Borsa İstanbul BİST 100 endeksi bugün % 0,14 geriledi (13.779,39), toplam günlük işlem hacmi 279 milyar 529 milyon TL oldu.

- Düzenlemeyle tasarruf finansman şirketlerinin fonlarını değerlendirebileceği yatırım araçları yeniden belirlenirken, riskli varlıklara yatırımın önü kesildi
- Bir kişinin aynı tasarruf finansman şirketiyle yapabileceği sözleşme sayısı biri taşıt, diğeri konut veya çatılı iş yeri finansmanı olmak üzere ikiyle sınırlandırılırken, azami sözleşme tutarı taşıt finansmanında 6 milyon 250 bin liraya, konut veya çatılı iş yeri finansmanında 62 milyon 500 bin liraya yükseltildi

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), tasarruf finansman şirketlerinde fonların değerlendirilmesine ilişkin kuralları sıkılaştırırken, yüksek tutarlı sözleşme limitlerini güncelledi ve risk yoğunlaşmasını önleyici düzenlemeler yaptı.

Kurumun Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığına gönderdiği talimata göre, tasarruf fon havuzları ile şirket hesaplarında biriken tutarların değerlendirilebileceği alanlar sınırlandırılarak, riskli varlıklara yatırım yapılmasının önüne geçilmesi ve bu kaynakların hızla likit olabilecek görece risksiz varlıklarda değerlendirilmesi amaçlandı.

Buna göre, tasarruf finansman şirketleri söz konusu varlıklarını sadece katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsi özel cari hesaplar veya katılma hesaplarında, Hazine ve Maliye Bakanlığınca ihraç edilen ve altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikalarında (sukuk) ya da risk değeri 1 veya 2 olan ve Türk lirası cinsinden ihraç edilen katılım esaslı yatırım fonlarında değerlendirebilecek. Hem tasarruf fon havuzları için hem de şirket hesapları için daha ihtiyatlı kısıtlamalar getirildi.

- Nemasız fonlar ve yüksek tutarlı sözleşmelere yeni kurallar

Tasarruf fon havuzlarında nemasız kalan tutarların sınırlandırılması amacıyla günlük getirisiz bakiyenin, şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2'sini aşmaması kararlaştırıldı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Elektronik Fon Transferi (EFT) sisteminin kapanış saatinden sonra havuza aktarılan tutarların bir sonraki gün hesaplamaya dahil edileceği bildirildi.

Yüksek tutarlı sözleşmelere ilişkin limitler de artırıldı. Sözleşmelerin 'yüksek tutarlı' kapsamına alınması için limit 2 milyon 509 bin 800 liradan 5 milyon liraya, konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde ise 6 milyon 274 bin 500 liradan 12 milyon 500 bin liraya yükseltildi.

Ayrıca, yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam tutarının ilgili dönemdeki toplam sözleşme tutarına oranı yüzde 5 ile sınırlandırıldı. Ancak 1 Ocak 2025'ten sonra kurulan şirketler için kademeli geçiş öngörülerek bu oranın 30 Haziran 2027'ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olarak uygulanmasına karar verildi.

- Sözleşme üst limitleri güncellendi

Kurul kararıyla risk yoğunlaşmasının önüne geçilmesi amacıyla bir gerçek veya tüzel kişi ya da aynı risk grubundaki taraflarla yapılabilecek sözleşme sayısı da sınırlandırıldı. Bu kapsamda bir kişi aynı tasarruf finansman şirketiyle en fazla bir taşıt ve bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi olmak üzere toplam iki sözleşme imzalayabilecek.

Kararla kişi veya risk grubu bazında sözleşme tutarı sınırları da güncellendi. Taşıt finansmanı için azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin liraya, konut veya çatılı iş yeri finansmanı için ise 62 milyon 500 bin liraya yükseltildi. Bir kişi veya risk grubuna ait tüm sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin lirayla sınırlandırıldı.

BDDK, söz konusu düzenlemelere uyum sağlanabilmesi amacıyla şirketlere geçiş süresi tanırken, yeni kuralların 1 Ekim itibarıyla uygulanacağını bildirdi.

New York borsası, ABD'de istihdamın temmuzda beklenmedik şekilde gerilediğini gösteren verilerin ardından ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımı beklentilerinin zayıflamasıyla haftanın son işlem gününe yükselişle başladı.

Dow Jones endeksi yataya yakın seyrederek 53.849,26 puanla açılış yaptı.

​​​​​S&P 500 endeksi yüzde 0,32 artışla 7.735,18 puana, Nasdaq endeksi de yüzde 0,70 kazançla 26.534,66 puana yükseldi.

ABD'de açıklanan makroekonomik veriler, devam eden bilanço sezonu ve Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler yatırımcıların odağında bulunurken, pay piyasalarında açılışta pozitif bir seyir izlendi.

Piyasalardaki yukarı yönlü seyirde, yatırımcıların ABD'de zayıf gelen istihdam verilerini Fed'in faiz politikasına ilişkin beklentiler açısından olumlu değerlendirmesi etkili oldu.

ABD'de bugün açıklanan verilere göre, tarım dışı sektörlerde istihdam temmuzda 23 bin kişi azaldı. Piyasa beklentileri, tarım dışı istihdamın bu dönemde 85 bin kişi artması yönündeydi.

Tarım dışı istihdama ilişkin mayıs ve haziran verilerinde de aşağı yönlü revizyona gidildi. Böylece mayıs ve hazirana ilişkin toplam istihdam seviyesi, daha önce açıklanandan 103 bin kişi daha düşük gerçekleşti.

İşsizlik oranı ise aynı dönemde haziran ayındaki yüzde 4,2 seviyesinden yüzde 4,1'e geriledi.

Analistler, zayıf istihdam verisinin Fed'e eylül ayındaki toplantıda faiz oranlarını sabit tutması için alan sağlayabileceğini belirtti.

İstihdam verilerinin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in eylülde faiz artırımına gidebileceğine yönelik beklentilerin zayıfladığı görüldü.

Bilanço sezonunda şirketlerin açıkladığı finansal sonuçlar da yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor.

Yazılım şirketi Atlassian'ın finansal sonuçlarının beklentileri aşması ve gelecek döneme ilişkin iyimser beklentiler açıklamasının ardından hisseleri yüzde 31'in üzerinde değer kazandı.

Yarı iletken şirketi Microchip Technology'nin hisseleri de şirketin gelecek çeyreğe ilişkin gelir beklentisinin piyasa tahminlerinin üzerinde olmasıyla yüzde 9'un üzerinde yükseldi.

Teknoloji şirketi Cloudflare'in ise finansal sonuçlarının beklentilerin üzerinde gelmesinin ardından hisseleri yüzde 11'i aşkın değer kazandı.

Airbnb'nin de ikinci çeyrek finansal sonuçlarının beklentileri aşmasıyla hisseleri yüzde 8'in üzerinde yükseldi.

Öte yandan, ABD yönetiminin yarı iletkenlerde ve güneş panellerinde kullanılan polisilikon ve türevlerinin ithalatına yönelik asgari fiyat uygulaması ile yüzde 15 oranında tarife getirmesi sonrası bazı güneş enerjisi şirketlerinin hisselerinde de yükseliş görüldü. Bu şirketlerden ABD merkezli First Solar'ın hisseleri yüzde 6'nın üzerinde değer kazandı.

Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelere ilişkin haber akışı da yakından izlenirken, ABD Başkanı Donald Trump, dün yaptığı açıklamada, İran'la devam eden müzakerelerin iyi gittiğini ve yakında bir anlaşmanın sağlanabileceğini belirtmişti.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Sözcüsü Hasan Kaşkavi de Umman ile Hürmüz Boğazı konusunda yapılan mutabakatın genel çerçevesinin neredeyse belirlendiğini, nihai metin ve ayrıntıların yakın zamanda açıklanacağını söyledi.

Öte yandan, Haziran ayına ilişkin daha önce 57 bin olarak açıklanan tarım dışı istihdam verisi aşağı yönlü revize edilerek 20 bin kişi olarak güncellendi.

Sektörel Dağılım ve Alt Göstergeler

Açıklanan raporda kamu ve özel sektör ayrımı ile saatlik kazançlara ilişkin detaylar şu şekilde şekillendi:

• Özel Sektör İstihdamı: Temmuz ayında 30 bin kişi arttı. Piyasa beklentisi 78 bin kişilik artış yönündeydi (Önceki: +49 bin).

• Kamu İstihdamı: Temmuz'da 53 bin kişi azalarak düşüşe öncülük etti (Önceki: +8 bin).

• İmalat Sektörü İstihdamı: 5 bin kişi artarak 4 bin kişilik beklentinin üzerinde gerçekleşti (Önceki: +3 bin).

• Ortalama Saatlik Kazançlar: Aylık bazda yüzde 0,1 artış gösterdi (Önceki: %0,3). Yıllık bazdaki artış ise yüzde 3,5'lik beklentinin altında kalarak yüzde 3,15 oldu (Önceki: %3,4).

• Çalışma Saatleri ve Katılım Oranı: Haftalık ortalama çalışma süresi 34,3 saat ile sabit kaldı. İş gücüne katılım oranı yüzde 61,5'ten yüzde 61,4'e, geniş tanımlı işsizlik oranı ise yüzde 8,3'e yükseldi.

Piyasa Reaksiyonu: Dolar Geriledi, Altın ve Euro Yükseldi

İstihdam piyasasında yaşanan ivme kaybı sonrası ABD Merkez Bankası'nın (Fed) Eylül ayındaki olası faiz artırımı ihtimali zayıfladı. Bu gelişmeyle birlikte küresel piyasalarda hızlı hareketlilik yaşandı:

• Tahvil Getirileri Düştü: ABD 10 yıllık tahvil getirisi 4,29 baz puan düşüşle yüzde 4,627 seviyesine geriledi.

• Dolar Değer Kaybetti: Dolar/Japon Yeni paritesi günlük yüzde 0,5'i aşan düşüşle 157,66 seviyesine çekildi.

• Euro ve Altın Yükselişte: Euro, veri sonrası dolar karşısında yüzde 0,35 artışla 1,1564 dolar seviyesine çıkarken, Euro/TL paritesinde günlük artış yüzde 0,5'i aştı. Spot altının ons fiyatındaki günlük yükseliş ise yüzde 2,5'i geçti.

Ankette en yüksek beklenti 160,19 puan, en düşük beklenti ise -200,0 puan olarak gerçekleşti.

Bugün düzenlenen ForInvest Haber BIST 100 endeksi kapanış anketine 17 aracı kurum analisti katıldı. Ankette 8 analist pozitif, 9 analist ise negatif kapanış tahmininde bulundu.

Kısaca CLARITY Act, hangi dijital varlığın hangi kurum tarafından denetleneceğini belirleyen bir piyasa yapısı yasası. Temsilciler Meclisi'nden geçti, Senato Bankacılık Komitesi'nden de çıktı ancak Senato genel kurulunda oylanmadı. Senato 14 Eylül'de dönecek. Yasanın geçmesi için 60 oy gerekiyor ve bu eşiğin şu an sağlanıp sağlanamayacağı belirsiz. Bu yazıda yasanın içeriğini, tıkanma noktalarını ve düzenleyici kurumların bu süreçte attığı adımları ele alacağız.

CLARITY Act Ne Yapıyor?

Yasanın temel işlevi bir yetki sınırı çizmek.

ABD'de dijital varlıkların hangi kurumun denetimine gireceği net değil. Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) menkul kıymetleri, Emtia Vadeli İşlemler Ticaret Komisyonu (CFTC) ise emtiaları denetliyor. Bir kripto varlığın hangi kategoriye girdiği ise yıllardır tartışma konusu. CLARITY Act bu ayrımı yasayla tanımlıyor ve dijital emtia sayılan varlıkların denetimini CFTC'ye veriyor.

Yasa ayrıca aracı kurumlar için kayıt kuralları getiriyor, kendi cüzdanında varlık saklama hakkını düzenliyor ve projelerin menkul kıymet statüsünden çıkış yolunu tanımlıyor. Sektörün bu düzenlemeyi istemesinin nedeni, belirsizliğin kurumsal yatırımcıyı uzak tutması. Kripto şirketleri uzun süredir hangi kurala tabi olduklarını bilmeden faaliyet gösterdiklerini söylüyor.

Yasa Neden Takıldı?

Gecikme bir takvim sorunundan ibaret değil. Üç ayrı anlaşmazlık oyları bloke ediyor.

Birincisi etik düzenlemesi. Demokrat senatörler, görevdeki kamu görevlilerinin kripto varlıklardan gelir elde etmesini sınırlayan bağlayıcı bir madde istiyor. Bu talebin arkasında somut bir veri var: Devlet Etik Ofisi'nin 1 Temmuz'da yayımladığı mali beyana göre Başkan Donald Trump 2025'te kripto ile ilgili faaliyetlerden 1 milyar doların üzerinde gelir bildirdi. Senatör Chris Van Hollen'ın komitede sunduğu etik değişikliği 11'e 13 oyla reddedildi. Senatör Kirsten Gillibrand ise bu konuda bağlayıcı bir metin olmadan genel kurulda destek vermeyeceğini açıkladı.

İkincisi 604. madde tartışması. Bu madde, varlık saklamayan yazılım geliştiricilerini para transferi lisansı alma yükümlülüğünden muaf tutuyor. Kolluk kuvvetleri temsilcileri bu muafiyete itiraz ediyor.

Üçüncüsü oy aritmetiği. Yasanın genel kurulda ilerlemesi için 60 oy gerekiyor. Cumhuriyetçiler 53 sandalyeye sahip ve en az yedi Demokrat oyuna ihtiyaç var. Ancak bazı Cumhuriyetçi senatörler de yasaya karşı olduklarını açıkladı, yani mevcut tabloda 50 oyun bile bir arada olup olmadığı belirsiz. Senato Çoğunluk Lideri John Thune, eylülde oylama yapılacağını söyledi ve yasanın dönüşte ilk sıraya alınacağını belirtti.

Düzenleyiciler Yasayı Beklemedi

Gecikmenin piyasada sınırlı tepki yaratmasının nedeni burada. Kurumlar bu sürede kendi adımlarını attı.

SEC ve CFTC, 17 Mart 2026'da ortak bir sınıflandırma yayımladı ve 16 dijital varlığı menkul kıymet kapsamı dışında dijital emtia olarak tanımladı. Listede Ethereum, XRP, Solana, Cardano, Chainlink, Avalanche, Polkadot, Stellar, Hedera, Litecoin, Dogecoin, Shiba Inu, Tezos, Bitcoin Cash, Aptos ve Algorand yer alıyor. Ayrıca SEC Kripto Görev Gücü'nün eski baş hukuk müşaviri Michael Selig, CFTC başkanlığına atandı. Yani CLARITY Act'in kuracağı yapının bir kısmı fiilen işler durumda.

Buradaki kritik ayrım şu: kurum kararı ile kanun aynı şey değil. Bir düzenleyici kurumun yorumu, sonraki yönetim tarafından değiştirilebilir. Kanun ise ancak yeni bir yasama süreciyle değişir. Sektörün CLARITY Act'te ısrar etmesinin asıl nedeni bu kalıcılık farkı. Mevcut çerçeve çalışıyor olsa da hukuki güvence sağlamıyor.

Fiyat Tarafında Tablo Ne?

Düzenleme haberleri ile fiyat arasındaki bağ, sanılandan zayıf.

Bitcoin 7 Ağustos itibarıyla 64 bin 300 dolar bandında işlem gördü ve haftayı yatay kapattı. Karşılaştırma için: CLARITY Act Senato Bankacılık Komitesi'nden geçtiği 14 Mayıs'ta Bitcoin 81 bin dolar seviyesindeydi. Yani yasama sürecindeki en önemli olumlu adımdan bu yana fiyat gerilemiş durumda. Bitcoin ayrıca ekim ayında görülen 126 bin dolarlık zirvesinin yaklaşık yüzde 50 altında bulunuyor.

Bu tablo, kripto fiyatlarını asıl belirleyen unsurun düzenleme haberleri değil makroekonomik koşullar olduğunu gösteriyor. Faiz beklentileri, likidite koşulları ve risk iştahı fiyat üzerinde daha belirleyici. Spot Bitcoin fonlarına 3-5 Ağustos arasında yaklaşık 626 milyon dolar giriş oldu; bu giriş 63 bin ile 64 bin dolar aralığını korumaya yetti ancak 66 bin dolar direncini aşmaya yetmedi.

Sırada Ne Var?

Senato 14 Eylül'de dönüyor ve üç haftalık bir çalışma takvimi var.

Ancak bu takvimde yalnızca CLARITY Act yok. Hükümetin finansmanı ve Rusya yaptırımları tasarısı da gündemde. Yasanın eylülde oylanmaması durumunda, süreç 2027'ye kalabilir. Değerlendirmelere göre bu senaryoda yasanın yürürlüğe girmesi 2027 ortasından önce zor görünüyor; kayıt ve olgunluk sertifikasyonu gibi operasyonel maddelerin ise düzenleyici kurumların uygulama kurallarını yazması gerektiği için 2027 sonunu bulması bekleniyor. Tahmin piyasası Polymarket'te yasanın 2026'da yürürlüğe girme olasılığı yüzde 30 seviyesinde fiyatlanıyor.

Sıkça Sorulan Sorular

CLARITY Act nedir?

ABD'de dijital varlıkların hangi kurum tarafından denetleneceğini belirleyen bir piyasa yapısı yasası. Dijital emtia sayılan varlıkların denetimini CFTC'ye veriyor, aracı kurumlar için kayıt kuralları getiriyor ve projelerin menkul kıymet statüsünden çıkış yolunu tanımlıyor.

Oylama neden ertelendi?

Üç ana anlaşmazlık var: kamu görevlilerinin kripto gelirlerini sınırlayan etik maddesi, yazılım geliştiricilerine lisans muafiyeti tanıyan 604. madde ve oy aritmetiği. Yasanın ilerlemesi için 60 oy gerekiyor. Senato 14 Eylül'de dönecek ve oylamanın o dönemde yapılması bekleniyor.

Yasa geçmezse ne olur?

Kripto varlıklar yasa dışı hale gelmiyor. Mevcut düzenleme kurumların kararlarıyla devam ediyor. SEC ve CFTC mart ayında 16 varlığı dijital emtia olarak sınıflandırmıştı. Ancak kurum kararları sonraki yönetimlerce değiştirilebiliyor; kanun bu kalıcılığı sağlıyor.

Erteleme Bitcoin fiyatını nasıl etkiledi?

Tepki sınırlı kaldı. Bitcoin 64 bin 300 dolar bandında haftayı yatay kapattı. Yasama sürecindeki gelişmelerin fiyat üzerindeki etkisi sanılandan zayıf; makroekonomik koşullar daha belirleyici görünüyor.

Hangi varlıklar dijital emtia sayıldı?

SEC ve CFTC'nin 17 Mart 2026 tarihli ortak sınıflandırmasında 16 varlık yer aldı: Ethereum, XRP, Solana, Cardano, Chainlink, Avalanche, Polkadot, Stellar, Hedera, Litecoin, Dogecoin, Shiba Inu, Tezos, Bitcoin Cash, Aptos ve Algorand.

CLARITY Act'in ertelenmesi, kripto düzenlemesinin durduğu anlamına gelmiyor. Düzenleyici kurumlar bu süreçte kendi adımlarını attı ve çerçevenin bir kısmı fiilen işliyor.

Sektörün yasada ısrar etmesinin nedeni yeni kural getirmesi değil, mevcut kuralları kalıcı hale getirmesi. Kurum kararları değiştirilebilir, kanun ise ancak yeni bir yasama süreciyle değişir. Eylül ayındaki üç haftalık takvim, bu farkın 2026'da kapanıp kapanmayacağını gösterecek. Gelişmeleri birlikte takip edeceğiz.

Kripto para gündemini takip etmek için. Finans Gundem Bitcoin

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Kripto varlıklar yüksek oynaklık ve sermaye kaybı riski taşır. Aktarılan veriler ve rakamlar yayım tarihindeki (7 Ağustos 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir. Yatırım kararları öncesinde bir uzmana danışmanız önerilir.

Kısaca Hassabis, Google DeepMind yönetim kurulu başkanı ve Alphabet baş bilim insanı unvanlarını aldı. Kavukçuoğlu, Google DeepMind kıdemli başkan yardımcısı olarak model geliştirme, araştırma ve Gemini ekiplerinden sorumlu hale geldi ve doğrudan Sundar Pichai'ye rapor veriyor. Değişiklik, Gemini modellerindeki gecikmeler ve üst düzey araştırmacı kayıplarıyla aynı döneme denk geldi. Bu yazıda değişikliğin arka planını, yatırımcı açısından anlamını ve Google'ın rekabetteki konumunu ele alacağız.

Kim Hangi Göreve Geçti?

Değişiklik üç ismi kapsıyor ve her biri farklı bir yöne işaret ediyor.

Kavukçuoğlu'nun sorumluluk alanı geniş: model geliştirme, sınır araştırmaları, Gemini uygulaması ve geliştirici ekipleri. Baş yapay zeka mimarı unvanını da koruyor. Pichai, paylaşımında Kavukçuoğlu'nun DeepMind'da 13 yıl geçirdiğini, derin öğrenme ekibini kurduğunu ve WaveNet ile DQN gibi çalışmalara öncülük ettiğini belirtti. Kavukçuoğlu, Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde uçak mühendisliği okuduktan sonra New York Üniversitesi'nde Yann LeCun ile bilgisayar bilimleri doktorası yaptı ve DeepMind'a 2012'de, Google satın almasından iki yıl önce katıldı.

Hassabis ise uzun vadeli stratejiye ve ilaç keşfi girişimi Isomorphic Labs'a odaklanacağını açıkladı. Jeff Dean ise Discovery Loop adında bağımsız bir kamu yararı şirketi kuruyor; Google bu girişime yatırımcı ve bulut sağlayıcı olarak katılacak.

Değişikliğin Arka Planı Ne?

Şirket değişikliği model gecikmelerine bağlamadı. Ancak zamanlama, Google'ın rekabette yaşadığı sıkışmayla örtüşüyor.

Google DeepMind son dönemde üç ayrı baskı altındaydı. Birincisi model takvimi: Gemini 3.5 Pro'nun aylarca geciktiği, bu sürede OpenAI ve Anthropic'in sınır seviyesini ilerleten yeni modeller yayınladığı bildiriliyor. İkincisi personel kaybı: Gemini'nin eş liderleri arasında yer alan isimler dahil olmak üzere üst düzey araştırmacılar rakip laboratuvarlara geçti. Üçüncüsü iç tepki: şirketin nisan ayında Pentagon ile yaptığı anlaşma sonrası bazı çalışanlar istifa ettiklerini kamuya açık şekilde duyurdu.

Axios bu değişikliği, 2023'te Sam Altman'ın OpenAI'deki geçici görevden alınmasından bu yana yapay zeka sektöründeki en büyük yönetim değişikliği olarak nitelendirdi. Bloomberg'in değerlendirmesi ise tabloyu tek cümlede özetliyor: şirket bilimsel araştırmada başarılı, uygulamada zorlanıyor.

Yatırımcı Açısından Ne Anlama Geliyor?

Piyasa değişikliği ihtiyatlı karşıladı. Duyurunun ardından Alphabet hisselerinde geri çekilme görüldü.

Bunun nedeni, değişikliğin bir güç gösterisi değil bir düzeltme hamlesi olarak okunması. Google 2025'te yapay zekaya 90 milyar doların üzerinde harcadı ve bu yıl bu rakamı yaklaşık iki katına çıkardı. Şirket son bilançosunda yıllık yatırım harcaması hedefini 205 milyar dolara kadar yükseltmişti. Bu ölçekte bir harcamanın karşılığı, sınır modellerinde liderlik olarak bekleniyor. Model takviminde gecikme yaşanması, harcama ile çıktı arasındaki bağı sorgulatıyor.

Buradaki tablo, bu bilanço sezonunda tekrar eden temanın bir başka görünümü. Piyasa yapay zeka harcamalarını artık tek başına büyüme sinyali saymıyor; harcamanın somut çıktıya dönüşüp dönüşmediğine bakıyor. Alphabet'in son bilançosunda rekor gelir açıklamasına rağmen hisse gerilemişti. Bu dinamiği ayrıntılı ele almıştık. Bilanço Okumanın Kuralları Neden Değişti?

Google Rekabette Nerede?

Tabloyu tek yönlü okumamak gerekiyor. Google'ın kullanım tarafındaki rakamları güçlü.

Pichai'nin açıklamasına göre Gemini uygulaması 950 milyonu aşan aylık kullanıcıya ulaştı. Şirketin bulut birimi son çeyrekte yüzde 82 büyüdü ve bulut sipariş birikimi 514 milyar dolara çıktı. Yani ürün tarafında talep var. Sorun, sınır modellerinde rakiplerin gerisine düşme riski.

Değişikliğin mantığı da burada görünüyor. Kavukçuoğlu, Haziran 2025'te Google'ın ilk baş yapay zeka mimarı olarak atanmış ve Gemini'yi tüm Google ürünlerine entegre etme görevini üstlenmişti. Bu görev için Londra'daki DeepMind merkezinden Kaliforniya'daki Google merkezine taşınmıştı. Yani operasyonel liderliğin ona geçmesi, şirketin araştırmadan çok ürünleştirme ve hız tarafına ağırlık verdiğine işaret ediyor. Hassabis'in yeni rolünde bilimsel araştırmaya odaklanması da bu ayrımı destekliyor.

Yapay zeka temasına Türkiye'den nasıl yatırım yapılacağını rehberimizde adım adım ele aldık. Yapay Zeka Hisseleri Nasıl Alınır?

Sıkça Sorulan Sorular

Google DeepMind'ın yeni yöneticisi kim?

Koray Kavukçuoğlu, Google DeepMind kıdemli başkan yardımcısı oldu ve doğrudan Sundar Pichai'ye rapor veriyor. Model geliştirme, sınır araştırmaları, Gemini uygulaması ve geliştirici ekiplerinden sorumlu. Baş yapay zeka mimarı unvanını da koruyor.

Demis Hassabis görevden mi ayrıldı?

Hayır. Hassabis günlük operasyonel sorumluluğunu bıraktı ancak şirkette kalıyor. Google DeepMind yönetim kurulu başkanı ve Alphabet baş bilim insanı oldu. Ayrıca ilaç keşfi girişimi Isomorphic Labs'ı yönetmeye devam edecek.

Google bu değişikliği neden yaptı?

Şirket değişikliği model gecikmelerine bağlamadı. Ancak zamanlama, Gemini modellerindeki takvim gecikmeleri, üst düzey araştırmacı ayrılıkları ve Pentagon anlaşması sonrası oluşan iç tepkiyle örtüşüyor. Değerlendirmelerde hamle, araştırmadan ürünleştirmeye ağırlık kaydırma olarak yorumlanıyor.

Jeff Dean nereye gidiyor?

27 yıllık Google çalışanı Jeff Dean, Discovery Loop adında bağımsız bir kamu yararı şirketi kuruyor. Google bu girişime yatırımcı ve bulut sağlayıcı olarak katılacak. Yanında birkaç üst düzey yapay zeka araştırmacısı da şirketten ayrılıyor.

Koray Kavukçuoğlu kimdir?

Türkiye doğumlu bilgisayar bilimci Kavukçuoğlu, Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde uçak mühendisliği okudu, ardından New York Üniversitesi'nde Yann LeCun ile bilgisayar bilimleri doktorası yaptı. DeepMind'a 2012'de katıldı ve derin öğrenme ekibini kurdu. DQN, WaveNet ve AlphaGo çalışmalarında rol aldı.

Google'ın yapay zeka yönetimindeki değişiklik, bir terfi haberinden fazlasını taşıyor. Şirket, sınır modellerinde rakiplerinin gerisine düşme riskiyle karşı karşıya ve buna yönetim yapısını değiştirerek yanıt veriyor.

Bir tarafta 950 milyonu aşan Gemini kullanıcısı ve yüzde 82 büyüyen bulut birimi var; diğer tarafta geciken model takvimi, ayrılan araştırmacılar ve iki katına çıkan yatırım harcaması. Değişikliğin işe yarayıp yaramadığı, önümüzdeki model çıkışlarında ve harcamanın çıktıya dönüşme hızında görülecek. Gelişmeleri birlikte takip edeceğiz.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar yayım tarihindeki (7 Ağustos 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir. Yatırım kararları öncesinde bir uzmana danışmanız önerilir.

Aynı dönem itibarıyla sistemde yer alan emeklilik şirketlerindeki toplam katılımcı sayısı ise 10 milyon 319 bin 113 kişi oldu.

Fon Tercihlerinde Faizli Enstrümanlar Öne Çıktı

Katılımcılara ait 2 trilyon 7 milyar 123,3 milyon TL'lik fon tutarının dağılımına bakıldığında, 1 trilyon 270 milyar 169,9 milyon TL'lik kısmın faizli fonlarda, 736 milyar 953,4 milyon TL'lik kısmın ise faizsiz fonlarda biriktiği görüldü.

Devlet Katkısı Fon Tutarı 269,5 Milyar TL

Sistem kapsamında biriken toplam Devlet Katkısı fon tutarı 269 milyar 517,4 milyon TL'ye ulaştı. Bu tutarın 235 milyar 485,0 milyon TL'lik bölümü faizli devlet katkısı fonlarında, 34 milyar 32,4 milyon TL'lik bölümü ise faizsiz devlet katkısı fonlarında değerlendiriliyor.

Günün ilk yarısında düşüş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 12,69 puan ve yüzde 0,09 azalışla 13.786,12 puana indi.

Toplam işlem hacmi 91,2 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,50 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,52 değer kaybetti.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 13.763,53, en yüksek 13.956,18 puanı gördü.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 53'ü yükselirken 41'i düştü, 6'sı yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri, Türk Hava Yolları, Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları, Tüpraş, CW Enerji, ASELSAN ile Koç Holding oldu.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 2,94 ile orman kağıt basım, en fazla düşen ise yüzde 2,98 ile metal ana sanayi oldu. Günün ilk yarısında hizmetler endeksi yüzde 0,01, mali endeks yüzde 0,01, teknoloji endeksi yüzde 0,54 ve sanayi endeksi yüzde 0,24 değer kaybetti.

Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemdeki adımlarına ilişkin belirsizlikler ve Orta Doğu'da bu hafta sağlanması beklenen anlaşmanın gecikmesiyle yön arayışını sürdürürken, bugün ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi yatırımcıların odağına yerleşti.

Yurt içi piyasalarda, küresel gelişmelerin etkisiyle günün ilk yarısında temkinli bir seyir öne çıktı.

Analistler, bugün günün geri kalanında yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise ABD'de istihdam raporu ile Almanya'da dış ticaret dengesi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.700 ve 13.600 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Altının ons fiyatı 4 bin 316 dolar

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1529, sterlin/dolar paritesi 1,3441 ve dolar/yen paritesi 158,4 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 47,7060 liradan, avro 55,0480 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 1,8 artışla 4 bin 316 dolardan, Londra'da ekim vadeli Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 0,4 azalışla 82,2 dolardan işlem görüyor.

2026 yılının Mayıs ayında %49,01 seviyesinde olan toplam doluluk oranı, turizm sezonunun hareketlenmesiyle birlikte Haziran ayında %52,23'e yükseldi. Ancak bu oran, 2025 yılı Haziran ayında kaydedilen %57,8'lik seviyenin gerisinde kaldı. Böylece Haziran ayları itibarıyla otel doluluklarında yıllık bazda gerileme izlendi.

Açıklanan tarihsel veriler incelendiğinde, Haziran ayları bazında en yüksek otel doluluk oranlarının kaydedildiği yılların başında %70,0 ile 2019 ve %66,5 ile 2018 yılları öne çıkıyor. Buna karşın, pandeminin ve seyahat kısıtlamalarının derinden hissettirildiği 2020 yılı %8,0 ile en düşük doluluk oranının görüldüğü yıl olurken, onu takip eden 2021 yılında da doluluk oranı %38,2 ile yine en düşük seviyelerde seyreden ikinci yıl oldu.

Yabancı Turist Ağırlığı Korunuyor

Haziran ayında elde edilen %52,23'lük toplam doluluk oranının dağılımına bakıldığında, %34,52'lik kısmını yabancı ziyaretçiler, %17,71'lik kısmını ise yerli turistler oluşturdu.

Konaklama süreleri incelendiğinde ise Haziran ayında tesislerdeki genel ortalama kalış süresi 2,71 gece olarak gerçekleşti. Ziyaretçi türüne göre ortalama kalış süreleri; yabancı turistlerde 3,39 gece, yerli turistlerde ise 1,95 gece (yaklaşık %1,95 gün/gece oranı) olarak kayıtlara geçti.

Kısaca yapay zeka yatırımları, bilanço tablosunda gelir kadar önemli ikinci bir kalem yarattı: sermaye harcaması. Piyasa artık şirketin geçen çeyrekte ne kazandığına değil, önümüzdeki yıllarda ne kadar harcayacağına ve bu harcamanın ne zaman gelire döneceğine bakıyor. Bu yazıda eski kuralın neden yetersiz kaldığını, yeni okuma çerçevesinin dört kontrol noktasını ve tek günlük hisse hareketlerinin neden yanıltıcı olabileceğini anlatacağız.

Eski Kural: Beklenti Fiyatlaması

Klasik açıklama şudur: iyi haber zaten fiyatın içindedir.

Bir şirketin güçlü bilanço açıklayacağı piyasada geniş biçimde bekleniyorsa, yatırımcılar bu beklentiyi bilanço açıklanmadan önce satın alır ve fiyat yükselir. Sonuç açıklandığında beklentiyi doğrulasa bile yeni bir bilgi eklemediği için alıcı kalmaz; kâr satışı gelir ve hisse düşer. Borsada bu durum "söylentide al, haberde sat" sözüyle özetlenir.

Bu mekanizma gerçektir ve bugün de işler. Ancak 2026'daki tabloyu tek başına açıklamıyor. Çünkü aynı hafta içinde bazı şirketler beklentiyi aşıp yükselirken bazıları aşıp geriledi. Beklenti fiyatlaması bu ayrımı açıklayamıyor. Açıklayan şey, bilançonun farklı bir bölümünde duruyor.

Ne Değişti: Sermaye Harcaması Kalemi

Değişen şey, teknoloji şirketlerinin bilançosuna giren yeni bir maliyet türü.

Yapay zeka altyapısı çok pahalı. Veri merkezleri, grafik işlemciler, enerji ve soğutma sistemleri milyarlarca dolarlık yatırım gerektiriyor. Dört büyük teknoloji şirketinin 2026 yılı birleşik yatırım harcamasının 470 milyar doları aşması bekleniyor; bu rakam 2025'te 350 milyar dolar seviyesindeydi. Tek bir örnek vermek gerekirse SpaceX, 2026'nın ikinci çeyreğinde 18,37 milyar dolar sermaye harcaması yaptı ve bunun 15,8 milyar doları yapay zeka altyapısına gitti.

Bu harcamanın bilanço okuması açısından iki özelliği var. Birincisi, bugün yapılıyor ama geliri gelecekte doğacak. İkincisi, ne zaman ve ne kadar gelire döneceği belirsiz. Yatırımcı açısından bu, bilinen bir maliyete karşılık belirsiz bir getiri demek.

Sezonun özeti tek cümleye sığıyor: yapay zeka talebi gerçek, ancak talebe dair kanıt sunmayan harcama cezalandırılıyor. Bu nedenle bilanço artık tek soruyla okunmuyor. Eskiden "beklentiyi aştı mı" yeterliydi. Bugün ikinci bir soru daha var: "harcama nereye gidiyor ve karşılığı ne zaman gelecek?"

Dört Kontrol Noktası

Bir teknoloji bilançosunu bugün değerlendirirken dört başlığa bakmak gerekiyor. Aşağıdaki tablo bu dört noktayı ve her birinde nereye bakılacağını özetliyor.

1. Hangi beklenti aşıldı?

Bilanço haberlerinde "beklentiyi aştı" ifadesi tek başına yeterli bilgi vermiyor, çünkü ortada iki ayrı çıta var. Birincisi şirketin kendi verdiği rehber, ikincisi analistlerin oluşturduğu konsensüs. Bu ikisi çoğu zaman aynı değil.

Somut bir örnek: bellek üreticisi SanDisk çeyrek için 7,75 ile 8,25 milyar dolar arasında gelir öngördü. Analist beklentisi ise 8,39 milyar dolardı, yani şirketin kendi tahmininin üst sınırının da üzerinde. Şirket 8,97 milyar dolar açıkladı ve iki çıtayı da aştı. Bu bilançoyu ayrıntılı ele almıştık. SanDisk Geliri Bir Yılda Yüzde 372 Arttı

Pratik sonuç: bir haberde "beklentiyi aştı" ifadesini gördüğünüzde, hangi beklentinin aşıldığını kontrol edin. Şirketin rehberini aşmak ile piyasanın fiyatladığı senaryoyu aşmak farklı şeyler.

2. Harcama hangi yöne gidiyor?

Bu, mevcut dönemin en belirleyici kalemi. Gelir güçlü olsa bile, sermaye harcaması rehberi yukarı revize edildiğinde hisseler baskı görüyor.

Meta gelirde beklentiyi aştı ancak yıllık sermaye harcaması rehberinin alt bandını 125 milyar dolardan 130 milyar dolara yükseltti. Alphabet rekor gelir açıkladı ve bulut birimi yüzde 82 büyüdü, ancak yatırım harcaması hedefini yükseltti. Buna karşılık Microsoft sermaye harcamasını 41 milyar dolarda tutarak 42,37 milyar dolarlık tahminin altında kaldı ve aynı dönemde Azure büyümesini yüzde 43'e çıkardı.

Pratik sonuç: bilanço bültenlerinde sermaye harcaması rakamını ve bir sonraki dönem için verilen harcama rehberini arayın. Harcamanın artması tek başına olumsuz değil; gelir büyümesinden hızlı artıyorsa ve karşılığına dair somut bir takvim verilmiyorsa risk oluşturuyor.

3. Değerleme ne kadar sürpriz gerektiriyor?

Üçüncü faktör, hissenin bilanço öncesinde nerede işlem gördüğü.

Yüksek kâr çarpanıyla işlem gören bir hissede, iyi sonuç zaten fiyatın içindedir. Bu durumda şirketin beklentiyi aşması yetmez; fiyatın içindeki iyimser senaryoyu da geçmesi gerekir. Çip tasarım şirketi Arm gelirde, kârda ve rehberde beklentiyi aştığı halde hissesi bilanço günü gün içinde yüzde 8 düştü. Nedeni sonuçlar değil, hissenin 100 katın üzerinde kâr çarpanıyla işlem görmesiydi. AMD de bilanço öncesinde yaklaşık 54 kat ileriye dönük çarpanla işlem görüyordu. Aynı dinamiği ayrıntılı ele almıştık. AMD Veri Merkezi Gelirini İkiye Katladı

Pratik sonuç: bilanço öncesinde hissenin ileriye dönük fiyat kazanç oranına bakın. Çarpan sektör ortalamasının belirgin üzerindeyse, sıradan bir beklenti aşımı yükseliş için yeterli olmayabilir.

4. Gelecek rehberi hızlanma gösteriyor mu?

Son kontrol noktası, açıklanan çeyrekten çok bir sonraki döneme dair verilen tahmin.

Piyasa geçmişi değil geleceği fiyatlıyor. Bu nedenle güçlü bir çeyrek, zayıf bir rehberle birleştiğinde olumsuz karşılanıyor. Tersine, beklentiyi aşan bir çeyrek yıl sonu tahmininin yukarı revize edilmesiyle birleştiğinde hisseyi belirgin şekilde yükseltebiliyor. Veri analitiği şirketi Palantir tam olarak bunu yaptı: sonuçları aştı ve yıl sonu gelir rehberini 8,15 milyar dolara yükseltti.

Pratik sonuç: bilanço bültenlerinde rehber başlıklı bölümü mutlaka okuyun. Çoğu zaman hisse tepkisini belirleyen kısım burasıdır.

Tek Günlük Tepkiye Neden Güvenilmez?

Buraya kadar anlatılan çerçeve, piyasanın neye baktığını açıklıyor. Ancak bilanço günü hisse hareketi, bu değerlendirmenin sonucu değil yalnızca ilk tepkisidir. Bu ayrım önemli, çünkü ilk tepkiler sıklıkla tersine dönüyor.

2026 yazından üç örnek bunu net gösteriyor. Arm bilanço günü gün içinde yüzde 8 düştü, ardından toparlandı. SanDisk bilanço öncesindeki beş günde yaklaşık yüzde 40 yükselmiş, sonuçların ardından geri çekilmişti. En çarpıcı örnek ise SpaceX'te yaşandı: şirket bilanço sonrası yüzde 14 düşerek tarihi dibine indi, ertesi gün ise 911,5 milyon hissenin işlem görmeye açıldığı kilit açılımı gününde yükselerek kapandı. Halka açıklık oranı yüzde 4,9'dan yüzde 11,8'e çıktığı halde beklenen satış baskısı gelmedi.

Florida Üniversitesi'nden halka arz uzmanı Jay Ritter bu durumu şöyle açıklıyor: beklenenden az satış baskısı varsa kilit açıldığında fiyat bazen yükselir; çoğu zaman düşer ama her zaman değil. Bank of America analisti Ron Epstein ise kilit açılımını şirkete dair bir hüküm değil, kısa vadeli teknik bir baskı olarak tanımladı. Kilit açılımının mekanizmasını ayrıca ele almıştık. 911 Milyon SpaceX Hissesi Satışa Açılıyor

Pratik sonuç: bilanço günü hareketini bir sonuç değil, bir veri noktası olarak okuyun. Şirketin gerçekte ne yaptığı gelir, harcama ve rehber kalemlerinde görünür; bunlar tek günlük fiyat hareketinden daha kalıcı bilgidir.

Çerçeve Ne Zaman Geçerliliğini Yitirir?

Her analitik çerçevenin bir geçerlilik alanı vardır. Bu çerçevenin de var.

Buradaki okuma biçimi, yapay zeka yatırım döngüsünün sürdüğü ve getirisinin henüz kanıtlanmadığı bir döneme özgü. İki durumda geçerliliğini yitirir. Birincisi, harcamaların gelire dönüştüğü açıkça görülmeye başlarsa; o zaman yüksek sermaye harcaması risk değil, büyüme sinyali olarak okunur. İkincisi, yatırım döngüsü yavaşlarsa; harcama kalemi küçüldüğünde piyasa yeniden klasik gelir ve kâr odağına döner.

Bu nedenle çerçeve bir kural değil, mevcut dönemi anlamaya yarayan bir araç. Hangi kalemin belirleyici olduğu dönemden döneme değişebilir; önemli olan her bilanço sezonunda piyasanın neye baktığını tespit edebilmek.

Yapay zeka temasına Türkiye'den nasıl yatırım yapılacağını ve bu alandaki riskleri rehberimizde adım adım ele aldık. Yapay Zeka Hisseleri Nasıl Alınır?

Sıkça Sorulan Sorular

Şirket beklentiyi aştığı halde hisse neden düşer?

Dört temel neden var. Analist beklentisi şirketin kendi rehberinin üzerinde olabilir, yani iki ayrı çıta vardır. Sermaye harcaması rehberi yükselmiş olabilir. Hisse yüksek kâr çarpanıyla işlem görüyorsa güçlü sonuç zaten fiyata girmiş olabilir. Son olarak gelecek dönem rehberi beklentinin altında kalabilir.

Beklenti fiyatlaması nedir?

Bir şirketin güçlü sonuç açıklayacağı önceden bekleniyorsa, yatırımcılar bu beklentiyi bilanço açıklanmadan alır ve fiyat yükselir. Sonuç açıklandığında yeni bilgi eklenmediği için kâr satışı gelebilir. Borsada bu durum "söylentide al, haberde sat" sözüyle anlatılır.

Sermaye harcaması neden bu kadar önemli hale geldi?

Yapay zeka altyapısı yüksek maliyetli. Dört büyük teknoloji şirketinin 2026 yılı birleşik yatırım harcamasının 470 milyar doları aşması bekleniyor. Bu harcama bugün yapılıyor ancak geliri gelecekte doğacak ve zamanlaması belirsiz. Yatırımcı bu belirsizliği risk olarak fiyatlıyor.

Bilanço günü hisse hareketi ne kadar anlamlı?

Sınırlı ölçüde. İlk tepkiler sıklıkla tersine dönüyor. Arm bilanço günü gün içinde yüzde 8 düştükten sonra toparlandı, SpaceX ise tarihi dibine indikten bir gün sonra kilit açılımı gününde yükseldi. Şirketin gerçekte ne yaptığı gelir, harcama ve rehber kalemlerinde görünür.

Bilanço bültenlerinde neye bakmalı?

Gelir ve kâr rakamlarının yanı sıra üç kaleme bakmak gerekiyor: sermaye harcaması tutarı ve rehberi, bir sonraki dönem için verilen gelir tahmini, ve şirketin kendi rehberi ile analist konsensüsü arasındaki fark.

Bilanço okumanın kuralları teknoloji sektöründe değişti. Gelir tablosunun tek başına yeterli olduğu dönem, en azından yapay zeka yatırım döngüsü sürdüğü sürece geride kaldı.

Bugün bir teknoloji bilançosunu değerlendirirken dört soruyu sormak gerekiyor: hangi beklenti aşıldı, harcama hangi yöne gidiyor, değerleme ne kadar sürpriz gerektiriyor ve gelecek rehberi hızlanma gösteriyor mu? Bunlara bir de beşinci hatırlatma eklemek gerekiyor: bilanço günü hisse hareketi bir sonuç değil, ilk tepkidir ve sıklıkla tersine döner. Çerçeve kalıcı bir kural değil, mevcut dönemi anlamaya yarayan bir araç; harcama döngüsü değiştiğinde okuma biçimi de değişecek.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar yayım tarihindeki (7 Ağustos 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir. Yatırım kararları öncesinde bir uzmana danışmanız önerilir.

Fitch'in değerlendirmesinde, Brent petrol fiyat tahminindeki risklere karşı çeşitli unsurların dengeleyici rol oynadığı belirtildi. Bu unsurlar arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla piyasaya ulaşan ek arz, küresel petrol stoklarının yeterli seviyede olması, olası bir gerilim azalması durumunda Orta Doğu arzının hızlı şekilde toparlanabileceği beklentisi ve küresel petrol piyasasının eylül ayından itibaren arz fazlasına dönebileceği öngörüsü yer aldı.

Kuruluşun baz senaryosunda Brent petrolün haziran ayında 110 dolar, temmuz ayında ise 100 dolar seviyesinde olması beklenirken, gerçekleşen fiyatlar her iki ayda da yaklaşık 84 dolar oldu. Güncel Brent fiyatının ise 79 dolar seviyesinde bulunduğu belirtildi. Fitch'in 2026'nın son çeyreği için öngördüğü 70 dolarlık fiyat tahmininin de hâlen belirli bir risk primi içerdiği kaydedildi.

Raporda ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın geçici olarak yeniden açılması sırasında yapılan sevkiyatların yaklaşık iki aylık ek kapanma sürecini karşılayacak seviyede olduğu ifade edildi. Haziran ayında günlük 8,2 milyon varile ulaşan sevkiyatların, piyasanın olası Hürmüz kaynaklı arz kesintilerine dayanma kapasitesini daha önce öngörülen beş aydan yedi aya çıkardığı aktarıldı.

Fitch Ratings, söz konusu ek hacimlerin Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) petrol rezervi kullanımının yüzde 50'sinden fazlasına denk geldiğini ve bunun fiziki petrol piyasasında arz koşullarının dengeli olduğuna işaret ettiğini değerlendirdi.

Ticaret Bakanlığınca yürütülen 'İhracatta Hedef Ülkeler Stratejisi' çerçevesinde Türkiye'nin dış satımının yalnızca mevcut pazarlarda değil, stratejik görülen belirli ülkelere yoğunlaştırılması amaçlanıyor.

Türkiye'nin ihracat pazarlarını çeşitlendirmeyi, yeni pazarlara girişini kolaylaştırmayı ve Türk ürünlerinin küresel pazarlardaki payını artırmayı amaçlayan strateji doğrultusunda, hedef ülkeler belirleniyor. Bu ülkeler, küresel e-ticaretteki konumu, pazara giriş koşulları, coğrafi uzaklığı ve Bakanlığın ihracat politikaları dikkate alınarak, tespit ediliyor. Belirlenen ülkelere ihracat yapan firmalara ise tanıtım, sipariş karşılama hizmeti, sektörel ticaret ve alım heyeti ile pazaryeri komisyon gideri gibi birçok alanda destekler sunuluyor.

Halihazırda Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Azerbaycan, Bahreyn, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri, Birleşik Krallık, Bosna Hersek, Brezilya, Cezayir, Çekya, Çin, Endonezya, Etiyopya, Fas, Fildişi Sahili, Filipinler, Filistin, Fransa, Gana, Güney Afrika Cumhuriyeti, Güney Kore, Hindistan, Irak, İspanya, İtalya, Japonya, Kamboçya, Kanada, Katar, Kenya, Kolombiya, Kuveyt, Libya, Macaristan, Makedonya, Malezya, Meksika, Mısır, Nijerya, Özbekistan, Pakistan, Peru, Portekiz, Romanya, Rusya, Senegal, Sırbistan, Slovakya, Suriye, Suudi Arabistan, Şili, Tanzanya, Tayland, Tunus, Umman, Ürdün, Venezuela ve Vietnam'ı kapsayan 60 ülke, ihracatta hedef pazarlar arasında bulunuyor.

Hedef pazarlardan 139,3 milyar dolarlık dış alım yapıldı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, söz konusu ülkelere yılın ilk 6 ayında 94 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Aynı dönemde, bu ülkelerden yapılan ithalat 139,3 milyar dolar oldu.

Böylece Türkiye, ocak-haziran döneminde, ihracatta hedef pazar olarak tespit ettiği ülkeler ile 233,3 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaştı.

Bu dönemde, en çok ihracatın yapıldığı hedef pazar, 11,2 milyar dolarla Almanya oldu. Bunu 8,5 milyar dolarla ABD, 8 milyar dolarla Birleşik Krallık, 7,2 milyar dolarla İtalya ve 5,7 milyar dolarla Fransa takip etti.

Almanya, NATO ülkeleri içindeki en önemli ticaret ortağı

Türkiye'nin geçen yıl itibarıyla NATO ülkeleri içindeki en önemli ticaret ortağı olan Almanya, aynı zamanda yatırım ve üretim açısından da öncelikli konumda yer alıyor. Ülkenin stratejik müttefiklerinden olan Almanya ile ikili ticarette, 60 milyar dolarlık hedef bulunuyor.

İki ülke arasındaki ilişkiler karşılıklı yatırımlarla güçlenirken, Türk firmalarının Almanya'daki yatırımları 3 milyar dolara yaklaştı. Türk müteahhitleri ise söz konusu ülkede, bugüne kadar toplam değeri 2,8 milyar doları aşan 397 proje üstlendi.

Türkiye ile ABD de ikili ticarette 100 milyar dolarlık hedefini koruyor. İki ülke arasında, son dönemde özellikle beyaz eşya, tekstil, otomotiv, turizm, teknoloji, nükleer gibi stratejik sektörlerde işbirliği ve üçüncü ülke ortaklıkların geliştirilmesine yönelik çalışmalar öne çıkıyor.

ABD, Türkiye'nin ikinci en büyük ihracat ve beşinci en büyük ithalat pazarı konumunda yer alırken, son dönemde Türk firmaları bu ülkede daha nitelikli, ileri teknolojiye dayalı, uzun vadeli yatırımlara imza atıyor.

Birleşik Krallık ile STA müzakereleri sürüyor

Türkiye-Birleşik Krallık ticari ilişkileri de son yıllarda özellikle mal ticareti, otomotiv, tekstil ve hazır giyim, makine, hizmetler, yatırım ve dijital ticaret alanlarında gelişiyor.

İki ülke arasında yürürlükte bulunan serbest ticaret anlaşmasının (STA) dijital ticaret ve yatırım başta olmak üzere, yeni alanları kapsayacak şekilde modernize edilmesine yönelik müzakereler devam ediyor.

İtalya ile ticari ilişkiler ise otomotivden plastiğe, makineden moda ürünlerine kadar geniş bir alanı kapsıyor.

Türkiye'de faaliyet gösteren 1600'den fazla İtalyan şirketi bulunurken, bunların ülkedeki toplam yatırımları 3,5 milyar dolara yaklaşıyor.

Stratejistler, piyasalardaki güçlü iyimserliğin arkasında genişleyen hisse senedi piyasaları, yüksek getirili borçlanma araçlarına yönelik artan sermaye girişleri ve daralan getiri farklarının bulunduğuna dikkat çekti.

Ancak Bank of America ekibi, yatırımcıların ekonomide, para politikasında ve yapay zeka temalı yatırımlarda oluşabilecek olumsuz gelişmelere karşı portföylerini korumaları gerektiği uyarısında bulundu. Bu kapsamda savunma amaçlı varlıklara, uzun vadeli yatırım araçlarına ve ABD dolarına yönelimin değerlendirilebileceği ifade edildi.

Michael Hartnett değerlendirmesinde, yatırımcıların riskli varlıklardaki ağırlıklarını azaltmaları veya portföylerinde daha korumacı pozisyonlara yer vermeleri gerektiğini belirtti.

Uyarıların, yatırımcıların güçlü bilanço sonuçlarının ardından yeniden yarı iletken hisselerine yöneldiği ve yapay zeka rallisinin hız kaybettiğine ilişkin endişelerin azaldığı bir dönemde gelmesi dikkat çekti. ABD ve Avrupa piyasalarındaki güçlü şirket bilançoları da yatırımcı güvenini destekleyen unsurlar arasında yer aldı.

Küresel hisse senedi piyasaları bu hafta hem ABD hem de Avrupa tarafında yeni zirve seviyeleri test ederken, yatırımcıların gözü şimdi ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisine çevrildi. İstihdam piyasasının beklentilerden daha güçlü gelmesi halinde, faiz oranlarının daha uzun süre yüksek kalacağı beklentilerinin güçlenebileceği ve bunun da riskli varlıklar üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.

FAO Gıda Fiyat Endeksi (FFPI), Temmuz 2026'da bir önceki aya göre yüzde 0,6 artarak 131,1 puana çıktı. Endeks, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1 yükselse de Mart 2022'de görülen tarihi zirvenin yüzde 18,2 altında kaldı.

Tahıl fiyatlarında güçlü artış

FAO Tahıl Fiyat Endeksi temmuz ayında aylık bazda yüzde 3,4 artışla 113,8 puana yükseldi. Küresel buğday fiyatları yüzde 5,8 arttı. Artışta Karadeniz bölgesindeki ihracat akışlarına yönelik endişeler, ihracat altyapısındaki hasarlar ve önemli üretici ülkelerde yaşanan sıcak hava dalgalarının verim üzerindeki olumsuz etkileri belirleyici oldu.

Mısır fiyatları da ABD'nin Corn Belt bölgesinde sıcak ve kurak hava koşullarına ilişkin kaygılar ile enerji piyasalarındaki yükselişin etkisiyle yüzde 3,6 arttı. Buna karşılık arpa fiyatları, Avustralya ve Karadeniz havzasındaki olumlu üretim beklentilerinin desteğiyle yüzde 1,9 geriledi.

Bitkisel yağlar son dört yılın zirvesine yaklaştı

FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi temmuzda yüzde 2 artarak 195,7 puana yükseldi ve Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Endeksteki yükselişte palm yağı ve soya yağı fiyatlarındaki artış etkili oldu. Endonezya'da biyodizel talebinin güçlü seyretmesi ve ham petrol fiyatlarındaki yükseliş palm yağı fiyatlarını desteklerken, ABD'de biyoyakıt hammaddesine yönelik talebin sürmesi soya yağı fiyatlarını yukarı taşıdı.

Et fiyatları geriledi

FAO Et Fiyat Endeksi temmuz ayında yüzde 2,8 düşüşle 127,7 puana geriledi. Böylece 2026 yılında ilk kez aylık bazda düşüş kaydedildi.

Tavuk eti fiyatları, Brezilya'daki yüksek ihracat arzı nedeniyle gerilerken, domuz eti fiyatları Avrupa Birliği'ndeki bol arz ve zayıf küresel talep nedeniyle düştü. Sığır eti fiyatları da Asya'dan gelen talebin zayıflamasıyla geriledi. Buna karşılık koyun eti fiyatları, Okyanusya'daki sınırlı arz ve güçlü talebin etkisiyle tarihi yüksek seviyelere çıktı.

Süt ürünlerinde düşüş sürüyor

FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi temmuz ayında yüzde 0,7 düşüşle 116,2 puana indi. Endeks, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 24,8 daha düşük seviyede gerçekleşti.

Tereyağı ve süt tozu fiyatlarındaki düşüşler endeks üzerinde baskı oluştururken, peynir fiyatları bir yıllık aranın ardından ilk kez aylık bazda yükseldi.

Şeker fiyatları hava koşullarıyla yükseldi

FAO Şeker Fiyat Endeksi temmuz ayında yüzde 5,6 artışla 95 puana yükseldi. Artışta Avrupa Birliği'nde devam eden sıcak ve kurak hava koşullarının üretime etkisine yönelik endişeler ile Asya'nın önemli üretici ülkelerinde El Niño kaynaklı riskler etkili oldu.

Brezilya'da benzine karıştırılan etanol oranının geçici olarak artırılmasının da şeker kamışının daha fazla bölümünün etanol üretimine yönelmesine yol açabileceği ve bunun şeker arzını azaltabileceği beklentisi fiyatlara destek verdi.

Bakanlığın yayımladığı iç borç ihraç takvimine göre, 10 Ağustos Pazartesi günü 2 yıl (581 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli, sabit kuponlu devlet tahvilinin yeniden ihracı gerçekleştirilecek.

Aynı gün, 2 yıl (728 gün) vadeli, Türk lirası gecelik katılım referans getiri oranına (TLREFK) endeksli, kira sertifikasının doğrudan satışı yapılacak.

Bakanlık, 11 Ağustos Salı günü ise 6 ay (182 gün) vadeli, hazine bonosu yeniden ihraç edilecek.

Aynı gün, 5 yıl (1708 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli sabit kuponlu devlet tahvilinin yeniden ihracına imza atılacak.

Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis), ülkenin haziran ayı dış ticaret ve sanayi üretimi verilerini açıkladı.

Buna göre, Almanya'da mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat haziranda aylık bazda yüzde 0,9, yıllık bazda yüzde 6,6 artışla 139,3 milyar avro oldu. Piyasa beklentisi ülkede haziran döneminde ihracatın aylık yüzde 0,2 artacağı yönündeydi.

Bu dönemde ithalat ise aylık bazda yüzde 4,4, yıllık bazda yüzde 8,4 artışla 123,9 milyar avro oldu. Böylece, Almanya haziranda 15,4 milyar avro ticaret fazlası verdi.

Ülkede 2026'nın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre mal ihracatı yüzde 3,7 artarken, ithalatı yüzde 4,4 yükseldi.

Almanya'nın haziranda AB ülkelerine ihracatı bir önceki aya göre yüzde 1,3, AB dışındakilere ise yüzde 0,3 arttı.

Haziranda sanayi üretimi önceki aya kıyasla yüzde 0,2 yükseldi. Piyasa beklentileri ise ülkede sanayi üretiminin yüzde 0,1 artacağı yönündeydi.

Sanayi üretimindeki yükseliş özellikle otomotiv sektöründe üretim artışından kaynaklandı.

TCMB'den yapılan duyuruya göre, Başkan Fatih Karahan, 'Enflasyon Raporu 2026-III'ün tanıtımı amacıyla 13 Ağustos Perşembe saat 10.30'da İstanbul Finans Merkezi TCMB Yerleşkesi'nde bilgilendirme toplantısı düzenleyecek.

Fiziksel ortamda gerçekleştirilecek toplantı, TCMB'nin internet sitesi ile X sosyal medya platformu ve YouTube hesaplarından canlı yayınlanacak.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, güne yüzde 0,21 yükselişle 13.827,14 puandan başladı.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,70 değer kazanarak 13.798,82 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 28,32 puan ve yüzde 0,21 artışla 13.827,14 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,20 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,86 düştü.

Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemdeki adımlarına ilişkin belirsizlikler ve Orta Doğu'da bu hafta sağlanması beklenen anlaşmanın gecikmesiyle yön arayışını sürdürürken, bugün ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi yatırımcıların odağına yerleşti.

Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise ABD'de istihdam raporu başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 14.100 puanın direnç, 13.700 ve 13.600 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 83,10 dolardan işlem görüyor.

Dün 83,77 dolara kadar yükselen Brent petrolün ekim vadeli varil fiyatı, günü 82,49 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.30 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,74 artarak 83,10 dolar oldu.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün eylül vadeli varil fiyatı da 77,60 dolar olarak belirlendi.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin normalleşmesine ilişkin belirsizliklerin Orta Doğu kaynaklı arz endişelerini artırması etkili oldu.

ABD'li yetkililerin Orta Doğu'da gerilimi azaltacak bir anlaşmaya varılacağı yönündeki açıklamalarına karşın haftanın sonunda bu konuda henüz somut gelişme olmaması yatırımcıların olası yeni saldırılar konusunda endişelerini artırıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden müzakerelerin iyi gittiğini ve yakında bir anlaşmanın sağlanabileceğini belirterek, 'Savaş biter bitmez benzin fiyatları düşecek ki bence çok yakında bitecek. (İran'ın) Daha fazla dayanabileceklerini sanmıyorum.' ifadesini kullandı.

Müzakereleri yakından takip ettiğini ve kendisinin de dahil olduğunu ifade eden Trump, anlaşmanın ne zaman imzalanacağı sorusuna, 'Bence işler çok iyi gidiyor. Müzakerelerde ben de yer alıyorum. Bence gayet iyi gidiyoruz. (Anlaşma) Yakında gerçekleşebilir.' yanıtını verdi.

Trump, müzakerelerin Hürmüz Boğazı ile ilgili kısmında İran ile anlaşmanın tamamlanmaya yakın olduğu yönündeki haberleri de değerlendirerek, bu konuda Tahran ile tam olarak anlaştıklarını henüz söyleyemeyeceğini ancak sürecin devam ettiğini bildirdi.

Abluka yoluyla boğazı ABD'nin kontrol ettiğini savunan Trump, yine de İran'ın boğazdan geçen gemilere ateş açabileceğini ya da deniz mayınlarının tankerlere çarpabileceğini söyledi.

Öte yandan, İran parlamentosundaki bir komitenin ABD, İsrail ve diğer 'düşman' olarak nitelendirilen ülkelere ait gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişini engelleyecek bir tasarıyı incelediğine ilişkin haber akışı da petrol fiyatlarının yukarı hareketlenmesinde etkili oldu.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de Umman ile Hürmüz Boğazı konusundaki görüşmeler sonucu ortaya çıkan anlaşmanın son aşamasına yaklaşıldığını açıkladı.

Anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması anlamına gelmediğini söyleyen Garibabadi, 'Hürmüz Boğazı üzerinden geçen yeni rota geçicidir ancak 2 ila 4 ay veya daha uzun süre geçerli olabilir. Umman ile anlaşmaya varıldıktan sonra ikinci aşamaya geçmek için yeni bir karara ihtiyacımız var.' ifadesini kullandı.

Brent petrolde teknik olarak 83,48 doların direnç, 82,26 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.