Morgan Stanley, Standard Chartered ve Deutsche Bank tarafından yayımlanan son raporlar, değerli metalin geleceğine ilişkin farklı vadelerde temkinli ve iyimser senaryolar ortaya koymaktadır.

Morgan Stanley: ETF Girişleri Olmadan 5.200 Dolar Hedefi Zor

Morgan Stanley emtia stratejistleri Amy Gower ve Martijn Rats tarafından hazırlanan araştırma notunda, ETF girişlerinde anlamlı bir toparlanma yaşanmaması durumunda, altının 2026 yılının ikinci yarısı için belirlenen 5.200 dolar ons hedefine ulaşmasının zor olacağı belirtilmiştir. Analistler, merkez bankalarının alımlara yeniden başlayabileceğini ancak ETF akışlarının faiz beklentilerine, reel getirilere ve ABD dolarına karşı daha hassas olduğunu vurgulamıştır.

Orta Doğu'daki gerilimin azalması ve petrol fiyatlarının düşmesiyle enflasyon beklentilerinin gerileyeceği öngörülmekle birlikte, Fed'in şahin tonu nedeniyle faizlerin uzun süre yüksek kalacağı beklentisi altının fırsat maliyetini artırmaktadır. ABD 10 yıllık reel getirilerinin şubat ayı seviyelerinin üzerine çıkması, fonlardan net çıkışları tetikleyerek fiyatlar üzerinde baskı oluşturmaktadır.

Deutsche Bank ve Goldman Sachs Tahminlerini Aşağı Yönlü Revize Etti

Deutsche Bank, Fed'in para politikasına yönelik belirsizlikler ve yatırım talebindeki zayıflığı gerekçe göstererek altın fiyat tahminlerinde yüzde 22'ye varan aşağı yönlü revizyona gitmiştir. Banka, üçüncü çeyrek ons altın tahminini 4.300 dolara, dördüncü çeyrek tahminini ise 4.800 dolara çekmiştir. Mevcut 4.140 dolar seviyesine kıyasla halen yükseliş potansiyeline işaret eden bu tahminler, önceki beklentilere göre daha temkinli bir görünüm sunmaktadır.

Deutsche Bank analisti Michael Hsueh, güçlü ABD makro verilerinin baskı yarattığını belirterek, olası 3 veya 4 faiz artırımı durumunda altının 3.800 dolar seviyesine kadar gerileyebileceğini ifade etmiştir. Bu revizyon, Goldman Sachs'ın yıl sonu altın tahminini 500 dolar düşürerek 4.900 dolara indirmesinin ardından gelmiştir. Goldman Sachs da Fed'in bu yıl faiz indirimi yapmayacağı öngörüsünü paylaşmıştır.

Standard Chartered: Altın Portföy Çeşitlendiricisi Olarak Öne Çıkıyor

Standard Chartered ise yayımladığı yarı yıl görünüm raporunda temel senaryo olarak yumuşak iniş beklentisini korumaktadır. Banka, 2027 ortasına kadar altının ons fiyatının 5.100 dolara, S&P 500 endeksinin ise 7.950 puana ulaşacağını öngörmektedir. Küresel hisse senetlerinin 2026 başından itibaren yaklaşık yüzde 12 değer kazandığı belirtilen rapordu; güçlü kâr artışları ve yapay zeka iyimserliğinin jeopolitik riskleri, yüksek petrol fiyatlarını ve yüksek tahvil getirilerini dengelediği ifade edilmiştir.

Hisse senetlerinde ABD ve Japonya dışı Asya piyasalarını, sabit getirili enstrümanlarda ise gelişmekte olan ülke dolar cinsi tahvillerini tercih eden banka, altını stratejik bir portföy çeşitlendiricisi olarak konumlandırmaktadır. Küresel Baş Yatırım Sorumlusu Steve Brice; yılın ikinci yarısında enerji fiyatlarının seyri, halka arz yoluyla piyasaya sunulacak yeni hisse senedi arzı, yatırımcı pozisyonlanması ve merkez bankası politikalarının kritik dönüm noktaları olacağını belirtmiştir.

Pazartesi günü yüzde 16 değer kaybeden SpaceX hisseleri 154,60 dolardan kapanarak şirketin borsada işlem görmeye başlamasından bu yana en düşük seviyesine geriledi. Son üç günde yaşanan toplam kayıp yüzde 23'e ulaşırken, şirketin piyasa değeri yaklaşık 2 trilyon dolar seviyesine indi.

JonesTrading Baş Piyasa Stratejisti Michael O'Rourke, hissedeki geri çekilmeye ilişkin değerlendirmesinde, 'Satıcılar yeniden kontrolü ele aldı. Dünyada bu hisseyi almak isteyen herkes zaten aldı' ifadelerini kullandı.

SpaceX'in 75 milyar dolarlık rekor halka arzının ardından hisselerde yüksek oynaklık dikkat çekti. İlk işlem günlerinde toplam hisselerin yalnızca yüzde 4,2'sinin halka açık olması ve bireysel yatırımcı ilgisinin yoğunluğu, fiyat hareketlerinde belirleyici oldu.

Buna karşın şirket hisseleri halen 135 dolarlık halka arz fiyatının yaklaşık yüzde 15 üzerinde işlem görüyor. Bu performansıyla SpaceX, dünyanın en değerli altıncı şirketi konumunu koruyor.

Vanda Research verilerine göre bireysel yatırımcılar, halka arzın ardından geçen ilk beş işlem gününde net 405 milyon dolarlık SpaceX hissesi satın aldı. Şirketin şubat ayında Elon Musk'ın yapay zeka girişimi xAI'ı bünyesine katması da yatırımcı ilgisini artıran gelişmeler arasında yer aldı.

Öte yandan, analistlerin değerleme konusunda daha temkinli bir yaklaşım sergilemeye başladığı görülüyor. KeyBanc Capital Markets, SpaceX için 'sektör ağırlığı' tavsiyesi vererek hisseyi ilk kez 'tut' seviyesinde değerlendirdi. Analistler, şirketin uzay taşımacılığı ve ilgili alanlardaki liderliğinin sürdüğünü belirtirken, uzun vadeli büyüme potansiyelinin önemli bölümünün mevcut hisse fiyatına yansıdığını ifade etti.

Michael Leshock liderliğindeki analist ekibi, 'SpaceX önemli bir büyüme potansiyeline sahip olsa da bunun büyük ölçüde mevcut değerlemeye dahil olduğunu düşünüyoruz. Risk-getiri dengesi şu aşamada daha dengeli görünüyor' değerlendirmesinde bulundu.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yatırımcı temasları kapsamında Londra'da uluslararası finans çevreleriyle görüşmeler gerçekleştirecek.

İki gün sürecek program çerçevesinde Şimşek ve Karahan'ın küresel yatırımcılarla bir araya gelerek Türkiye ekonomisindeki güncel görünüm, uygulanan ekonomi programı ve para politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunması bekleniyor.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile yürütülen görüşmelerin ancak tarafların mutabakat kapsamında üstlendikleri yükümlülüklere bağlı kalması ve anlaşma maddelerinin eksiksiz uygulanması halinde sonuç verebileceğini söyledi.

Pezeşkiyan, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, müzakere sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Tarafların üzerinde uzlaşılan metin dışında açıklamalar yapmasının görüşmeleri olumsuz etkileyebileceğini belirten İran Cumhurbaşkanı, sürecin sağlıklı ilerleyebilmesi için mutabakat şartlarına bağlılığın önem taşıdığını vurguladı.

ABD ile gerçekleştirilen görüşmelerin etkinliğinin, imzalanan mutabakat zaptındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesine bağlı olduğunu ifade eden Pezeşkiyan, anlaşma maddelerinin tam olarak uygulanmasının kritik önemde olduğunu kaydetti.

Pezeşkiyan ayrıca, müzakere sürecindeki ilerlemenin sözlü açıklamalarla değil, tarafların sorumluluklarını fiilen yerine getirmesiyle ölçüleceğini belirtti. Bu açıklama, İran ile ABD arasında devam eden diplomatik temasların geleceğine ilişkin dikkat çeken bir mesaj olarak değerlendirildi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her ay yapılan Finansal Hizmetler Güven Endeksi (FHGE) anketi sonuçları açıklandı.

Bankanın ankete ilişkin değerlendirmesi şöyle:

2026 yılı Haziran ayında FHGE, bir önceki aya göre 1,2 puan azalış kaydederek 152,9 seviyesinde gerçekleşmiştir.

Endeksi oluşturan anket sorularına ait yayılma endeksleri incelendiğinde, son üç aydaki iş durumu ile hizmetlere olan talebin FHGE'yi azalış yönünde etkilediği, gelecek üç aydaki hizmetlere olan talep beklentisinin ise FHGE'yi artış yönünde etkilediği görülmektedir.

İş durumu ve hizmetlere olan talebe ilişkin değerlendirmelere göre, son üç ayda iş durumunda iyileşme olduğu yönündeki değerlendirmelerin bir önceki aya kıyasla zayıfladığı gözlenmektedir. Son üç ayda hizmetlere olan talepte artış olduğu yönündeki değerlendirmelerin zayıfladığı, gelecek üç ayda hizmetlere olan talepte artış olacağı yönündeki beklentilerin ise güçlendiği görülmektedir.

İstihdama ilişkin değerlendirmelere göre, son üç ayda istihdamda artış olduğunu bildirenler lehine olan seyrin bir miktar güçlendiği, gelecek üç ayda istihdamda artış olacağını bekleyenler lehine olan seyrin ise zayıfladığı gözlenmektedir.

2026 yılı Haziran ayında, NACE Rev.2 sektör sınıflamasına göre 'Finans ve Sigorta Faaliyetleri' sektöründe güven endeksleri alt sektörler itibarıyla değerlendirildiğinde, bir önceki aya göre '64-Finansal Hizmet Faaliyetleri (sigorta ve emeklilik fonları hariç)', '65-Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Fonları (zorunlu sosyal güvenlik hizmetleri hariç)' ve '66-Finansal Hizmetler ile Sigorta Faaliyetleri için Yardımcı Faaliyetler' sektörlerinde sırasıyla 0,1, 11,9 ve 10,9 puanlık azalış olduğu gözlenmektedir

Dün yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,4670'ten tamamlamıştı.

Dolar/TL, saat 09.45 itibarıyla yatay seyirle 46,4800 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla avro/TL yüzde 0,1 artışla 53,1410'dan ve sterlin/TL önceki kapanışına göre yüzde 0,1 düşüşle 61,5500'dan işlem görüyor.

Dolar endeksi yatay seyirle 101,1 seviyesinde bulunuyor.

ABD-İran hattındaki olumlu diplomatik gelişmelere karşın ABD Merkez Bankasının (Fed) şahin para politikası duruşunu gelecek yıl da sürdüreceğine ilişkin beklentilerin güçlenmesi varlık fiyatlamalarında ön planda yer alıyor.

Fed'in geçen haftaki 'şahin' toplantısının ardından faiz artırımı beklentilerinin güçlendiğine işaret eden analistler, söz konusu verilerde bankanın gelecek dönemde atacağı para politikası adımlarına dair daha fazla ipucu aranacağını söyledi.

Bu gelişmelerin yanı sıra bugün dünya genelinde açıklanacak sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin de ekonomilerin gidişatına ilişkin bilgi sağlaması bekleniyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi ve finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerinin, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verilerinin takip edileceğini belirtti.

Dün ons fiyatındaki artışla paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışın yüzde 1,3 üstünde 6 bin 204 liradan tamamlamıştı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.35 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 1,8 altında 6 bin 152 lira seviyesinde işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 260 liradan, Cumhuriyet altını da 40 bin 833 liradan satılıyor.

Altının ons fiyatı, bugün yüzde 1,8 düşüşle 4 bin 117 dolardan işlem görüyor.

Altın fiyatları, ABD Merkez Bankasının (Fed) bu yıl faiz artırımı yapacağı beklentisiyle güçlenen doların ve yükselen tahvil faizlerinin etkisiyle düşerken Orta Doğu'da kalıcı barış sağlanması için ABD ile İran arasında süren görüşmeler de varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici oluyor.

Altın, yakın zamanda düşen petrol fiyatlarından bir nebze destek bulsa da doların gücünü koruması değerli metal üzerinde satış baskısının devam etmesine neden oluyor.

Analistler, bu hafta açıklanacak ABD'nin ilk çeyreğe ilişkin nihai büyüme ve kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verilerinin yatırımcıların odağında bulunduğunu belirtti.

Fed'in geçen haftaki 'şahin' toplantısının ardından, faiz artırımı beklentilerinin güçlendiğine işaret eden analistler, söz konusu verilerde bankanın gelecek dönemde atacağı para politikası adımlarına dair daha fazla ipucu aranacağını söyledi.

Öte yandan bugün yurt içinde sektörel enflasyon beklentileri başta olmak üzere yoğun veri gündemi, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi verisi takip edilecek.

Dün dar bir bantta hareket eden Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yatay seyirle 14.729,65 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 80,52 puan ve yüzde 0,55 azalışla 14.649,12 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,66, holding endeksi yüzde 0,42 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 0,24 ile orman kağıt basım, en çok gerileyen ise yüzde 2,07 ile madencilik oldu.

ABD-İran hattında barış sürecine yönelik ilerleme sağlanması petrol fiyatları ve enflasyon görünümü açısından destekleyici olsa da anlaşmanın kırılgan zeminde ilerlemesi ve ABD Merkez Bankası'na (Fed) yönelik faiz artırım beklentilerinin yeniden güçlenmesi, küresel piyasalarda risk iştahının sınırlı kalmasına neden oluyor.

Bu çerçevede piyasaların jeopolitik iyimserlik ile sıkı para politikası endişeleri arasında denge arayışını sürdürdüğü görülüyor.

Savaşın enflasyon ve büyüme beklentilerini değiştirmesiyle ileriye dönük şahinleşen para politikalarına yönelik öngörülerin kuvvetlenmesi piyasalarda risk algısının yükselmesine neden oluyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi ve finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerinin, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.400 puanın destek, 14.900 ve 15.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Dün 81,50 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 77,52 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.15 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 1,1 azalarak 76,66 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 73,13 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD ile İran arasında yürütülen barış görüşmelerinin ardından Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının yeniden normale döneceğine yönelik beklentilerin güçlenmesiyle salı günü düşüşünü sürdürüyor.

Beyaz Saray'da Oval Ofis'te düzenlenen bir imza töreninde gazetecilerin sorularını yanıtlayan ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen sürecin olumlu ilerlediğini belirterek 'Eğer İran anlaşmanın gereklerini yerine getirmez ya da uygun davranmazsa yapmam gerekeni yaparım.' dedi.

ABD'nin ilk barış görüşmelerinin ardından ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren 60 günlük geçici genel lisansın yayımlandığını duyurdu. İran'a yönelik yaptırımlarda 60 günlük muafiyet tanıması ve daha geniş kapsamlı anlaşma çerçevesinde Lübnan'da çatışmaların durduğuna ilişkin açıklamaların etkisiyle pazartesi günü yüzde 3'ten fazla gerilemişti.

Uluslararası gemi takip verilerine göre, yaklaşık 2 milyon varil petrol taşıyan iki ham petrol tankeri dün Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaptı. Bu durum, pazar günü geçiş güvenliğine ilişkin endişeler nedeniyle zayıflayan trafik akışının yeniden toparlanmaya başladığına işaret etti.

Dün açıklamalarda bulunan Trump da Hürmüz Boğazı'nın açık tutulduğunu ve açık kalacağını ifade etti.

Analistler, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerde belirgin artış yaşanmasının piyasalarda hem fiziksel petrol ticaretinin hem de diplomatik ilerlemenin göstergesi olarak değerlendirildiğini belirtti.

Orta Doğu'da kalıcı barış sağlanması için ABD ile İran arasındaki görüşmeler devam ediyor.

Brent petrolde teknik olarak 77,6 doların direnç, 76,2 doların ise destek olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Danışmanlık faaliyeti yürüten bazı şirketlere ait çevrim içi muhasebe sistemleri üzerinde inceleme yapan ekipler, söz konusu şirketler aracılığıyla göçmen kaçakçılığına yönelik faaliyetlerin yürütüldüğünü ve usulsüz yöntemlerle çok sayıda yabancı uyruklu kişi adına ikamet izni temin edildiğini tespit etti.

Çalışmaların devamında şüphelilerin ikamet izni başvurularında kullanılan belgeler üzerinde tahrifat yaptıkları, gerçeğe aykırı nitelikte veya tamamen sahte belgeler düzenledikleri belirleyen ekipler, gerçeğe aykırı taahhütnameler kullanılarak ilgili kamu kurumlarının yanıltıldığını ve bu yöntemlerle göçmen kaçakçılığı suçunun organize şekilde işlendiğini ortaya çıkardı.

Ekipler, çalışmaların tamamlanmasının ardından şüphelilerin yakalanmasına yönelik İstanbul merkezli 8 ilde düzenledikleri eş zamanlı operasyonda 64 zanlıyı gözaltına aldı.

Şüpheliler, işlemleri için emniyete götürüldü.

Teknik direktör Vincenzo Montella yönetimindeki antrenman koşu çalışmasıyla başladı. Top kapma ile süren idmanın basına kapalı bölümünde ise ABD karşılaşması için taktik çalışıldığı belirtildi.

Millilerin antrenmanını TFF Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu ve TFF Genel Sekreteri Abdullah Ayaz da izledi.

A Milli Futbol Takımı, bu akşam TSİ 21.00'de Phoenix'ten kalkacak uçakla ABD maçı için Los Angeles'a hareket edecek.

Ay-yıldızlı ekip, Dünya Kupası'ndaki son maçını 26 Haziran TSİ 05.00'te Los Angeles'ta ABD ile oynayacak.

Habere göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun "güney Lübnan'daki güçlerin tam hareket özgürlüğüne sahip olduğu" iddiasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump İsrail'e sadece Lübnan'da değil diğer alanlarda da kısıtlamalar getirdi.

Üstelik ABD'nin İsrail'e yönelik kısıtlamaları birçok cephede genişledi. İsrailli siyasetçiler de orduya Lübnan'da izin verilen ve yasaklanan hareketlerin kapsamını belirten direktifler verdi.

Bu direktiflerle, "Sarı Hat" olarak adlandırılan bölge içinde hareket özgürlüğüne izin verilirken, başkent Beyrut ve Lübnan'ın güneyindeki Sur kenti gibi daha uzak bölgelerde operasyonlar yasaklandı.

İsrail'in Gazze cephesindeki faaliyetlerine de yer verilen habere göre, İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, Gazze Şeridi'ndeki gelişmeleri görüşmek üzere üst düzey ordu komutanlarıyla bir toplantı gerçekleştirdi.

Bu toplantının ana gündemini ise "Hamas'ın artan gücü" oluşturdu.

Toplantıda Hamas'ı silahsızlandırmayı amaçlayan ve farklı yoğunluklarda gerçekleştirilebilecek geniş çaplı bir askeri operasyon başlatılması konusu masaya yatırıldı.

Ancak toplantıya katılanlar, Trump'ın Gazze'de herhangi bir geniş çaplı operasyona karşı çıkabileceği ve Hamas'ın silahsızlandırılması konusunda esneklik gösterebileceği yönünde endişelerini dile getirdi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Katz ve Zamir'in yanı sıra İsrail ordusunun Kuzey Cephesi Komutanı Tümgeneral Rafi Milo'nun da katıldığı bir toplantının akabinde ortak yazılı açıklama yapıldı.

Açıklamada, İsrail ordusunun, askerlerine ve vatandaşlarına yönelik her türlü tehdidi engellemek, terör altyapısını yok etmek ve Lübnan'ın güneyindeki "güvenli bölgedeki" varlığını korumak için kararlılıkla çalışmaya devam edeceği kaydedildi.

Netanyahu ve Zamir'in, "İsrail vatandaşlarının ve askerlerinin güvenliğinden hiçbir taviz verilmeyeceğini ve bunun her zaman öncelikler listesinde ilk sırada yer alacağını" söylediği aktarıldı.

İsrail Ordu Radyosu ise ortak açıklamanın, İsrail siyasetinde "askerlerin elinin bağlanması ve Lübnan'da İsrail ordusuna uygulanan ağır kısıtlamalarla" ilgili eleştirilerden duyulan endişeyi ortaya koyduğunu belirtti.

İsrail Kanal 13 televizyonunun haberinde, ABD'nin, İsrail'e Lübnan'da verdiği "sınırsız hareket" yetkisinin sona erdiği öne sürülmüştü.

İsrail, 2023'ten bu yana yaşanan saldırılarda Lübnan'ın güneyinde Gazze'deki Sarı Hat'a benzer bir tampon bölge oluşturdu.

Gazze'dekine benzer şekilde Lübnan'ın güneyindeki köyler boşaltıldı ve yıkıldı. Böylelikle İsrail, oluşturduğu bu yeni tampon bölgeyle sınır hattını Lübnan içlerine doğru 10 kilometre daha genişletmiş oldu.

İsmi paylaşılmayan ABD'li yetkili, konuya ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Yetkili, CENTCOM'un Lübnan'daki "çatışma durumunu eş zamanlı incelemek üzere izleme mekanizması" başlattığını belirterek amaçlarının "şiddetin sona ermesi" olduğunu aktardı.

Bu adımın, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile telefon görüşmeleri sonrası atıldığını kaydeden yetkili, "İsrail ve Lübnan'ın iki egemen devlet olarak görüşmesini ve barış ile güvenlik için bir yol bulmalarını sağlıyoruz. Görüşmeler, iki ülke arasında kapsamlı bir barış ve güvenlik anlaşmasına doğru ilerlemeye devam edecek." ifadelerini kullandı.

Yetkili, detayların yakında paylaşılacağını belirtti.

“İran Büyük Kayıplar Verdi”

İran’ın ABD karşısında herhangi bir kozunun kalıp kalmadığı yönündeki soruya yanıt veren Trump, Tahran’ın ciddi kayıplar yaşadığını savundu. İran’ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde zayıfladığını öne süren Trump, “Donanmaları gitti, hava kuvvetleri gitti, liderleri öldü, ekonomileri çöktü.” dedi.

Trump ayrıca İran’ın füze, insansız hava aracı ve hava savunma sistemlerinin de ağır darbe aldığını iddia etti.

“Hürmüz Boğazı Açık Kalacak”

Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasının önemli bir kazanım olduğunu belirten Trump, “İki önemli sonuç elde ettik. Birincisi Boğaz açık ve açık kalacak. İkincisi ise İran hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmayacak.” değerlendirmesinde bulundu.

ABD’nin bölgedeki askeri üstünlüğüne vurgu yapan Trump, Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrole sahip olduklarını savunarak, gerektiğinde İran’a yönelik deniz ablukasının yeniden devreye alınabileceğini ifade etti.

Netanyahu Sorusuna: “Sorunları Çok Hızlı Çözerim”

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun İsrail ordusunun Lübnan’daki varlığını sürdüreceğine yönelik açıklamalarının bölgesel istikrara etkisi sorulan Trump, doğrudan değerlendirme yapmaktan kaçındı.

“Ben sorun çözen biriyim, sorunları çok hızlı çözerim.” diyen Trump, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun yürüttüğü diplomatik girişimleri överek yönetiminin bölgedeki sorunları çözebilecek kapasiteye sahip olduğunu savundu.

İsviçre Görüşmelerine Övgü

Trump, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İsviçre’de yürüttüğü temasları da başarılı bulduğunu belirterek, “Çok zeki bir adam, harika bir iş çıkardı.” ifadelerini kullandı.

Cumhuriyetçi yönetimin dış politika ve ulusal güvenlik alanlarında güçlü bir kadroya sahip olduğunu ileri süren Trump, Demokrat Parti’yi de eleştirdi.

Kolombiya Seçimlerine Destek

Kolombiya’daki cumhurbaşkanlığı seçimlerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, desteklediği Espriella’nın seçimi kazanmasını memnuniyetle karşıladığını söyledi.

“Kazanması beklenmiyordu ama kazandı, hem de açık ara. Bu benim için bir onurdu.” diyen Trump, yeni dönemde Kolombiya ile ABD arasındaki ilişkilerin daha da güçleneceğini ifade etti.

Starmer’a Enerji ve Göç Eleştirisi

Trump, istifasını sunduğu belirtilen İngiltere Başbakanı Keir Starmer hakkında da açıklamalarda bulundu. Starmer’ın “iyi bir adam” olduğunu söyleyen Trump, enerji politikaları ve göç yönetimi konusunda İngiliz lideri eleştirdi.

İngiltere’nin Kuzey Denizi’ndeki enerji kaynaklarını yeterince kullanmadığını savunan Trump, “Enerji ve göç konularında kendine çok büyük zarar verdi.” değerlendirmesinde bulundu.

Kuantum Teknolojilerine İki Yeni Kararname

Öte yandan Trump, Beyaz Saray’da düzenlenen törende kuantum teknolojilerine yönelik iki yeni başkanlık kararnamesi imzaladı.

Kararnamelerden ilki, önümüzdeki beş yıl içinde gelişmiş kuantum bilgisayarları, sensörler ve ağ teknolojilerinin geliştirilmesini hedefleyen ulusal bir girişimi başlatıyor. İkinci kararname ise federal kurumların bilgisayar sistemlerinin 2031 yılına kadar kuantum kriptografisi tabanlı güvenlik altyapısına geçirilmesini öngörüyor.

Su kaynaklarının şeffaf ve etkin yönetiminin yarınlara bırakacakları en büyük miras olduğunu belirten Yumaklı, şunları kaydetti:

'Bu doğrultuda vatandaşlarımızın, üreticilerimizin ve tüm paydaşlarımızın su kaynaklarımızın mevcut durumunu anlık takip edebileceği sistemi bugün itibarıyla kullanıma sunuyoruz. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğümüz (DSİ) Türkiye genelindeki ve 4 büyük şehrimizdeki barajların aktif doluluk oranlarını bugünden itibaren günlük paylaşacak. Şeffaflık ilkemiz doğrultusunda, veriye dayalı yönetim anlayışımızla, iklim değişikliğinin etkilerine karşı suyumuzun her damlasını korumaya ve geleceğe güvenle taşımaya kararlıyız.'

Yumaklı'nın paylaşımında yer alan bilgiye göre, barajların doluluk oranlarına ilişkin detaylar DSİ'nin 'http://yagisbarajdoluluk.dsi.gov.tr' sayfasından paylaşılacak.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat güne yüzde 0,73 düşüşle 16.975,00 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı seyreden haziran vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,23 azalışla 17.099,00 puandan tamamladı. Endeks kontratı akşam seansında da düşüşünü sürdürerek 17.081,00 puandan işlem gördü.

Haziran vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,73 azalışla 16.975,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, ABD-İran hattındaki olumlu diplomatik gelişmelere karşın, ABD Merkez Bankasının (Fed) şahin para politikası duruşunu gelecek yıl da sürdüreceğine ilişkin beklentilerin güçlenmesi ve teknoloji şirketlerinin artan nakit ihtiyacına ilişkin endişeler fiyatlamaları zorlaştırıyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi ve finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerinin, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 16.900 ve 16.800 puanın destek, 17.100 ve 17.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Küresel piyasalarda, ABD-İran hattındaki olumlu diplomatik gelişmelere karşın, ABD Merkez Bankasının (Fed) şahin para politikası duruşunu gelecek yıl da sürdüreceğine ilişkin beklentilerin güçlenmesi ve teknoloji şirketlerinin artan nakit ihtiyacına ilişkin endişeler fiyatlamaları zorlaştırıyor.

Orta Doğu'da kalıcı barış sağlanması için ABD ile İran arasındaki görüşmeler sürüyor. Taraflar arasındaki diplomatik temaslarda ilerleme sağlanırken, Katar ile Pakistan, ABD ve İranlı yetkililerin 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varmayı hedefleyen bir yol haritası üzerinde mutabık kaldıklarını açıkladı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren 60 günlük geçici bir genel lisans yayımlandığını duyurdu.

Savaşın enflasyon ve büyüme beklentilerini değiştirmesiyle ileriye dönük şahinleşen para politikalarına yönelik öngörülerin kuvvetlenmesi piyasalarda risk algısının yükselmesine neden oldu.

Analistler, bu hafta açıklanacak ABD'nin ilk çeyrek nihai büyüme verileriyle Fed'in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi verilerinin yatırımcıların odağında bulunduğunu belirtti.

Fed'in geçen haftaki 'şahin' toplantısının ardından, faiz artırımı beklentilerinin güçlendiğine işaret eden analistler, söz konusu verilerde bankanın gelecek dönemde atacağı para politikası adımlarına dair daha fazla ipucu aranacağını söyledi.

Bu gelişmelerin yanı sıra bugün dünya genelinde açıklanacak sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin de ekonomilerin gidişatına ilişkin bilgi sağlaması bekleniyor.

Öte yandan yakın zamanda Nasdaq'ta işlem görmeye başlayan SpaceX, şirketin ilk teminatsız kıdemli tahvil satışına başlayacağını ve satıştan elde edilecek gelirin mevcut köprü kredisi borçlarının kapatılması için kullanılacağını duyurdu.

Söz konusu gelişme yapay zeka ve teknoloji şirketlerinde borçlanma ve nakit ihtiyacı baskısının oluşabileceğine yönelik soru işaretlerini artırdı.

- Dolar endeksi yükselişini 4. işlem gününe taşıdı

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde yaklaşık 5 baz puan yükselişle yüzde 4,51'e çıkarkeni yeni işlem gününde ise yüzde 4,50'de dengelendi.

Fed'e yönelik faiz artırımı ihtimallerin artmasıyla dolar endeksi kritik 100 seviyesinin üzerinde kalmayı sürdürüyor. Endeks, dün yüzde 0,2 artışla 101 seviyesine çıkarak yükselişini 4. işlem gününe taşıdı. Dolar endeksi yeni günde ise yatay seyreidiyor.

Yükselen tahvil faizi ve güçlenen dolar altın fiyatlarında geri çekilmeyi hızlandırdı. Altının ons fiyatı şu sıralarda yüzde 1,7 düşüşle 4 bin 120 dolardan alıcı buluyor. Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,5 azalışla 77,3 dolarda seyrediyor.

Kurumsal tarafta yapay zeka sektöründe 'yetenek savaşları' da fiyatlamalarda etkili oluyor. Son günlerde iki önemli araştırmacısının rakiplere geçmek üzere şirketten ayrılması üzerine Alphabet'in hisseleri de yüzde 5 düşüş gösterdi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın ülkenin mühimmat stoklarının durumunu görüşmek üzere ana yüklenicileri ve ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkililerini Beyaz Saray'a çağırdığına dair haber sonrasında bazı savunma şirketlerinin hisseleri düştü.

Lockheed Martin hisseleri yüzde 3,4, L3Harris Technologies hisseleri yüzde 3, Northrop Grumman hisseleri yüzde 2,7, RTX Corp. yüzde 2 ve General Dynamics yüzde 1,9 geriledi.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,37, Nasdaq endeksi yüzde 1,33 düşerken Dow Jones endeksi yüzde 0,29 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

- Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsaları ABD-İran müzakerelerindeki gelişmelere ve İngiltere'deki siyasi belirsizliklere ilişkin haberlerle karışık bir seyir izledi. Bölgede Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın konuşması yakından takip edildi.

Enflasyonun orta vadeli yüzde 2 hedefiyle istikrara kavuşmasını sağlamak için, haziran toplantısında üç ana ECB faiz oranını 25 baz puan artırma kararını aldıklarını anımsatan Lagarde, 'Bu kararla, savaşa bağlı belirsizliği yönetmek için iyi bir konumda kalmaya devam ediyoruz.' dedi.

Öte yandan İngiltere Başbakanı Keir Starmer, partisinin kendisini gelecek seçimde lider olarak görmek istemediğini belirterek görevinden istifa ettiğini açıkladı.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,72, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,62 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,25 gerilerken İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yatay seyretti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif seyirle başladı.

- Asya borsaları negatif seyrediyor

ABD ve Avrupa tarafındaki risk algısının yeni günde Asya'ya taşınmasıyla bölge piyasaları negatif seyrediyor. Yapay zeka ve teknoloji odaklı Güney Kore'de Kospi endeksinin yüzde 7,4 düşmesi dikkati çekti.

Analistler, yapay zeka şirketlerine yönelik mevcut soru işaretlerinin yeniden belirmesinin yanı sıra yatırımcıların kar alma güdülerinin de devreye girmesini Kospi endeksindeki sert düşüşün nedenleri arasında gösterdi.

Öte yandan bölgede bugün açıklanan verilere göre, Japonya'da haziran ayı imalat sanayi PMI 54,9 ile beklentileri aştı. Ülkede hizmet sektörü PMI 51,8 ve bileşik PMI 52,5 ile önceki aya göre hızlanmaya işaret etti.

Bunun yanı sıra dolar/yen paritesi 161,9'a çıkarak 3 Temmuz 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine yükseldi.

Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile küresel finans piyasalarını görüşmek üzere çevrimiçi bir toplantı gerçekleştirdi. Katayama yaptığı açıklamada, 'Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler ve bu faktörlerin potansiyel etkileri de dahil olmak üzere küresel finans piyasalarını çevreleyen durumu görüştük' dedi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 7,4, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,6 düştü.

- Borsa günü yatay seyirle tamamladı

Dün, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, yatay seyirle 14.729,65 puandan günü tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,11 geriledi.

Dolar/TL dünü 46,4670'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,4760'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi ve finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülüklerinin, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.400 puanın destek, 14.900 ve 15.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, haziran ayı finansal hizmetler güven endeksi

10.30 Almanya, haziran ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI

11.00 Avro Bölgesi, haziran ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI

11.30 İngiltere, haziran ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI

14.30 Türkiye, nisan ayı finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri

16.45 ABD, haziran ayı imalat sanayi/hizmet sektörü/bileşik PMI

17.00 ABD, haziran ayı Richmond Fed imalat sanayi endeksi

Bir ülke net borç verici konumundaysa, ekonomideki toplam tasarruflar toplam yatırımlardan fazladır. Bu durumda ülke, tasarruf fazlasını yurt dışına yönlendirir ve dış dünyaya net finansal kaynak aktarır. Bu durum genellikle cari fazla veren ekonomilerde görülür.

Bir ülke net borç alıcı konumundaysa, toplam yatırımlar tasarruflardan fazladır. Bu durumda yatırımları finanse etmek için dış kaynak kullanımına ihtiyaç duyulur. Bu durum genellikle cari açık veren ekonomilerde görülür.

IMF ve diğer uluslararası kuruluşlar bu kavramları kullanarak ülkelerin tasarruf-yatırım dengesini, cari işlemler dengesini ve dış finansman ihtiyacını değerlendirir.

Makroekonomide temel ilişki şöyledir:

Net Borç Verme / Net Borç Alma = Tasarruflar (S) − Yatırımlar (I)

Buna göre:

• S > I ise ekonomi net borç vericidir.

• S < I ise ekonomi net borç alıcıdır.

Aynı ilişki cari işlemler dengesiyle de bağlantılıdır:

Cari İşlemler Dengesi ≈ Tasarruflar (S) − Yatırımlar (I)

Dolayısıyla ekonomi net borç alıcı konumundadır ve yaklaşık 50 milyar dolarlık net dış kaynak girişine, başka bir ifadeyle dış finansmana ihtiyaç duymaktadır.

Türkiye ekonomisi tarihsel olarak çoğu dönemde cari açık veren bir ekonomi olduğu için genellikle net borç alıcı konumundadır.

Bir ekonomide 2026 yılında verilerin şöyle olduğunu varsayalım:

GSYH = 2 trilyon dolar

S = 450 milyar dolar,

I = 500 milyar dolar

S − I = −50 milyar dolar olup bu tutar GSYH'nin yüzde 2,5'ine karşılık gelmektedir. Dolayısıyla ekonomi net borç alıcı konumundadır ve yaklaşık 50 milyar dolarlık net dış kaynak girişine ihtiyaç duymaktadır.

Bu ihtiyaç aynı tutarda dış borçlanma yapılacağı anlamına gelmez. Dış finansman ihtiyacı; doğrudan yabancı yatırımlar, yabancıların hisse senedi ve tahvil yatırımları, bankaların ve şirketlerin kullandığı dış krediler, ticari krediler ve diğer sermaye girişleri aracılığıyla da karşılanabilir.

Bu örnek ülkenin net borç alıcı konumundan çıkabilmesi ya da dış kaynak arayışlarını azaltabilmesi için önünde iki seçenek vardır: İç tasarruf oranını artırmak ya da yatırımlarını azaltmak. Tasarrufların artırılması için hanehalkı ve şirket tasarruflarını teşvik eden politikalar uygulanabilir; kamu tasarruflarının artırılması ise çoğu zaman bütçe açığının azaltılmasını ve dolaylı olarak daha yüksek vergi gelirlerini veya daha düşük kamu harcamalarını gerektirir. Yatırımların kısılması ise büyümenin düşmesiyle sonuçlanır. Bu nedenle hızlı büyüme ihtiyacı olan ekonomiler açısından bu seçenek önemli maliyetler yaratabilir.

Türkiye 2024 ve 2025 yıllarında yatırım artışını yavaşlatıp büyümesini potansiyel büyüme oranı olan yüzde 5'in altına düşürerek (2024'te yüzde 3,3, 2025'te yüzde 3,6) cari açığını kontrol etti. 2026 yılında da benzer bir durum yaşanması bekleniyor. Tahminler büyümenin yüzde 2,8 - 3,0 dolayında olacağını gösteriyor.

Türkiye gibi hızlı büyüme ihtiyacı olan bir ekonomi açısından büyümenin yavaşlaması önemli bir maliyet yaratır. Buna karşılık burada yanıtlanması gereken kritik soru şudur: Yatırım artışını yavaşlatmış ve büyümesini potansiyel büyümesinin altına düşürmüş olan bir ekonomi bu üç yılda GSYH'sini 1.358 milyar dolardan 1.658 milyar dolara nasıl çıkarmış olabilir? Daha önce de çeşitli defalar değindiğimiz gibi bunun temel nedeni, yüksek enflasyonun GSYH'yi cari fiyatlarla hızla büyütmesi ve döviz kurunun enflasyona kıyasla daha yavaş artmasıdır. Böylece dolar cinsinden GSYH, reel büyümenin tek başına açıklayabileceğinden çok daha hızlı artmaktadır.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Çin'in sanayisini hem gelişmiş teknoloji ürünlere yönlendirmesi hem ileri teknoloji geliştirmesi hem de bu işleri rakiplerine kıyasla daha düşük maliyetle yapması tedirginlik veriyor. Son yazımda Fransa Planlama Teşkilatı'nın yenilerde yayımlanan bir çalışmasına dikkat çekmiştim. Üzerinden birkaç ay geçmeden yeni bir rapor daha çıktı. Başlığı şöyle: Çin'in 15. Beş Yıllık Kalkınma Planı: Pekin Hızlanıyor, Peki ya Biz?

Amacım Türkiye'ye bakmak

Bu raporu değerlendirmek üzere bu yazıyı kaleme almıyorum. Amacım 'aynaya bakmak'; Fransa Planlama Teşkilatı'nın 'ya biz? sorusundaki 'biz'i biz yapmak; yani Türkiye'ye bakmak.

Önce şu gerçeği bir kez daha yinelemekte fayda var: Makroekonomik istikrarı kalıcı olarak sağlamadan Çin'in yaptıklarını -hadi imkânsız demeyeyim- yapmak çok zor. Çünkü o istikrarsızlığı doğuran sadece ekonomi politikasındaki maceralar değil, aynı zamanda yapısal sorunlar ve anlayış. Mesela 1994'e gidin; döviz kurunu birkaç ayda üç katına çıkarıp enflasyonu yüzde 60'lardan yüzde 140'lara sıçratan elbette ekonomi politikasıydı ama o politikanın uygulanmasına yol açan bir kurumsal yapı vardı. Yüksek kamu açıklarının Merkez Bankası tarafından finanse edilmesi serbestti. Dahası, bütçe açığı çok yüksekti.

Anlayış kısmı da önemli. İnternette aratılınca hemen bulunuyor: Mesela rahmetli Turgut Özal'ın Kasım 1987 genel seçimlerinden önce söylediği meşhur söz: 'Ben seçimden önce zam yapacak kadar enayi miyim?' Evet, öyle de oldu. 1987'nin ilk on bir ayında fiyatlarını kamunun belirlediği çoğu mal ve hizmet ürününe zam yapılmadı. O sırada yıllık enflasyon yüzde 35 dolaylarındaydı. Seçim biter bitmez yüzde 20'yi aşan zamlar yapıldı. Enflasyon beş ay sonra yüzde 75'e, sonra da yüzde 85'e fırladı. Rahmetli Demirel'in de mümtaz bir sözü var: 'Kim ne veriyorsa ben beş fazlasını veriyorum.' Ya da 2023 seçimleri öncesindeki 1-1,5 yıllık döneme bakalım: Enflasyon yüzde 80'lerde, kredi faizleri yüzde 10'un altında. Sonrasını biliyoruz. Üç yıldır o dönemde oluşan tahribat onarılmaya çalışılıyor ama amaçlanan hedeflere ulaşılamıyor.

Şöyle de düşünülebilir: Türkiye'nin temel ekonomik sorunları belli. Bir kısmının çözümü oldukça kolay, bir kısmı için bayağı uğraşmak gerekiyor. Verimliliği artırmak, daha yüksek teknolojili bir üretim yapısına geçmek ve böylelikle ihracat pazarlarımızdaki ülkelerin gelirleri artarken bizden çok daha fazla mal almalarını sağlamak kolay iş değil. Özenle hazırlanmış bir sanayi politikası gerekiyor. Bunu yapabilecek liyakatli kadrolarınız var mı? Kaldı ki tek başına liyakat yeterli değil. Gerekli koşul, o olmadan olmuyor ama yeterli değil. Süreç içinde 'kaybedenler' olacak zira bazı sektörler küçülecek. Oralarda çalışanları yeni alanlarda nasıl istihdam edeceksiniz? Beceri artırıcı programlar uygulayabilecek misiniz? O uzmanların önerecekleri politikaların siyaseten yapılabilirlikleri önemli. O politikaları uygulayacak siyasi sabır var mı? Önemli bir süreye ihtiyaç var. Ama o sürede birkaç seçim yaşanacak. Kolay iş değil kısacası.

Aynı özü farklı biçimlerde ele almak yararlı bir iş

Ama kısa sürede yapılacak işler de var. Onları yapıyor muyuz peki? Bir kısmını bu siyasi ortamda yapmıyoruz, ne yapması, o sorunları giderek ağırlaştırıyoruz. Yargı sistemi mesela. Hızlı çalışmamasından şikâyet edilirken şimdi bir de ne kadar adil olduğu sorusu gündemde. Ya da ihale yasasını alın; değiştirmek çok mu zor? Değil ama değiştirilmiyor. Hep dönüp dolaşıp aynı yere geliyorum. Olsun; aynı özü farklı biçimlerde ele almak yararlı bir iş. Böyle de devam edeceğim.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

TÜİK, enflasyon hesaplamasında kullanılan bu yıla ilişkin madde ağırlıkları konusunda 3 Şubat'ta X hesabımdan yaptığım paylaşımları gerekçe göstererek 50 bin liralık manevi tazminat davası açmıştı. İşte bu dava reddedildi. Dün yapılan duruşmaya Avukatım Ali Erdem Gündoğan ile birlikte katıldık. Mahkeme davayı karara bağladı ve manevi tazminat talebinin reddine karar verdi. Önce bu dava niye açılmıştı, oradan başlayıp neler olup bittiğini özetleyeyim.

TÜİK web sayfasında köklü bir değişikliğe gitti ancak bu değişiklikle ilgili olarak kamuoyu daha önceden bilgilendirilmedi. 3 Şubat'taki ocak ayı enflasyonuyla birlikte açıklanan 2026'nın yeni TÜFE ağırlıklarına ulaşmakta bu yüzden bir süreliğine yaygın bir sorun yaşandı. Karşımızda yepyeni bir sayfa yapısı ve hangi veri nerede, bilinmiyor. Veriler başka bir yere mi taşındı, yoksa artık açıklanmayacak mı, belli değil.

TÜİK, enflasyonla ilgili olarak sürekli veri karartma eğilimi içinde olduğu için de ağırlıklara bir süreliğine ulaşılamaması, yeni bir veri karartma olarak yorumlandı. Ben de öyle yorumladım.

Nasıl yorumlamayayım ki; TÜİK 2022 nisanından itibaren önce madde fiyatlarını gizledi, daha sonra madde ağırlıklarını da gizlemeye başladı. Bunu bildiğim için 3 Şubat'ta ilk bakışta ana sektör ağırlıkları dışındaki hiçbir detayı göremeyince aklıma ilk gelen 3'lü, 4'lü ve 5'li alt sınıf endekslerinin de gizlendiği oldu.

Bu verileri belki ben göremiyorumdur düşüncesiyle TÜİK'i aradım. Yanıt alamadım. Bir süre bekledim ancak dönüş olmayınca sosyal medyada TÜİK'in ana sektörler dışındaki ağırlıkları da gizlediğine ilişkin iki paylaşım yaptım. Bir süre sonra Birgün gazetesinden meslektaşım Havva Gümüşkaya aradı ve benim göremediğim detayların değişen web sayfasında başka yerde bulunduğunu söyledi. Bunun üzerine hemen o iki paylaşımımı sildim ve 'Düzeltme ve özür' başlıklı yeni bir paylaşım yaparak gerçek durumu aktardım. Ancak özrü, tabii ki TÜİK'ten değil, X hesabımdaki takipçilerimden dilemiştim.

Sonuçta o iki paylaşımım sistemde herhalde 40-45 dakika, hadi bilemediniz en fazla bir saat kaldı.

TÜİK benim paylaşımlarımı görmüş ama ellerinde her türlü iletişim bilgim olmasına rağmen açıp bana gerçek durumu söylemek yerine bu paylaşımlarımın kopyasını almayı tercih etmiş. Gerçeğin ne olduğu söylense biliyorlar ki ben gereken düzeltmeyi yapacağım. Peki TÜİK niye bunu tercih etmemiş de o süreyi mesajlarımın kopyasını almakla geçirmiş?

Amaç üzüm yemek değilse:

TÜİK bana karşı açtığı davada çok özet olarak kurumun kişilik haklarına ağır bir saldırı gerçekleştirdiğimi öne sürdü. Bunu nasıl yapmışım; 3 Şubat'taki o iki paylaşımımla.

TÜİK, daha sonra o paylaşımlarımı sildiğimi ve düzeltme yaptığımı da biliyor, çünkü dava dilekçesinde söz konusu paylaşımlar için 'Silinmekle birlikte' diye bir ifade var.

Demek ki TÜİK o mesajların daha kısa zamanda silinmesini sağlayabilecekken bunu yapmadı. Oysa ben bir telefon mesafesindeyim.

TÜİK bunu niye yapmadı acaba?

Ne yani TÜİK 'kişilik haklarına yapıldığını ileri sürdüğü ağır saldırı'nın daha da pekişmesini mi bekledi? 'Alaattin Aktaş bunca yıldır bizi eleştiren bir dizi sosyal medya paylaşımı yaptı, köşesinde onlarca yazı yazdı, hiçbirinde bir hata bulamadık, işte şimdi sosyal medyadaki paylaşımında hata var, biz sessiz kalıp kendisini uyarmayalım ve bu mesajlar sistemde dursun, biz de kopyasını alıp 'Kurumumuzun kişilik hakkına ağır saldırı' gerekçesiyle kendisini mahkemeye verip en azından manevi tazminat talep edelim!'

Bu mu yani, TÜİK bunu mu düşündü?

Eğer yazdıklarım TÜİK'in kişilik haklarına ağır saldırıysa (öyle olmadığı kesinlikle ortada da), kurum bundan zarar görüyor ve itibar kaybına uğruyorsa, ben ya da bir başka meslektaşım yanlış yapmışsak TÜİK'e düşen bu yanlışın hemen düzeltilmesine katkıda bulunmak değil mi?

Ama yok! Sessizce bekle, belgeleri topla ve doğru mahkemeye!

Amaç TÜİK'i korumak mı, medyaya gözdağı vermek mi?

Amaç yanlışın daha fazla yayılmasını önlemek olsa herhalde yapılması gereken telefona sarılıp gereken düzeltmeyi bir an önce yaptırmaya çalışmak olur. Düzeltme uyarısına rağmen yanlışta ısrar ediliyorsa atılacak bir dizi adım var elbette. Ama aradaki tüm adımları atlayıp doğrudan mahkemeye gitmek!

Kaldı ki bu sefer düzeltme çabası bir yana el ovuştururcasına 'İşte bir açık bulduk, bunun üstüne gidelim' demek!

Hangi mesaj daha etkili?

Hani ilk attığım mesajları daha sonra sildim ve düzeltme mesajı paylaştım ya, TÜİK sonraki mesajın fazla etkili olamayacağını belirterek 'Sosyal medya gibi anlık, hızlı ve geniş kitlelere ulaşan mecralarda, ilk paylaşımın etkisi çoğu kez sonradan yapılan düzeltmeden çok daha yoğun ve kalıcı olur' görüşünü dile getiriyor.

TÜİK dava dilekçesine daha sonra sildiğim iki sosyal medya mesajının kopyasını eklemiş. Bunlardan biri yalnızca 2.202 kez görüntülenmiş. Diğerinin sayısı görünmüyor. Bu mesajları sildiğim için artık görüntülenme sayısını ben de bilmiyorum. Peki benim bu mesajları silip düzeltme olarak yazdığım mesaj kaç kez görüntülenmiş, yaklaşık 120 bin (119.639) kez.

Demek ki neymiş, ilk paylaşımlar daha etkili olur tezi genellenemezmiş:

'Küçük düşürmek bunun neresinde?'

TÜİK beni kurumu küçük düşürücü ifadeler kullanmakla eleştirdiği için Mahkeme Başkanının sergilediği yaklaşım mealen 'Küçük düşürmek bunun neresinde' dercesine oldu ve ret kararı çıktı.

Avukatım Ali Erdem Gündoğan TÜİK'le haşır neşir olan bir hukukçu. Av. Gündoğan, emekliler için yıllardır çaba sarf eden Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi Seyfettin Çilesiz'in de avukatlığını yürütüyor.

Duruşmadan sonra sohbet ettiğim Av. Ali Erdem Gündoğan, TÜİK'in daha önce de kendisini eleştiren siyasilere ve gazetecilere, bu arada Seyfettin Çilesiz'e dava açtığını ve bu davaların çoğunun TÜİK aleyhine sonuçlandığını söyledi.

Av. Gündoğan'ın dikkat çektiği bir yön var:

'TÜİK aslında böyle çok sayıda dava açarak kurumu zarara uğratıyor. Dava sürecindeki harç ve masraflara ek olarak, sonuçlanan davalarda ödenen vekalet ücreti ve yargılama giderleri de kamu zararına yol açıyor.'

Bu da konunun çok farklı bir boyutu ama TÜİK dava açmaktan geri durmuyor.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Bera Holding A.Ş. tarafından gerçekleştirilen genel kurulda, 2025 yılı kârının ortaklara dağıtılmaması yönünde karar alındı. Böylece şirket, ilgili dönem için nakit veya bedelsiz temettü ödemesi yapmayacak. Şirketin kar payı dağıtımına ilişkin bildirimi yatırımcılar tarafından yakından takip edildi.

Pasifik GYO'dan Temettü Ödemesi

Pasifik Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. ise yatırımcılarına hisse başına brüt ve net 0,0101901 TL nakit temettü dağıtacak. Şirket tarafından açıklanan takvime göre temettü ödemelerinde hak kullanım tarihi 26 Haziran olarak belirlendi.

Açıklanan Temettü Kararları