Goldman stratejisti Stuart Jenkins bir raporda, 'carry' işlemlerine yönelmenin, G-10 döviz piyasasında 2000 yılından bu yana neredeyse hiç olmadığı kadar ilgi gördüğünü belirtti. Jenkins; nispeten düşük getirili bir para biriminden borçlanıp daha yüksek getirili bir para birimine yatırım yapma tekniğine atıfta bulunarak, Goldman'ın önümüzdeki aylarda bu işlemleri finanse etmek için yen, İsviçre frangı veya euro kullanılmasını tercih ettiğini ifade etti.

Bir dizi faktör, bu işlemin cazibesini önemli ölçüde artırdı. Goldman; dünyanın en büyük gelişmiş ekonomilerinde faiz oranlarının yüksek ve değişken seviyelerde seyrederek yatırımcılar için alışılmadık derecede geniş getiri farkları yarattığını, buna karşılık döviz kuru oynaklığının tarihsel olarak düşük seviyelere gerilediğini belirtti. JPMorgan Chase & Co. tarafından hazırlanan bir endeks, döviz kuru oynaklığının 2020'den bu yana görülen en düşük seviyeler civarında seyrettiğini gösteriyor.

Bloomberg tarafından derlenen verilere göre, bu kombinasyon G10 para birimlerindeki carry trade işlemlerinin bu yıl yaklaşık yüzde 8 getiri sağlamasına yardımcı oldu; bu oran küresel tahviller, altın ve Bitcoin'in performansını geride bıraksa da hisse senetlerinin hala gerisinde kaldı.

Jenkins, Perşembe günü yayınladığı notta, 'Faiz farklarından kaynaklanan gerçekleşen oynaklığın azalması ve önümüzdeki dönemde nispeten sınırlı politika adımı beklenmesiyle birlikte G10 faiz oranlarının bu aralıkta istikrar kazanması, daha yüksek G10 carry getirisinin daha düşük oynaklık seviyeleriyle bir arada gerçekleşmesine olanak tanıdı' ifadelerini kullandı.

MKK, 2026 yılı 2. çeyrek dönemine ilişkin gelişmeleri sosyal medya hesapları üzerinden yayınladığı '2. Çeyrek Sonu İtibarıyla Sermaye Piyasaları 2026 Panoraması' adlı videoyla duyurdu.

Buna göre, 31 Mart'ta 31,67 trilyon lira olan toplam menkul kıymet değeri, 30 Haziran'da 36,04 trilyon liraya yükseldi. Aynı dönemde, toplam kayıtlı yatırımcı sayısı 38,36 milyondan 38,71 milyona çıktı. Toplam yatırımcı sayısı içerisindeki bakiyeli yatırımcı sayısı ise 10,91 milyon oldu.

Yılın ikinci çeyreği itibarıyla MKK sicil numarası alan yeni yatırımcı sayısı 768 bin 430 olurken, en çok yeni yatırımcı 218 bin 326 ile 21-40 yaş grubu bireysel erkeklerden oluştu. Aynı yaş grubunda yeni kadın yatırımcı sayısı da 163 bin 706 olarak gerçekleşti.

İkinci çeyrekte toplam hesap sayısı 91,64 milyondan 93,03 milyona çıkarken, bakiyeli hesap sayısı 15,33 milyondan 15,84 milyona yükseldi. Bu dönemde, 16 şirket halka arz edilirken, bu arzlardan 26,11 milyar lira toplandı. Halka arzlara toplam katılım sayısı ise 13 milyon 278 bin 453 oldu.

Yatırım fonlarının portföy değeri 9,97 trilyon liraya yükseldi

İkinci çeyrek sonunda pay senetlerindeki portföy değeri 22,51 trilyon liraya yükselirken, yatırımcı sayısı 6,76 milyon olarak kaydedildi.

Bu dönemde, yatırım fonlarının portföy değeri 9,97 trilyon liraya, buradaki yatırımcı sayısı da 5,89 milyona yükseldi.

Bireysel ve kurumsal toplam 27 bin 609 yatırımcının Devlet İç Borçlanma Araçları portföy değeri 2,53 trilyon lira olarak gerçekleşti.

Kitle fonlaması sistemindeki yatırımcı sayısı 46 bin 703'e çıkarken, aynı dönemde toplam 181 şirketin ihraç ettiği borçlanma araçlarının nominal değeri 878 milyar 100 milyon 180 bin 143 lirayı buldu.

İTO'dan yapılan açıklamaya göre, Avdagiç, İTO'nun temmuz ayı meclis toplantısında iş dünyasının gündemine ilişkin görüşlerini paylaştı.

Avdagiç, 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü'nün 10. yıl dönümüne ilişkin, halkın 15 Temmuz gecesi işgalci küresel güçlere karşı asırlık Milli Mücadele ruhunun yeni bir destanını yazdığını belirterek, FETÖ'nün darbe girişiminin üzerinden tam 10 yıl geçtiğini, her yıl bu olayı aynı öfke, aynı bilinç ve aynı karşı koyuş ruhuyla andıklarını kaydetti.

Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilere dikkati çeken Avdagiç, Türkiye ile AB arasında atılması gereken adımlara ilişkin başlangıç olarak Gümrük Birliği'nin güncellenmesinde, ekonomik ve ticari entegrasyonun derinleştirilmesinde ve vize serbestliği sürecinde kalan kriterlerin tamamlanmasında ivedi adımlar atılmasını, mevcut adımların da hızlandırılmasını beklediklerini ifade etti.

Türkiye'nin AB'ye katılım sürecine yeni bir perspektif kazandırılması gerektiğini belirten Avdagiç, 'Türkiye'nin AB'ye tam üye olarak katılım müzakerelerinin 'uzatım' müzakerelerine dönüşmemesi gerekiyor. Üyelik müzakereleri yeniden canlandırılmalı ve Türkiye'nin katılım sürecine somut ve yeni bir perspektif kazandırılmalı. Bu perspektif AB yapısında öğütülen ülke anlayışından, AB kimliğine kendi varlığıyla değer katan ülke anlayışına geçilmesi olmalıdır.' değerlendirmesinde bulundu.

'3 temel dönüşüm alanı öne çıkıyor'

Türkiye'nin önündeki stratejik vizyonun inşasında 3 temel dönüşüm alanının öne çıktığını belirten Avdagiç, bunları jeostratejik konumun jeoekonomik güce dönüşmesi, üretim ekonomisinin teknoloji ekonomisine evirilmesi ve transit ülke kimliğinin karar verici merkez ülke konumuna taşınması olarak sıraladı.

Avdagiç, sanayi politikasının bu dönüşümün en kritik ayağını oluşturduğunu vurgulayarak, 'AB ile daha güçlü ekonomik entegrasyon için Türkiye'nin orta-yüksek ve yüksek teknoloji üretimine odaklanan daha seçici ve stratejik bir sanayi yapısına evirilmesi gerekiyor. Bunu başarmamız halinde sanayi yalnızca büyümenin motoru değil, aynı zamanda jeopolitik etkinliğin üretildiği bir alan haline gelecektir.' ifadelerini kullandı.

Küresel ekonomide değer oluşturmanın giderek teknoloji, veri ve kritik üretim kabiliyetleri etrafında şekillendiğine dikkati çeken Avdagiç, Türkiye'nin de bu alanlarda yukarı yönlü bir sıçrama gerçekleştirmesinin yapısal bir zorunluluk olduğunu kaydetti.

'Küresel ekonomi kalıcı bir belirsizlik rejimine yerleşti'

Avdagiç, dünya ve Türkiye ekonomisindeki gelişmeleri de değerlendirerek, 'Küresel ekonomi yılın ikinci yarısına girerken artık tekil krizlerin açıklayamadığı, daha kalıcı ve katmanlı bir belirsizlik rejiminin içine yerleşmiş görünüm sergiliyor. Artık mesele krizlerin olup olmaması değil, krizlerin ekonomik sistemin doğal bir bileşeni haline gelmiş olmasıdır.' açıklamasında bulundu.

Enerji piyasalarının bu dönüşümün merkezinde yer aldığını belirten Avdagiç, Hürmüz Boğazı çevresindeki jeopolitik risklerin petrol ve doğal gaz fiyatlarını arz-talep dengesinin ötesinde doğrudan risk primi üzerinden belirlenen bir yapıya taşıdığını, bunun enerji fiyatlarında yeni bir taban oluşmasına yol açtığını kaydetti.

Son 3 yıldır uygulanan enflasyonla mücadele programının önemli kırılganlıkları ortadan kaldırırken anlamlı bir dengeleme etkisi de ürettiğini vurgulayan Avdagiç, para politikasındaki sıkı duruşun iç talep kaynaklı enflasyonist baskıların hızını yavaşlattığını, fiyatlama davranışlarında kademeli bir normalleşme eğilimi oluşturduğunu belirtti.

'Küresel finansal koşullar para politikasında erken gevşeme alanını sınırlıyor'

Avdagiç, finansal istikrar tarafında risk primindeki gerileme ve portföy akımlarındaki dengelenmenin programın dış kırılganlıkları azaltıcı etkisini güçlendirdiğini belirterek, bu kazanımların kalıcı hale gelmesinin para politikasının yanı sıra mali disiplin ve yapısal reformlarla desteklenmesine bağlı olduğunu ifade etti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) sıkı duruşunu korumaya devam ettiğini belirten Avdagiç, şunları kaydetti:

'Dünyada enflasyon risklerinin yeniden yukarı yönlü hareket etmesi, küresel finansal koşulların uzun süre sıkı kalma ihtimali ve kur üzerindeki baskı, para politikasında erken gevşeme alanını sınırlıyor. Enflasyondaki düşüş seyri ise TCMB'ye faiz indirimi konusunda alan açıyor. Türkiye artık yalnızca Doğu ile Batı arasında bir geçiş hattı değil. Türkiye aynı zamanda bu akışların hızını, maliyetini ve yönünü etkileyen bir ekonomik merkezdir. Bu vizyon, coğrafyayı pasif bir avantaj olmaktan çıkarıp ekonomik ve siyasi kararları şekillendiren aktif bir güce dönüştürecektir.'

TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

İhracat birim değer endeksi %14,2 arttı

İhracat birim değer endeksi Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %14,2 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde %8,8 arttı, ham maddelerde (yakıt hariç) %11,3 arttı, yakıtlarda %52,5 arttı, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %12,0 arttı.

İhracat miktar endeksi %20,8 azaldı

İhracat miktar endeksi Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %20,8 azaldı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde %16,0 azaldı, ham maddelerde (yakıt hariç) %19,9 azaldı, yakıtlarda %20,6 azaldı, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %21,4 azaldı.

İthalat birim değer endeksi %14,2 arttı

İthalat birim değer endeksi Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %14,2 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde %2,4 azaldı, yakıtlarda %49,0 arttı, ham maddelerde (yakıt hariç) %4,3 arttı, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %6,4 arttı.

İthalat miktar endeksi %21,8 azaldı

İthalat miktar endeksi Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %21,8 azaldı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde %6,2 azaldı, ham maddelerde (yakıt hariç) %6,9 azaldı, yakıtlarda %3,8 azaldı, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %23,1 azaldı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi %1,2 arttı

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat miktar endeksi; 2026 Nisan ayında 146,0 iken 2026 Mayıs ayında %1,2 oranında artarak 147,7 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ihracat miktar endeksi; 2025 yılı Mayıs ayında 163,2 iken 2026 yılı Mayıs ayında %5,5 oranında azalarak 154,1 oldu.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi %6,0 azaldı

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ithalat miktar endeksi; 2026 Nisan ayında 123,4 iken 2026 Mayıs ayında %6,0 oranında azalarak 116,0 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ithalat miktar endeksi; 2025 yılı Mayıs ayında 133,8 iken 2026 yılı Mayıs ayında %10,0 oranında azalarak 120,3 oldu.

Dış ticaret haddi 2026 yılı Mayıs ayında 89,6 olarak gerçekleşti

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan ve 2025 yılı Mayıs ayında 89,5 olarak elde edilmiş olan dış ticaret haddi, 0,1 puan artarak, 2026 yılı Mayıs ayında 89,6 oldu.

TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

Sanayi üretimi yıllık aynı kaldı

Sanayinin alt sektörleri (2021=100 referans yıllı) incelendiğinde, 2026 yılı Mayıs ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %5,0 azaldı, imalat sanayi sektörü endeksi %0,3 arttı ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %1,0 arttı.

Sanayi üretimi aylık %2,9 azaldı

Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, 2026 yılı Mayıs ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre %1,5 arttı, imalat sanayi sektörü endeksi %3,3 azaldı ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %0,9 azaldı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, güne yatay seyirle 14.109,21 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,60 değer kaybıyla 14.105,44 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 3,77 puan ve yüzde 0,03 artışla 14.109,21 puana çıktı. Bankacılık endeksi yatay seyrederken, holding endeksi yüzde 0,09 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,53 ile turizm, en çok gerileyen yüzde 0,63 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik endişelerin kısmen hafiflemesi ve yarı iletken sektörüne ilişkin olumlu beklentilerin güçlenmesiyle yatırımcıların risk iştahı teknoloji hisseleri öncülüğünde arttı.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi verisinin takip edileceğini, yurt dışında ise veri gündeminin sakin olduğunu belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.300 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Dolar/TL 46,99 seviyesinden işlem görüyor

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 46,9860 seviyesinde bulunuyor.

Dün artış eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,2 üstünde 46,9220'den tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.25 itibarıyla yüzde 0,1 artışla 46,9860 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL önceki kapanışının yüzde 0,3 üzerinde 53,8010'den, sterlin/TL ise yüzde 0,3 primle 63,1610'dan işlem görüyor.

Orta Doğu'daki gelişmeler kaynaklı artan enerji maliyetlerinin etkileri, ekonomik öngörülerde etkili olmayı sürdürüyor. Küresel ölçekte enflasyonist baskıların yeniden güç kazanabileceği endişelerini merkez bankalarının daha 'şahin' bir tutum sergilemesine neden oluyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) bu yıl içinde 25 baz puan faiz artırımına gitmesi beklenirken, söz konusu öngörüler doların gelişmiş para birimleri karşısında değerli kalmasını sağlıyor.

Öte yandan Fed, para politikasının yürütülmesini geliştirmek amacıyla oluşturulan 5 çalışma grubunun liderini ve hedeflerini duyurdu.

Fed'den yapılan açıklamaya göre, çalışma grupları, para politikasının genel işleyişi açısından merkezi öneme sahip alanları inceleyecek. Fed Başkanı Kevin Warsh, konuya ilişkin açıklamasında, bankanın fiyat istikrarı ve maksimum istihdamı sağlama kararlılığının sarsılmaz olduğunu vurguladı.

ABD ekonomisinin son nesil boyunca önemli ölçüde değiştiğini ve bu değişimin hiçbir zaman şu anda olduğu kadar belirgin olmadığını belirten Warsh, her çalışma grubunun, politika yapıcıların kullandığı araç ve yöntemlerin, analitik araçların ve politika yaklaşımlarının iyileştirilip iyileştirilemeyeceğini titizlikle değerlendireceğini kaydetti.

Warsh, 'Hedef çok net, Fed'in bu kritik dönemde hedeflerimize ulaşmak için en iyi konumda olmasını sağlamak.' dedi.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretiminin takip edileceğini, yurt dışında ise makroekonomik veri gündeminin sakin olduğunu belirtti.

Brent petrolün varili, uluslararası vadeli piyasalarda 76,68 dolardan işlem görüyor.

Dün 79,25 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 76,30 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.00 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,5 artarak 76,68 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 72,28 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la müzakere sürecinin sona erdiğini açıklamasının ardından Washington ile Tahran arasında karşılıklı saldırıların sürmesi etkili oluyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), ABD'nin İran'a yönelik saldırılarına misilleme olarak Batı Asya'daki ABD komuta ve kontrol merkezi ile Ürdün'deki bir hava üssünü 10 balistik füzeyle hedef aldığını açıkladı.

Açıklamada, ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını sürdürmesi halinde bölgedeki diğer ABD üslerinin de hedef alınacağı belirtildi.

Bunun yanı sıra, İran'ın yarı resmi Mehr Haber Ajansına göre, Sistan ve Beluçistan, Buşehr ve Hürmüzgan eyaletlerinde patlama sesleri duyuldu.

Buşehr Valiliğinden yapılan açıklamada, söz konusu patlama seslerinin hava savunma sistemlerinden mi yoksa 'düşman' füzelerinden mi kaynaklandığının araştırıldığı bildirildi.

ABD ordusu, 8 Temmuz'da İran'ın güneyindeki çeşitli kentlere yoğun saldırılar düzenlemişti.

DMO Deniz Kuvvetleri de ABD'nin İran'a yönelik saldırılarına ilişkin yayımladığı bildiride, Washington yönetiminin Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş güzergahlarına müdahale girişimlerinin boğazın kademeli olarak yeniden açılması sürecini ciddi şekilde riske atacağını belirtti.

Bildiride, 'yabancı unsurların' bölgede ve Hürmüz Boğazı'nda herhangi bir hakka sahip olmadığı vurgulanarak, 'ABD'nin terörist ordusunun maceracılıkları ve geçiş güzergahı belirlemeye yönelik müdahalesi Hürmüz Boğazı'nın kademeli olarak yeniden açılma sürecini ciddi sorunlarla karşı karşıya bırakacaktır. Ayrıca boğazdan yararlanan ülkelerin çıkarlarını ciddi biçimde tehlikeye atacaktır.' ifadelerine yer verildi.

Küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılma sürecine ilişkin belirsizliklerin artması, piyasa oyuncularının arz endişelerini artırarak fiyatları destekliyor.

- Rus rafineri faaliyetleri son 21 yılın en düşük seviyesinde

Bununla birlikte, Rus enerji altyapısına yönelik Ukrayna saldırılarının sürmesi de arz endişelerini artırarak petrol fiyatlarını destekliyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Rusya'nın Stavropol ve Tver bölgelerinde bulunan iki petrol deposunun çarşamba günü hedef alındığını belirterek, 'Her ikisi de cephe hattından yaklaşık 500 kilometre uzaklıkta bulunuyor.' ifadelerini kullandı.

Zelenskiy, Rusya Federasyonu'na bağlı Başkurdistan Cumhuriyeti'nin başkenti Ufa'da, Ukrayna'dan yaklaşık 1500 kilometre uzaklıktaki bir petrol pompalama istasyonuna da saldırı düzenlediklerini kaydetti.

Oxford Enerji Araştırmaları Enstitüsünün raporuna göre, Ukrayna'nın Rus enerji altyapısına yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırıları, ülkenin petrol işleme kapasitesinin yüzde 81'ini etkileyerek rafineri faaliyetlerinin son 21 yılın en düşük seviyesine gerilemesine yol açtı.

Raporda, Ukrayna'nın bu yıl Rusya'daki 34 rafineriden 24'ünü hedef aldığı ve söz konusu tesislerin ülkenin toplam petrol işleme kapasitesinin yüzde 81'ini oluşturduğu belirtildi. Haziran ortası itibarıyla ise Rusya'nın petrol işleme kapasitesinin yaklaşık üçte birinin devre dışı olduğu tahmin edildi.

Saldırıların daha sık, daha uzun menzilli ve benzin, dizel ile jet yakıtı üreten karmaşık rafineri ünitelerine odaklanmasıyla Rusya'nın rafineri işleme hacmi martta günlük 4,6 milyon varilden haziranda 3,7 milyon varile gerileyerek son 21 yılın en düşük seviyesine indi.

- Enflasyon endişeleri petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlıyor

Öte yandan, Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilimin enflasyon endişelerini artırması, fiyatların yükselişini sınırlıyor.

ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyonla mücadelede daha sıkı para politikası adımlarına ihtiyaç duyulabileceğine işaret etmesi, ekonomik büyüme ve petrol talebinin zayıflayabileceği endişelerini artırarak fiyatları baskılıyor.

Brent petrolde teknik olarak 75,78 doların destek, 77,07 doların ise direnç bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat güne yüzde 0,19 yükselişle 17.042,00 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı seyreden ağustos vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,86 azalışla 17.009,00 puandan tamamlamıştı. Endeks kontratı akşam seansında ise kayıplarının bir kısmını telafi ederek 17.030,00 puandan işlem gördü.

Ağustos vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,19 artışla 17.042,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik endişelerin kısmen hafiflemesi ve yarı iletken sektörüne ilişkin olumlu beklentilerin güçlenmesiyle yatırımcıların risk iştahı teknoloji hisseleri öncülüğünde arttı.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi, yurt dışında veri gündeminin sakin olduğunu belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 17.200 ve 17.300 puanın direnç, 17.000 ve 16.900 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik endişelerin kısmen hafiflemesi ve yarı iletken sektörüne ilişkin olumlu beklentilerin güçlenmesiyle yatırımcıların risk iştahı teknoloji hisseleri öncülüğünde arttı.

Orta Doğu'daki jeopolitik riskler devam ederken teknoloji ve yapay zeka alanındaki olumlu gelişmeler risk iştahını destekliyor. ABD'li çip üreticisi Micron Technology'nin 2035 yılına kadar ülkede 250 milyar doların üzerindeki yatırım planı ve Güney Koreli yarı iletken üreticisi SK Hynix'in ABD piyasalarında işleme başlayacak olması, yatırımcıların teknoloji sektörüne yönelik iyimserliklerini tazeledi.

Analistler, çip şirketlerine ilişkin büyüme beklentilerinin canlılığını koruduğunu belirterek, yatırımcıların Orta Doğu'daki jeopolitik risklerden çok teknoloji sektöründeki olumlu gelişmelere odaklandığını kaydetti.

Yatırımcıların odağı gelecek hafta hızlanacak bilanço sezonunda önemli şirket ve bankaların finansal sonuçlarına kayıyor. Jeopolitik tarafta ABD ile İran arasındaki ateşkes süreci hassas dengede sürerken petrol fiyatları dün bölgedeki gerginliklerin yatışmasıyla geriledi. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,8 düşüşle 75,9 dolara çekildi. Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker sayısındaki sınırlı yükseliş petrol tedarikine ilişkin endişelerin bir miktar azalmasına katkı sağladı.

Analistler, küresel ölçekte enflasyonist baskıların yeniden güç kazanmasının talep görünümünü zayıflatabileceği beklentisi ve bazı petrol üreticilerinin resmi satış fiyatlarının altında satış gerçekleştirdiğine yönelik işaretlerin de arz kaynaklı fiyat artışı risklerini sınırladığını ifade etti.

Makroekonomik tarafta ABD'de iş gücü piyasasına ilişkin veriler ülkede ekonomik aktivitenin gidişatına yönelik bilgi sağlarken, ABD'de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 4 Temmuz ile biten haftada 215 bine gerileyerek, piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

Öte yandan ABD Merkez Bankası (Fed), para politikasının yürütülmesini geliştirmek amacıyla oluşturulan 5 çalışma grubunun liderini ve hedeflerini duyurdu.

Fed'den yapılan açıklamaya göre, çalışma grupları, para politikasının genel işleyişi açısından merkezi öneme sahip alanları inceleyecek. Fed Başkanı Kevin Warsh, konuya ilişkin açıklamasında, bankanın fiyat istikrarı ve maksimum istihdamı sağlama kararlılığının sarsılmaz olduğunu vurguladı.

ABD ekonomisinin son nesil boyunca önemli ölçüde değiştiğini ve bu değişimin hiçbir zaman şu anda olduğu kadar belirgin olmadığını belirten Warsh, her çalışma grubunun, politika yapıcıların kullandığı araç ve yöntemlerin, analitik araçların ve politika yaklaşımlarının iyileştirilip iyileştirilemeyeceğini titizlikle değerlendireceğini kaydetti.

Warsh, 'Hedef çok net; Fed'in bu kritik dönemde hedeflerimize ulaşmak için en iyi konumda olmasını sağlamak.' dedi.

- Altın 3 günlük düşüş serisini sonlandırdı

Bu gelişmelerle temel göstergelerde dengelenme eğilimi izleniyor. ABD'nin 10 yıllık tahvil 2 baz puan düşüşle yüzde 4,54'e inerken dolar endeksi yüzde 0,2 azalışla 100,7 seviyesinde bulunuyor.

Orta Doğu gerilimlerinin görece azalmasının enflasyon ve para politikalarına yönelik etkileriyle altının ons fiyatı dün yüzde 1,1 yükselişle 4 bin 123 dolardan günü tamamlarken yeni işlem gününde yüzde 0,1 düşüşle 4 bin 118 dolardan alıcı buluyor. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,7 artışla 76,5 dolarda işlem görüyor.

Kurumsal tarafta, yatırım planlarını açıklayan Micron Technology'nin hisseleri, yüzde 4,5 değer kazandı. Şirketin hisselerindeki artış, bazı diğer çip şirketlerinin hisselerini de yukarı taşıdı.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,81, Nasdaq endeksi yüzde 1,3 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,27 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

- Avrupa borsaları İngiltere hariç yükseldi

Avrupa borsaları önceki günkü sert satışların ardından toparlanma çabası görüldü. Orta Doğu'daki gelişmeler bölgede yakından takip edilirken teknoloji tarafındaki yatırımlarla özellikle çip hisseleri yükseldi.

Yapay zeka ve ileri teknoloji çip yatırımları için öncü gösterge niteliğindeki Hollanda merkezli yarı iletken üretim ekipmanları tedarikçisi ASML'nin hisseleri yüzde 4,8, Avrupa'nın en büyük çip üreticilerinden Almanya merkezli Infineon Technologies'in hisseleri yüzde 4,3 arttı.

Makroekonomik veri tarafında Almanya'nın ihracatı mayısta bir önceki aya kıyasla yüzde 0,9, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 6,1 arttı. Almanya mayıs ayında 19,1 milyar avro dış ticaret fazlası verdi.

Avrupa Birliği (AB), Çin'den ithal edilen otomobil, kamyonet ve otobüs lastiklerine yüzde 45,3'e varan oranda anti-damping vergisi uygulamaya başladı.

AB Komisyonu, ABD ile İran arasında yaşanan askeri gerilimin enerji piyasalarında belirsizliği artırdığını ancak şu aşamada enerji arz güvenliği açısından bir sorun bulunmadığını bildirdi.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,16 düşerken Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,9, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,89 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,09 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- Asya borsaları pozitif seyrediyor

ABD ve Avrupa'da yarı iletken öncülüğünde artan risk iştahı yeni işlem gününde Asya tarafına da taşındı.

Bölgede yarı iletken sektöründeki yükselişler dikkati çekerken, bugün ABD piyasalarında işlem görmeye hazırlanan SK Hynix'in hisseleri yüzde 3,7 arttı.

Öte yandan Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama dün yaptığı açıklamada, hükümetin Devlet Emeklilik Yatırım Fonu (GPIF) dahil olmak üzere emeklilik fonlarını yerli finansal varlıklardaki paylarını artırmaya teşvik etmenin yollarını araştırmak istediğini belirtti.

Bu gelişmenin ardından Japon yeni, dolar karşısında güçlendi. Dolar/yen paritesi yüzde 0,6 düşüşle 161,5 seviyesine inse de parite 40 yılın en yüksek seviyelerine yakın seyretmeye devam ediyor.

Japonya'da bugün açıklanan verilere göre ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) haziranda aylık bazda yüzde 0,4 ile beklentilere paralel artarken endeksteki artış yıllık bazda yüzde 7,1 ile öngörüleri aştı. Veriler, ülkede maliyet kaynaklı enflasyon baskılarının sürdüğüne işaret etti.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,5, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 4,4, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 yükseldi.

- Yurt içinde gözler sanayi üretimi verilerinde

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,60 değer kaybıyla 14.105,44 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,3 yükseldi.

Dolar/TL dünü 46,9220'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,9750'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi, yurt dışında ise Almanya'da enflasyon verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.000 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi

10.00 Türkiye, mayıs ayı Sanayi Üretimi

ABD Merkez Bankası (Fed), para politikasının yürütülmesini geliştirmek amacıyla oluşturulan 5 çalışma grubunun liderini ve hedeflerini duyurdu.

Fed'den yapılan açıklamaya göre, çalışma grupları, para politikasının genel işleyişi açısından merkezi öneme sahip alanları inceleyecek.

İletişim, bilanço politikası, veri, verimlilik ve istihdam ile enflasyon çerçeveleri alanlarında oluşturulan bu gruplar, ekonomistler, iş dünyası liderleri ve eski merkez bankası yetkilileri gibi alanlarında uzman kurum dışı danışmanlarca ortaklaşa yönetilecek.

Fed çalışanlarının desteğiyle bağımsız şekilde faaliyet gösterecek gruplar, kanıtları izleme, açık geri bildirimde bulunma ve Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) için titizlikle hazırlanmış bulgular ortaya koyma görevini üstlenecek.

Fed'in politika değerlendirmelerini ve kararlarını belirsizlik ortamında nasıl ilettiğini inceleyecek İletişim Çalışma Grubu'nda, Washington Üniversitesi Foster İşletme Okulu Öğretim Görevlisi Peter Fisher, Brezilya Merkez Bankasının eski Başkanı Arminio Fraga ile İngiltere Merkez Bankasının eski Başkanı Mervyn King yer alacak.

Bankanın mevcut bilanço politikasının maliyetlerini, faydalarını ve kurumsal etkilerini değerlendirecek Bilanço Politikası Çalışma Grubu'nda, Harvard Üniversitesi Ekonomi Profesörü Karen Dynan, Hindistan Merkez Bankasının Eski Başkanı Raghuram Rajan ile eski Fed Yönetim Kurulu Üyesi Jeremy Stein bulunacak.

Fed'in politika kararlarında kullandığı reel ekonomik göstergelerin kalitesini ve güncelliğini artırmaya odaklanacak Veri Çalışma Grubu'nda, Harvard Üniversitesi Ekonomi Profesörü Raj Chetty, Walmart'ın eski Üst Yöneticisi Doug McMillon ile Chicago Üniversitesi Ekonomi Profesörü Kevin Murphy görev yapacak.

Yapay zeka dahil yeni genel amaçlı teknolojilerin ekonomik etkilerini değerlendirecek Verimlilik ve İstihdam Çalışma Grubu'nda, Andreessen Horowitz'in Kurucu Ortağı Marc Andreessen, Stanford Üniversitesi Ekonomi Profesörü Charles Jones ve Microsoft bünyesindeki Xbox Üst Yöneticisi Asha Sharma yer alacak.

Fed'in enflasyonun itici güçlerini nasıl ele aldığını ve bunlara nasıl yanıt verdiğini yeniden ele alacak Enflasyon Çerçeveleri Çalışma Grubu'nda, Harvard Üniversitesi Ekonomi Profesörü ve Ekonomik Danışmanlar Konseyi'nin eski Başkanı Greg Mankiw, Nobel ödüllü New York Üniversitesi Ekonomi Profesörü Thomas Sargent ve Uluslararası Ödemeler Bankasının (BIS) eski Ekonomik Danışmanı William White görev alacak.

Fed Başkanı Kevin Warsh, konuya ilişkin açıklamasında, bankanın fiyat istikrarı ve maksimum istihdamı sağlama kararlılığının sarsılmaz olduğunu vurguladı.

ABD ekonomisinin son nesil boyunca önemli ölçüde değiştiğini ve bu değişimin hiçbir zaman şu anda olduğu kadar belirgin olmadığını belirten Warsh, şunları kaydetti:

'Her çalışma grubu, politika yapıcıların kullandığı araç ve yöntemlerin, analitik araçların ve politika yaklaşımlarının iyileştirilip iyileştirilemeyeceğini titizlikle değerlendirecek. Hedef çok net; Fed'in bu kritik dönemde hedeflerimize ulaşmak için en iyi konumda olmasını sağlamak.'

Buna göre bankalar haziran sonu itibarıyla bir aya kadar vadeli mevduata yüzde 46,63, üç aya kadar vadeliye yüzde 49,20, altı aya kadar vadeliye yüzde 48,60, bir yıla kadar vadeliye yüzde 45,90, bir yıl ve daha uzun vadeliye yüzde 42,06 faiz uyguluyor. Bu oranların brüt olduğunu da hatırlatayım.

Bu verilere göre üç aya kadar vadeliye yüzde 49'un üstünde faiz uygulanıyor ama bakarsınız bir sonraki vade yenilemede bu oran epeyce gerilemiş olabilir. Bir yıla kadar vadeli yüzde 46 ama sonraki yenilemede bu faiz de değişebilir.

Beş yıl garantili yüzde 38

Peki size şimdiden beş yıl için yüzde 38'lik garanti faiz teklif edilse kabul eder misiniz? Bankalar da devlet gibi sağlamdır tabii ki ama hem de bu faizi, yani yüzde 38'i bir de devlet teklif etse?

Ediyor zaten: Hazine beş yıl vadeli ve yaklaşık yüzde 38 faizli borçlanıyor. Üstelik bu faiz zaman içinde değişiklik göstermeyecek bir faiz. Vade sonuna kadar garanti.

Hazine'nin 17 Haziran ve 8 Temmuz ihraç tarihli son iki borçlanmasında yaklaşık beş yıllık dönem için yıllık bileşik faiz yüzde 37,94 ve yüzde 37,97 düzeyinde oluştu.

Hazine'nin daha kısa vadeli borçlanmalarındaki faiz ise daha da yüksek. Örneğin yine 17 Haziran ihraç tarihli 637 gün vadeli kağıt tam yüzde 41,93 faizle ihraç edildi. Zaten bu faiz bu yıl içinde oluşan en yüksek faiz.

Üstelik bu ihaleler TL cinsi sabit faizli senet ihaleleri. Hazine sabit faizli olmayan bir dizi borçlanmaya daha gidiyor. TÜFE'ye endeksli, döviz cinsinden, altına endeksli borçlanmalar gerçekleştiriliyor. Bu borçlanmalardaki faiz zaman içinde başlangıçta öngörülene göre daha yüksek oluşabileceği gibi gelişmelerin olumluya dönmesi durumunda çok daha düşük de olabilir, böyle bir olasılık var.

Ancak sabit faizli ihaleler, adından da belli, faizin şimdiden kesinleştiği ihaleler:

Hazine örneğin 8 Temmuz ihraç tarihli kağıdı 16 Nisan 2031 vadeli sattı. Altı ayda bir kupon ödemesi yapılacak ve bu kağıdın yıllık bileşik faizi biraz önce de belirttiğim gibi yüzde 37,97. Bu faiz artık kesin.

Enflasyon seneye Merkez Bankası'nın resmi hedefi olan yüzde 15'e inse de, sonraki yıllarda tek haneli düzeylere gelinse de faiz yüzde 37,97 üzerinden ödenmeye devam edilecek.

Yok eğer tersi olur ve önümüzdeki beş yıl boyunca yıllık enflasyon bu düzeyin altına inmezse Hazine bu borçlanmadan kârlı çıkacak.

Ama iyi de bir yandan enflasyonun indirilmesi için uğraşıldığı mesajı verilirken diğer yandan böylesine yüksek faize razı olunması: Tabii ki büyük bir çelişki ama Hazine de çaresiz, borç bulabilmek için bu faize razı olmak durumunda.

Eğilim fena bozuldu

Hazine'nin TL cinsi sabit faizli senet ihraçlarına ilişkin veri seti 2003 yılına kadar geri gidiyor. Dolayısıyla elimizde 23 yıl 6 aylık veri bulunuyor.

Bu dönemde en yüksek faiz yüzde 45,44 ile 2003 yılında oluştu. Ama 2003'ün kendine özgü koşulları vardı. O yıl hâlâ 2001 krizinin etkileriyle uğraşılıyordu.

Dolayısıyla 2003'ü biraz ayrı düşünerek değerlendirme yapmak gerekiyor. İşte zaten 2003 hariç tutulduğunda en yüksek faizin son yıllarda verildiği ve rekor oranın 2025'te ortaya çıktığı gözleniyor. 2025 yılındaki sabit faizli borçlanmaların ortalama faizi yüzde 39,31 oldu.

Faizin nasıl çanak eğrisi çizdiği hem yıllık faizin seyrinden, hem de üç dönemli hareketli ortalamadan kolaylıkla görülebiliyor.

En düşük ve en yüksek oranlar

2003 yılının ocak ayından bu yılın haziran ayına kadar olan dönemde en yüksek faizin 2003'te oluştuğunu belirttim. Her ne kadar o yılın ortalama faizi yüzde 45,44'e inmişse de bazı aylardaki faiz yüzde 57'nin de (nisan yüzde 57,44) üstünde oluştu.

Ama bir kez daha vurgulamak gerekiyor, 2003 yılı bu dönemin istisnai bir yılı.

Faiz daha sonra öyle bir geriledi ki, 2013 yılının ikinci yarısında yüzde 8'in bile altına düştü. On yılda yüzde 57'lerden yüzde 7'lere inildi.

Faiz daha şunun şurasında 2020'nin yaz aylarında da tek hanelerde, yüzde 9'larda seyretti. Şimdi niye bu duruma gelindiği sorusunun yanıtı belli. 2021'de başlatılan faiz indiriminden sonra zorlama bir şekilde Hazine'nin borçlanma faizi de bir süre düşük kaldı ama 2023 ortasından itibaren tırmanış başladı ve bugünkü düzeylere gelindi.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Kapanışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,27 artarak 52.487,41 puana ulaştı. S&P 500 endeksi yüzde 0,81 artışla 7.543,64 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 1,3 kazançla 26.206,89 puana çıktı.

Yatırımcılar, Orta Doğu'da yeniden tırmanan jeopolitik tansiyona ilişkin gelişmeleri değerlendirirken, çip şirketlerinin hisselerindeki yükselişin etkisiyle pay piyasalarında pozitif seyir izlendi.

Analistler, bölgede yaşanan son gerilimlerin, ABD ile İran arasında halihazırda kırılgan olan ateşkes çabalarını riske atabileceği konusunda endişeleri artırdığını, buna karşın çip hisselerindeki yükselişin piyasalardaki olumlu ivmeyi tetiklediğini belirtti.

İran'a yönelik ABD saldırılarının ardından Tahran da Kuveyt, Katar ve Bahreyn'deki ABD askeri hedeflerini vurduğunu açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'den ABD'ye dönüş yolunda Air Force One uçağında basın mensuplarına yaptığı açıklamada, '(İran) Kısa süre önce aradılar. Anlaşmayı o kadar çok istiyorlar ki.' demişti.

İki ülke arasında artan gerilimle yükselen petrol fiyatları, Trump'ın İran'ın bir anlaşma yapmayı 'çok istediğini' belirtmesi sonrasında geriledi. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, TSİ 23.10 itibarıyla yüzde 2,6 azalarak 75,97 dolardan işlem gördü.

Kurumsal tarafta, çip şirketi Micron Technology'nin hisseleri, 2035 yılına kadar ABD'de 250 milyar doların üzerinde yatırım yapma planını açıklaması sonrasında yüzde 4,5 değer kazandı. Micron Technology'nin hisselerindeki artış, bazı diğer çip şirketlerinin hisselerini de yukarı taşıdı.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 4 Temmuz ile biten haftada 215 bine gerileyerek, piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

Ülkede ikinci el konut satışları haziranda yüzde 2,4 azalarak piyasa beklentilerinin altında kaldı. ABD'de ikinci el piyasasında medyan konut fiyatı ise yıllık bazda yüzde 1,8 artışla 440 bin 600 dolara ulaştı ve rekor seviyesini gördü.

Penta Teknoloji temettü dağıtmayacak

Penta Teknoloji Ürünleri Dağıtım Ticaret A.Ş. (PENTA), Genel Kurul'da alınan karar doğrultusunda 2025 yılı kârından temettü dağıtılmamasına karar verildiğini açıkladı. Buna göre yatırımcılara nakit kâr payı ödemesi yapılmayacak.

İdealist GYO'dan temettü kararı

İdealist Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (IDGYO), Yönetim Kurulu kararıyla temettü dağıtılmamasını kararlaştırdı. Şirketin KAP açıklamasına göre hisse başına brüt ve net temettü tutarı 'dağıtılmayacak' olarak açıklandı.

Güler Yatırım Holding de kâr payı dağıtmayacak

Güler Yatırım Holding A.Ş. (GLRYH), Genel Kurul'da alınan karar kapsamında temettü dağıtılmamasına karar verildiğini duyurdu. Böylece şirket, ilgili dönemde hissedarlarına nakit kâr payı ödemesi gerçekleştirmeyecek.

Kalekim'den Trabzon'da yeni üretim tesisi

Kalekim Kimyevi Maddeler Sanayi ve Ticaret A.Ş. (KLKIM), bağlı ortaklığı Kalekim Lyksor Kimya Sanayi A.Ş.'nin Trabzon şubesinde deneme üretimlerinin tamamlandığını ve 9 Temmuz itibarıyla seri üretim ile ürün sevkiyatına başlandığını açıkladı.

Yıllık yaklaşık 50 bin ton üretim kapasitesine sahip tesis sayesinde lojistik maliyetlerinin azaltılması, teslimat sürelerinin kısaltılması ve Doğu Karadeniz ile Kuzey Doğu Anadolu bölgelerinde pazar payının artırılması hedefleniyor.

Petkim Master Plan'da FEED aşamasına hazırlanıyor

Petkim Petrokimya Holding A.Ş. (PETKM), Master Plan kapsamında Pre-FEED çalışmalarının başarıyla tamamlandığını duyurdu. Şirketin nihai hakim ortağı SOCAR ile Technip Energies Italy S.P.A arasında MFSC teknolojisinin lisanslanması ve FEED hizmetleri başta olmak üzere çeşitli iş birliği alanlarını değerlendirmeye yönelik iyi niyet anlaşması imzalandı.

Şirket, 2026 yılının üçüncü çeyreğinde FEED sözleşmelerini tamamlayarak mühendislik çalışmalarına başlamayı planlıyor. FEED süreci, olası yatırım kararının teknik ve ekonomik altyapısını oluşturacak.

Forte, Sahil Güvenlik ihalesini kazandı

Forte Bilgi İletişim Teknolojileri ve Savunma Sanayi A.Ş. (FORTE), İçişleri Bakanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından düzenlenen Oracle Veri Tabanı Yönetim Sistemi Lisans Güncelleme Hakkı, Eğitim ve Teknik Destek Alımı ihalesinde en iyi teklifi vererek ihaleyi kazandı.

Şirket, 18 milyon 895 bin TL tutarındaki sözleşme için resmi davet yazısının kendisine ulaştığını bildirdi.

Onur Yüksek Teknoloji'ye 661 bin dolarlık yeni sipariş

Onur Yüksek Teknoloji A.Ş. (ONRYT), yurt içindeki bir müşterisinden askeri ve sivil hava sahası kontrolünde kullanılacak Görev Kritik Ses Haberleşme ve Kayıt Sistemi'nin yaygınlaştırılması kapsamında 661 bin 200 ABD doları tutarında ilave sipariş aldığını açıkladı.

Bu siparişle birlikte şirketin 2026 yılında aldığı toplam sipariş adedi 24'e, toplam sipariş hacmi ise 8,66 milyon ABD dolarına ulaştı.

SDT'nin bağlı ortaklığına 1,27 milyon dolarlık sipariş

SDT Uzay ve Savunma Teknolojileri A.Ş. (SDTTR), yüzde 95 oranında bağlı ortaklığı BKM Bursa Kalıp A.Ş.'nin yurt içi bir müşterisinden toplam 1 milyon 271 bin 60 ABD doları tutarında yeni sipariş aldığını duyurdu.

Teslimatların 2026 ve 2027 yıllarında gerçekleştirilmesi planlanıyor.

İnnosa'nın bağlı ortaklığı 330 milyon TL'lik sözleşme imzaladı

İnnosa Teknoloji A.Ş. (INTEK), yüzde 51 oranında bağlı ortaklığı Probel Yazılım ve Bilişim Sistemleri A.Ş. ile İzmir İl Sağlık Müdürlüğü arasında yaklaşık 329,9 milyon TL + KDV tutarında Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi (SBYS ve DHBS) hizmet alım sözleşmesinin imzalandığını açıkladı.

Sözleşme, 1 Ağustos 2026 ile 31 Temmuz 2029 tarihleri arasındaki dönemi kapsıyor.

Türk İlaç'ın Azerbaycan ihracatında yeni adım

Türk İlaç ve Serum Sanayi A.Ş. (TRILC), TURKFLEKS markalı ürünlerinin Azerbaycan Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırıldığını duyurdu.

Böylece ürünler Azerbaycan pazarında serbest satış hakkı kazanırken, şirket ihracat hacmine ve finansal sonuçlara olumlu katkı beklediğini belirtti.

Prizma Pres 370 milyon TL'lik gayrimenkul satışına hazırlanıyor

Prizma Pres Matbaacılık Yayıncılık Sanayi ve Ticaret A.Ş. (PRZMA), Silivri'de bulunan otel, depo, fabrika ve ticari alanlardan oluşan taşınmazını 370 milyon TL bedelle Tandem Yayıncılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye satma kararı aldığını açıkladı.

Şirket, satıştan elde edilecek kaynağın yeni yatırımların finansmanı ile finansal yapının ve likiditenin güçlendirilmesinde kullanılacağını bildirdi. İşlem, genel kurul onayı ve ayrılma hakkı sürecinin tamamlanmasının ardından gerçekleştirilecek.

Metro Holding gayrimenkul yatırımı için harekete geçti

Metro Ticari ve Mali Yatırımlar Holding A.Ş., Metro İnşaat A.Ş. paylarının devralınmasına yönelik süreci başlattığını açıkladı.

Holding, sahip olduğu geniş arsa portföyünü konut, ticari alan, lojistik ve karma projelere dönüştürmeyi, kentsel dönüşüm projelerinde daha aktif rol almayı ve özellikle Gürcistan'da yeni gayrimenkul projeleri geliştirmeyi hedefliyor.

Kalekim'den Kenya'da stratejik ortaklık

Kalekim (KLKIM), Kenya'daki uzun yıllardır distribütörü olan TACC Limited ile stratejik ortaklık kurduğunu açıkladı.

Bu kapsamda Kalekim East Africa Limited'in sermayesinin yüzde 50'sini temsil eden paylar 1,6 milyon ABD doları bedelle satın alındı. İşlem sonrası şirket yönetimi Kalekim'e geçerken, iştirak finansal tablolara yüzde 100 konsolide edilecek.

Yaklaşık 25 bin ton yıllık üretim kapasitesine sahip tesisle birlikte Kalekim'in Afrika pazarındaki büyüme stratejisinin hız kazanması bekleniyor.

Kapanışta gösterge endeksi Stoxx Europe 600, yüzde 0,78 artışla 640,87 puana çıktı.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,89 değer kazanarak 25.118,27, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,9 yükselerek 8.326,62 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,09 artışla 52.381,92 puandan kapandı.

İngiltere'de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,16 düşüşle 10.472,45 puana geriledi.

Avro/dolar paritesi, TSİ 19.29 itibarıyla yüzde 0,2 artışla 1,14 oldu.

Avrupa piyasaları, Orta Doğu'daki gelişmelere odaklandı.

İran'a yönelik 7 ve 8 Temmuz'da düzenlenen hava saldırılarının detaylarını paylaşan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), yaklaşık 90 askeri hedefi vurarak 'İran'a karşı ek bir saldırı turunu tamamladığını' duyurdu. Buna Kuveyt ve Bahreyn'e saldırılarla karşılık veren İran, halihazırda kırılgan olan ateşkes çabalarını sekteye uğratabilecek gerilimi tırmandırdı.

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'den ABD'ye dönüş yolunda Air Force One uçağında basın mensuplarına yaptığı açıklamada, İran'ın bir anlaşma yapmayı 'çok istediğini' söyledi.

Almanya'nın ihracatı mayısta bir önceki aya kıyasla yüzde 0,9, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 6,1 artış gösterdi. Almanya mayıs ayında 19,1 milyar avro dış ticaret fazlası verdi.

Avrupa Birliği (AB), Çin'den ithal edilen otomobil, kamyonet ve otobüs lastiklerine yüzde 45,3'e varan oranda anti-damping vergisi uygulamaya başladı.

AB Komisyonu, ABD ile İran arasında yaşanan askeri gerilimin enerji piyasalarında belirsizliği artırdığını ancak şu aşamada enerji arz güvenliği açısından bir sorun bulunmadığını bildirdi.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,60 değer kaybıyla 14.105,44 puandan tamamladı.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 84,52 puan azalırken, toplam işlem hacmi 152 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 1,17 değer kaybederken, holding endeksi yüzde 0,65 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 3,53 ile madencilik, en fazla kaybettiren ise yüzde 3,55 ile teknoloji oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilimin enflasyon endişelerini artırması ve ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarında yetkililerin "şahin" adımlar gerektirebilecek risklere dikkati çekmesiyle günün erken saatlerinde satış ağırlıklı bir seyir izlerken, daha sonra teknoloji hisselerinde görülen yükselişlerle piyasalarda risk iştahı arttı.

Analistler, yarın yurt içinde sanayi üretimi, yurt dışında ise Japonya'da Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve Almanya'da Tüketici Fiyat Endeksinin (TÜFE) takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.000 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

VİOP’ta endeks kontratı normal seansı düşüşle tamamladı

VİOP’ta BIST 30 endeksine dayalı kontrat, 9 Temmuz 2026 normal seansını yüzde 0,86 düşüşle 17.009,00 puandan tamamladı. Kontratta açık pozisyon sayısı 421 bin 595 oldu.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı kontrat, günü düşüşle tamamladı.

9 Temmuz 2026 tarihli normal seansta VİOP BIST 30 kontratı, önceki kapanışa göre yüzde 0,86 değer kaybederek 17.009,00 puana geriledi.

Kontratta önceki kapanış 17.157,00 puan seviyesinde bulunuyordu. Gün sonunda açık pozisyon sayısı ise 421 bin 595 olarak kaydedildi.

Böylece endeks kontratı, normal seans kapanışında satıcılı seyrini sürdürerek günü düşüşle tamamladı.

New York borsası jeopolitik gerilim gölgesinde karışık açıldı

New York borsası, ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilimin gölgesinde güne karışık seyirle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,19 azalarak 52.249,44 puana indi. S&P 500 endeksi yüzde 0,12 artışla 7.491,60 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,18 kazançla 25.918,31 puana yükseldi.

ABD'nin İran'a yönelik yeni saldırılarıyla yeniden yükselen jeopolitik endişelere rağmen çip şirketlerinin hisselerindeki yükselişin etkisiyle pay piyasalarında açılışta karışık bir seyir izledi.

İran’a yönelik 7 ve 8 Temmuz'da düzenlenen hava saldırılarının detaylarını paylaşan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), yaklaşık 90 askeri hedefi vurarak "İran'a karşı ek bir saldırı turunu tamamladığını" duyurdu. Buna Kuveyt ve Bahreyn'e saldırılarla karşılık veren İran, halihazırda kırılgan olan ateşkes çabalarını sekteye uğratabilecek gerilimi tırmandırdı.

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'den ABD'ye dönüş yolunda Air Force One uçağında basın mensuplarına yaptığı açıklamada, İran'ın bir anlaşma yapmayı "çok istediğini" söyledi.

Trump, "Kısa süre önce aradılar. Anlaşmayı o kadar çok istiyorlar ki. Sadece buna değer olup olmadıklarını bilmiyorum. Yapılacak bir anlaşmaya sadık kalacaklarından emin değilim. Sorun da bu." diye konuştu.

Analistler, Trump'ın İran'ın bir anlaşma yapmayı istediğini belirtmesinin, jeopolitik kaygıları bir nebze azalttığını ifade etti.

Saldırıların yeniden başlaması sonrasında arz kesintisi endişeleriyle ani yükseliş gösteren Brent petrolün varil fiyatı, bugün ise TSİ 16.30 itibarıyla yatay seyirle 78 dolardan işlem görüyor.

Kurumsal tarafta, bugün bilançosunu yayımlayan giyim şirketi Levi Strauss'un hisseleri, şirketin gelir ve karının tahminlerin üstünde gelmesi ve yıllık satış beklentisini yükseltmesine rağmen yüzde 7,5 değer kaybetti.

ABD'li atıştırmalık ve içecek devi PepsiCo'nun hisseleri de şirketin karının beklentilerin altında kalması sonrasında yüzde 4,5 düştü.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 4 Temmuz ile biten haftada 215 bine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

Şimşek, artan öngörülebilirlik ve güçlenen yatırımcı güveni sayesinde ters dolarizasyon sürecinde önemli mesafe katettiklerini belirtti.

Çoklu şoklara rağmen Türk lirası mevduatın toplam mevduat içindeki payının yaklaşık yüzde 62'ye yükseldiğini vurgulayan Şimşek, bu seviyenin son 11 yılın en yüksek düzeylerine işaret ettiğini kaydetti.

Şimşek paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

'Artan öngörülebilirlik ve güçlenen yatırımcı güveni sayesinde ters dolarizasyon sürecinde önemli mesafe katettik.

Çoklu şoklara rağmen Türk lirası mevduatın toplam mevduat içindeki payı yaklaşık yüzde 62 ile son 11 yılın en yüksek seviyelerine ulaştı.'

Artan öngörülebilirlik ve güçlenen yatırımcı güveni sayesinde ters dolarizasyon sürecinde önemli mesafe katettik.

Çoklu şoklara rağmen Türk lirası mevduatın toplam mevduat içindeki payı yaklaşık yüzde 62 ile son 11 yılın en yüksek seviyelerine ulaştı.

Türk lirasına duyulan: pic.twitter.com/jUj6PLniE3

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) July 9, 2026

Kısaca OpenAI, Anthropic, Amazon ve Google gibi büyük yapay zeka şirketleri, çip devi Nvidia'ya olan bağımlılıklarını azaltmak için kendi özel yapay zeka çiplerini geliştirmeye yöneldi. En son örnek, Claude'un geliştiricisi Anthropic'in, Samsung ile kendi çipini üretmek için görüşmelere başlaması oldu. Bu yazıda bu değişimin ne olduğunu, şirketlerin Nvidia'dan neden uzaklaşmak istediğini ve bunun tüm sektör için ne anlama geldiğini ele alacağız.

Tam Olarak Ne Oluyor?

Olan şu, yapay zekanın en büyük şirketleri, artık ihtiyaç duydukları çipleri sadece Nvidia'dan almak yerine, kendi çiplerini tasarlamaya başladı. En yeni ve dikkat çekici örnek Anthropic'ten geldi.

The Information'ın 2 Temmuz 2026'da duyurduğu habere göre, Claude yapay zeka modelinin geliştiricisi Anthropic, kendi özel çipini üretmek için Samsung ile görüşmelere başladı. Görüşmeler henüz çok erken bir aşamada, çipin tam olarak ne için kullanılacağı ya da ne kadar güçlü olacağı bile netleşmiş değil. Anthropic, şirketin açıklamasında Nvidia, Amazon ve Google'ın çiplerini kullanmaya devam edeceğini de belirtti. Ancak asıl önemli olan şu, Anthropic bu adımıyla, kendi çipini yapma yarışına giren yapay zeka devlerinin sonuncusu oldu.

Çünkü Anthropic yalnız değil. Rakibi OpenAI, geçtiğimiz haftalarda Broadcom ile birlikte geliştirdiği kendi çipini tanıttı. Amazon ve Google'ın ise yıllardır kendi özel çipleri var. Amazon şimdi bu çipleri başka şirketlere de satmaya hazırlanıyor. Yani bir zamanlar tamamen Nvidia'ya bağımlı olan bu şirketler, tek tek kendi yollarını çizmeye başladı.

Yapay zekanın kontrolden çıkan maliyetlerini daha önce de ele almıştık. Yapay Zeka Artık Elektrik Gibi Faturalanacak

Nvidia Neden Bu Kadar Güçlü?

Bu değişimi anlamak için önce Nvidia'nın gücünü anlamak gerekiyor. Nvidia, yapay zeka çipi pazarının yaklaşık yüzde 74'ünü elinde tutuyor, yani sektöre neredeyse tek başına hükmediyor.

Bunun sebebi şu. Yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak için çok özel ve çok güçlü çipler gerekiyor. Bu çiplerde Nvidia yıllardır açık ara öndeydi ve rakiplerini geride bıraktı. Bir yapay zeka şirketi güçlü bir model yapmak istiyorsa, yolu Nvidia'nın çiplerinden geçiyordu. Bu durum Nvidia'ya muazzam bir güç verdi. Fiyatları Nvidia belirledi, hangi müşterinin ne kadar çip alacağını Nvidia belirledi. Talep o kadar yüksekti ki, şirketler sırada beklemek zorunda kaldı. İşte tam da bu tek elde toplanan güç, büyük müşterileri rahatsız etmeye başladı.

Peki Şirketler Neden Kendi Çipini İstiyor?

Yapay zeka devlerinin kendi çipini yapmak istemesinin üç temel nedeni var, maliyeti düşürmek, Nvidia'ya bağımlılıktan kurtulmak ve donanımı kendi ihtiyaçlarına göre şekillendirmek.

Birincisi maliyet. Nvidia'nın çipleri çok pahalı ve talep yüksek olduğu için fiyatlar sürekli yukarı gidiyor. Kendi çipini yapan bir şirket, uzun vadede bu maliyetten önemli ölçüde kurtulabiliyor. İkincisi bağımsızlık. Tek bir tedarikçiye bağlı olmak, her şirket için risktir. O tedarikçi fiyatı artırırsa ya da çip veremezse, tüm işin durabilir. Kendi çipini üreten şirket, bu riski ortadan kaldırıyor. Üçüncüsü ise özelleştirme. Nvidia'nın çipleri herkes için üretiliyor. Ama bir şirket kendi çipini tasarladığında, onu tam olarak kendi yapay zeka modeline göre optimize edebiliyor, bu da daha yüksek verim demek. Bir şirketin kendi ölçüsüne göre diktirdiği bir takım elbise ile hazır alınan bir takım elbise arasındaki fark gibi.

Bu yönelimin ne kadar hızlı büyüdüğünü rakamlar da gösteriyor. Araştırma şirketi TrendForce'a göre, bulut şirketlerinin kendi özel çiplerini kullandığı sunucuların sevkiyatı 2026'da yüzde 44,6 büyüyecek. Aynı dönemde Nvidia'nın da içinde olduğu genel amaçlı grafik işlemcili sunucuların büyümesi ise yüzde 16,1 seviyesinde kalacak. Yani özel çipler, geleneksel çiplerin neredeyse üç katı hızla yayılıyor.

Bu Değişim Türkiye'yi ve Bizi Nasıl Etkiler?

Bu gelişmenin doğrudan bir Türkiye bağlantısı da var, o da Samsung. Anthropic'in görüştüğü Samsung, sadece bir telefon üreticisi değil, aynı zamanda dünyanın en büyük çip üreticilerinden biri.

Samsung, çip üretiminde uzun süredir Tayvanlı dev TSMC'nin gerisinde kalıyordu. Anthropic gibi büyük bir yapay zeka şirketiyle anlaşma yapmak, Samsung'un bu yarışta güçlenmesi için önemli bir vitrin fırsatı olabilir. Bu da küresel çip rekabetinin dengelerini etkileyebilir. Daha geniş açıdan bakınca, bu değişim tüketiciler için de olumlu sonuçlar doğurabilir. Çünkü çip üretiminde rekabetin artması, uzun vadede yapay zeka maliyetlerini düşürebilir. Yapay zeka daha ucuz hale geldikçe, kullandığımız telefonlardan uygulamalara kadar pek çok teknoloji de daha erişilebilir olabilir. Yani bugün dev şirketler arasında geçen bu çip kavgası, yarın sıradan kullanıcının cebine kadar uzanabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yapay zeka çipi nedir?

Yapay zeka çipi, yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak için özel olarak tasarlanmış güçlü bir işlemcidir. Sıradan bilgisayar çiplerinden farklı olarak, çok sayıda işlemi aynı anda yapabilecek şekilde optimize edilmiştir. Bu pazarın büyük bölümü şu anda Nvidia'nın elindedir.

Yapay zeka şirketleri neden kendi çipini yapıyor?

Üç temel neden var. Nvidia'nın pahalı çiplerinden kaynaklanan maliyeti düşürmek, tek bir tedarikçiye bağımlı kalmanın riskinden kurtulmak ve donanımı kendi yapay zeka modellerine göre özelleştirerek daha yüksek verim elde etmek.

Anthropic hangi şirketle çip görüşmesi yapıyor?

The Information'ın haberine göre Anthropic, kendi özel yapay zeka çipini üretmek için Güney Koreli teknoloji devi Samsung ile erken aşama görüşmeler yürütüyor. Görüşmeler henüz kesinleşmiş bir anlaşmaya dönüşmedi.

Nvidia'nın yapay zeka çipi pazarındaki payı ne kadar?

The Information'ın verilerine göre Nvidia, küresel yapay zeka çipi pazarının yaklaşık yüzde 74'ünü elinde tutuyor. Bu yüksek pay, şirkete fiyatlama ve tedarik konusunda sektör genelinde büyük bir etki gücü sağlıyor.

Yapay zeka dünyasında yıllardır süren tek bir gerçek vardı, o da neredeyse tüm yolların Nvidia'dan geçmesiydi. Şimdi bu gerçek değişmeye başlıyor. OpenAI, Anthropic, Amazon ve Google gibi devler, kendi çiplerini yaparak bu bağımlılığı kırmaya çalışıyor.

Bu değişimin bir gecede olmayacağını da belirtmek gerekiyor. Kendi çipini tasarlamak yıllar alan, çok maliyetli ve zorlu bir süreç. Bu şirketler yakın gelecekte Nvidia'nın çiplerini kullanmaya devam edecek. Ama yön belli. Yapay zeka devleri artık tek bir şirketin belirlediği kurallara mahkûm olmak istemiyor ve kendi geleceklerinin kontrolünü ellerine almaya çalışıyor. Bu rekabetin nasıl sonuçlanacağı, sadece bu şirketlerin değil, yapay zekanın geleceğini de şekillendirecek.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Aktarılan veriler ve rakamlar, yayım tarihindeki kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir.