Günün ilk yarısında düşüş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 211,73 puan ve yüzde 1,46 düşüşle 14.285,65 puana geriledi.

Toplam işlem hacmi 113,9 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 2,60, holding endeksi yüzde 1,64 değer kaybetti.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.237,35 puanı, en yüksek 14.461,56 puanı gördü.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 12'ye yükselirken 87'si düştü, 1'i yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Türk Hava Yolları, ASELSAN, Astor Enerji, Akbank ile Tüpraş oldu.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 0,28 ile sigorta, en fazla kaybeden ise yüzde 3,53 ile ulaştırma oldu.

Günün ilk yarısında mali endeks yüzde 1,34, hizmetler endeksi yüzde 2,09, sanayi endeksi yüzde 1,48 değer kaybederken teknoloji endeksi yüzde 0,19 arttı.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da tırmanan gerilimlerin enflasyon ve merkez bankalarının politika adımları üzerindeki dolaylı etkilerine ilişkin endişelerle negatif bir seyir izlerken, bugün gözler ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarına çevrildi.

36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nden gelecek haber akışı da yakından takip ediliyor.

Analistler, öğleden sonra yurt dışında Fed toplantı tutanaklarının yanı sıra ABD'de toptan eşya stoklarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.100 puanın destek, 14.300 ve 14.400 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Altının ons fiyatı 4 bin 44 dolar

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1410, sterlin/dolar paritesi 1,3340 ve dolar/yen paritesi 162,4 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 46,8580 liradan, avro 53,4750 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 1,49 azalışla 4 bin 44 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 3,40 yükselişle 78,4 dolardan işlem görüyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin savunma harcamalarına ilişkin de önemli bir hedef açıkladı. Erdoğan, 2030 yılından önce savunma harcamalarının milli gelire oranını yüzde 3,5 seviyesine çıkarmak için gerekli tedbirlerin alındığını ifade etti.

'Savunma Sanayindeki Kısıtlamalar Kaldırılmalı'

NATO'nun yeni savunma hedeflerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, müttefikler arasında savunma sanayi alanındaki kısıtlamaların kaldırılması gerektiğini söyledi. Savunma iş birliğinde ayrımcılığın Avrupa'da yapay bölünmelere neden olacağını belirten Erdoğan, NATO üyesi olmayan müttefiklerin dışlanmasının doğru olmadığını ifade etti.

Türkiye'nin geliştirdiği insansız hava araçları teknolojisine de değinen Erdoğan, 'İHA ve SİHA'ları başarıyla kullanan bir müttefik olarak İnsansız Sistemlere Karşı Koyma Mükemmeliyet Merkezimizi NATO'ya akredite etmeyi temenni ediyoruz.' dedi.

İran, Gazze ve Ukrayna Mesajı

Bölgesel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Erdoğan, İran krizinin çözümüne yönelik girişimlerde ABD Başkanı Donald Trump'ın desteklediği yaklaşımı takdirle karşıladığını belirtti. Erdoğan, Hürmüz Boğazı'nın mayınlardan temizlenmesi konusunda Türkiye'nin katkı vermeye hazır olduğunu söyledi.

Orta Doğu'da kalıcı barışın iki devletli çözümden geçtiğini yineleyen Erdoğan, Gazze ve Lübnan'da sükunetin sağlanması için uluslararası toplumun ortak sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade etti.

Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin de konuşan Erdoğan, Türkiye'nin hem Ukrayna'yı desteklediğini hem de Rusya ile iletişim kanallarını açık tutarak barış çabalarına katkı sağladığını belirtti. Erdoğan, Trump'ın barış vizyonunu desteklediklerini ve Ukrayna'nın öncelikli ihtiyaçlarına yönelik girişimlere destek verdiklerini söyledi.

Konuşmasının sonunda terörle mücadeleye de değinen Erdoğan, NATO müttefiklerinin terörün her türüne karşı tam dayanışma içinde hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

Escriva, Orta Doğu bölgesindeki son gerilimin petrol fiyatlarını tahmin edilenden daha uzun süre yukarıda tuttuğunu ve yüksek enerji giderlerinin ekonomideki diğer kalemlere sirayet etmeye başladığına dikkat çekti.

Geçtiğimiz aylarda petrol fiyatlarında yaşanan yükselişin ekonomik sistemdeki diğer fiyatlara yansımaya başladığını aktaran Escriva; hizmet enflasyonu, taşımacılık maliyetleri ve gıda fiyatları üzerinde dolaylı yansımaların müşahede edildiğini ifade etti.

Escriva, para politikasının olağan koşullarda tek seferlik enerji şoklarını dikkate almayabileceğini, fakat son aylarda dolaylı etkilerin belirginleşmesi sebebiyle faiz artışıyla yanıt vermek durumunda kaldıklarını beyan etti.

Söz konusu dolaylı enflasyonist baskıların, ECB'nin son oturumunda faiz oranlarını 25 baz puan yükseltmesine zemin hazırladığı belirtildi.

Escriva, enflasyonun yüzde 2 gayesinin üzerine tırmandığını ve 2027 yılından önce bu amaca geri dönmesinin öngörülmediğini kaydetti.

Yakın dönemde petrol fiyatlarında izlenen gerilemenin kalıcı olması durumunda, politika yapıcıları kaygılandıran faktörlerin aşamalı olarak hafifleyeceğini dile getiren Escriva, ECB'nin belirsizlik ortamı sebebiyle dinamik kalması gerektiğinin altını çizdi.

Son olarak ECB'nin bütün opsiyonları masada bulunduracağını ve adımlarını toplantıdan toplantıya belirleyeceğini sözlerine ekledi.

Dün 76,60 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 74,16 dolardan tamamladı. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 12.03 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 6,3 artarak 78,86 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 74,95 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la ateşkesin sona erdiğini açıklaması ve Tahran'la yeni bir anlaşma ihtimalini reddetmesinin ardından yükselişe geçti.

Emtia ve Döviz Piyasalarında Son Durum

Küresel emtia piyasalarında satıcılı bir seyir izlenirken, kıymetli metallerde genel bir geri çekilme yaşanmaktadır. Altın ons fiyatı %1,15 düşüşle 4.058,96 dolar seviyesine gerilerken, gümüş ons fiyatındaki kayıp %2,26'yı bularak 58,611 dolar olmuştur. Endüstriyel tarafta da baskı belirginleşmiştir; platin %3,66 azalışla 1.581,50 dolara, paladyum %3,56 kayıpla 1.222,49 dolara ve bakır %1,44 düşüşle 6,04146 dolara gerilemiştir. Döviz piyasasında ise yatay bir görünüm hakimdir; Euro hafif bir düşüşle 53,4050 seviyesinden işlem görürken, ABD Doları %0,04'lük sınırlı bir artışla 46,8400 seviyesindedir.

Ankara'daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen 36.⁠ NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Trump, İran'la olası bir anlaşmaya ilişkin, 'Benim için bu konu kapandı. Artık onlarla anlaşmak istemiyorum.' dedi.

Trump, 'Bence bu iş bitti. Zaten onlarla uğraşmak istemiyorum ama onlar aşağılık mahluklar. Aşağılık mahluk nedir bilirsin. Onlar aşağılık mahluklar. Onlar hasta insanlar. Hasta insanlar tarafından yönetiliyorlar ve acımasız, şiddet yanlısı insanlar ve eğer nükleer bir silahları olsaydı, bunu kullanırlardı. Bana kalırsa, bu iş bitti.' ifadelerini kullandı.

ABD'li müzakerecilerle görüşeceğini belirten Trump, 'Bana kalırsa, onlarla uğraşmak sadece zaman kaybı, onlar yalancılar. Bir anlaşma yaparız ve eğer onunla bir anlaşma yaparsam, bir anlaşmamız olur.' diye konuştu.

Öte yandan ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı'nda petrol tankerlerine yönelik saldırıların ardından İran petrolünün satışına izin veren genel lisansı iptal etti.

ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), iptal edilen lisans kapsamındaki İran petrolü işlemlerinin sonlandırılması için 17 Temmuz'a kadar geçiş süresi tanınacağını açıkladı.

Trump'ın İran'la müzakere kapısını kapatması ve Washington'ın İran petrolü satışına yönelik yaptırımları yeniden sıkılaştırması, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri artırarak petrol fiyatlarının yukarı yönlü hareketini destekledi.

NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Türkiye'yi ziyaret eden ABD Başkanı Donald Trump, zirvenin ikinci gününde Beştepe'de açıklamalarda bulundu. Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile birlikte düzenlediği ortak basın toplantısında, ittifakın gündemindeki başlıklar ile bölgesel ve küresel gelişmelere ilişkin değerlendirmeler yaptı.

'İran nükleer silaha sahip olamayacak'

İlk olarak İran hakkında konuşan Donald Trump, ateşkesin bittiğini ve dün gece İran'a saldırdıklarını belirterek 'İran'a dün gece saldırdık, nükleer silaha sahip olamayacaklar' dedi. Trump, İranlı yetkililer için 'Hasta insanlar, onlarla görüşmeyi sevmiyorum. Kendi insanlarını katlediyorlar' dedi. ABD Başkanı Donald Trump 'İran ile ateşkes bence bitti.' ifadelerini kullandı

''İspanya'yı NATO'da istemiyorum''

İspanya konusunda da sert konuşan Donald Trump, ''İspanya'nın burada olmasını istemiyorum, gitsinler. Bizim yanımızda olmadılar, onlar korkunç bir NATO ortağı. Bize adil davranılmadı. İspanya ile hiçbir ilişkim olmasını istemiyorum. İspanya en çok öne çıkan ve başka ülkelerde var kötü davranan. İspanya net bir şekilde kötü davranıyor. 'Lütfen sizinle ticaret yapmak istiyoruz' diye geri gelecekler.'' dedi.

'NATO konusunda hayal kırıklığına uğradım'

NATO'dan istedikleri 'verimi' alamadıklarını belirten Trump, 'NATO konusunda hayal kırıklığına uğradım. Biz koruyoruz ama onlar destek olmuyor' dedi.

Açıklamasının devamında Türkiye'den bahseden ve F-35'lerin verileceğini söyleyen Trump, şunları kaydetti:

'Bazı liderleri sevmiyorum, bazılarını seviyorum. Erdoğan'ı seviyorum mesela kırmızı halı serdi. Türkiye çok güçlü, bizim en iyi ekipmanlarımıza sahipler ve F-35'leri alacaklar. Başkan Xi ile görüştüm, savaşa girmeyeceksiniz dedim. Onlar Hürmüz'den petrol alıyorlar. Onlar da savaşa girmedi. Başkan Xi'yi de sevmiyorum. TikTok'ta komünizmin ne kadar kötü olduğunu anlatıyorum ama 1 numara benim.'

'Becerikli olsalardı anlaşma yaparlardı'

Trump'ın açıklamaları şu şekilde: 'Bugün bir saldırı gerçekleştirdik İran'a. Gemilere roket atmayı seçtiler. Ne zaman saldırırlarsa biz de vuracağız. Kirli oynuyorlar. Onları sevmiyorum ve onlar kötü insanlar. İran'ın nükleersizleştirilmesini istiyoruz. Onlarla çok vakit harcadık. Ne yaptıklarını bildiklerini düşünmüyorum. 47 yıldır sorun çıkarıyorlar becerikli olsalardı şimdiye kadar anlaşma yaparlardı.'

'Berbat bir müttefikler'

'NATO'nun Grönland konusundaki tavrından memnun değilim. Grönland için NATO'nun yardımına ihtiyacımız yok. Almanya, İngiltere, İtalya ve Fransa ile konuştum ama İspanya ile konuşmadım, İspanya vakit kaybı. NATO'da berbat bir müttefik oldu. Hiçbir şeye katılmıyorlar. Onlarla bütün bağlantıları keselim.'

'Türkiye F-35'leri alacak'

Erdoğan'ı çok seviyorum diyen Trump, 'Netanyahu'yu da çok seviyorum. Türkiye F-35'leri alacak. Türkiye'nin çok yeni ve güçlü bir ordusu var. Netanyahu'ya bunu söyledim. Ben olmasam belki karşı tarafta İran Savaşı'na dahil olurdu. Ben varım diye tarafsız kaldığını Netanyahu'ya söyledim. Çok güçlü bir orduları var. Türkiye F-35'i alınca daha da güçlü olacak. Türkiye savaşa girmemekle doğruyu yaptı.' ifadelerini kullandı.

Küresel tahvil piyasaları, şubat sonunda Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilimin petrol fiyatlarını yükselterek enflasyon endişelerini artırması ve bunun merkez bankalarının para politikası manevra alanını daraltması nedeniyle yılın ilk yarısında satış baskısıyla karşı karşıya kaldı.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın genele yayılan etkileri yılın ilk yarısında piyasalarda sert hareketlerin yaşanmasına yol açtı. Yıla azalan enflasyon endişeleri ve merkez bankalarının faiz indirimlerine yakın zamanda başlayacağına yönelik beklentilerle görece yatay giriş yapan küresel tahvil piyasaları, yılın ilk yarısını 28 Şubat'ta ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve Tahran'dan gelen misillemelerle bölgesel çatışma halini alan Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisinde geçirdi.

Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin sağlıklı şekilde ilerleyememesi, artan sigorta maliyetleri ve arz endişeleriyle petrol fiyatlarının yükselmesi, enflasyonist baskıların güçleneceği öngörülerini güçlendirdi. Söz konusu gelişmelerle birlikte, savaş öncesinde merkez bankalarına ilişkin öne çıkan para politikasında gevşeme beklentileri yerini, enflasyon risklerinin artmasıyla daha şahin adımlar atılabileceği öngörülerine bıraktı.

Savaş öncesinde para piyasalarında ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl genelinde toplam 2 faiz indirimi yapabileceği fiyatlanıyordu. Savaş sonrası yaşanan belirsizliklerle bu tahminler tersine döndü. Piyasalarda, bankanın yıl sonuna kadar bir faiz artışı yapmasına kesin gözüyle bakılıyor.

Bu gelişmelerle ABD'nin 5 ve 10 yıllık tahvil faizlerinde yılın ilk yarısında belirgin yükselişler görüldü. ABD 5 yıllık tahvil faizi yaklaşık 50 baz puan artışla yüzde 4,23'e, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi de yaklaşık 30 baz puan yükselişle yüzde 4,47'ye ulaştı.

ABD'nin 5 yıllık tahvil faizi 19 Mayıs'ta yüzde 4,35 ile Şubat 2025'ten, 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,69 ile Ocak 2025'ten bu yana en yüksek seviyelerini gördü.

ECB, Eylül 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırdı

Bu dönemde Orta Doğu'daki risklerle birlikte Avrupa'da enerji arzına yönelik endişeler ön plana çıktı. Enerji maliyetlerindeki artış bölgede enflasyon görünümünü olumsuz etkilerken bu gelişmeler Avrupa Merkez Bankasını (ECB) 'şahin' adımlar atmaya yöneltti.

ECB en son para politikasında değişiklik yaptığı 2025 yılının haziran ayındaki toplantısında 3 temel faiz oranlarında 25 baz puanlık indirime gitmişti. Banka, o tarihten itibaren gerçekleştirilen 11 toplantıda politika duruşunu değiştirmezken geçen ayki toplantıda faiz oranlarında 25 baz puanlık artış yaptı.

Bu durum bölgede artan enflasyon risklerine işaret etti. ECB'nin bu kararı, para politikasında bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti. Banka, Orta Doğu'daki savaş ortamının tetiklediği enerji maliyetlerindeki artışa ve petrol şokuna karşı büyük merkez bankaları arasında ilk harekete geçen kurum oldu.

Banka, bu kararıyla ECB aynı zamanda Eylül 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırmış oldu.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, Portekiz'in Sintra kentinde düzenlenen 2026 ECB Merkez Bankacılığı Forumu'nun kapanış gününde gerçekleştirilen 'Politika Paneli'nde ekonomi, yapay zeka ve enflasyona ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

Lagarde, küresel ekonomideki risklerin birkaç hafta öncesine kıyasla artık 'çok daha geniş ölçüde dengelendiğini' belirterek, 'Bir stagflasyon ortamında değiliz ve enflasyon cininin şişeden dışarı çıkmasına kesinlikle izin vermeyeceğiz.' dedi.

Avro Bölgesi'nde Aralık 2025'te yüzde 2 olan yıllık enflasyon, geçen ay yüzde 2,8 olarak kayıtlara geçti. Bu gelişmelerle yılın ilk yarısında Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 2,86'da seyrederken İngiltere'nin 10 yıllık tahvil faizi de yaklaşık 32 baz puan artışla yüzde 4,80'e çıktı.

Bu dönem içerisinde Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,19 ile Mayıs 2011'den, İngiltere'nin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,18 ile Temmuz 2008'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Çin tahvil piyasalarında alıcı seyir hakim oldu

Bahsedilen gelişmeler çerçevesinde Asya tarafında tahvil piyasasında benzer etkiler görüldü. Japon yeninin dolar karşısında 161,9'a inerek son 40 yılın en düşük seviyesine gerilemesi, ülkede enflasyon risklerini artırırken tahvil piyasasındaki satıcılı seyre ilave etki yaptı.

Söz konusu gelişmelerin ışığında Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,85'e çıkarak 1997'den beri en yüksek seviyesini gördü. Maliyet kanalıyla teknik olarak deflasyonist bölgeden çıkan Çin'de ise yılın ilk yarısında tahvil piyasalarında alıcı bir seyir hakim oldu. Ülkenin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 1,84'ten yüzde 1,73'e geriledi.

Petrol fiyatlarındaki seyir, tahvil faizlerinin yönünü belirleyebilir

Avustralya merkezli KCM Trade Global Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, küresel tahvil faizlerinin, yılın ilk yarısında büyük ölçüde yüksek seyreden petrol fiyatlarının kalıcı etkisi ve bunun yol açtığı enflasyon baskılarının yansıması olarak yükseliş eğilimi gösterdiğini söyledi.

Enerji maliyetleri ile tahvil faizleri arasında doğrudan bir ilişkinin görüldüğünü bildiren Waterer, petrol fiyatlarındaki artışın, enflasyon beklentilerini yukarı taşımasıyla merkez bankalarını daha sıkı para politikası görünümünü sürdürmeye zorladığını ifade etti.

Waterer, sözlerini şöyle bitirdi:

'Yılın ikinci yarısına bakıldığında ise petrol fiyatlarının mevcut seviyelerine yakın seyretmesi halinde küresel tahvil faizlerinin görece istikrarlı bir bantta hareket etmesi beklenebilir. Ancak petrol fiyatlarında kayda değer bir yükseliş yaşanması durumunda, yeniden güçlenecek enflasyon endişelerinin merkez bankalarını daha da şahin bir duruş benimsemeye yöneltebilir ve bu da tahvil faizlerini tekrar yukarı taşıyabilir.'

Trump'ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

'Ne yaptıklarından bi haber olduklarını düşünüyorum. Beceriksiz bir insanlar olduklarını düşünüyorum. 47 yıldır sürüyor. Onlar beni ortadan kaldırmaya çalıştılar ama ben onların bütün liderlerini ortadan kaldırdı. Mark'a teşekkür etmek istiyorum. NATO'dan çok memnun değilim.

İspanya gerçekten korkunç bir NATO müttefiki. İspanya ile hiçbir ilişkim olmasını istemiyorum. İspanya en çok öne çıkan ve başka ülkelerde var kötü davranan. İspanya net bir şekilde kötü davranıyor. 'Lütfen sizinle ticaret yapmak istiyoruz' diye geri gelecekler.

Geçtiğimiz kısa vadede 1 trilyon dolar harcadık. Bu ülkeleri Rusya'dan korumak için. Mark sorunlarımı anlıyor. Bunu bir şekilde çözeceğiz. NATO'nun yüzde 100'ünü karşılıyorduk. Bazı ülkeler hiçbir şey ödemiyordu. İngiltere'yi aradım Almanya ile konuştum yardım etmek istemediler. Bazı küçük ülkeler yardımcı olmak istedi. Onlar da çok kırılgan olduğu için.

NATO'ya karşı öfkeli olsam da milyonlarca dolar ödüyor olsam da adil olmadıklarını söylüyorum. Böyle bir liderleri olduğu için NATO çok şanslı. Dün akşamki saldı çok gerekli ve orantılıydı. ABD şirketleri daha fazla iş yapmaya başladı. İran konusunda herkesin uzaktan destek verdiğini söyleyebilirim. ABD'nin İran'a yaptığı önemli.'

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), finansal yatırım araçlarının reel getiri oranlarını açıkladı.
TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

Aylık en yüksek reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde %1,60, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise %2,42 oranlarıyla DİBS'te gerçekleşti.

Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde; yatırım araçlarından, mevduat faizi (brüt) %1,36, Amerikan Doları %0,05 oranında yatırımcısına reel getiri sağlarken; Euro %1,41, BIST 100 endeksi %3,13 ve külçe altın %7,39 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise mevduat faizi (brüt) %2,17, Amerikan Doları %0.85 oranında yatırımcısına reel getiri sağlarken; Euro %0,62, BIST 100 endeksi %2,36 ve külçe altın %6,64 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

Mevduat faizi (brüt), üç aylık değerlendirmede; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %1,22, TÜFE ile indirgendiğinde ise %2,07 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu. Aynı dönemde külçe altın, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %16,99, TÜFE ile indirgendiğinde ise %16,29 oranlarında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu

Altı aylık değerlendirmeye göre BIST 100 endeksi; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %8,70, TÜFE ile indirgendiğinde ise %7,16 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı olurken; aynı dönemde külçe altın Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %8,66, TÜFE ile indirgendiğinde ise %9,95 oranlarında yatırımcısına en çok kaybettiren yatırım aracı oldu.

Yıllık değerlendirmede en yüksek reel getiri BİST 100 endeksinde gerçekleşti

Finansal yatırım araçları yıllık olarak değerlendirildiğinde BIST 100 endeksi; Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde %17,93, TÜFE ile indirgendiğinde ise %14,34 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu.

Yıllık değerlendirmede, Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde; yatırım araçlarından külçe altın %16,14, DİBS %6,87 ve mevduat faizi (brüt) %5,24 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağlarken; Amerikan Doları %8,48 ve Euro %8,60 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise külçe altın %12,60, DİBS %3,62 ve mevduat faizi (brüt) %2,04 oranlarında yatırımcısına reel getiri sağlarken; Amerikan Doları %11,26 ve Euro %11,38 oranlarında yatırımcısına kaybettirdi.

Yatırım Araçlarının TÜFE'ye Göre İndirgenmiş Reel Getiri Oranları

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Sektörü İhracat İklimi Endeksi Haziran ayı sonuçları açıklandı.

İstanbul Sanayi Odası Türkiye İhracat Pazarları İklim Endeksi haziranda üst üste ikinci ay artarak 50,4'e yükseldi. Ancak bu düzey, Türk imalatçılarının ihracat pazarları iklimindeki iyileşmenin halen çok sınırlı düzeyde olduğuna işaret etti. Son veriyle birlikte ihracat pazarlarında genel talep koşullarında güçlenme eğilimi iki buçuk yıla ulaşmış oldu.
Haziranda en büyük beş ihracat pazarından üçünde (Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa) üretim azaldı. ABD ve İtalya gibi diğer önemli ihracat pazarlarının ise büyüme kaydettiği gözlendi. BAE'de petrol dışı aktivite artmayı sürdürdü. Suudi Arabistan, Katar ve Lübnan'da üretim artış kaydederken, anket kapsamında izlenen tüm ekonomiler içerisinde iktisadi faaliyette en belirgin daralma Mısır'da gözlendi.

Türkiye imalat sektörünün ana ihracat pazarlarındaki faaliyet koşullarını ölçen İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi'nin Haziran 2026 dönemi sonuçları açıklandı. Endekste eşik değer olan 50,0'nin üzerinde ölçülen tüm rakamlar ihracat ikliminde iyileşmeye, 50'nin altındaki değerler ise bozulmaya işaret ediyor.

Mayıs ayında 50,3 olan İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat Sektörü İhracat Pazarları İklim Endeksi, haziranda üst üste ikinci ay artarak 50,4'e yükseldi. Ancak bu düzey, Türk imalatçılarının ihracat pazarları iklimindeki iyileşmenin halen çok sınırlı düzeyde olduğuna işaret etti. Son veriyle birlikte ihracat pazarlarında genel talep koşullarında güçlenme eğilimi iki buçuk yıla ulaşmış oldu.

En büyük beş pazarın üçünde üretim azaldı

İhracat pazarları iklimi genel anlamda iyileşme gösterse de Türk imalat sanayi ürünleri açısından önem taşıyan bazı pazarlarda talebin zayıf olduğuna ilişkin sinyaller görüldü. En büyük beş ihracat pazarından üçünde (Almanya, Birleşik Krallık ve Fransa) üretim azaldı. Üretimdeki düşüş Almanya ve Fransa'da hız keserken, Birleşik Krallık'ta ekonomik aktivite Nisan 2025'ten bu yana en yüksek hızda geriledi. Daha olumlu tarafta ise ABD ve İtalya gibi diğer önemli ihracat pazarlarının büyüme kaydettiği gözlendi. Ancak iki ülkede de büyüme oranları ılımlı düzeyde kaldı. İspanya ve Hollanda'da ise üretim artışı daha güçlü seyretti. İspanya'da ekonomik aktivite 2026 yılının başından bu yana en yüksek hızda arttı. Orta ve Doğu Avrupa'da ise bazı ekonomilerde talep durgun seyretti. Rusya, Romanya ve Polonya'da üretim daralma sergiledi. Çekya ve Kazakistan'da kaydedilen büyüme ise ayın olumlu gelişmeleri arasında yer aldı.

BAE'de petrol dışı aktivite artışı sürdü, en belirgin daralma Mısır'da gözlendi

Birleşik Arap Emirlikleri'nde petrol dışı aktivite haziran ayında artmayı sürdürdü. Ancak bu artış son beş yılın en zayıf düzeyinde gerçekleşti. Diğer Orta Doğu ekonomilerine bakıldığında, Suudi Arabistan, Katar ve Lübnan'da üretim artış kaydederken, Mısır ve Kuveyt'te ise daralma söz konusu oldu. Anket kapsamında izlenen tüm ekonomiler içerisinde iktisadi faaliyette en belirgin daralma Mısır'da gözlendi.

İstanbul Sanayi Odası Türkiye İhracat Pazarları İklim Endeksi hakkında değerlendirmede bulunan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şunları söyledi:'Jeopolitik belirsizliklerin devam etmesine bağlı olarak haziran ayında küresel talep koşulları zayıf seyrini korudu. Bu durum, Türk imalat sanayi ihracatçılarının yıl ortasında yeni sipariş alma imkanlarını sınırladı. Hatta bazı önemli ihracat pazarlarında üretimin haziranda azaldığı görüldü. İmalatçılar, yılın ikinci yarısında daha istikrarlı bir uluslararası ortamın oluşmasını ve bunun daha fazla ihracat fırsatı yaratmasını umut ediyor.'

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, güne yüzde 0,28 düşüşle 14.456,75 puandan başladı.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,50 değer kazancıyla 14.497,37 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 40,62 puan ve yüzde 0,28 azalışla 14.456,75 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,63, holding endeksi yüzde 0,25 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 0,49 ile kimya petrol plastik, en çok gerileyen yüzde 1,08 ile ulaştırma oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da tırmanan gerilimlerin enflasyon ve merkez bankalarının politika adımları üzerindeki dolaylı etkilerine ilişkin endişelerle karışık bir seyir izlerken, bugün gözler ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarına çevrildi.

Analistler, 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nden gelecek haber akışının bugün de yakından takip edileceğini belirtti.

Bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Fed toplantı tutanakları, ABD'de toptan eşya stoklarının takip edileceğini ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.200 puanın destek,14.600 ve 14.700 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Dün ons fiyatındaki düşüşe paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışın yüzde 1,3 düşüşle 6 bin 183 liradan tamamladı.

Güne alıcılı başlayan gram altın, saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,5 artışla 6 bin 216 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 240 liradan, Cumhuriyet altını da 40 bin 807 liradan satılıyor.

Orta Doğu'da yeniden duyulmaya başlanan patlama sesleri, piyasalardaki mevcut jeopolitik risk algısını artırdı. ABD ile İran heyetlerinin yeni tur görüşmeler için bir araya gelmesine kısa süre kala bölgede karşılıklı askeri hamlelerin sürmesi, jeopolitik risklerin fiyatlamalar üzerindeki etkisini belirginleştiriyor.

Bölgede tansiyonun yeniden artmasıyla petrol fiyatlarında yükselişler görüldü. Buna bağlı olarak bölgedeki barış sürecinin kalıcı olmayabileceğine yönelik endişelerle yükselen petrol fiyatları enflasyonist baskıları yeniden gündeme taşırken merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentilerdeki değişimler de yakından izleniyor.

Bu gelişmelere paralel şekilde güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleriyle alternatif maliyeti artan altının ons fiyatı, dün yüzde 1,4 değer kaybederek 4 bin 106 dolardan günü tamamladı. Altının onsu yeni işlem gününde ise yüzde 0,5 artışla 4 bin 125 dolardan alıcı buluyor.

Yatırımcıların gözü Fed toplantı tutanaklarında

Yatırımcılar bugün yayımlanacak ABD Merkez Bankası (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanaklarına odaklandı.

Analistler, tutanaklardaki olası ipuçlarının para politikasına ilişkin daha fazla netlik sağlanmasına yardımcı olabileceğini belirterek, faiz patikasına yönelik değerlendirmelerin piyasalarda oynaklığı artırabileceğini söyledi.

36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nden gelecek haber akışının bugün de yakından takip edileceğini belirten analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Fed toplantı tutanaklarının yanı sıra ABD'de toptan eşya stoklarının takip edileceğini ifade etti.

Dün 76,60 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 74,16 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.20 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 3,29 artarak 76,60 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 72,65 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD'nin İran'a yönelik yeni askeri saldırıları düzenlemesi, İran'ın petrol satışına imkan tanıyan lisansı iptal etmesi ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırıların ardından arz güvenliğine ilişkin endişelerin artmasıyla yükseldi.

Fiyatlardaki artışta, ABD'nin dün İran'da 80'den fazla hedefe yönelik hava saldırısı düzenlediğini açıklaması ve İran'ın uluslararası piyasalara petrol satışını kolaylaştıran lisansını iptal etmesi etkili oldu.

Söz konusu gelişmeler, Hürmüz Boğazı'nda 3 ticari tankerin hedef alınmasının ardından küresel enerji arzında aksama yaşanabileceğine yönelik endişeleri güçlendirdi.

ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanlığı, saldırılarda İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait deniz unsurlarının yanı sıra hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme sistemleri ve gemisavar füze altyapısının da hedef alındığını duyurdu.

İran ise saldırıları 'açık bir saldırganlık' olarak nitelendirerek sert karşılık verileceğini açıkladı. Tahran yönetimi ayrıca Hürmüz Boğazı'nın yönetimine dış müdahaleye izin vermeyeceğini bildirdi.

Öte yandan, Katar bayraklı sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankeri Al Rekayyat'ın insansız hava aracıyla hedef alındığını açıklanırken deniz güvenliği kaynakları Umman açıklarında Suudi Arabistan bayraklı bir ham petrol tankerinin de hasar gördüğünü bildirdi.

Küresel piyasalarda deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçerken boğazda yaşanabilecek herhangi bir aksamanın petrol ve LNG arzını olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Piyasalarda ayrıca ABD Hazine Bakanlığının İran menşeli ham petrol ile petrol ve petrokimya ürünlerinin uluslararası piyasalarda satışına imkan sağlayan geçici lisansı iptal etmesi de arz görünümünü sıkılaştırabilecek bir gelişme olarak öne çıktı.

Bölgede barış sürecinin kalıcı olmayabileceğine yönelik endişelerle yükselen petrol fiyatları, enflasyon görünümü ve buna bağlı olarak merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentilerdeki değişimler yakından izleniyor.

Uzmanlar, jeopolitik gerilimin tırmanması ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik risklerinin artmasının petrol piyasasında arz kesintisi endişelerini güçlendirdiğini belirterek, bölgede çatışmaların yayılması veya deniz trafiğinin aksaması halinde fiyatlardaki yükseliş eğiliminin sürebileceğini ifade ediyor.

Buna karşın uzmanlar, taraflar arasında diplomatik temasların yeniden başlaması ve Hürmüz Boğazı'nda petrol sevkiyatının kesintisiz sürmesi durumunda jeopolitik risk priminin azalabileceğini ve petrol fiyatlarındaki yükselişin sınırlanabileceğini kaydediyor.

Brent petrolde teknik olarak 75,92 doların destek, 77,08 doların ise direnç bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Dün dar bantta hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üstünde 46,8550'den tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.30 itibarıyla yatay seyirle 46,8565 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL önceki kapanışının hemen üzerinde 53,5375'ten, sterlin/TL ise yatay seyirle 62,6262'den işlem görüyor.

Orta Doğu'da yeniden duyulmaya başlanan patlama sesleri, varlık fiyatları üzerinde jeopolitik risk algısını artırdı.

Bölgede tansiyonun yeniden yükselmesiyle petrol fiyatlarında yeni bir sıçrama yaşandı. Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyonist baskıları güçlendirebileceği endişeleri yeniden gündeme geldi. Buna bağlı olarak merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentilerdeki değişimler yakından izleniyor.

Devam eden enflasyon endişelerine paralel olarak para politikasının daha da sıkılaşabileceği endişeleriyle dolar endeksi dün yüzde 0,3 artışla 101,2'ye yükseldi. Dolar endeksi yeni günde ise yüzde 0,1 düşüşle 101 seviyesinde seyrediyor.

Öte yandan bu gelişmelerin paralelinde yatırımcılar bugün yayımlanacak ABD Merkez Bankası (Fed) Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanaklarına odaklandı.

Analistler, tutanaklardaki olası ipuçlarının para politikasına ilişkin daha fazla netlik sağlamaya yardımcı olabileceğini belirterek, faiz patikasına yönelik değerlendirmelerin piyasalarda oynaklığı artırabileceğini ifade etti.

Dün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne katılmak üzere Ankara'ya gelen ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya geldi.

Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Erdoğan, 'F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil ve daha önce görüştük ve biz 5 uçağın da sözünü aldık. İnşallah F-35 konusunda bu Liderler Zirvesi'nden hayırlı bir karar çıkacağına inanıyorum.' dedi.

ABD Başkanı Donald Trump da 'Türkiye, (Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan) liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü bir ülke haline geldi. (CAATSA yaptırımları) Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim.' diye konuştu.

Öte yandan, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nden gelecek haber akışı bugün de yakından takip edilecek.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Fed toplantı tutanaklarının yanı sıra ABD'de toptan eşya stoklarının takip edileceğini belirtti.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'da tırmanan gerilimlerin enflasyon ve merkez bankalarının politika adımları üzerindeki dolaylı etkilerine ilişkin endişelerle karışık bir seyir izlerken bugün gözler ABD Merkez Bankasının (Fed) toplantı tutanaklarına çevrildi.

Orta Doğu'da yeniden duyulmaya başlanan patlama sesleri, piyasalardaki mevcut jeopolitik risk algısını artırdı. ABD ile İran heyetlerinin yeni tur görüşmeler için bir araya gelmesine kısa süre kala bölgede karşılıklı askeri hamlelerin sürmesi, jeopolitik risklerin fiyatlamalar üzerindeki etkisini belirginleştiriyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran'a ait 80'den fazla hedefin vurulduğunu açıkladı. Paylaşımda kuvvetlerin konuşlu ve hazır durumda kalmaya devam ettiği vurgulandı.

İran cephesinden gelen açıklamada ise İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD saldırılarının mutabakat zaptını ihlal ettiğini belirterek, zorbalık ve baskıyla sonuca ulaşılamayacağını ifade etti.

Bölgede tansiyonun yeniden artmasıyla petrol fiyatlarında yeni bir sıçrama yaşandı. Brent petrolün varil fiyatı, dün, yüzde 5,2 artışla 75,8 dolara çıkarak 29 Nisan'dan bu yana en hızlı günlük yükselişini kaydetti. Brent petrol yeni günde de varil başına yüzde 0,2 yükselişle 75,9 dolarda bulunuyor.

Bölgede barış sürecinin kalıcı olmayabileceğine yönelik endişelerle yükselen petrol fiyatlarının, enflasyon görünümü ve buna bağlı olarak merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentilerdeki değişimler yakından izleniyor.

Söz konusu gelişmeler, Fed'in şahin adımlara başlayacağı tarihe ilişkin piyasa beklentilerinin öne çekilmesine neden oluyor. Saldırıların ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in eylül ayında faiz artışı yapabileceği ihtimalleri yüzde 77'ye yükseldi. Bankaya ilişkin tahminler 2027 yılında da bir faiz artırımı olabileceğine işaret etti.

Bu gelişmelerin paralelinde yatırımcılar bugün yayımlanacak Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanaklarına odaklandı. Analistler, tutanaklardaki olası ipuçlarının para politikasına ilişkin daha fazla netlik sağlanmasına yardımcı olabileceğini kaydederek, faiz patikasına yönelik değerlendirmelerin piyasalarda oynaklığı artırabileceğini ifade etti.

Öte yandan artan çip maliyetleri teknoloji ve yarı iletken sektörünü baskılamaya devam ederken, Çinli girişim DeepSeek'in kendi yapay zeka çipini geliştirdiğine dair haber akışı, bu baskıyı artırdı.

Analistler, bu gelişmenin ABD'li çip üreticilerinin rekabet avantajı ve yapay zeka altyapısı yatırımlarına ilişkin endişeleri artıran bir unsur olarak kabul edilebileceğini kaydetti. Makroekonomik veri tarafında, ABD'nin dış ticaret açığı mayısta aylık bazda yüzde 42,2 artarak 77,6 milyar dolarla Mart 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

ABD'de tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi de haziranda yüzde 3,7'ye çıkarak Eylül 2023'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.

- Tahvil faizleri yükseldi, altın geriledi

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 10 baz puan yükselişle yüzde 4,56'ya çıkarken, yeni işlem gününde yüzde 4,55 seviyesinde dengelendi.

Parasal duruşun daha fazla sıkılaştırabileceği endişeleriyle dolar endeksi dün yüzde 0,3 artışla 101,2'ye yükseldi. Dolar endeksi yeni günde yüzde 0,1 düşüşle 101,1'de bulunuyor.

Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleriyle alternatif maliyeti artan altının ons fiyatı, dün yüzde 1,4 değer kaybederek 4 bin 106 dolardan günü tamamladı. Altının onsu yeni işlem gününde ise yüzde 0,5 artışla 4 bin 125 dolardan alıcı buluyor.

Kurumsal tarafta çip şirketlerindeki satış dalgası göze çarparken Marvell Technology'nin hisseleri yüzde 7,5, Lam Research'ün hisseleri yüzde 6,9, AMD ile Applied Materials'ın hisseleri yüzde 6,5, Micron Technology'nin hisseleri yüzde 4,7, Qualcomm'un hisseleri yüzde 1,9 ve Broadcom'un hisseleri yaklaşık yüzde 1 değer kaybetti.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,45, Nasdaq endeksi yüzde 1,16 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,25 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

- Avrupa borsaları İngiltere hariç negatif seyretti

Avrupa borsaları dün İngiltere hariç satıcılı bir seyir izlerken, bölge gündeminde jeopolitik gelişmeler ve Fed'in toplantı tutanakları yer alıyor. İngiltere'de enerji hisselerine yönelik talep artışı ülkede piyasaları desteklerken ülkede siyasi gelişmeler de yakından izlendi.

Aşırı sağcı Reform UK Partisi lideri Nigel Farage, aldığı bağışları bildirmediğinin ortaya çıkmasının ardından milletvekilliğinden istifa ettiğini ancak kendisinden boşalan koltuk için yapılacak seçimde yeniden yarışacağını açıkladı.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, gelişmiş yapay zeka modellerinin siber saldırıları daha hızlı ve etkili hale getirmesiyle artan risklere karşı önlemler içeren eylem planı hazırladı.

AB Komisyonundan yapılan açıklamada, yeni nesil gelişmiş yapay zeka modellerinin siber güvenlik anlayışını yeniden şekillendirdiğine işaret edildi. Açıklamada, 'Yapay zeka, güvenlik açıklarını tespit etmek, saldırıları otomatikleştirmek ve siber olayların ölçeği ile hızını benzeri görülmemiş düzeyde artırmak amacıyla kötüye kullanılabiliyor.' ifadelerine yer verildi.

Makroekonomik veri tarafında Almanya'da sanayi üretimi mayısta aylık yüzde 0,9 ile tahminlerin üzerinde arttı. Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ise yıllık bazda değişim göstermedi.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1 yükselirken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,51, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,37 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,95 düştü.

- Asya borsaları karışık seyrediyor

Asya tarafında karışık bir seyir öne çıkarken, çip şirketlerine yönelik gelişmeler ve Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin enerji arzını tehdit etmesi fiyatlamalarda belirleyici oluyor.

Çinli DeepSeek'in kendi yapay zeka çipini geliştirdiğine dair haber akışı, Çin ve Hong Kong borsalarında pozitif bir görünümün oluşmasını destekledi. Çin'in en büyük yarı iletken üreticisi SMIC'in hisseleri yüzde 7,2 arttı.

Öte yandan bölgede bugün açıklanan verilere göre Japonya'da mayıs cari işlemler dengesi 3 trilyon 968,3 milyar yen (yaklaşık 24,45 milyar dolar) fazla verdi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,66 ve Güney Kore'de Kospi endeksi ise yüzde 4,35 düşerken Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,46 yükseldi.

- Cumhurbaşkanı Erdoğan: 'F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil'

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,50 değer kazancıyla 14.497,37 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 düştü. Dolar/TL dünü 46,8550'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışına önceki kapanışa paralel seyrediyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne katılmak üzere Ankara'ya gelen ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya geldi.

Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Erdoğan, 'F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil. Bunu Amerika ile daha önce de görüştük. Biz 5 uçağın da sözünü aldık. Sayın Trump'ın bu konuda bize ayrıca sözü var. Şimdi Liderler Zirvesi'nde yapacağımız görüşmelerde F-35 ile ilgili kendilerinden daha önce aldığımız sözün geleceğe yönelik olumlu şekilde test ettiğimizi biliyorum.' dedi.

ABD Başkanı Donald Trump da 'Türkiye, (Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan) liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü ülke haline geldi. (CAATSA yaptırımları) Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim.' diye konuştu.

Analistler, 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nden gelecek haber akışının bugün de yakından takip edileceğini belirtti.

Bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Fed toplantı tutanakları, ABD'de toptan eşya stoklarının takip edileceğini ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

14.00 ABD, haftalık Mortgage Başvuruları

17.00 ABD, mayıs ayı Toptan Eşya Stokları

21.00 ABD, Fed Toplantı Tutanakları

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a, Türkiye Hükümeti'ne ve Ankara sakinlerine teşekkür ederek, 'Bunu gerçekten takdir ediyoruz. Bu önemli bir zirve. Sizler çok nazik ev sahiplerisiniz.' dedi.

Rutte, geçen sene yapılan Lahey Zirvesi'nin tamamen planlama ve hedef belirlemeyle ilgili olduğunu, Ankara Zirvesi'nin ise uygulama ve bu hedefleri gerçekleştirmekle ilgili olduğunu vurguladı.

İttifak genelinde harcama kapasitesinin, savunma sanayisi yatırımlarının arttığına işaret eden Rutte, Zirve'nin ilk günüyle ilgili, 'Dün büyük bir başarıydı. Büyük bir çıkış yapıldı, çok sayıda yeni sözleşme, çok sayıda yeni taahhüt açıklandı.' diye konuştu.

ABD açısından bakıldığında müttefikler arasında savunma harcamalarını daha dengeli hale getirme hedefinin gerçekleştiğini belirten Rutte, şunları kaydetti:

'Yüzde 5 hedefi doğrultusunda bu yıl zaten yüzde 4'e ulaştık ki, bu gerçekten olağanüstü bir gelişmedir. Bu elbette yalnızca Başkan Donald Trump sayesinde olmadı. Rusya'dan kaynaklanan tehdit de bunun önemli nedenlerinden biridir. Ancak dürüst olmak gerekirse, Başkan Trump'ın Avrupa'daki müttefikleri ve Kanada'yı bunu yapmaları yönünde teşvik etmesi gerçekten yardımcı oldu ve bunun sonuçları görülüyor.'

'Sonuç olarak çok daha güçlü bir NATO ve daha güçlü bir NATO'nun içinde çok daha güçlü bir Avrupa ortaya çıkıyor.' diyen Genel Sekreter, bugünkü oturumla ilgili beklentilerini şöyle dile getirdi:

'Bugün müttefiklerin iki konuyu açıkça teyit etmelerini bekliyorum. Birincisi, İran'ın hiçbir zaman nükleer silah kapasitesine sahip olmaması gerektiğidir. İkincisi ise seyrüsefer özgürlüğü ilkesidir. Hürmüz Boğazı'nın yeniden tamamen açık olması stratejik açıdan son derece önemlidir. Bu, 32 müttefikin tamamı için hayati öneme sahiptir.'

Rutte, sonuç bildirisinde Rusya'ya dair yer alacak ifadeye ilişkin, 'Bugün de müttefiklerin ortak şekilde Rusya'nın NATO topraklarına yönelik uzun vadeli tehdit olduğunu kabul etmelerini bekliyorum. Rusya'nın uzun vadeli tehdit olduğunun açıkça kayda geçirilmesini bekliyorum.' diye konuştu.

Rutte, ABD'nin İran'a yönelik son saldırılarıyla ilgili bir soruya, 'Bence bu kesinlikle gerekliydi. Çünkü bir ateşkes yürürlükteyken İran'ın esasen bu ateşkesi ihlal ettiğini görüyoruz. Dün gemilere yönelik saldırılarda neler yaşandığını gördük. Bu nedenle ABD'nin güçlü ve kararlı bir şekilde karşılık vermesi son derece önemlidir.' yanıtını verdi.

Rutte, Trump'ın 'ABD askerlerini Avrupa'dan çekebileceği ve Grönland'ı yeniden kontrol altına almak istediği' yönündeki söylemleriyle ilgili değerlendirmesinin sorulması üzerine, şunları söyledi:

'Kendisi, ABD'nin NATO'ya bağlılığı konusunda tamamen kararlıdır. Bu konuda hiçbir şüphem yok. Ancak geçmişte olduğu gibi bugün de belli ölçüde bir beklenti vardı ve hala var. Buna rağmen ABD'nin NATO'ya bağlılığı kesindir. Çünkü NATO, ABD'nin kendi çıkarları açısından da gereklidir. Örneğin Rusya'nın nükleer denizaltılarının ABD kıyılarına ulaşmasını önlemek için NATO büyük önem taşımaktadır. Amerika'nın güvenliğini sürdürebilmesi için Atlantik'i, Avrupa'yı ve Arktik bölgesini güvence altına alması gerekir. Bu nedenle ABD'nin NATO'ya bağlılığı tamdır. Şimdi ise iyi haber şu ve bugünün en büyük kazanımı da budur. Bu durum (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin açısından bir kayıp, Başkan Trump açısından ise bir kazançtır. Çünkü Avrupalılar ve Kanadalılar tam da kendisinin uzun süredir talep ettiği şeyi yapıyorlar.'

Rutte, Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesinin son derece önemli olduğuna dikkati çekerek, 'Bugün müttefiklerin yeniden çok yıllı taahhütlerde bulunmasını bekliyorum. Tam olarak nelerin açıklanacağını göreceğiz ancak beklentim Ukrayna'yı desteklemeyi sürdürmeye yönelik güçlü bir taahhütle buradan ayrılacağımız yönündedir.' diye konuştu.

Rutte, Putin'e ne tür bir mesaj vermek istediğinin sorulması üzerine, 'Avrupa'da, Kanada'da ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan 1 milyar insanın oluşturduğu bu ittifak, topraklarımızın her bir santimini savunacaktır. NATO'yu yenemezsiniz. Biz savunma amaçlı bir ittifakız. Hiç kimseye saldırmayacağız. Biz yalnızca yaşam tarzımızı, demokrasimizi, demokrasilerimizi ve topraklarımızı savunacağız. Bu yüzden bizimle uğraşmayın. Bizimle oynamaya kalkmayın.' ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin ev sahipliğinde dün başlayan NATO Ankara Zirvesi'ne 32 üye ülkenin yanı sıra Asya-Pasifik'teki bazı NATO ortaklarının liderleri ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy gibi çeşitli davetliler katılıyor.

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin ilk gününe, NATO Savunma Sanayi Forumu damga vurdu.

Forumun açılışında konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın yeni projelerini duyururken, forumda, NATO'nun 'Uzay ve Gözetleme', 'Taarruz Kabiliyetleri' ve 'Entegre Hava ve Füze Savunması' alanlarındaki yeni projelerine taraf olan ülke ve şirketlerle toplu imza töreni de yapıldı.

Forumda ayrıca, Ukrayna Devlet Başkanı Volodomir Zelenskiy, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de konuşma yaptı.

Zirveye katılacak liderlerin Ankara'ya varması dün gün boyu devam ederken, liderler bugün de Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Devlet ve Hükümet Başkanları Zirve toplantısına katılacak.

Zirveye katılmak için dün Ankara'ya gelen ABD Başkanı Donald Trump, öncesinde Türkiye'ye resmi ziyarette bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde baş başa görüşmelerinin ardından heyetler arası görüşme gerçekleştirdi.

Ardından düzenlenen ortak basın toplantısında bir soru üzerine Trump, Türkiye'ye yönelik ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki yaptırımlarını kaldırabilecekleri mesajını verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da F-35 konusunda Liderler Zirvesi'nden hayırlı bir karar çıkacağına inandığını vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, gün içinde, NATO Ankara Zirvesi kapsamında Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Kanada Başbakanı Mark Carney ile de bir araya geldi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan ayrıca, zirveye katılan liderler ve eşleri onuruna, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde akşam yemeği verdi.

Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nin kış bahçesinde de resepsiyona ev sahipliği yaptı. Resepsiyona, NATO üyesi ülkelerin yanı sıra AP4 (Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore) ülkeleri ile davetli devlet ve hükümet başkanları katıldı.

Görgün, burada yaptığı konuşmada, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi çerçevesinde düzenlenen Savunma Sanayii Forumu'nun NATO tarihindeki en büyük etkinliklerden biri olduğunu ifade etti.

Dünyanın büyük bir dönüşümden geçtiğine değinen Görgün, 'NATO'nun buna kayıtsız kalması düşünülemez. Tüm müttefikler bu gelişmelerin uzun süredir farkındalar. Vilnius, Washington ve Hague zirvelerinde adım adım büyüyen bu girişim, bugün zirve noktasına ulaştı. Gelecekte NATO tarihi yazıldığında Ankara Zirvesi'ne özel bir bölüm ayrılacak, Savunma Sanayii Forumu NATO için yeni bir dönemin başlangıcını simgeleyecek.' diye konuştu.

Görgün, TUSAŞ'ın uçak yapılarından modernizasyona, taarruz helikopterlerinden jet eğitim uçaklarına ve uyduya kadar geniş bir alanda 50 yılı aşkın süredir Türkiye'ye ve müttefiklere hizmet verdiğini dile getirdi.

Baykar Teknoloji'nin, transatlantik güvenliği için Ukrayna'da kritik bir rol oynayan, küresel çapta oyun değiştirici bir insansız hava aracı (İHA) şirketi olduğunu belirten Görgün, KIZILELMA'nın forumda sergilendiğini ve ürünün büyük beğeni topladığını aktardı.

Görgün, burada sadece uçakları değil, Türk savunma sanayisinin son teknoloji sistemlerinin de sergilendiği bilgisini vererek, müttefikler arasında farklı savunma sanayisi işbirliklerine olanak tanıyan, güvenli ve dayanıklı bir tedarik zinciri kurmanın da önemini vurguladı.

Türk savunma sanayisinin kara, deniz ve hava unsurlarının sergilendiği resepsiyonda, NATO Zirvesi kapsamında sektörün önde gelen temsilcileri bir araya geldi.

Resepsiyon kapsamında Türk savunma sanayisinin hava unsurlarından yeni nesil jet eğitim uçağı HÜRJET, yeni nesil temel eğitim uçağı HÜRKUŞ-II, ANKA III insansız savaş uçağı, GÖKBEY ile ATAK helikopterleri, Bayraktar AKINCI, Bayraktar TB3, ANKA ve AKSUNGUR İHA'lar uçuş gerçekleştirdi. Ayrıca ANKA III ile HÜRJET ve HÜRKUŞ kol uçuşu yaptı.

Freud'a göre zihnimiz yalnızca bilinçten oluşmaz. Düşüncelerimizin ve davranışlarımızın önemli bir kısmı, farkında olmadığımız bilinçdışı süreçlerden etkilenir. Bu süreçlerden birisi olan bastırma; kişinin kabul etmekte zorlandığı, kaygı uyandıran ya da benlik algısıyla çatışan duygu ve düşüncelerinin bilinçdışına itilmesidir. Ancak bastırılan şey yok olmaz. Yalnızca görünmez hâle gelir. Bir süre sonra ise farklı biçimlerde geri döner. Nedensiz görünen kaygılar, tekrar eden davranışlar, rüyalar ya da dil sürçmeleri bunun örnekleri olabilir. Freud'a göre bunlar, bastırılanın kendisini dolaylı biçimde yeniden göstermesidir. Psikanalizde buna 'semptom' denir.

Günlük yaşamda bu tür davranışları her yerde görebiliriz. Yoğun kaygı yaşayan birinin sürekli evi toplaması, durmadan çalışması ya da kendini sürekli meşgul etmesi dışarıdan bakıldığında üretkenlik gibi görünebilir. Oysa çoğu zaman değişen şey kaygının kendisi değil, onun ifade ediliş biçimidir. Aynı durum tıpta da görülür. Ağrı kesici ağrıyı azaltabilir, ancak enfeksiyonu tedavi etmez. Belirti hafiflemiştir; neden ise hâlâ yerindedir.

Benzer bir durum ekonomide de görülebilir. Kur baskılaması, döviz kurunun yükselmesini çeşitli politika araçlarıyla sınırlama ya da geciktirme çabasıdır. Bunun amacı kısa vadede fiyat artışlarını yavaşlatmak, enflasyonu kontrol altında tutmak ve piyasalara istikrar mesajı vermektir. Yani kur tamamen serbest bırakılmaz; belirli bir düzeyde tutulmaya çalışılır.

Türkiye ekonomisinde bunun etkileri günlük yaşamda görülebiliyor. Kur uzun süre sakin kaldığında insanlar ekonominin de sakinleştiğini düşünebilir. İthal elektronik ürünlerinin fiyatları bir süre daha yavaş artar, akaryakıt zamları gecikir ya da dövize bağlı maliyetler hemen hissedilmez. Bu durum geçici bir rahatlama yaratır. Ne var ki aynı dönemde enflasyon yüksek kalıyor, üretim maliyetleri artıyor, dış finansman ihtiyacı devam ediyor ya da rezervler eriyor ve dolayısıyla kurdaki sakinlik tek başına sorunun çözüldüğü anlamına gelmiyor.

Baskı sürdürülemediğinde ertelenen fiyat artışları kısa sürede peş peşe gelir. Bir sabah otomobilin, telefonun ya da ithal bir ilacın fiyatındaki ani yükseliş, çoğu zaman yeni bir sorunun ortaya çıkmasından çok, uzun süredir biriken baskının açığa çıkmasıdır.

Freud için semptom, bastırılan çatışmanın yeniden görünür hâle gelmesidir. Benzer şekilde ekonomide de ani kur sıçramaları, yüksek enflasyon ya da hızla artan fiyatlar çoğu zaman yapısal sorunların belirtileridir. Bunlar yeni bir sorunun ortaya çıktığını değil, uzun süredir var olan dengesizliklerin artık görünür hâle geldiğini gösterir.

Ekonomi yalnızca rakamlardan ibaret değildir. İnsanların beklentileri de ekonomiyi etkiler. Ekonominin kötüleşeceğini düşünen biri döviz alabilir, harcamasını erteleyebilir ya da tasarrufa yönelebilir. Bu bireysel kararlar zamanla ekonomik sürecin kendisini de etkiler. Ekonomi ile psikoloji bu noktada birbirinden tamamen bağımsız değildir.

Bu benzetme, kur baskılamasının nedenini psikolojiyle açıklama iddiası taşımaz. Döviz kuru; enflasyon, dış borç, sermaye hareketleri, rezervler ve küresel finansal koşullar gibi birçok ekonomik değişkenin etkisi altında şekillenir. Ancak ekonomik kararlar yalnızca teknik hesaplarla alınmaz. Toplumun beklentileri, piyasa psikolojisi ve siyasal öncelikler de bu kararların önemli parçalarıdır.

Bastırma ile kur baskılaması arasındaki ortak nokta, ikisinin de zamanı satın almaya çalışmasıdır. Her ikisi de sorunu tamamen ortadan kaldırmaz; yalnızca görünmesini geciktirir. Ancak geciken her şey yok olmaz. Bastırılan duygu nasıl uygun zamanda yeniden ortaya çıkıyorsa, ekonomik gerçeklerle uyumsuz biçimde uzun süre baskılanan kur da uygun koşullar oluştuğunda yeniden hareket eder. Çünkü ister insan zihninde ister ekonomide olsun, neden ortadan kalkmadığı sürece belirti de geri dönmeye devam eder.

Belirtileri yönetmek mümkündür; ancak kalıcı çözüm, onları üreten nedenlerle yüzleşmekten geçer.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Ama ne benim aktardığım bilgi tam doğru, ne karşı görüş olarak dile getirilmesi muhtemel olan.

Çünkü Merkez Bankası'nın Türk parasının değerinin gerçek anlamda düşük ya da yüksek olduğuna ilişkin somut bir değerlendirmesi yok, olamaz da zaten.

Ama Merkez Bankası reel efektif döviz kuru hesaplaması yoluyla Türk parasının diğer paralar karşısındaki değerine ilişkin bilimsel bir veri koyuyor ortaya.

İşte bu veri de Türk parasının reel olarak hem çok değerli olduğu sonucunu da veriyor, hem de değersiz olduğu sonucunu.

Daha önce de kaç kez vurgulandı kim bilir; hangi tarihin esas alındığına ve hangi fiyat endeksinin kullanıldığına bağlı olarak Türk parası için değerli sonucuna varmak da mümkün, değersiz sonucuna varmak da. Ayrıca değerli ya da değersiz, çok farklı oranlar ortaya çıkacağı da bir gerçek.

Peki doğru ne, doğru oran ne?

Yok, Türk parası için böyle bir oran vermek mümkün değil. Hatta biraz önce de ifade ettiğim gibi 'Türk parası reel olarak çok değerlidir ya da değersizdir' demek bile mümkün değil.

Tekrar edeyim; nereden baktığınıza, yani hangi tarihi baz aldığınıza ve hangi fiyat endeksini kullandığınıza bağlı olarak çok farklı yönler ve çok farklı oranlar bulabilirsiniz.

Fiyat endeksinin önemi

Reel değer hesaplamasında değişik sonuçlar elde edilmesinde en büyük etkenlerden biri hiç kuşku yok ki kullanılan fiyat endeksi.

Öncelikli soru şu; bu hesaplamada hangi fiyat endeksini kullanmak daha doğru? Tüketici fiyat endeksini mi, yurt içi üretici fiyat endeksini mi?

Bir başka soru da şu; hangi endeksle yapılan hesaplama, hangi kesimler için doğru sonuç verir?

Fiyat endeksleriyle ilgili en temel soru başka aslında; acaba endeksler fiyat artış hızını doğru ölçüyor mu?

Herhangi bir ayda gerçek fiyat artışı örneğin yüzde 5 düzeyindeyken endeks bunu bir şekilde yüzde 3 ölçmüşse ve o ay nominal kur da yüzde 3 artmışsa Türk parasının değerinde reel anlamda değişiklik olmamış görünür. Oysa gerçek enflasyon daha yüksek olduğu için Türk parası reel anlamda değer kazanmaya devam eder.

Türkiye belki de uzun yıllardır zaten bunu yaşıyor.

Hangi endeks ve kime göre?

Gerçi Türkiye'de herkes değilse de büyük çoğunluk 'Şu kur bir artsa da rahatlasak' havasında ama bunu en çok isteyen kesim hiç kuşku yok ki dövizle işi olanlar, yani dış ticaretle uğraşanlar.

Bir ihracatçı düşünün, tedariki ya da üretimi büyük ölçüde yurt içinden ise kur artışını gözü kapalı ister.

Kimi ihracatçı o kadar emin değildir; çünkü üretimde ithalata bağımlılığı ölçüsünde kur artışından daha fazla etkilenecektir.

Ağırlıkla iç piyasaya üretim yapan ve bu üretimi için yoğun ithal girdi kullanan bir sanayici tabii ki kur çok az artsın ister.

Ama şurası kesin; imalat sanayi ağırlıklı olmak üzere sanayici için Yİ-ÜFE'ye göre hesaplanan reel efektif döviz kuru endeksini izlemek gerekir. Çünkü imalattaki enflasyon bir anlamda Yİ-ÜFE'dir.

Merkez Bankası'nın 2025 yılını baz alan kur endeksine göre bu yılın altı ayının ortalaması Yİ-ÜFE'ye göre 99,68 düzeyinde. Yani değişiklik yok sayılır. TL reel olarak çok az değer kaybına uğramış.

Ama örneğin 2020 yılı baz alınırsa TL aradan geçen sürede yüzde 24'ten fazla değerlenmiş. Ama 2016 ve öncesi esas alınırsa TL hâlâ değersiz. Doğrusu hangisi, yok ki!

Turizm sektörü TÜFE'ye bakar

Geliri büyük ölçüde döviz cinsinden olan turizm sektörü ise doğal olarak TÜFE'ye göre oluşan değerlerle daha yakından ilgili. Bu kesim için daha geçerli olan fiyat hareketi TÜFE ile ölçülen oran. Dolayısıyla reel kurda da TÜFE bazlı olan önemli.

TÜFE bazlı reel kur endeksindeki gelişmeye ilişkin örnekleri tablonun yanındaki açıklama bölümünde de aktardım; zaten Yİ-ÜFE bazlı endekse benzeyen bir durum var. Oranlar tabii ki çok farklı ama sonuç temelde değişmiyor.

Vatandaş hiçbir endekse bakmıyor!

İş alemi için hangi endeksle oluşan reel kurun önemli olabileceği iyi kötü tahmin edilebilir.

Ama kur artışı olması gerektiğine inanan vatandaş için reel kur endeksinin hiç önemi yok. Vatandaş tabii ki TÜFE'yi izlediği için bu endekse bakar ama özünde herhangi bir kıyaslamaya da fazla gerek duymaz.

Hele hele reel kur gibi teknik bir hesaplama pek göz önünde bulundurulmaz. 'Fiyatlar ne kadar arttı, kur ne kadar arttı, arada ne kadar fark var, demek ki dolar ya da euro en az o kadar artmalı'; söylenen, dile getirilen budur.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

ABD ordusundan, İran'a yönelik son misilleme saldırılarına ilişkin detaylı açıklama geldi.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), 7 Temmuz'da İran'a karşı yeni bir saldırı dalgasının tamamlandığını ve operasyon kapsamında 80'i aşkın hedefin hassas mühimmatla vurulduğunu duyurdu. CENTCOM, saldırıların İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik son saldırılarına 'doğrudan yanıt' olarak gerçekleştirildiğini bildirdi.

Açıklamada, ABD güçlerinin İran'a ait hava savunma sistemleri, komuta-kontrol ağları, kıyı radar tesisleri, gemisavar füze kabiliyetleri ile Hürmüz Boğazı ve çevresindeki 60'tan fazla İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait küçük tekneyi hedef aldığı belirtildi. Operasyonun, İran'ın uluslararası ticaret koridorundan geçen gemilere saldırı kapasitesini zayıflatmayı amaçladığı kaydedildi.

CENTCOM: Ateşkesin açık ihlali

CENTCOM açıklamasında, İran'ın son olarak Hürmüz Boğazı'ndan geçen Marshall Adaları bandıralı M/T Al Rekayyat, Suudi Arabistan bandıralı M/T Wedyan ve Liberya bandıralı M/T Cyprus Prosperity adlı üç ticari gemiye saldırdığı öne sürüldü. ABD ordusu, bu saldırıları 'ateşkesin açık ve tehlikeli ihlali' olarak nitelendirirken, seyrüsefer özgürlüğünün de hedef alındığını belirtti.

CENTCOM, ABD güçlerinin anlaşmaya uyulmaması halinde İran'dan hesap sorulması için bölgede teyakkuzda kalmayı sürdüreceğini bildirdi.

Reuters'ın aktardığına göre Washington, saldırılarla eş zamanlı olarak İran'ın petrol satmasına olanak tanıyan lisansı da iptal etti. İran'ın üst düzey askeri komutası ise ABD saldırılarını 'açık saldırganlık' olarak nitelendirerek 'ezici yanıt' tehdidinde bulundu.

Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin yeniden tırmanması, küresel enerji arzına ilişkin endişeleri artırırken, bölgede kırılgan seyreden ateşkes sürecinin geleceğine dair belirsizliği de derinleştirdi. Reuters, savaşın ve bölgedeki saldırıların petrol fiyatlarını yükselttiğini ve küresel piyasalarda dalgalanmaya yol açtığını aktardı.