Cuma günü ons fiyatındaki artışa paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışın yüzde 1,5 üstünde 6 bin 118 liradan tamamlamıştı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,4 azalışla 6 bin 91 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 98 liradan, Cumhuriyet altını da 40 bin 268 liradan satılıyor.

Altının ons fiyatı, bugün yüzde 0,1 yükselişle 4 bin 30 dolardan işlem görüyor.

Orta Doğu'da gerilimin tekrar tırmanabileceğine yönelik endişeler, ABD Merkez Bankasının (Fed) bu yıl faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin gücünü koruması ve dolar endeksinin 100 seviyesinin üzerinde seyretmesinden kaynaklı negatif etkiler altın başta olmak üzere kıymetli madenler üzerinde baskı oluşturuyor.

Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde ekonomik güven endeksi ve tüketici güven endeksi, ABD'de Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirtti.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'ya ilişkin haber akışlarından kaynaklı jeopolitik belirsizliklerle haftaya karışık bir seyirle başladı.

ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına gideceğine ilişkin beklentiler ve teknoloji şirketleri üzerindeki satış baskısı, geçen hafta piyasalarda risk algısının yüksek seyretmesine neden oldu.

Orta Doğu'da tansiyonun tekrar yükselmesi ise hafta başında küresel piyasalardaki fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor. Hafta sonu tarafların düzenlediği karşılıklı saldırıların ardından İran ve ABD'nin saldırıları durdurma ve görüşmeleri yeniden başlatma konusunda anlaşması piyasalarda karar alma süreçlerini zorlaştırırken, bu durum yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına yol açıyor.

Diğer taraftan İran ve ABD'nin Hürmüz Boğazı çevresinde karşılıklı saldırılarını durdurarak bu hafta teknik görüşmelere başlama kararı aldığı iddia edildi.

ABD merkezli Axios haber sitesinin, ismi açıklanmayan üst düzey ABD'li yetkiliye dayandırdığı habere göre, ABD ve İran birbirlerine yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaşarak Hürmüz Boğazı konusundaki anlaşmazlıkları çözmek için 30 Haziran'da Katar'da görüşme planladı.

Diğer bir ABD'li yetkili de her iki tarafın da 'şimdilik' saldırılardan el çekeceğini ve ilki geçen hafta İsviçre'de yapılan teknik görüşmelerin devam edeceği için 'gemilerin serbestçe hareket edebileceğini' söyledi.

Analistler, söz konusu haber akışlarının Orta Doğu'da ibrenin çok hızlı bir şekilde tersine dönebileceğini gösterdiğini ve bu sebepten dolayı piyasalarda temkinli bir tutumun öne çıktığını söyledi.

Öte yandan yapay zeka ve teknoloji şirketlerine ilişkin aşırı değerleme endişeleri de küresel piyasaları baskı altına almaya devam ediyor. Şirketlerin yapay zeka yatırımları için yaptığı sermaye harcamalarının ne zaman kara dönüşeceğine dair belirsizliğin artması söz konusu endişelerin artmasına neden oluyor.

Ticaret tarafında Trump, Amerikan şirketlerine yönelik 'dijital hizmet vergisi' getiren herhangi bir ülkeye karşı yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacağını bildirdi. Öte yandan ABD'de bu hafta açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin de piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Bu hafta ayrıca Fed Başkanı Kevin Warsh, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey'nin ECB Forumu'nda açıklamalar yapması bekleniyor.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de mal ticareti açığı mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 27,4 artarak 105,8 milyar dolara çıktı.

Michigan Üniversitesince ölçülen tüketici güven endeksi de haziranda yukarı yönlü revizyonla 49,5 oldu. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi haziranda yüzde 4,8'den yüzde 4,6'ya, uzun vadeli enflasyon beklentisi yüzde 3,9'dan yüzde 3,3'e geriledi.

Ekonomik veriler ile jeopolitik gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, mart ayında yıl sonuna kadar 'bir faiz indirimi' öngördüğünü, haziran ayında ise bu beklentisini 'bir faiz artışı' yönünde değiştirdiğini belirtti. Kashkari, gelecek verilere göre bu görüşünün değişebileceğine işaret etti.

Diğer taraftan uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's (S&P), ABD'nin uzun vadeli kredi notunu 'AA+' ve kısa vadeli kredi notunu 'A-1+' olarak teyit ederken, not görünümünü 'durağan' olarak korudu.

ABD ile İran arasında karşılıklı saldırıların durdurulduğuna dair haberlerle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,98 azalışla 72,8 dolara indi.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,39'da dolar endeksi önceki kapanışın hemen üstünde 101,4 seviyesinde seyrediyor.

Orta Doğu'da gerilimin tekrar tırmanabileceğine yönelik endişeler, Fed'in bu yıl faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin gücünü koruması ve dolar endeksinin 100 seviyesinin üzerinde seyretmesinden kaynaklı negatif etkilerle altının onsu yüzde 0,4 azalışla 4 bin 58 dolardan işlem görüyor.

- New York borsası negatif seyretti

New York borsasında yapay zeka ile ilişkili çip hisselerindeki satış dalgasının etkisiyle cuma günü negatif seyir izlendi. ABD basınında yer alan OpenAI'ın, SpaceX'in halka arz sonrası zayıf performansı ile yapay zeka bağlantılı hisselerdeki genel volatilite nedeniyle halka arz için gelecek yılı beklemeyi düşündüğüne yönelik haberler üzerine çip şirketlerinin hisseleri değer kaybetti.

Nvidia hisseleri yüzde 1,6, Advanced Micro Devices hisseleri yüzde 2, Intel hisseleri yüzde 3,4, Broadcom hisseleri yüzde 3,7 ve Micron Technology hisseleri yüzde 7'ye yakın geriledi.

Sağlık sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin hisselerindeki yükseliş ise dikkati çekerken, Eli Lilly hisseleri yüzde 7 ve Johnson & Johnson ile AbbVie hisseleri yüzde 4 artış gösterdi.

Öte yandan Nasdaq'tan yapılan açıklamada, SpaceX'in 7 Temmuz'da piyasa açılışından hemen önce Nasdaq 100 endeksinin bir bileşeni olarak işlem görmeye başlayacağı kaydedildi.

Diğer taraftan yapay zeka şirketi OpenAI, ABD hükümetinin talebi üzerine, üç yeni yapay zeka modelini gelecek haftalarda genel kullanıma sunmadan önce 'küçük bir grup güvenilir ortak' ile sınırlı bir ön izleme süreci başlatacağını duyurdu.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,09, S&P 500 endeksi yüzde 0,05 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,24 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif seyirle başladı.

- Avrupa borsaları negatif seyretti

Avrupa borsaları, cuma günü para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in bu yıl bir faiz artırımına gideceğine kesin gözüyle bakılması ve teknoloji hisselerindeki satış baskısının etkisiyle negatif seyretti.

Frankfurt Borsası'nda yarı iletken üreticisi Infineon yüzde 4,5 değer kaybederken, sektör tedarikçileri PVA Tepla ve Siltronic'in hisseleri yüzde 6'ya yakın geriledi.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,21, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,55, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,98 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsaları karışık seyrediyor

Asya borsalarında, söz konusu gelişmelerle haftanın ilk işlem gününde karışık bir seyir izleniyor.

Çin'in 20 Japon savunma sanayisi ve araştırma kuruluşu şirketine yönelik ihracat kontrollerini sıkılaştırdığına dair haberler bölgede ticari gerilimlerin artabileceğine yönelik endişeleri artırdı ve Japonya borsasında haftanın ilk işlem gününde satış baskısı öne çıktı.

Diğer taraftan Güney Koreli teknoloji şirketleri Samsung Electronics ve SK Group'un yatırım planlarını açıklaması bekleniyor. İki şirketin yatırımların toplam tutarının 10 yıl içinde 1,3 trilyon doların üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor.

Öte yandan makroekonomik veri tarafında Japonya'da mayıs ayında perakende satışlar aylık yüzde 1,9, yıllık bazda yüzde 5,3 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Ülkede nisan ayına ilişkin perakende satışlar aylık yüzde 1,3 yıllık yüzde 2,1 artmıştı.

Söz konusu veri, Japonya'da iç tüketimin güçlü kalmaya devam ettiğini gösteriyor.

Dolar/yen paritesi yatay seyirle 161,8 seviyesinde seyrediyor. Parite geçen hafta 161,95 ile 40 yılın en yüksek seviyesini görmüştü.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1, Güney Kore'de Kospi endeksi ise yüzde 2,3 değer kaybederken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,1 değer kazandı.

- Borsa cuma gününü yükselişle tamamladı

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,10 değer kazanarak 14.274,02 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,2 yükseldi.

Dolar/TL cuma gününü yüzde 0,1 artışla 46,6202'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,6360'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi, yurt dışında ise Avro Bölgesinde ekonomik güven endeksi ve tüketici güven endeksi, ABD'de Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.400 ve 14.500 puanın direnç, 14.100 ve 14.000 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, haziran ayı ekonomik güven endeksi

12.00 Avro Bölgesi, haziran ayı ekonomik güven endeksi

12.00 Avro Bölgesi, haziran ayı tüketici güven endeksi

17.30 ABD, haziran ayı Dallas Fed imalat sanayi endeksi

İran ve ABD'nin, Hürmüz Boğazı çevresinde karşılıklı saldırılarını durdurarak bu hafta teknik görüşmelere başlama kararı aldığı iddia edildi.

ABD merkezli Axios haber sitesinin, ismi açıklanmayan üst düzey ABD'li yetkiliye dayandırdığı habere göre, ABD ve İran birbirlerine yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaşarak Hürmüz Boğazı konusundaki anlaşmazlıkları çözmek için 30 Haziran'da Katar'da görüşme planladı.

Diğer bir ABD'li yetkili de her iki tarafın da 'şimdilik' saldırılardan el çekeceğini ve ilki geçen hafta İsviçre'de yapılan teknik görüşmelerin devam edeceği için 'gemilerin serbestçe hareket edebileceğini' söyledi.

Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir kaynağa göre ise 30 Haziran'da yapılması planlanan görüşmeler başlangıçta İran'ın nükleer programına ilişkin teknik konuları ele almak üzere İsviçre'de gerçekleşecekti ancak gerginliğin artmasıyla görüşmeler hem farklı bir yere taşındı hem de Hürmüz Boğazı'ndaki duruma odaklandı.

İran devlet televizyonuna konuşan yetkili: 'Teknik görüşme iptal edildi'

Diğer yandan İran Devrim Lideri Eserlerini Koruma ve Yayma Ofisi Üyesi Mehdi Fezaili, devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, İran'ın, ABD ile teknik heyetler düzeyinde bugün gerçekleştirilmesi planlanan görüşmeye katılmadığını söyledi.

Fezaili, buna gerekçe olarak, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını sürdürmesi ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasına ilişkin somut adım atılmaması olduğunu dile getirdi.

İran ile ABD arasında 14 Haziran'da varılan mutabakatın ardından taraflar 21 Haziran'da İsviçre'de üst düzey görüşmeler gerçekleştirmiş ve görüşmeler daha sonra teknik heyetler arasında devam etmişti. 23 Haziran'da yapılan açıklamada, teknik görüşmelerin gelecek hafta yeniden yapılacağı belirtilmiş ancak tam tarih verilmemişti.

Son iki gündür İran ve ABD arasında Hürmüz Boğazı çevresinde karşılıklı çatışmalar meydana gelmişti.

Kaynak : Anadolu Ajansı

Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), rekor seviyelere ulaşan kamu borçlarının ve finansal piyasalardaki yapısal değişikliklerin küresel finansal istikrarı tehdit edebileceği uyarısında bulunarak politika yapıcıları kararlı adımlar atmaya çağırdı.

Merkez bankalarının çatı kuruluşu olan BIS, '2026 Yılı Ekonomik Raporu'nu yayımladı.

Küresel finansal istikrarı korumak adına hazırlanan raporda, fiyat istikrarı, mali disiplin ve yapısal reformların acilen hayata geçirilmesi gerektiği vurgulandı.

Küresel ekonominin 2026'nın başlarına kadar yapay zeka alanındaki iyimserlik ve güçlü küresel ticaret sayesinde dirençli bir duruş sergilediği belirtilen raporda, Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının ise enerji ve ham madde tedarikinde küresel krizi tetiklediği ifade edildi. Raporda, jeopolitik gerilimlerin hafiflemesi ve petrol fiyatlarının gerilemesine rağmen, bunun ekonomik etkilerinin kalıcı olabileceği vurgulandı.

Plastik fiyatlarında yüzde 30, gübre fiyatlarında ise yüzde 50 artış yaşandığına işaret edilen raporda, Hürmüz Boğazı açılsa bile yüksek enflasyonun kalıcı bir tehdide dönüşebileceği uyarısında bulunuldu.

- Küresel ekonomi için 3 temel risk

Raporda, küresel ekonomide acil önlem alınması gereken üç temel risk, 'enflasyonun kalıcı hale gelmesi', 'yapay zeka yatırımlarındaki ivmenin kaybedilme ihtimali' ve 'artan finansal kırılganlıklar' olarak sıralandı.

- 'Erteleme, gerekli ayarlamaları daha maliyetli hale getirecek'

BIS Genel Müdürü Pablo Hernandez de Cos, konuya ilişkin değerlendirmesinde, mevcut ekonomik tablonun kararlı adımlar gerektirdiğini belirterek, 'Politika adımları, küresel ekonomi üzerinde bir çekme-itme çatışması oluşturmak için birbirini desteklemelidir. Nihai başarı, sağlam mali ve finansal temellere bağlıdır. Politika yapıcılar, hemen harekete geçmelidir. Erteleme, gerekli ayarlamaları daha maliyetli hale getirecek ve gelecekte zorlu ikilemelerin yaşanma riskini artıracaktır. Bu zorluklara bugün müdahale ederek küresel ekonominin gelecekteki istikrarını güvence altına alabiliriz.' ifadelerini kullandı.

Mali kırılganlıklar ile tahvil piyasalarındaki yapısal değişikliklerin finansal istikrar için büyüyen bir risk oluşturduğunu vurgulayan De Cos, 'Yeniden fiyatlandırma, finansal koşulları hızla sıkılaştırabilir ve enflasyon üzerindeki belirsiz etkileriyle talebi baskılayarak para politikasının kalibrasyonunu karmaşıklaştırabilir. Ayrıca, piyasa stresini yatıştırmak için merkez bankalarını müdahaleye zorlayabilir; bu da piyasa ve mali disiplin üzerinde olumsuz yan etkiler oluşturabilir.' değerlendirmesinde bulundu.

Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) ise karbon emisyonlarını piyasa mekanizması yoluyla sınırlandırmayı amaçlayan bir karbon fiyatlandırma sistemidir. Bu sistemde belirli sektörlerde faaliyet gösteren işletmelere toplam bir emisyon üst sınırı kapsamında belirli miktarda emisyon izni tahsis edilir. Emisyonları kendilerine tahsis edilen izin miktarını aşan işletmeler eksik kalan emisyon izinlerini piyasadan satın almak zorundadır. Buna karşılık, emisyonlarını tahsis edilen seviyenin altında tutan işletmeler kullanmadıkları izinleri diğer işletmelere satabilir. Böylece yüksek emisyonlu üretimin maliyeti artarken, düşük karbonlu üretim yöntemleri ekonomik açıdan daha avantajlı hâle gelir.

Karbon vergisi ile ETS aynı amaca hizmet etmekle birlikte işleyişleri bakımından farklılık göstermektedir.

Avrupa Birliği, enerji ve sanayi sektörlerinde karbon fiyatlandırmasını doğrudan karbon vergisi yerine Emisyon Ticaret Sistemi (AB ETS) aracılığıyla yürütmektedir. Ancak yalnızca AB'deki üreticilerin karbon maliyetine katlanması, karbon fiyatlandırması bulunmayan ülkelerdeki üreticilere maliyet avantajı sağlayabilmektedir. Bu durum, üretimin karbon maliyetinin daha düşük olduğu ülkelere kaymasına ve küresel emisyonların azalmamasına yol açabilmektedir. Bu olgu literatürde karbon kaçağı (carbon leakage) olarak adlandırılmaktadır.

Karbon kaçağını önlemek amacıyla Avrupa Birliği tarafından Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) geliştirilmiştir. SKDM'nin temel amacı, AB'de üretilen ürünler ile AB'ye ithal edilen ürünlerin benzer karbon maliyetlerine tabi olmasını sağlayarak eşit rekabet koşulları oluşturmaktır. Mekanizma ilk aşamada demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen sektörlerini kapsamaktadır.

Bu kapsamda AB'ye ihracat yapan Türk firmalarının ihraç ettikleri ürünlerin gömülü karbon emisyonlarını hesaplamaları, bu emisyonları raporlamaları ve gerekli durumlarda AB ETS karbon fiyatına bağlı olarak hesaplanan SKDM yükümlülüğünü yerine getirmeleri gerekmektedir. Bununla birlikte, Türkiye'de ödenmiş ve Avrupa Birliği tarafından tanınan bir karbon fiyatı bulunması hâlinde, ödenen bu tutar SKDM yükümlülüğünden mahsup edilebilmektedir.

Türkiye de bu gelişmeler doğrultusunda ulusal bir Emisyon Ticaret Sistemi kurmayı hedeflemektedir. Böylece karbon fiyatlandırmasından kaynaklanan maliyet ve gelirlerin mümkün olduğunca yurt içinde oluşması, ihracatçıların rekabet gücünün korunması, Avrupa Yeşil Mutabakatı'na uyumun güçlendirilmesi ve düşük karbonlu yatırımların teşvik edilmesi amaçlanmaktadır.

Güncel piyasa verilerine göre AB Emisyon Ticaret Sistemi'nde karbon fiyatları ton başına yaklaşık 77-80 avro düzeyinde işlem görmektedir. Avrupa Komisyonu tarafından açıklanan ilgili döneme ait ortalama SKDM sertifika fiyatı ise yaklaşık 75 avro/ton CO₂ düzeyindedir.

Örneğin, basitleştirmek amacıyla 1 ton çelik üretimi sırasında 1 ton CO₂ emisyonu oluştuğunu varsayalım. Gerçek uygulamada ürünün gömülü karbon emisyonu kullanılan üretim teknolojisine göre değişmektedir. AB ETS karbon fiyatının 75 avro/ton CO₂ olduğu bu senaryoda söz konusu ürün için karbon maliyeti 75 avro olacaktır. Aynı çeliğin üretim maliyetinin hem AB'de hem de Türkiye'de 900 avro olduğunu varsayalım. Karbon maliyetleri ise aşağıdaki gibi olacaktır:

İlk senaryoda Türkiye'de karbon fiyatlandırmasının bulunmadığı varsayılmaktadır. Bu durumda Türkiye'de üretilen çelik, AB'de üretilen çeliğe göre 75 avro daha düşük maliyetle AB pazarına sunulabilecektir. Bu durum, üretimin karbon maliyetinin bulunmadığı ülkelere kaymasına yol açabileceği için AB açısından karbon kaçağı riski doğurmaktadır.

Bu riski önlemek amacıyla SKDM devreye girmektedir. İthal edilen ürünün gömülü karbon emisyonu esas alınarak ithalatçının, ürünün gömülü karbon emisyonuna karşılık gelen miktarda SKDM sertifikası edinmesi gerekmektedir. Bu örnekte Türkiye'den ithal edilen ürün için 75 avroluk bir SKDM yükümlülüğü oluşacağından ürünün toplam maliyeti AB'de üretilen ürünle aynı seviyeye gelmektedir.

İkinci senaryoda ise Türkiye'nin kendi ETS sistemini uyguladığı ve aynı ürün için 65 avro karbon maliyeti oluştuğu varsayılmıştır. Bu durumda ithalatçı yalnızca 10 avroluk ek SKDM yükümlülüğünü yerine getirecektir. Böylece aynı karbon maliyeti iki kez uygulanmamış olacak ve karbon fiyatlandırması büyük ölçüde üretimin gerçekleştiği ülkede yapılmış olacaktır.

Türkiye açısından önemli olan husus, gelecekte ulusal ETS kapsamında elde edilecek gelirlerin genel bütçeye aktarılmak yerine yurt içinde kalması ve sanayinin yeşil dönüşümünün finansmanında kullanılmasıdır. Bu amaçla gelirlerin özel bir fonda toplanarak ETS kapsamındaki işletmelerin enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve düşük karbonlu üretim yatırımlarının desteklenmesinde değerlendirilmesi, hem sistemin toplumsal kabulünü artıracak hem de firmaların düşük karbonlu üretime geçişini hızlandırarak uluslararası rekabet gücünün artırılmasına katkı sağlayacaktır.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Ve klasik hale gelen o şikayetler yeniden başladı:

'Zamma geldi mi anında ve yüklü miktarda yapıyorlar ama konu ucuzluk olunca, indirim söz konusu olunca adeta elleri titriyor, yapmıyorlar.'

Bu konuya, yani akaryakıt fiyatlarının herhangi bir kurum ya da kişi tarafından belirlenmediği gerçeğine bu köşede kim bilir kaç kez değindim. Yalnızca ben değil tabii ki, bu konuyu ele alan çok sayıda değerlendirme yapıldı, yapılıyor.

Ancak vatandaşın bu konudaki yargısı değişmiyor. Akaryakıt zammını ya da indirimini hükümetin yaptığı sanılıyor. Oysa gerçek öyle değil. Akaryakıt fiyatları İtalya'nın Cenova kentindeki ürün borsasında oluşan fiyatlar esas alınarak otomatik olarak belirleniyor.

Hükümet bu konuda bir tek şu yönden eleştirilebilir tabii ki. Türkiye bu yılın mayısına gelinceye kadar Rusya'dan ucuz ham petrol ve motorin ithal ettiği halde iç piyasada fiyat belirlenirken bu durum niye dikkate alınmadı da yine Cenova borsasına göre hesaplama yapıldı? Bu soru haklıdır.

Savaş ve indirim

Ham petrol fiyatlarının nasıl hızla gerilediğine cuma günkü yazımda değinmiştim. Nisan sonunda 126 dolarla rekor kıran fiyatlar 70-75 dolar aralığına kadar indi. Ama akaryakıtta kayda değer bir indirim yok ve vatandaş işte bundan şikayetçi.

Peşin peşin şunu söyleyeyim; petrol fiyatlarındaki gerileme akaryakıt fiyatlarına öyle hemen ve petroldeki ucuzlama ölçüsünde yansımayacak.

İndirimin dörtte üçü ÖTV'ye:

Savaşın başlamasıyla birlikte mart ayının ilk haftasında akaryakıtta eşel mobil sistemine geçilmiş ve yapılması gereken zammın yüzde 75'inin ÖTV'den karşılanması, pompaya ise yüzde 25'inin yansıtılması kararlaştırılmıştı.

Bu uygulamayla akaryakıtta her ürün bazında farklı olan ÖTV azaldı. Şimdi yapılan zam dönemindekinin tam tersi. Nasıl zam yapıldığında zam tutarının yüzde 75'i ÖTV'den karşılanıyor, yüzde 25'i pompaya yansıtılıyorsa, şimdi de indirim söz konusu oldukça indirim tutarının yüzde 75'i eksilen ÖTV'ye ekleniyor, yüzde 25'i pompaya yansıtılıyor.

Yani zammın yüzde 75'inin ÖTV'den karşılanması ve pompaya yalnızca yüzde 25'inin yansıtılması indirim durumunda da aynen geçerli.

Benzin ya da motorinde örneğin 1 liralık bir indirim mi söz konusu oldu, bu tutarın 75 kuruşu ÖTV'ye eklenecek, ancak 25 kuruşu pompaya yansıyacak.

Bu işlem, akaryakıttaki eksik ÖTV tamamlanana kadar devam edecek.

Her üründe farklı

Akaryakıttaki ÖTV her bir ürün için farklı tutarda. Zamların bir kısmı ÖTV'den karşılandığı için de henüz maktu ÖTV'ye ulaşılmış değil. İşte indirimlerin yüzde 75'i aktarılmak suretiyle önce bu maktu vergi tutarına ulaşılacak, daha sonra tüm indirimler, olursa tabii ki, pompaya yansıyacak.

Tabloda birinci sütunda her ürün bazında ne kadar maktu ÖTV bulunduğu görülüyor.

Ancak uygulanan eşel mobil sisteminden dolayı bugün (29 Haziran) itibarıyla mevcut ÖTV daha düşük ve bu tutarlar ikinci sütunda yer alıyor.

Birinci sütundaki nihai, yani bir anlamda olması gereken ÖTV ile mevcut durumdaki ÖTV'nin farkı ise dördüncü sütunda.

Şu durumda örneğin benzinde toplam indirim 7,84 lira oluncaya kadar bu tutarın yüzde 75'i, yani 5,88 lirası ÖTV'ye gidecek, pompaya 1,96 lira yansıyacak.

Motorinde 8,80'lik indirimle ÖTV'ye 6,60 lira eklenecek ve maktu tutar tamamlanacak. 8,80'lik indirimden pompaya 2,20 lira yansıyacak.

LPG'de de toplam 6,09 lira indirim yapıldıktan sonra eksik olan 4,57 liralık ÖTV tamamlanacak, bu durumda pompaya yansıyan da 1,52 lira olacak.

Tabloda ancak toplam indirim sütununda yer alan indirimler gerçekleştikten sonra yaşanacak fiyat düşüşleri tümüyle pompaya yansımaya başlayacak.

Dolayısıyla vatandaş önce maktu ÖTV tutarının tamamlanmasını bekleyecek.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Kısaca bu hafta, yapay zeka şirketlerinin değerlerinin fazla şiştiği endişesiyle teknoloji hisseleri sert düştü, Nvidia yılın en kötü haftasını yaşadı ve Bitcoin 60 bin doların altına geriledi. Şimdi bu başlıkların her birini tek tek açalım.

Haftanın Ana Konusu: Yapay Zeka Balonu Tartışması

Bu haftanın en önemli gelişmesi, tek bir şirketin haberinden çok, piyasaya hakim olan bir ruh haliydi. Yapay zeka balonu korkusu. Bu kavramı açıklayalım, çünkü haftanın geri kalanını anlamak için kritik.

Son yıllarda yapay zeka şirketlerinin hisseleri büyük bir hızla yükseldi. Şirketler, yapay zeka altyapısına, yani veri merkezlerine ve çiplere yüz milyarlarca dolar yatırdı. Şimdiye kadar yatırımcılar bu harcamayı ödüllendiriyordu. Ama bu hafta hava değişti. Yatırımcılar artık "ne kadar harcadın" değil, "bu harcama ne zaman kâra dönecek" diye sormaya başladı. Yani sabırlarını yitirmeye ve somut kazanç istemeye başladılar.

Bu endişe, somut bir veriyle de beslendi. Örneğin Google'ın ana şirketi Alphabet'in serbest nakit akışının, yapay zeka harcamaları yüzünden yıllık bazda önemli ölçüde düştüğü ortaya çıktı. Bu da "acaba bu yatırımlar gerçekten sürdürülebilir mi" sorusunu güçlendirdi. İşte bu hafta yaşanan satışın temelinde bu tedirginlik vardı.

Yapay zeka harcamalarının boyutunu daha önce de işledik. Yapay Zeka Hisselerinde Sert Düşüş

Tetikleyici: OpenAI Halka Arzını Erteliyor

Bu genel tedirginliği bir anda alevlendiren somut bir haber geldi. ChatGPT'nin geliştiricisi OpenAI, çok beklenen halka arzını erteleyebileceğini düşündüren bir gelişmeyle gündeme oturdu.

New York Times'ın haberine göre OpenAI, borsaya açılmayı 2027 yılına kadar erteleyebilir. Şirketin kurucusu Sam Altman'ın, 1 trilyon dolarlık bir değerleme hedeflediği, ancak piyasalardaki çalkantı yüzünden beklemeyi tercih edebileceği belirtildi. Bu haber neden bu kadar önemli? Çünkü OpenAI, tüm yapay zeka sektörünün bir nevi lokomotifi. Onun temkinli davranması, tüm sektöre dair "acaba işler düşündüğümüz kadar parlak değil mi" şüphesi yarattı.

Haberin etkisi anında hissedildi. OpenAI'ye büyük yatırım yapan Japon şirketi SoftBank'ın hissesi yüzde 9'dan fazla düştü. Çip üreticisi Arm ve diğer pek çok teknoloji şirketinin hisseleri de bu haberle geriledi.

Nvidia Yılın En Kötü Haftasını Yaşadı

Bu satış dalgasının merkezinde, son yılların en parlak şirketi olan Nvidia vardı. Yapay zeka çiplerinin lideri olan şirket, bu hafta zorlu günler geçirdi.

Nvidia hissesi, hafta boyunca yaklaşık yüzde 8 değer kaybetti. Bu, şirketin bir yıldan uzun süredir yaşadığı en kötü hafta oldu. Sadece Nvidia değil, tüm çip sektörü bu satıştan payını aldı. Teknolojiye ağırlık veren Nasdaq endeksi, haftayı yaklaşık yüzde 4,6 düşüşle kapattı ve üst üste beş gün geriledi. Yatırımcıların korkusunu ölçen VIX endeksi ise iki ayın en yüksek seviyesine çıktı.

İlginç bir ayrıntı da şu. Para tamamen piyasadan kaçmadı, sadece yer değiştirdi. Yatırımcılar teknoloji hisselerinden çıkıp, daha güvenli görülen geleneksel sektörlere yöneldi. Bu yüzden teknoloji ağırlıklı Nasdaq erirken, daha az teknoloji içeren Dow Jones endeksi haftayı hafif artıda kapatmayı başardı. Buna piyasada "rotasyon" deniyor, yani paranın bir alandan diğerine kayması.

Bitcoin 60 Bin Doların Altına İndi

Bu tedirgin havadan en çok etkilenen varlıklardan biri de Bitcoin oldu. Kripto para, bu hafta sert bir düşüş yaşadı.

Bitcoin, hafta sonuna doğru 60 bin doların altına inerek yaklaşık 60 bin dolar seviyesine, yani Ekim 2024'ten bu yana en düşük noktasına geriledi. Bu, Bitcoin'in Ekim 2025'te gördüğü yaklaşık 126 bin dolarlık zirvesinden yüzde 50'den fazla uzaklaştığı anlamına geliyor. Düşüşün sebepleri birbirine bağlı. Yükselen faizler riskli varlıkları cazip olmaktan çıkarıyor, teknoloji hisselerindeki satış kripto piyasasına da yansıyor ve Bitcoin fonlarından haftalardır süren para çıkışı baskıyı artırıyor.

Bu durum, Bitcoin'in artık tek başına hareket eden bir varlık olmadığını da gösteriyor. Yapay zeka hisseleriyle aynı anda düşmesi, ikisinin de yatırımcılar tarafından aynı "riskli varlık" sepetine konduğunu ortaya koyuyor. Riskten kaçış başladığında, ikisi birden satılıyor.

Petrol Düşüşünü Sürdürdü

Bu hafta piyasaların bir nebze rahatladığı tek alan petrol oldu. Petrol fiyatları, hafta boyunca yaklaşık yüzde 8 geriledi.

Bunun temel sebebi, Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliğin azalmaya devam etmesi. Bölgeden geçen tanker trafiği canlandıkça, arz endişeleri hafifledi. Brent petrol, 73 dolar seviyelerine kadar indi. Bu, İran çatışmasının başladığı Şubat sonundan bu yana görülen en düşük seviyeydi. Yine de işler tamamen yatışmış değil. Cuma günü Umman açıklarında bir gemiye yönelik saldırı haberi geldi ve bu, fiyatlarda kısa süreli bir dalgalanma yarattı. Yani boğazdaki normalleşme sürse de, kırılganlık tam olarak bitmiş değil.

Petroldeki bu düşüş, enflasyon açısından olumlu bir gelişme. Düşük petrol, ulaşım ve üretim maliyetlerini azaltarak fiyat baskısını hafifletiyor. Türkiye gibi enerji ithal eden ülkeler için bu, genellikle iyi bir haber.

Peki Bu Hafta Bize Ne Anlattı?

Bu hafta bize, yapay zekaya olan sınırsız iyimserliğin yerini, sağlıklı bir sorgulamaya bıraktığını gösterdi. Yatırımcılar artık hayallere değil, somut kazançlara bakmak istiyor.

Tablo şunu söylüyor. Yapay zeka devriminin kendisi sona ermiş değil, ama piyasalar bu devrimin maliyetini ve gerçek getirisini daha dikkatli ölçmeye başladı. Buna bir balonun sönmesi değil, bir olgunlaşma süreci olarak bakanlar da var. Bu süreçte teknoloji hisseleri ve kripto gibi riskli varlıklarda dalgalanmanın devam etmesi olası.

Tüm finans ve ekonomi gündemini takip etmek için. Finans Gundem

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar, yayım tarihindeki kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir.

Akaryakıt fiyatlarında bugün için tabela değişikliği beklenmiyor. Ancak temmuz ayında yürürlüğe girecek otomatik ÖTV güncellemesi, benzin, motorin ve LPG fiyatlarında yeni artışlara yol açacak.

Akaryakıt ürünlerinde maktu ÖTV tutarları, her yıl ocak ve temmuz aylarında TÜİK tarafından açıklanan 6 aylık Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) oranına göre yeniden belirleniyor.

Akaryakıt piyasası uzmanı Cahit Saraçoğlu'nun aktardığına göre, Temmuz 2026 için yapılan hesaplamalara göre ÖTV kaynaklı artışın benzinde litre başına 2,66 TL, motorinde 2,84 TL, LPG'de ise 1,22 TL olması bekleniyor.

Güncel pompa fiyatlarına göre İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin litresi 62,29 TL seviyesinde bulunuyor. Beklenen 2,66 TL'lik ÖTV artışının doğrudan yansıması halinde benzinin litresi yaklaşık 64,95 TL'ye çıkacak.

İstanbul Anadolu Yakası'nda ise benzinin litresi 62,11 TL. ÖTV artışı sonrası bu rakamın yaklaşık 64,77 TL'ye yükselmesi bekleniyor. Ankara'da 63,23 TL olan benzinin litresi yaklaşık 65,89 TL'ye, İzmir'de 63,50 TL olan benzinin litresi ise yaklaşık 66,16 TL'ye çıkabilir.

Temmuz ayında beklenen ÖTV artışıyla birlikte motorin fiyatlarında yükseliş öngörülüyor. İstanbul Avrupa Yakası'nda motorinin litresi 64,57 TL seviyesinden yaklaşık 67,41 TL'ye çıkabilir. İstanbul Anadolu Yakası'nda 64,39 TL olan fiyatın 67,23 TL'ye, Ankara'da 65,64 TL'den 68,48 TL'ye, İzmir'de ise 65,92 TL'den 68,76 TL'ye yükselmesi bekleniyor.

LPG'de beklenen ÖTV artışı litre başına 1,22 TL olarak hesaplanıyor. İstanbul Avrupa Yakası'nda 31,99 TL olan LPG'nin litresi artış sonrası yaklaşık 33,21 N TL'ye çıkabilir. İstanbul Anadolu Yakası'nda ise 31,39 TL olan LPG fiyatı yaklaşık 32,61 TL'ye yükselebilir. Ankara'da LPG'nin litresi 31,97 TL'den 33,19 TL'ye, İzmir'de ise 31,79 TL'den 33,01 TL'ye yaklaşacak.

Çalışmaları tamamlanan yönetmelik ile sürücülerin sürüş güvenliğini destekleyen ve günlük hayatı kolaylaştıran pratik çözümlere yasal güvence getirildi.

Yeni düzenlemeyle birlikte; direksiyon simidi veya gösterge panelinin en üst seviyesinden itibaren 5 santimetreyi aşmayan yükseltiler ile ön cama monte edilen araç kameraları ve telefon tutucular açıkça istisna kapsamına alındı.

Böylece navigasyon kullanımı ve güvenlik kamerası yerleşimi gibi konular netleştirilerek, bu aparatların görüşü engelleyici bir unsur olmadığı tescillendi.

BirGün'ün aktardığına göre; sürücülerin dikiz aynasına astığı koku ve benzeri aksesuarların kullanım sınırları da bu nesnel ölçülerle yasal bir zemine kavuşturuldu. Araçların fabrika çıkışında monte edilmiş ekranlar da istisna kapsamında olacak ve cezai yaptırıma tabi olmayacak.

Yeni dönemde, araçların bagaj kısmında 1 adet maksimum 45 Hz subwoofer ile 1 adet maksimum 300 watt amplifikatör (amfi) bulundurulması serbest kılınarak standarda bağlandı. Bu sayede sürücülerin araçlarında kaliteli ses deneyimi yaşamalarının önü yasal olarak açıldı.

Bir araca ses sisteminden dolayı işlem yapılabilmesi, 'sesin araçtan dışarıya taşarak kamunun rahat ve huzurunu bozması' ve bu durumun somut bir şekilde 'kayıt altına alınması' şartına bağlandı.

Yeni mevzuat, araç içi dijital ekranların kullanım amacını da net bir biçimde tanımladı. Sürücülerin sürüş, park veya navigasyon yardımı amacıyla kullandığı cihazlar ile araç içi/dışı kameralar, kayıt cihazları ve sistem ayarlarına ilişkin ekranların kullanımı tamamen serbest bırakıldı.

Zirvenin ittifak üyesi ülkelerin meclis başkanları ile parlamenterlerin güncel ve stratejik konularda istişarelerde bulunmalarına vesile olacağını, NATO'nun birlik ve dayanışma ruhuna katkı sunacağını belirten Kurtulmuş, İstanbul'daki NATO Parlamenter Zirvesi ve 7-8 Temmuz Ankara'da gerçekleştirilecek NATO Liderler Zirvesi'nin, içinde bulunulan kritik küresel ve bölgesel konjonktürde, ittifakın geleceği açısından önemli olduğuna işaret etti.

Kurtulmuş, savunma harcamalarına ilişkin taahhütler dahil güvenlik ile savunma alanındaki ortak hedeflere ulaşmak ve işbirliğini artırmak için parlamentoların desteğinin sürdürülmesinin önemli olduğunu belirterek, NATO'nun, mevcut vizyonunu geliştirerek barış yapıcı girişimler başlatabilmesi gerektiğini vurguladı.

Görüşmede, NATO PA Türk Grubu Başkanı ve AK Parti Antalya Milletvekili Mevlüt Çavuşoğlu da yer aldı.

Haftanın ilk işlem gününde BIST 100 endeksi yatay negatif bir görünüm sergileyerek yüzde 0,03 düşüşle 14.729,65 puanda kapanırken, bankacılık endeksi yüzde 0,37 yükseldi, holding endeksi ise yüzde 0,30 geriledi. Küresel piyasalarda yatırımcıların odağında ABD ile İran arasındaki diplomatik temaslar yer alırken, yurt içinde tüketici güven endeksindeki yükseliş ve enflasyon beklentilerine ilişkin veriler takip edildi.

Salı günü satış baskısı belirginleşti. BIST 100 endeksi yüzde 1,29 düşüşle 14.539,61 puana gerilerken, bankacılık endeksi yüzde 1,83, holding endeksi ise yüzde 0,94 değer kaybetti. Küresel piyasalarda Fed'in faiz politikasına ilişkin beklentilerin yeniden güç kazanması risk iştahını olumsuz etkiledi.

Çarşamba günü de satışların devam etmesiyle BIST 100 endeksi yüzde 1,43 düşerek 14.331,21 puana indi. Bankacılık endeksi hafif gerilerken holding endeksi sınırlı yükseliş kaydetti. Piyasalarda Fed'in yıl sonuna kadar sıkı para politikasını sürdürebileceğine yönelik beklentiler fiyatlamalarda etkili oldu.

Perşembe günü endeks kayıplarını sürdürdü. BIST 100 endeksi yüzde 0,50 gerileyerek 14.259,75 puandan kapanırken, özellikle bankacılık hisselerinde görülen satışlar dikkat çekti. Küresel piyasalarda teknoloji ve yapay zeka şirketlerinin yüksek değerlemelerine ilişkin endişeler risk iştahını sınırladı.

Haftanın son işlem gününde ise Borsa İstanbul sınırlı da olsa toparlanarak yüzde 0,10 yükselişle 14.274,02 puandan haftayı tamamladı. Bankacılık endeksi yüzde 0,38, holding endeksi ise yüzde 1,12 değer kazandı. Orta Doğu'da kalıcı barış beklentilerinin korunması küresel risk algısını desteklese de teknoloji sektörüne yönelik maliyet baskıları piyasalarda temkinli görünümün sürmesine neden oldu.

Hafta boyunca işlem hacimleri yüksek seviyelerini korurken, günlük toplam işlem hacmi 207 milyar lira ile 227 milyar lira bandında gerçekleşti.

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) ise BIST 30 endeksine dayalı yakın vadeli kontratlar hafta boyunca satış ağırlıklı bir seyir izledi. Pazartesi günü 17.099 puandan kapanan kontrat, hafta içinde gerilemesini sürdürerek cuma günü 16.584 puandan normal seansı tamamladı. Açık pozisyon sayısı ise hafta başındaki 421 bin seviyesinden hafta sonunda 321 bin seviyesine gerileyerek yatırımcıların pozisyon azaltma eğilimine işaret etti.

Analistler, önümüzdeki hafta yurt içinde işsizlik oranı, dış ticaret dengesi, İSO imalat sanayi PMI ve enflasyon verilerinin; yurt dışında ise dünya genelinde açıklanacak PMI verileri ile ABD tarım dışı istihdam başta olmak üzere yoğun veri gündeminin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacağını ifade ediyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.000 puan seviyeleri destek, 14.400 ve 14.500 puan seviyeleri ise direnç konumunda bulunuyor.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, partisinin kendisini gelecek seçimde lider olarak görmek istemediğini belirterek görevinden istifa ettiğini açıkladı.

2. ABD'den İran'a 60 günlük petrol lisansı

ABD, İran'ın uluslararası piyasada petrol satmasına izin veren 60 günlük bir lisans yayımladı.

3. Fed'in izlediği enflasyon göstergesi 3 yılın zirvesinde

Fed'in yakından takip ettiği PCE enflasyon göstergesi açıklandı.

Manşet PCE'deki yıllık artış tahminler doğrultusunda Nisan'daki yüzde 3,8 seviyesinden yüzde 4,1'e yükseldi. Bu, Nisan 2023'ten beri görülen en yüksek seviye oldu.

4. Karahan: Merkez Bankası iletişimi beklentiler üzerinde kritik rol oynuyor

TCMB Başkanı Fatih Karahan, BIS 25. Yıllık Konferansı'nda beklentilerin para politikası aktarımında daha önemli hale geldiğini belirterek, etkili merkez bankası iletişiminin beklentiler üzerinde önemli olduğunu vurguladı.

5. Trump, İran'ı ateşkesi ihlal etmekle suçladı

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a ait 4 dronun Hürmüz Boğazı'ndan geçen bir tankeri hedef aldığını öne sürerek, dronlardan üçünün ABD ordusu tarafından düşürüldüğünü ve yaşanan olayın 'ateşkesin aptalca ihlali' olduğunu savundu.

6. Trump'tan F-35 mesajı: Erdoğan'ı çok mutlu edecek bir şey yapacağım

ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı 'çok mutlu edecek' bir adım atabileceğini belirterek, Türkiye'ye F-35 ve jet motoru satışı konusunda olumlu mesaj verdi.

7. Apple Türkiye'den 90 bin liraya varan zam

Küresel çip ve depolama krizi nedeniyle zam yapan Appel, Türkiye'de de bazı ürünlere önemli ölçüde zam yaptı. Mac, iPad, Apple TV ve HomePod fiyatları ciddi oranda yükselirken en dikkat çeken zam Mac Studio'da 90 bin TL oldu.

Oturumda, küresel ekonomideki gelişmeleri, Türkiye ekonomisinin mevcut görünümünü ve ilerleyen döneme ilişkin hedefleri kapsamlı şekilde değerlendirdiklerini belirten Bolat, şunları ifade etti:

'Üretimi, yatırımı, istihdamı ve ihracatı merkeze alan, rekabet gücü yüksek, dirençli ve sürdürülebilir bir ekonomi vizyonuyla Türkiye Yüzyılı hedeflerimize emin adımlarla ilerliyoruz. AK Parti'nin en büyük gücü, istişareyi esas alan, ortak aklı önceleyen ve milletimizin beklentilerini siyasetin merkezine yerleştiren yönetim anlayışıdır. Bu anlayışla iş dünyamızın, çalışanlarımızın, üreticilerimizin ve gençlerimizin beklentilerine cevap verecek güçlü politikaları hayata geçirmeye kararlılıkla devam edeceğiz. Türkiye Yüzyılı, Yüce Allah'ın izniyle, üretimin, teknolojinin, yatırımın, istihdamın ve ihracatın yüzyılı olacaktır. Rabbim birliğimizi ve beraberliğimizi daim eylesin.'

Trump, görüşmede ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında imzalanan çerçeve anlaşması dolayısıyla Avn'ı tebrik etti.

ABD'nin Lübnan'ın ve Lübnan halkının yanında olduğunu belirten Trump, anlaşmanın uygulanarak ülkede güvenlik ve istikrarın yeniden tesis edilmesi için gerekli desteği sağlamaya devam edeceklerini bildirdi.

Trump, ABD'nin Lübnan halkının refah ve ilerlemesini arzuladığını vurgulayarak, Lübnan'ın egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğünü desteklemeyi sürdüreceklerini belirtti.

"Lübnan devletinin silahlı güçleri aracılığıyla ülke genelinde otoritesini tesis etmesini, ülkenin istikrarını tehdit eden unsurların ortadan kaldırılmasını ve Cumhurbaşkanı Avn ile hükümetin kararlarının desteklenmesini önemsediklerini" vurgulayan Trump, ABD'nin Lübnan ekonomisi ile "meşru güvenlik" kurumlarına destek sağlayacağını ifade etti.

Cumhurbaşkanı Avn da Trump'a, "Lübnan'ın meşru yönetimine, anayasal kurumlarına ve başta ordu olmak üzere güvenlik güçlerine" verdiği destek dolayısıyla teşekkür etti.

Lübnan devletinin çerçeve anlaşmasının uygulanmasına ilişkin sorumluluklarını yerine getireceğini belirten Avn, ABD'den anlaşmanın ihlal edilmesini önlemek ve üzerinde mutabakata varılan tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesini sağlamak için destek istedi.

Avn ayrıca, İsrail'in ülkenin güneyinde işgal altında tuttuğu bölgelerden çekilmesi yönünde baskı yapılmasının Lübnan ordusunun uluslararası sınıra kadar konuşlanmasını kolaylaştıracağını ifade etti.

Trump, görüşmenin sonunda Avn ile yakında Washington'da bir araya gelmeyi beklediğini kaydetti.

Washington'da İsrail ile Lübnan arasında yürütülen doğrudan müzakerelerin 5. tur görüşmelerinin ardından 26 Haziran'da Lübnan ve İsrail arasında çerçeve anlaşması imzalanmıştı.

Washington yönetiminin bir süredir İsrail ve Lübnan yönetimi arasında devam eden arabuluculuk girişimlerinin ardından imzalanan çerçeve anlaşmasının, sahadaki askeri gerilimi kontrol altına almayı hedeflediği belirtilse de anlaşmanın kırılgan olduğuna işaret ediliyor.

Türkiye'nin 2025 yılı toplam mal ve hizmet ihracatı 395,9 milyar dolarla Cumhuriyet tarihinin rekorunu kırmıştı. Yıl genelinde 273,3 milyar dolarlık mal, 122,6 milyar dolarlık da hizmet ihracatı yapılmıştı.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından hazırlanan 'Türkiye'nin İlk 1000 İhracatçısı' araştırmasının 2025 sonuçları açıklandı.

Buna göre, 2025'te en yüksek ihracat yapan ilk 1000 firmanın toplam ihracatı 182 milyar 171 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Geçen yıl en çok ihracat yapan şirket 17,8 milyar dolarla THY olurken onu 11,4 milyar dolarla Ford Otomotiv, 3,9 milyar dolarla Toyota Otomotiv izledi.

TGS Dış Ticaret 3,2 milyar dolarla dördüncü, ARCA Savunma Sanayi 2,9 milyar dolarla beşinci, Kibar Dış Ticaret 2,8 milyar dolarla altıncı, Türkiye Petrol Rafinerileri 2,7 milyar dolarla yedinci oldu.

Pegasus 2,6 milyar dolarla sekizinci, Güneş Ekspres Havacılık 2,5 milyar dolarla dokuzuncu, Star Rafineri ise 2,3 milyar dolarla onuncu sırada yer aldı.

Önceki yıla göre ilk 3 sıra değişmezken, ihracatını yüzde 392,1 artıran ARCA Savunma'nın 38'incilikten beşinciliğe yükselmesi dikkati çekti.

25 şirketin ihracatı 1 milyar doları aştı

İlk 1000 şirket arasında sadece THY ve Ford'un çift haneli rakamlarda ihracat tutarına ulaştığı görülürken toplam 25 şirketin 1 milyar dolardan fazla dış satım yaptığı belirlendi.

İlk 10 şirketin dışında sırasıyla Baykar, Arçelik, İGA Havalimanı İşletmesi, Ahlatcı Kuyumculuk, OYAK-Renault, Vestel, Mercedes-Benz Türk AŞ, Odeon Turizm, TAV Havalimanları, Bosch Sanayi ve Ticaret AŞ, Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi AŞ, Eti Maden İşletmeleri, BSH Ev Aletleri, TUSAŞ Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ, Anexservices Turizm de 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı.

23 şirketin 500-999 milyon dolar, 263 firmanın 100-499 milyon dolar, 346 işletmenin 50-99 milyon dolar, 343 şirketin ise 33-49 milyon dolar aralığında ihracat yaptığı görüldü.

Listeye İstanbul damga vurdu

İlk 1000 ihracatçı arasında 434 firmanın merkezinin İstanbul'da bulunduğu görüldü. Böylece İstanbul, listedeki firmaların yüzde 43'ünden fazlasına ev sahipliği yaparak araştırmaya damga vurdu.

İstanbul'u 87 şirketle İzmir, 60 ile Gaziantep, 58 ile Kocaeli, 57 ile Ankara, 54 ile Bursa izledi.

Mersin'den 22, Adana ve Manisa'dan 20'şer, Antalya ve Denizli'den 19'ar, Kayseri'den 15, Tekirdağ'dan 13, Hatay'dan 11, Konya'dan 9, Aydın'dan 8, Balıkesir, Eskişehir, Samsun ve Trabzon'dan 7'şer, Kahramanmaraş'tan 6, Karabük ve Sakarya'dan 5'er, Giresun ve Isparta'dan 4'er şirket listeye girdi.

Çorum, Kütahya, Muğla, Ordu, Şırnak ve Yalova'dan 3'er, Çankırı, Düzce, Elazığ, Karaman, Rize ve Uşak'tan 2'şer, Aksaray, Bilecik, Burdur, Bolu, Çanakkale, Gümüşhane, Kastamonu, Kırklareli, Kırşehir, Mardin, Osmaniye ve Zonguldak'tan ise birer firma listede kendine yer buldu.

Toplamda 49 ilden firma listeye dahil olurken 32 kentten araştırmaya şirket giremedi.

Sektörlerinin şampiyonları

Araştırmaya göre, 2025'te 'çelik' sektörünün şampiyonu Habaş Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstrisi AŞ olurken 'çimento, cam, seramik ve toprak ürünlerinde' Şişecam Dış Ticaret AŞ, 'demir ve demir dışı metallerde' Kibar Dış Ticaret AŞ, 'deri ve deri mamullerinde' Gezer Ayakkabı, 'elektrik ve elektronikte' Vestel Ticaret AŞ, 'fındık ve mamullerinde' Ferrero Fındık İthalat İhracat ve Ticaret AŞ, 'gemi, yat ve hizmetlerinde' Sefine Denizcilik Tersanecilik Turizm zirvede yer aldı.

Erdemoğlu Dış Ticaret AŞ 'halı' sektörünün, Üniteks Tekstil Gıda Sanayi Dış Ticaret 'hazır giyim ve konfeksiyonun', THY 'hizmetin', Şölen Çikolata 'hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamullerinin', Daikin 'iklimlendirme sanayisinin', Türkiye Petrol Rafinerileri 'kimyevi maddeler ve mamullerinin', Özgür Tarım 'kuru meyve ve mamullerinin', Ekom Eczacıbaşı 'madenciliğin', Arçelik 'makine ve aksamlarının', Döhler Gıda 'meyve-sebze mamullerinin' şampiyonu oldu.

'Mobilya, kağıt ve orman ürünlerinde' Kastamonu Entegre, 'mücevherde' Ahlatcı Kuyumculuk, 'otomotivde' Ford Otomotiv, 'savunma ve havacılık sanayisinde' ARCA Savunma, 'su ürünleri ve hayvansal mamullerde' Kılıç Deniz Ürünleri, 'süs bitkileri ve mamullerinde' Çiçekçiler Birliği, 'tekstil ve ham maddelerinde' Ak-Pa Tekstil, 'tütünde' JTI Tütün Ürünleri, 'yaş meyve ve sebzede' Uçak Kardeşler, 'zeytin ve zeytinyağında' Verde Yağ zirvede yer aldı.

- En çok ihracat yapan ilk 10 şirket

Geçen yıl en çok ihracat yapan ilk 10 şirket ve tutarları şu şekilde:

'Irak çatışma alanı değil, diyalog ve istikrar merkezi olmak istiyor'

Irak'ın ABD ile güçlü bir ekonomik ortaklık kurma yönünde adımlar attığını belirten Zeydi, bunun tamamen Irak'ın çıkarları doğrultusunda olduğunu söyledi.
Irak'ın blok siyaseti veya düşmanlık politikası izlemediğini kaydeden Zeydi, 'Irak çatışma alanı değil, diyalog ve istikrar merkezi olmak istiyor' ifadelerini kullandı.

İran ile ilişkiler

Irak Başbakanı, Irak ile İran arasındaki ilişkilere de değinerek, Bağdat ve Tahran arasındaki temasların iyi komşuluk, karşılıklı saygı ve ortak çıkarlara dayandığını belirtti. Zeydi, bu yaklaşımın bölgedeki tüm ülkeler için geçerli olduğunu söyledi. Irak'ın hiçbir taraftan dayatma kabul etmeyeceğini vurgulayan Başbakan, alınacak tüm kararların öncelikle Irak halkının çıkarları doğrultusunda şekilleneceğini ifade etti.

Körfez ülkelerine yönelik saldırı iddiaları

ABD-İran arasındaki çatışmalar sırasında Körfez ülkelerini hedef alan saldırılara ilişkin iddiaları da değerlendiren Zeydi, yürütülen soruşturmalarda Irak topraklarından Suudi Arabistan'a yönelik herhangi bir saldırının gerçekleştirildiğine yönelik delillere rastlanmadığının altını çizdi. Zeydi, gelecekte benzer ihlallerin yaşanmaması için ilgili kurumlara açık talimatlar verildiğini de sözlerine ekledi.

Abbas, İsrail yönetimine bağlı Kudüs Belediyesinin kentteki taşınmazlara getirdiği "Arnona" adlı emlak vergisi konusunda uyarılarda bulundu. Söz konusu verginin Hristiyan varlığını ve dini kurumları doğrudan hedef aldığını belirten Abbas, bunun kentteki tarihi ve hukuki statüye yönelik eşi benzeri görülmemiş bir ihlal olduğunu vurguladı.

Uluslararası toplumun 1967'den bu yana Doğu Kudüs'ü işgal altındaki Filistin topraklarının bir parçası olarak tanıdığını hatırlatan Abbas, İsrail'in şehrin niteliğini veya yasal statüsünü değiştirmeyi amaçlayan önlemlerini "geçersiz" kılan BM Güvenlik Konseyi kararlarına atıfta bulundu.

Abbas, İsrail'in uygulamalarının kendisine hukuki veya yargısal açıdan Doğu Kudüs üzerinde bir egemenlik hakkı tanımadığını belirterek, bu durumun hem Hristiyan hem de İslami dini kurumlar ve onların vakıf malları için geçerli olduğunu kaydetti.

Tek taraflı tedbirleri kabul etmeyin

Mektubunda, "Kentin hukuki statüsünü etkileyen ve mevcut ikili anlaşmaları tehdit eden riskler nedeniyle kiliseleri, bu tek taraflı tedbirleri kabul etmemeye veya işgalci yetkililerle bu konuda herhangi bir anlaşmaya girmemeye çağırıyoruz." ifadelerini kullanan Abbas, 1967 sınırlarında, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin Devleti'nin kurulmasının, bölgede adil ve kalıcı barışa ulaşmanın "tek yolu" olduğunun altını çizdi.

İsrail'in tek taraflı icraatlarını durdurması için BM ve dünya liderlerine seslenen Abbas, dini ve kültürel mirası koruma ve Kudüs'teki Hristiyan varlığını güvence altına alma yönündeki girişimlerin sürdürülmesini istedi.

Arnona vergisi nedir?

Arnona, İsrail'de Kudüs Belediyesi tarafından taşınmaz malların büyüklüğüne, konumuna ve kullanım amacına göre mülk sahiplerinden veya kiracılardan alınan zorunlu yıllık emlak vergisini ifade etmektedir.

İhbar üzerine olay yerine sağlık, itfaiye ve jandarma ekibi sevk edildi.

Kazada Melek Düzgün (80) ve Murat Memük (40) hayatını kaybetti, 10 kişi yaralandı.

Yaralılar sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından ambulanslarla çevre hastanelere kaldırıldı.

Cenazeler ise Adli Tıp Kurumu morguna götürüldü.

Bölgede kaza nedeniyle bir süre trafik yoğunluğu oluştu.

Olay yerinde incelemede bulunarak yetkililerden bilgi alan Silivri Kaymakamı Tolga Toğan, gazetecilere yaptığı açıklamada, "Net değil ama anladığımız kadarıyla sollama esnasında devrilme, savrulma oluyor. 10 yaralı, maalesef 2 vefat eden vatandaşımız var. Vefat edenlere Allah'tan rahmet, yaralılara şifa diliyorum." dedi.

İstanbul İl Sağlık Müdürü Abdullah Emre Güner de kazaya ilişkin NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, "Silivri'de meydana gelen minibüs kazasının ardından 112 Acil Sağlık ekiplerimiz hızla olay yerine sevk edilmiştir. Kazada 2 vatandaşımız hayatını kaybetmiş, 10 vatandaşımız yaralanmıştır. Yaralılarımızın olay yerindeki ilk müdahaleleri ekiplerimiz tarafından gerçekleştirilmiş olup, çevredeki hastanelere nakilleri sağlanmaktadır." ifadelerini kullandı.

Güner, hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet, yaralılara şifa diledi.

Ay-yıldızlılar, ikinci haftanın dördüncü ve son maçında bugün TSİ 17.30'da Belçika ile karşılaşacak.

"Tatbikatta 15 ülkeden 26 su üstü ve 11 hava unsuruyla müşterek faaliyetler icra edilirken denizde akaryakıt ikmali, helikopter iniş-kalkış, dikey ikmal, muhabere kaybı ve alçak görüş şartlarında yaklaşma eğitimleri başarıyla gerçekleştirildi. Türk Deniz Kuvvetleri, uluslararası sularda yüksek harekat kabiliyeti ve profesyonelliğiyle görevlerini sürdürmeye devam ediyor."