Musk'ın xAI şirketini birleşik 1,25 trilyon dolarlık bir değerlemeyle bünyesine kattı. Bu birleşmeyle Colossus 1 veri merkezindeki dev GPU kümeleri SpaceX'in çatısı altına girdi. Musk'ın daha da iddialı bir planı var: yapay zeka veri merkezlerini uzaya taşımak. Bu vizyonu daha önce detaylı işlemiştik: Musk'ın uzayda veri merkezi planı başlıklı yazımıza göz atabilirsin.

Yapay zeka kumarı: Google ve Anthropic devrede

Halka arz öncesinde en çok konuşulan gelişme yapay zeka tarafından geldi. SpaceX'in xAI'den devraldığı Colossus 1 veri merkezi, bir sorunla karşı karşıyaydı. İçindeki dev GPU kapasitesinin büyük kısmı atıl duruyordu. Bir iç değerlendirmeye göre kapasitenin yalnızca yüzde 11'i kullanılıyordu. SpaceX bu boşluğu doldurmak için iki dev anlaşmaya imza attı.

İlki Anthropic ile. Yapay zeka şirketi Anthropic, Colossus 1'in atıl kapasitesinin tamamını kiralamak için aylık 1,25 milyar dolar, yani yıllık yaklaşık 15 milyar dolar ödemeyi kabul etti. Anlaşma 2029 yılına kadar geçerli. Anthropic'in finans dünyasındaki yükselişini de ayrıca işlemiştik: Anthropic'in 1 trilyon doları aşan değerlemesi yazımız konunun arka planını veriyor.

İkincisi Google ile. Burada bir noktayı netleştirmek gerekiyor, çünkü kimi haberde bu "Google'dan 11 milyar dolarlık yatırım" diye geçti. Gerçek biraz farklı. Google, 5 Haziran 2026'da yaptığı anlaşmayla SpaceX'in veri merkezinden aylık 920 milyon dolar değerinde hesaplama kapasitesi kiralıyor. Bu bir hisse yatırımı değil, bir bulut hizmet sözleşmesi. Yıllıklandırıldığında yaklaşık 11 milyar dolarlık gelire denk geliyor. İki anlaşma birlikte ele alındığında SpaceX'in yapay zeka kolu yılda 26 milyar doların üzerinde gelir potansiyeli sunuyor.

Bu noktada dürüst bir benzetme yapmak doğru olur. SpaceX, kendi yapay zekası için kurduğu ama tam dolduramadığı bir veri merkezini, rakip yapay zeka şirketlerine kiralayarak gelire çeviriyor. Yatırımcıya sunulan hikaye güçlü, çünkü iki büyük ve iyi finanse edilen müşteriden gelen, çok yıllı ve öngörülebilir bir gelir akışı söz konusu.

Türk yatırımcı SPCX'e nasıl ulaşır?

Şimdi en çok merak edilen soruya geldik. Türkiye'den bu halka arza katılmak mümkün mü? Cevap evet, ama nüansları var. Üç ana yol bulunuyor.

Birinci yol yerli aracı kurumlar ve yatırım platformları. Türkiye'de yurt dışı hisse erişimi sunan platformlar son yıllarda yaygınlaştı. Midas, Passfolio ve DEGIRO gibi platformlar üzerinden 12 Haziran'dan itibaren ikincil piyasada SPCX alım satımı yapabilirsin. Pratik bir ipucu: platform hesabına girip SPCX araması yapabilir, takip listene ekleyebilir ve işlem ilk gün başladığında alım emrini verebilirsin. Garanti BBVA Yatırım, İş Yatırım ve Yapı Kredi Yatırım gibi köklü kurumlar da ABD borsalarına erişim sunuyor.

İkinci yol uluslararası brokerler. Interactive Brokers ve Saxo Bank gibi platformlar Türkiye'den kullanılabiliyor. Bu platformlar genelde daha geniş ürün yelpazesi ve farklı komisyon yapıları sunuyor.

Üçüncü yol uzay ve teknoloji temalı fonlar. SpaceX henüz halka açık olmadığı için doğrudan birçok ETF kapsamına girmiyor. Ancak halka arz sonrası ARKX gibi uzay temalı fonların SPCX'i portföylerine eklemesi bekleniyor. Fonlar riski dağıttığı için ilk dönemin dalgalanmasından çekinen yatırımcı için daha dengeli bir seçenek olabilir.

Burada kritik bir uyarı var. SpaceX hisseleri kısa vadede S&P 500 endeksine giremeyecek, çünkü bu endeks kâr şartı arıyor ve SpaceX şu an net zararda. Bu durum, S&P 500'ü takip eden pasif fonların SpaceX'i otomatik olarak portföye almasını en az bir yıl geciktiriyor. Yani kurumsal talebin bir kısmı şimdilik beklemede.

Musk kontrolü bırakmıyor

Halka arz sonrası akıllardaki bir soru da yönetim. Para yatıran yatırımcının söz hakkı ne olacak? SpaceX'in S-1 dosyası bu konuda net. Şirket çift sınıflı hisse yapısı kullanıyor. Halka satılan A sınıfı hisseler hisse başına 1 oy hakkı verirken, Musk'ın elindeki B sınıfı hisseler hisse başına 10 oy hakkı taşıyor.

Bu yapı sayesinde Musk, şirketin yaklaşık yüzde 42'sine sahip olmasına rağmen oy gücünün yaklaşık yüzde 85'ini elinde tutuyor. Yani Mars planları, yapay zeka yatırımları ve stratejik kararlar konusunda son sözü yine Musk söylüyor. Bu modeli benimseyen başka teknoloji şirketleri de var, ancak SpaceX bu kontrol farkının en uç örneklerinden biri. Yatırımcı için anlamı şu: SpaceX'e ortak oluyorsun, ama yönetim koltuğunda söz hakkın sınırlı.

1,75 trilyon dolar ne kadar sağlam?

Şimdi madalyonun diğer yüzüne bakalım, çünkü heyecan kadar dikkat de gerekiyor. Bu değerleme herkesi ikna etmiş değil. Yatırımcının görmesi gereken risk başlıkları şunlar.

İlki net zarar. SpaceX 2024 yılında 791 milyon dolar kâr eden bir şirketti. xAI birleşmesinin ardından tablo değişti ve 2025 yılında yaklaşık 4,94 milyar dolar net zarar yazdı. Sadece 2026'nın ilk çeyreğinde zarar 4,28 milyar dolar oldu. Şirketin birikmiş açığı 41,3 milyar dolara ulaştı. Yapay zeka kolu çeyrekte yaklaşık 2,5 milyar dolar yakıyor. Kârlı Starlink işinin üretildiği nakit, şimdilik yapay zeka harcamalarını sübvanse ediyor.

İkincisi yüksek değerleme. 1,75 trilyon dolar, şirketin yıllık gelirinin yaklaşık 50 katına denk geliyor. Karşılaştırma için Tesla yaklaşık 15 kat seviyesinde işlem görüyor. Bağımsız araştırma kuruluşu Morningstar ise SpaceX için yaklaşık 780 milyar dolarlık bir adil değer hesapladı. Bu rakam, halka arz değerlemesinin yarısından az. Yani bazı analistlere göre hisse, gerçek değerinin iki katından pahalıya satılıyor.

Üçüncüsü Starship'in belirsizliği. Şirketin Mars, Ay ve uzayda veri merkezi hayalleri Starship roketinin başarısına bağlı. Bu roket hâlâ test aşamasında ve olası gecikmeler değerlemeyi sarsabilir.

Dördüncüsü Musk faktörü. Bu kadar çok şirketi aynı anda yöneten bir kişiye bu derece bağlı olmak, kendi başına bir risk. Musk'ın gündemi, açıklamaları ve paralel sorumlulukları SpaceX'e olan odağını etkileyebilir.

Beşincisi Starlink'in kâr marjı baskısı. S-1 dosyasındaki bir detay dikkat çekti: abone başına ortalama gelir 2023'teki yaklaşık 99 dolardan 2026 ilk çeyrekte 66 dolara geriledi. Abone sayısı hızla artarken, her yeni abonenin getirdiği gelir azalıyor.

Wall Street ne bekliyor?

Riskler bir yana, halka arzı yöneten bankaların projeksiyonları oldukça iddialı. Goldman Sachs öncülüğündeki bankacılar yatırımcılara, SpaceX'in yapay zeka gelirinin 2030 yılına kadar 100 milyar dolara ulaşabileceğini anlatıyor. İlk duyulduğunda abartılı gelen bu hedef, Google ve Anthropic anlaşmalarından sonra biraz daha makul görünmeye başladı.

Şirket, yapay zeka altyapısı için 28,5 trilyon dolarlık bir toplam pazar büyüklüğü öngörüyor. Ancak bu rakamın bizzat şirket tarafından üretildiğini ve bağımsız kuruluşlarca doğrulanmadığını da hatırlatmak gerekiyor. Bir başka ilginç detay: SpaceX, S-1 dosyasında yaklaşık 18.712 adet Bitcoin tuttuğunu açıkladı. Yani şirketin bilançosunda küçük de olsa bir kripto hazinesi yer alıyor.

İlk gün ne olabilir?

Şunu unutmamak gerekiyor: 135 dolar bir piyasa fiyatı değil, sabit bir halka arz fiyatı. Gerçek fiyat keşfi 12 Haziran'da Nasdaq açıldığında yaşanacak. İkincil piyasada hisse şimdiden hem bu fiyatın altında hem üstünde el değiştiriyor, bu da piyasanın henüz net bir karara varmadığını gösteriyor.

İlk birkaç gün muhtemelen sert hareketlere sahne olacak. Geçmiş örnekler ders niteliğinde. Uber ilk gününde yaklaşık yüzde 10 düşmüştü. Rivian halka arzdan kısa süre sonra zirve yapıp sonraki bir yılda değerinin büyük kısmını kaybetmişti. Yüksek değerleme ve geniş bireysel yatırımcı payı bir araya geldiğinde, kısa vadeli oynaklık riski bireysel yatırımcının omuzlarına daha fazla biniyor.

Sonuç

SpaceX'in 12 Haziran 2026'daki Nasdaq çıkışı yalnızca bir halka arz değil. Bu, yapay zekanın, uzay yarışının ve özel teknoloji devlerinin sermaye piyasasındaki yerini test eden bir kilometre taşı. Önceki büyük halka arzlar petrolden, e-ticaretten veya ödeme sistemlerinden geliyordu. SpaceX ise tamamen yeni bir kategoriyi temsil ediyor: roket, uydu, yapay zeka ve uzayda altyapı.

Türk yatırımcı için tablo hem fırsat hem dikkat noktası. Erişim yolları açık, talep güçlü, hikaye etkileyici. Ancak yüksek değerleme, hızla büyüyen zarar ve tek bir kişiye bağlı yönetim gibi riskler soğukkanlı bir değerlendirme gerektiriyor. Önümüzdeki günlerde SPCX'in performansı sadece yatırımcılar için değil, küresel teknoloji ekonomisinin yönü için de güçlü sinyaller verecek.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için: Finans Gundem Yapay Zeka

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Hisse senedi yatırımları, özellikle yeni halka arzlar, yüksek oynaklık ve sermaye kaybı riski içerir. Yatırım kararı vermeden önce güncel verileri kontrol etmeni ve lisanslı bir mali müşavir ile görüşmeni tavsiye ederiz.

BofA Securities'in son Türkiye raporuna göre, Merkez Bankası'nın 11 Haziran Para Politikası Kurulu toplantısında bir haftalık repo faizini %37'de sabit bırakması ve ağırlıklı ortalama fonlama maliyetini üç aydır sürdürülen şekliyle %40'ta koruması bekleniyor.

Rapor, bekle-gör tutumunu destekleyen birkaç faktöre dikkat çekiyor. İran ile çatışmaya ilişkin belirsizliğin azalmakta olduğu ve yakın vadede bir anlaşmaya ulaşılabileceğine dair piyasa algısının güçlendiği belirtiliyor. Buna ek olarak, 2026'nın ilk çeyreğinde GSYİH büyümesinin beklentilerin altında kalması (%0,1 çeyreklik, %2,5 yıllık), ticaret açığının Mayıs'ta ikinci kez art arda daralması ve Kurban Bayramı sonrasında TCMB'nin net döviz pozisyonunun istikrara kavuşması da mevcut para politikasının uygun olduğunu teyit ediyor. Tarımsal üretimdeki toparlanma ve yılbaşından bu yana gelen yağış verileri de yaz aylarında işlenmemiş gıda enflasyonunun daha ılımlı seyredebileceğine işaret ediyor. Bireylerin dövize kaçış konusunda da belirgin bir sinyal bulunmuyor.

Bugün Milli Güvenlik Konferansları'nın açılışını yapmak üzere bir aradayız. Bu gazi mekana hepiniz hoş geldiniz diyorum. Tüm şehitlerimizi rahmetle yad ediyorum.

Talimatlarımız doğrultusunda hazırlanan Milli Güvenlik Konferansları'nın başarılı geçmesini temenni ediyorum. Programa katkı verecek tüm katılımcılara şimdiden teşekkürlerimi iletiyorum.

Milletçe stratejik önemi yüksek zorlu bir coğrafyada asırlardır varlık gösteriyoruz. Avrupa'dan Orta Asya'ya uzanan geniş bir coğrafyada ecdadımız at koşturmuş devletler kurmuştur. Nice zorluklarla karşılaştık. Nice badirelerden geçtik. Ama her defasında anka kuşu gibi küllerimizden yeniden doğduk. Bugüne kadar devletimizin güvenliğini güvenceye alma noktasında kendi bileğimizin gücü dışında kimseye umut bağlamadık. Cumhuriyetimizi bu anlayışla kurduk. 40 yılı aşan terörle mücadelemizi yine bu anlayışla sürdürdük. Ağır bedeller ödedik. Çok önemli kazanımlar elde ettik. Özellikle 15 Temmuz ihaneti sonrası devreye aldığımız 'terörü kaynağında yok etme' stratejisi ile içeride ve dışarıda kritik başarılara imza attık.

Irak ve Suriye harekatlarımız, ülkemizin tepesine yerleştirilen cam tavanı parçalayarak güvenlik paradigmamızda yeni bir dönemi başlatmıştır. Türkiye kendisine rol biçilen bir ülke değil. Türkiye bölgesinde oyun kurucu bir aktör haline geldiğini dost-düşman herkese göstermiştir. Terörsüz Türkiye süreci bir güvenlik politikasının ötesinde ülkemizin yeni yüzyılına ilişkin stratejik devlet vizyonunun adıdır. Gardımızı indirdiğimiz anda bize bu topraklarda bize bu topraklarda hayat hakkı tanımazlar. Bizim güçlü olmak dışında bir seçeneğimiz yoktur.

Çağımızın güvenlik anlayışında enerji hatlarına yapılan saldırı da, bankacılık sistemini işlemez hale getiren siber tehdit de doğrudan milli güvenliğin alanına giriyor. Savaş meydanlarında tanklar ve füzeler kadar yazılımlar da belirleyici bir rol oynuyor.

Veri güvenliğine çok önem veriyoruz. Doğru kullanıldığında yapay zeka karar alma sürecini hızlandırmaktadır. Yapay zeka ciddi riskler de barındırmaktadır. Yapay zekayı etik, hukuki, toplumsal boyutları olan bir güvenlik meselesi olarak ele almak tercihten öte zorunluluktur."

ForInvest Haber tarafından analistlerle düzenlenen ankette, BIST100 endeksi kapanış fark değerine ilişkin medyan tahmin 56,63 puan, ortalama tahmini ise 59,06 puan oldu.

Ankette, en yüksek beklenti 178,2 puan, en düşük beklenti -56,43 puan olarak gerçekleşti.

Bugün düzenlenen ForInvest Haber BIST 100 endeksi kapanış anketine 16 aracı kurum analisti katıldı; 14 analist pozitif, 2 analist ise negatif kapanış tahmininde bulundu.

Fitch Ratings'in yeni analizine göre, savaşın etkileri nedeniyle ekonomik büyümenin zayıflayacağı, enflasyon ve tahvil getirilerinin yükseleceği ve jeopolitik risklerin artacağı öngörülüyor. Ancak küresel ekonomi ve finansman koşullarının son dönemde gösterdiği dayanıklılık, riskleri bir ölçüde sınırlıyor.

Kurum, savaşın yayılma etkilerini yansıtacak şekilde 5 bölgesel sektör görünümünü de 'nötr'den kötüleşiyor' seviyesine aşağı yönlü revize etti. Görünümü iyileştirilen tek bölge, güçlü ihracatın büyümeyi desteklemesi nedeniyle 'nötr' seviyesine yükseltilen Çin oldu. Ham petrol stokları, yerel rafineri kapasitesi ve çeşitli enerji kaynaklarının Çin'i enerji şokuna karşı koruması bekleniyor.

Öte yandan, yapay zeka bağlantılı güçlü ihracat, Asya-Pasifik bölgesindeki birçok ülkeyi destekliyor ancak bölge ekonomileri enerji yoğun yapıları ve Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol ve doğal gaz ithalatına bağımlılıkları nedeniyle kırılgan durumda bulunuyor.

Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin çoğu, alternatif ihracat kanallarıyla desteklenen güçlü bilançoları veya ilave destek alma potansiyelleri sayesinde avantajlı konumda yer alıyor. Bununla birlikte, çatışmanın güvenlik ve iş ortamı üzerindeki etkilerinin kalıcı olacağı tahmin ediliyor.

Doğu Avrupa'da ise Rusya-Ukrayna savaşı, ABD ve diğer NATO üyeleri arasındaki gerilimler nedeniyle jeopolitik riskler yüksek kalmaya devam ediyor.

Analize göre, yükselen enerji fiyatları, gelişmiş ekonomilerde büyüme ve enflasyon görünümünü olumsuz etkilerken, kamu maliyesi üzerindeki baskıları da artırıyor.

ABD-İran savaşının hızlı bir şekilde sona ermesi halinde küresel sektör görünümü yeniden 'nötr' seviyesine dönebilir.

"Muhterem arkadaşlarım, değerli milletvekilleri, bugün grup toplantımızı şereflendiren iki ilimiz bulunmaktadır. Bunlardan birisi Çanakkale kahramanları diğeri Köroğlu ayvazları.

Türk milli takımının ABD'de dünya kupasına katılması münasebeti ile birçok çevreler bazı marşların yarışmasını açmıştı. Geçmişte söylenen bazı şeylerin tekrarı ile takımımızı yolcu etmeyi düşünüyorlardı. Böyle bir dönemde ülkücü hassasiyetini gözeterek ülkücü sanatçılarımızdan rica ettim ve marş hazırlayın dedim ve Türkiye duysun istedim. O sanatçıları tebrik ediyor gözlerinden öpüyorum. İbrahim Hacıosmanoğlu liderliğinde milli takımımız ABD'ye gidiyor. Son mısradaki gibi ABD bekle biz geliyoruz diyorum.

Ortadoğu'da kazan kaynamakta bölgemizin kalbine her geçen gün yeni hançerler saplanmaktadır. Yakın coğrafyada harlanan ateş yalnızca düştüğü yeri değil sınırları aşan gökleri karartan denizleri kabartan tehlikeli yangına dönüşmüştür.

Görünen manzara açık ve nettir. Yeni güvenlik tehditlerine ve yeni emperyal hesaplara kapı aralanmaktadır. İnsanlık, küresel sistemin çivisi çıkmış, adalet terazisi kaçmış, güç dengeleri yerinden oynamış petrol ve toprak rant siyaseti arasında imtihana mahkum edilmiştir. Mesele Tahran'ın meselesi değil. Yarım kalmış emperyal bir hesap var.

Bölgemizin topraklarına fitne tohumları ekmek, asırlık komşuları birbirine kırdırmak, devletleri içeriden zayıflatmak, enerji yollarını gasp etmek isteyen küresel şer çevreleri iş başındadır. Bir olacağız diri olacağız aynı bayrağın altında istikbale yürüyeceğiz çünkü biz Türk milletiyiz.

Terörsüz Türkiye hedefi kararlılıkla sürdürülecektir. Terörsüz Türkiye hedefi hayatidir. İç cepheyi sağlam tutmak zorundayız. Kardeşlik hukukunu milli güvenlik olarak görüyoruz.

CHP'li belediyelerde rüşvet görevi kötüye kullanma yolsuzluk ve kamu gücünün menfaat ilişkilerine alet edildiği yönündeki peş peşe patlayan vakalar hepinizin malumudur. Vatandaşa hizmet makamı olması gereken belediyelerin CHP çatısı altında rantlarla, yönetim zafiyetleri ile anılır hale gelmesi başlı başına bir ibretlik tablodur. Bugün görüyoruz ki yerelde başlayan bu çözülme Cumhuriyet Halk Partisi Genel Merkezi'nin çatısına çökmüştür.

Cumhuriyet Halk Partisi'nde bugün iki ayrı yön iki ayrı merkez iki ayrı meşruiyet iddiası, muhalefetin gidişatı bakımından kaygı verici bir gerçek olarak karşımızdadır. Bir tarafta hukuki zemine dönme ihtiyacı toparlanma isteğiyle buluşmakta, diğer tarafta meydan okuma üzerinden güç gösterileri sergilenmekte sokak dili ile parti içi krizi büyütme; gündemin üzerine ağır bir sis misali çökmektedir. Bu noktada CHP'ye ve Özgür Özel'e düşen ateşe kürekle gitmek değil aklı selim hareket etmektir."

Uzmanlar, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) artan enflasyon baskıları ve zayıflayan büyüme görünümü arasında ölçülü sıkılaşma yaklaşımıyla hareket ederek bir döngüye dönüşmeden sınırlı faiz artışlarına gidebileceğini belirtti.

Orta Doğu'daki gerginliklerin petrol fiyatlarını yukarı taşımasıyla küresel ölçekte güçlenen enflasyonist baskılar, merkez bankalarının politika alanını daraltıyor. Enerji maliyetlerindeki artış, bu alanda dışa bağımlılığı yüksek olan Avrupa ekonomilerine yönelik risklerin canlı kalmasına neden oluyor.

Bölge ekonomilerinden gelen yavaşlama sinyalleri ile yükselen enflasyon risklerinin aynı anda gündemde olması, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) para politikası kararlarını daha zorlu bir ortamda almak durumunda kalacağına işaret ediyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın perşembe günkü toplantısında 3 temel faiz oranında 25 baz puanlık artışa gidebileceğine kesin gözüyle bakılırken yıl sonuna kadar ilave iki 'şahin' adım daha atacağı tahmin ediliyor.

Analistler, büyüme görünümündeki zayıflama ve fiyat baskıları arasında sıkışan ECB'nin gelecek dönemde enflasyon-resesyon ikilemiyle karşı karşıya kalabileceğini belirtti.

'2027'nin ilk ve ikinci çeyreğinde birer faiz indirimi bekliyoruz'

ABN AMRO Hollanda ve Avro Bölgesi Kıdemli Ekonomisti Jan-Paul van de Kerke, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, ECB'nin sıkılaşma eğilimine geçtiğini belirterek 'Haziran ile temmuz toplantılarında faiz artırımlarının devam etmesini, mevduat faizinin yüzde 2,50 seviyesine yükselmesini bekliyoruz. Lagarde'ın kendisi de haziran ayının politika ayarlaması için uygun bir dönem olduğuna dair güçlü bir sinyal verdi.' dedi.

Sıkılaşma eğiliminin, son dönemde uzun vadeli enflasyon beklentilerindeki artışla da desteklendiğini ifade eden Kerke, nihayetinde, enflasyonda ikincil etkilerin sınırlı kalacağını ve 2027'nin başlarına gelindiğinde ECB'nin enflasyon görünümüne yeterince güven duyarak faizleri kademeli şekilde nötr politika seviyesine geri çekebileceğini öngördüklerini kaydetti.

Kerke, '2027'nin ilk ve ikinci çeyreğinde birer faiz indirimi bekliyoruz. Bu indirimlerle birlikte mevduat faizinin tekrar yüzde 2 seviyesine gerilemesini tahmin ediyoruz.' ifadesini kullandı.

'Yıl genelinde 3. faiz artışı ihtimali düşük'

Commerzbank Kıdemli Ekonomisti Marco Wagner, ECB'nin bu hafta yapacağı toplantıda temel faiz oranlarını artırmasının beklendiğini belirtti.

Söz konusu enflasyon riskleriyle eylül ayına kadar 25 baz puanlık faiz artışının daha gelmesinin muhtemel olduğunu belirten Wagner, 'Ancak piyasaların şu anda fiyatladığı şekilde yıl sonuna doğru 3. faiz artışı ihtimalinin düşük olduğu değerlendiriliyor.' dedi.

Wagner, Avro Bölgesi'nde enflasyonun yüzde 3,2'ye yükselmesi ve özellikle çekirdek enflasyonun sürpriz şekilde yüzde 2,5'e çıkmasıyla ECB'nin şahin adım atacağı ihtimallerinin arttığını kaydetti.

'Enflasyon tahminlerimiz artık ECB'nin olumsuz senaryosuna yakın'

Rabobank ECB ve Avro Bölgesi Makro Strateji Başkanı Elwin de Groot ise kendi enflasyon tahminlerinin, ECB'nin enflasyon projeksiyonlarını belirgin şekilde yukarı revize edeceğini gösterirken büyümenin de banka yetkililerinin martta öngördüğünden daha zayıf olabileceğine işaret ettiğine dikkati çekti.

Bu nedenle ECB'nin risk yönetimi amaçlı birkaç faiz artışına gitmesini beklediklerini aktaran Groot, tam kapsamlı faiz artırım döngüsü öngörmediklerini dile getirdi.

Aynı zamanda modellemelerin ekonomik büyümenin de önemli ölçüde daha düşük olacağını gösterdiğini ifade eden Groot, Hürmüz Boğazı'na ilişkin güncellenen zamanlama doğrultusunda daha güçlü bir stagflasyonist şok öngördüklerini belirtti.

Groot, 'Enflasyon tahminlerimiz artık ECB'nin olumsuz senaryosuna yakın, hatta bazı noktalarda hafifçe üzerinde seyrediyor.' dedi.

Natixis Avrupa Makro Araştırmalar Başkanı Alain Durre de ECB'nin politika faizlerini 25 baz puan artıracağı öngörüsünde bulundu.

Durre, 'ECB Başkanı Christine Lagarde'ın uzun süreli bir faiz artırımı döngüsü beklentilerini tetiklemekten kaçınmasını, verilere dayalı ve toplantıdan toplantıya değişen ECB'nin politika yaklaşımını güçlendirmek için bundan sonraki faiz patikası konusunda ılımlı bir güvercin tonu benimsemesini bekliyoruz.' ifadelerini kullandı.

Mevcut enerji fiyat şokunun geçici niteliği ve zayıf büyüme ivmesinin, ECB'yi ihtiyatlı bir faiz artırım yaklaşımına yönlendireceği öngörüsünde bulunan Durre, mevcut zayıf ekonomik büyüme ivmesi göz önüne alındığında, bu tedbir amaçlı faiz artırımının uzun süreli bir artırım döngüsüne yol açmayacağını söyledi.

Durre, 'Öte yandan, Hürmüz Boğazı ablukasının süresine bağlı olarak, temmuzda yüzde 35 olasılıkla ya da eylül ayında yüzde 55 olasılıkla ikinci bir faiz artırımı mümkün olabilir.' diye konuştu.