TCMB, 2026 yılı ilk çeyrek dönemine ilişkin BIS Konsolide ve Yerel Bankacılık İstatistiklerini yayımladı.

Rapora göre, yerel bankacılık istatistikleri kapsamında bankacılık sektörünün toplam yabancı para varlıkları yılın ilk çeyreğinde bir önceki yıl sonuna göre %2,1 azalarak 371,2 milyar dolar, toplam yabancı para yükümlülükleri ise %1,9 gerileyerek 334,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Bankaların banka dışı sektörden olan yabancı para alacakları %8,2 azalışla 213,6 milyar dolar, banka dışı sektöre yönelik yabancı para yükümlülükleri ise %3,6 düşüşle 220 milyar dolar oldu.

Konsolide Bankacılık İstatistikleri'ne göre ise bankaların ilk borçluya göre toplam sınır ötesi alacakları, ilk çeyrekte geçen yıl sonuna kıyasla %14,8 artarak 50,6 milyar dolara yükseldi. Yerli sermayeli bankaların nihai borçluya göre toplam yurt dışı alacakları da %10,1 artışla 36,7 milyar dolar olarak kaydedildi.

İlk borçluya göre bankalardan alacaklar %12,9 artışla 37,1 milyar dolara çıkarken, yerli sermayeli bankaların nihai borçluya göre bankalardan alacakları ise %7,3 artarak 24,4 milyar dolar seviyesine ulaştı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2026 yılı 2. çeyrek Turizm İstatistikleri sonuçlarını yayımladı.

TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

Turizm geliri geçen yılın aynı çeyreğine göre %2,6 azaldı

Turizm geliri Nisan, Mayıs ve Haziran aylarından oluşan II. çeyrekte bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %2,6 azalarak 15 milyar 865 milyon 339 bin dolar oldu. Ziyaretçilerden elde edilen turizm geliri 15 milyar 655 milyon 868 bin dolar, transfer yolculardan elde edilen turizm geliri ise 209 milyon 471 bin dolar oldu. Ziyaretçilerin turizm gelirinin %15,6'sını ülkemizi ziyaret eden yurt dışı ikametli vatandaşlar oluşturdu.

Ziyaretçiler, seyahatlerini kişisel veya paket tur ile organize etmektedirler. Bu çeyrekte ziyaretçiler tarafından yapılan harcamaların 10 milyar 933 milyon 868 bin dolarını kişisel harcamalar, 4 milyar 722 milyon dolarını ise paket tur harcamaları oluşturdu.

Ziyaretçi sayısı geçen yılın aynı çeyreğine göre %5,1 azaldı

Ülkemizden çıkış yapan ziyaretçi sayısı 2026 yılı II. çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %5,1 azalarak 15 milyon 581 bin 14 kişi oldu. Ziyaretçilerin %16,2'sini 2 milyon 527 bin 687 kişi ile yurt dışında ikamet eden vatandaşlar oluşturdu.

Bu çeyrekte ülkemizde geceleme yapan ziyaretçilerin gecelik ortalama harcaması 113 dolar oldu. Yurt dışında ikamet eden vatandaşların gecelik ortalama harcaması ise 79 dolar oldu.

Bu çeyrekte ziyaretçilerden elde edilen turizm geliri içindeki paket tur harcamalarının (ülkemize kalan pay) payı %30,2, yeme içme harcamalarının payı %21, uluslararası ulaştırma harcamalarının payı %12,4, konaklama harcamalarının payı ise %11,3 oldu.

Bir önceki yılın aynı çeyreğine göre paket tur harcamaları (ülkemize kalan pay) %5,5, uluslararası ulaştırma harcamaları %6,1 azaldı. Konaklama harcamaları %11,7, yeme içme harcamaları ise %5,2 arttı.

Ziyaretçiler %71,3 ile en çok 'gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler' amacıyla geldi

İkinci sırada %16,6 ile 'akraba ve arkadaş ziyareti', üçüncü sırada ise %6 ile 'alışveriş' yer aldı. Yurt dışı ikametli vatandaşlar ise ülkemize %60,3 ile en çok 'akraba ve arkadaş ziyareti' amacıyla geldi.

Turizm gideri geçen yılın aynı çeyreğine göre %7,4 arttı

Turizm gideri, geçen yılın aynı çeyreğine göre %7,4 artarak 2 milyar 962 milyon 898 bin dolar oldu. Bunun 2 milyar 88 milyon 862 bin dolarını kişisel, 874 milyon 36 bin dolarını ise paket tur harcamaları oluşturdu.

Yurt dışını ziyaret eden vatandaşlar geçen yılın aynı çeyreğine göre %16,5 arttı

Bu çeyrekte yurt dışını ziyaret eden vatandaş sayısı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %16,5 artarak 3 milyon 434 bin 172 kişi oldu. Bunların kişi başı ortalama harcaması 863 dolar olarak gerçekleşti.

MÜSİAD'dan yapılan basın açıklaması aşağıda bulunuyor:

2026 yılı Temmuz ayında mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış SAMEKS Bileşik Endeksi, bir önceki aya göre 5,1 puan artarak 49,4 seviyesinde gerçekleşmiştir.
Bu dönemde Hizmet Sektörü SAMEKS Endeksi aylık bazda 3,8 puan artarak 48,3 seviyesinde gerçekleşmiştir. Sanayi Sektörü SAMEKS Endeksi ise önceki aya göre 7,7 puan artış kaydederek 53,5 seviyesinde gerçekleşmiştir.
Hizmet sektöründe iş hacmi, girdi alımları, stoklar, tedarikçilerin teslim süresi ve istihdam alt endekslerinin tamamı önceki aya göre artış göstermiştir. Sanayi sektöründe ise üretim, yeni siparişler, girdi alımları, stoklar, tedarikçilerin teslim süresi ve istihdam alt endekslerinde yükseliş kaydedilmiştir. Alt endekslerdeki bu gelişmeler, Temmuz ayında her iki sektörde de aktivite görünümünde sınırlı iyileşme olduğunu göstermektedir.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış SAMEKS Bileşik Endeksi'nin Temmuz ayında 49,4 puan seviyesinde gerçekleşmesi, ekonomik aktivitedeki daralma eğiliminin önceki aya göre önemli ölçüde hafiflediğini, sanayi ve hizmet sektörleri arasındaki görünüm farklılaşmasının sürdüğünü göstermektedir.

Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Sektörü SAMEKS Endeksi, 2026 yılı Temmuz ayında, bir önceki aya göre 7,7 puanlık artış kaydederek 53,5 seviyesinde gerçekleşmiştir.
Üretim alt endeksi, bir önceki aya göre 12,3 puan artarak 55,6 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bu gelişme, sanayi üretimindeki daralma eğiliminin azaldığını ve üretim faaliyetlerinin yeniden genişleme bölgesinde seyrettiğini göstermektedir. Yeni Siparişler alt endeksi ise bir önceki aya göre 7,3 puan artarak 52,9 seviyesinde gerçekleşmiş olup, talep koşullarındaki iyileşmeye koşut olarak yeni siparişlerin artış bölgesine geçtiğine işaret etmektedir.

Girdi Alımları alt endeksi, bir önceki aya göre 7,4 puan artarak 59,8 seviyesinde gerçekleşmiştir. Endeksin referans değerin üzerinde seyretmesi, firmaların üretim öncesi tedarik faaliyetlerinde artış olduğunu göstermektedir. Stoklar alt endeksi ise bir önceki aya göre 4,5 puan artarak 49,4 seviyesinde gerçekleşmiş, ancak referans değerin hemen altında kalmaya devam etmiştir. Bu görünüm, stok seviyelerindeki iyileşmenin sürdüğüne işaret etmektedir. Tedarikçilerin Teslim Süresi alt endeksi, bir önceki aya göre 3,7 puan artarak 49,5 seviyesinde gerçekleşmiştir. Söz konusu gelişme, tedarik zinciri koşullarındaki bozulmanın önceki döneme kıyasla hafiflediğini göstermektedir. İstihdam alt endeksi ise bir önceki aya göre 2,9 puan artarak 47,6 seviyesinde gerçekleşmiş olup, istihdam göstergesindeki zayıf seyrin önceki aya göre iyileştiğine, ancak referans değerin altında kalmaya devam ettiğine işaret etmektedir.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış Sanayi Sektörü SAMEKS Endeksi'nin Temmuz ayında 53,5 seviyesinde gerçekleşerek referans değer olan 50 seviyesinin üzerine çıkması, sanayi sektöründe faaliyet koşullarında sınırlı iyileşmeye işaret etmektedir. Bu dönemde üretim, yeni siparişler ve girdi alımları alt endekslerinde kaydedilen artışlar, sanayi sektöründe üretim faaliyetleri ve talep koşullarında sınırlı bir toparlanma eğilimine işaret etmektedir. Diğer taraftan stoklar, tedarikçilerin teslim süresi ve istihdam alt endekslerinin 50 seviyesinin altında kalmaya devam etmesi, sanayi sektöründeki iyileşmenin alt bileşenler itibarıyla henüz dengeli bir görünüm sergilemediğini göstermektedir.

Hizmet Sektörü SAMEKS Endeksi

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış Hizmet Sektörü SAMEKS Endeksi, 2026 yılı Temmuz ayında, bir önceki aya göre 3,8 puan artarak 48,3 seviyesinde gerçekleşmiştir.
Temmuz ayında iş hacmi alt endeksi 5,4 puan artarak 44,5 seviyesine yükselmiş ve hizmet sektöründeki daralmanın hız kestiğine işaret etmiştir. Girdi Alımları alt endeksi 4,4 puan artarak 53,3 seviyesine yükselmiş; hizmet faaliyetlerine yönelik girdi talebinin yeniden canlandığını ve endeksin referans değerin üzerine çıktığını göstermiştir. Stoklar alt endeksi 5,4 puan artarak 48,3 seviyesinde gerçekleşmiş ve stok düzeylerindeki toparlanmaya rağmen referans değerin altında kalmaya devam etmiştir. Tedarikçilerin Teslim Süresi alt endeksi 1,1 puan artarak 48,1 seviyesine yükselmiş; tedarik süreçlerinde önceki aya göre sınırlı bir değişme yaşandığını göstermektedir. İstihdam alt endeksi ise 1,8 puan artarak 49,7 seviyesinde gerçekleşmiş olup, iş gücü piyasasında durağan seyrin devam ettiği ve referans değerin henüz aşılamadığına işaret etmektedir.

YORUM: Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış SAMEKS Bileşik Endeksi, Temmuz ayında 49,4 seviyesinde gerçekleşerek bir önceki aya göre 5,1 puan artış kaydetmiştir. Endeksin 50 referans değerine yaklaşması, ekonomik faaliyetlerdeki durağan eğilimin azaldığına işaret etmektedir. Sanayi Sektörü SAMEKS Endeksi, Temmuz ayında 53,5 seviyesinde gerçekleşerek 50 eşik değerinin üzerine çıkmıştır. Üretim, yeni siparişler ve girdi alımları alt endekslerinde gözlenen artışlar, sanayi sektöründeki faaliyet koşullarında göreli iyileşme yaşandığını gösterirken stok, tedarik süreci ve istihdam göstergelerindeki seyir ise ivmenin genel üretim dinamiklerine henüz yansımadığını göstermektedir. Hizmet Sektörü SAMEKS Endeksi ise Temmuz ayında 48,3 seviyesinde gerçekleşmiştir. Tüm alt endekslerde yaşanan artışlar hizmet sektöründe toparlanma eğilimine işaret etse de faaliyet koşulları henüz eşik seviyenin altında kalmıştır.
Temmuz ayı SAMEKS Bileşik Endeksi, önceki ayki ekonomik aktivitedeki yavaşlamanın sınırlı ölçüde olduğuna işaret etmektedir. Sanayi sektörü bileşik endeks görünümüne katkı sağlarken, hizmet sektöründe faaliyet koşullarında ılımlı bir iyileşme kaydedilmiştir. Mevcut veriler, yavaşlama eğiliminin derinleşmediğine işaret etmekle birlikte, kalıcı bir toparlanmadan söz edebilmek için önümüzdeki dönemde talep koşulları, sektörler arasındaki dengelenme ve üretim ivmesinin seyri belirleyici olmaya devam edecektir.

Dün dar bantta hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,2 üstünde 47,4944'ten tamamladı.

Dolar/TL, saat 10.00 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 47,5250 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 54,7980'den, sterlin/TL ise yüzde 0,1 primle 64,0210'dan işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 101,2 seviyesinde seyrediyor.

ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh'un faiz kararı toplantısında net bir mesaj vermemesi, bu hafta varlık fiyatlarının yön arayışına girmesine sebep oldu.

Dün ABD'de açıklanan büyüme verisinin beklentilerin altında gerçekleşmesi ve kişisel tüketim harcamalarında aylık bazda azalış kaydetmesiyle Fed'in faiz artırımına gideceğine yönelik öngörüler zayıflarken, dün dolar endeksinin 17 Haziran'dan bu yana ilk defa 100 seviyesinin altını test ettiği gözlendi.

Dün yendeki değer kazancı da dolar endeksinin 99 seviyesine kadar gerilemesinde etkili oldu. Dolar/yen paritesi, 157,97 seviyesine kadar gerilemişti. Bu sert düşüş Japon ekonomi yönetiminin yeni desteklemek amacıyla döviz piyasasına dair müdahalede bulunmuş olabileceğine dair ihtimalleri öne çıkarıyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hesaplar ve aylık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde enflasyon, Almanya'da işsizlik oranı ve ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirtti.

Kuruluştan yapılan basın açıklaması aşağıda bulunuyor:

2026 yılının ilk yarısında 6 ana ürün grubunda iç satışlar geçen yılın aynı dönemine göre %7 gerilerken, ihracatta son yıllarda devam eden daralma %19'a ulaştı. İhracattaki zayıf görünüm üretime de yansırken, üretim ve toplam satışlar geçen yılın aynı dönemine göre %15 geriledi; toplam satışlar 13.026.952 adet olarak gerçekleşti. TÜRKBESD Başkanı Alper Şengül, yurtdışı pazarlarda rekabetçiliği güçlendirecek adımların önemine dikkat çekti.

Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD), sektörün 2026 yılı ilk yarı sonuçlarına dair değerlendirmelerini paylaştı. Arçelik, BSH, Dyson, Electrolux, Haier Europe, Midea Grup Türkiye, Miele, Samsung, Versuni (Philips) ve Vestel gibi Türkiye'de üretim veya ithalat faaliyetinde bulunan yerli ve uluslararası firmaları bünyesinde barındıran TÜRKBESD'in verilerine göre, 2026 yılının ilk yarısında 6 ana ürün grubunda iç satışlar, geçen yılın aynı dönemine kıyasla %7 geriledi. İhracatta son yıllarda gözlemlenen gerileme trendi devam ederken, 2026 yılının ilk yarısında ihracat bir önceki yılın aynı dönemine göre %19 azaldı. İhracattaki düşüş üretim adetlerine de yansırken üretim miktarı geçen yılın aynı dönemine göre %15 geriledi. Toplam satışlar ise %15 düşüşle 13.026.952 adet olarak gerçekleşti. Haziran ayı özelinde ise geçen yılın aynı ayına göre iç satışlarda %15, ihracatta %11 daralma yaşanırken üretim aynı seviyede kaldı. Toplam satışlar ise %12 gerileyerek 2.033.470 adet olarak kaydedildi.

Türkiye, %7'lik üretim hacmiyle Avrupa'nın birinci, dünyanın ise en büyük ikinci beyaz eşya üretim merkezi konumunda yer alıyor. 2025 yılı itibarıyla yıllık 29 milyon adetlik üretim hacmine sahip olan beyaz eşya sektörü, 60 bin kişiye doğrudan, 600 bin kişiye ise dolaylı istihdam sağlıyor. 2025 yılında 20,2 milyon adet ihracat gerçekleştiren sektör, küresel piyasalardaki rekabetçiliğini artırmak amacıyla Ar-Ge, dijital dönüşüm ve yeşil dönüşüm yatırımlarını sürdürüyor.

Sonuçları değerlendiren TÜRKBESD Başkanı Alper Şengül, 'Sektörümüz, küresel pazarlarda yaşanan ihracat daralmasının temel nedenleri arasında rekabet gücümüzdeki zayıflama ile dış ticaret politikalarının yarattığı ilave maliyet ve yüklerin bulunduğunu uzun süredir dile getirmektedir. Gelinen noktada, ihracattaki düşüşün devam ettiğini görüyoruz' dedi.

Şengül, ihracat pazarlarındaki kayıpların devam etmesinin sektörün bugünkü performansının yanı sıra gelecek yatırımlarını, istihdamı ve üretim kapasitesini belirleyici nitelikte olduğunu ifade etti. Avrupa gibi köklü pazarlarda kamu ve özel sektörün ortak çabasıyla uzun yıllar içinde oluşturduğu güçlü ihracat kapasitesi ve pazar konumuna değinen Şengül, 'Sektörün sürdürülebilirliği için rekabetçiliği güçlendirecek, ihracatı destekleyecek ve üretim maliyetlerini dengeleyecek adımlar büyük önem taşıyor' dedi.

Anti-Damping Önlemleri Sektörü Maliyet ve İhracat Cephesinde Zorluyor

Beyaz eşya sektörünün temel girdilerinden biri olan yassı çelik ürünlerine ilişkin anti-damping soruşturmalarının yüksek vergilerle sonuçlanmasını değerlendiren TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz, 'Sektörün temel girdilerinden biri olan yassı çelik ürünlerine ilişkin anti-damping soruşturmalarının yüksek vergilerle sonuçlanması, üreticilerin maliyet yapısını doğrudan ve olumsuz biçimde etkiliyor. Üretim maliyetlerindeki her ilave artış, ihracat rekabetçiliğimizi etkilemektedir' dedi. Bu tablonun etkilerini sektör verilerinde açıkça gördüklerini ifade eden Yavuz, 'Üretim ve ihracattaki daralmada küresel talepteki zayıflama ve ihracat pazarlarındaki belirsizlikler de rol oynamakla birlikte, temel girdilere getirilen ilave maliyetlerin sektörümüzün rekabet gücü üzerindeki başlıca baskı unsurlarından birini oluşturduğu açıktır. Türkiye'nin katma değerli üretim ve ihracat hedeflerine ulaşabilmesi için sanayimizin uluslararası rekabet gücünü koruyacak, öngörülebilir ve sürdürülebilir bir maliyet yapısına ihtiyacı vardır' diye belirtti.

Rekabet Edilen Ülkelerde Bulunmayan Maliyet Kalemleri Büyüme Kapasitesini Sınırlandırıyor

Sektörün uluslararası rekabetçiliğini doğrudan etkileyen maliyet unsularına dikkat çeken TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Fatih Özkadı, Geri Kazanım Katılım Payı'nın (GEKAP) beyaz eşya üreticilerinin başlıca uluslararası rakiplerinin karşılaşmadığı ilave bir maliyet yarattığını ve üretim, yatırım ve ihracat üzerinde doğrudan baskı oluşturduğunu belirtti. Özkadı, '2020 yılında uygulamaya alınan GEKAP birim tutarları bugün yaklaşık 15 ila 17 katına çıkmış durumda. Aynı dönemde üretici ve tüketici fiyatlarındaki artış yaklaşık 7 kat seviyesinde gerçekleşti. Dolayısıyla GEKAP tutarlarındaki artış, enflasyonun çok üzerinde seyrediyor.' bilgisini paylaştı. GEKAP'ın sektör üzerindeki yıllık maliyetinin yaklaşık 3 milyar TL'ye ulaştığını, 2020-2025 döneminde sektörden tahsil edilen toplam GEKAP tutarının ise yaklaşık 250 milyon dolar seviyesinde olduğunu açıklayan Özkadı, sektörün son yıllarda yaşadığı üretim ve ihracat kaybının aciliyeti dikkate alınarak, GEKAP yükümlülüğünün geçici bir süre için kaldırılmasının veya birim tutarların en az yüzde 50 oranında azaltılmasının sektörün rekabet gücünün korunması açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Ayrıca GEKAP'ın hesaplanma yönteminin beyaz eşya ürünlerinin özelliklerine göre yeniden ele alınması gerektiğini vurgulayan Özkadı, 'Beyaz eşya ürünleri kapsam dahilindeki birçok üründen farklı olarak yüksek ağırlığa ve uzun kullanım ömrüne sahiptir. Bu nedenle GEKAP'ın yalnızca ürün ağırlığı üzerinden hesaplanması, ürünlerin çevresel etkisini ve fiili geri kazanım maliyetini yeterince yansıtmamakta ve sektör üzerinde orantısız bir maliyet oluşturmaktadır. Ürünlerin yapısal özelliklerini gözeten, ürün bazında farklılaştırılmış, daha adil ve dengeli bir hesaplama sistemine ihtiyaç bulunmaktadır' ifadelerini kullandı.

Yetkili Servisler için Markaların Web Siteleri Tercih Edilmeli

Beyaz eşya sektörünün üretim, satış ve satış sonrası hizmetleriyle dev bir ekosistem oluşturduğunu belirten TÜRKBESD Yönetim Kurulu Üyesi Semir Kuseyri, Türkiye genelinde faaliyet gösteren 3.500'den fazla yetkili servisin bu ekosistemin önemli bir parçasını oluşturduğunu söyledi. Kuseyri, 'Tüketicilerimizin satın alma sonrasındaki tüm ihtiyaçlarına cevap veren servislerimiz her gün binlerce eve ulaşıyor. Ancak ne yazık ki bazı kötü niyetli kişilerin, yetkili servis olmadıkları halde bu sıfatı kullanarak tüketicilerimizi mağdur ettiklerine şahit oluyoruz. Tüketicilerimize herhangi bir teknik destek ve/veya onarım ihtiyacı duyduklarında, servis hizmetlerimize erişmek için arama motorları yerine mutlaka markaların resmi web sitelerini veya Ticaret Bakanlığımızın servis.gov.tr adresini kullanarak yetkili servislere ulaşmalarını tavsiye ediyoruz. Bu yöntem, tüketicilerimizin güvenli ve doğru hizmet alabilmeleri açısından kritik önem taşıyor' dedi.

TÜİK'in konuya ilişkin haber bulteni aşağıda bulunuyor:

Haziran ayında genel ticaret sistemine göre ihracat %21,7, ithalat %23,0 arttı

Türkiye İstatistik Kurumu ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle genel ticaret sistemi kapsamında üretilen geçici dış ticaret verilerine göre; ihracat 2026 yılı Haziran ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre %21,7 artarak 24 milyar 915 milyon dolar, ithalat %23,0 artarak 35 milyar 285 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Ocak-Haziran döneminde ihracat %3,5, ithalat %4,6 arttı

Genel ticaret sistemine göre ihracat 2026 yılı Ocak-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %3,5 artarak 135 milyar 980 milyon dolar, ithalat %4,6 artarak 189 milyar 120 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Haziran ayında enerji ürünleri ve altın hariç ihracat %23,2, ithalat %24,3 arttı

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat, 2026 Haziran ayında %23,2 artarak 18 milyar 907 milyon dolardan, 23 milyar 302 milyon dolara yükseldi.

Haziran ayında enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ithalat %24,3 artarak 22 milyar 541 milyon dolardan, 28 milyar 16 milyon dolara yükseldi.

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç dış ticaret açığı Haziran ayında 4 milyar 713 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret hacmi %23,8 artarak 51 milyar 318 milyon dolar olarak gerçekleşti. Söz konusu ayda enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı %83,2 oldu.

Dış ticaret açığı Haziran ayında %26,2 arttı

Haziran ayında dış ticaret açığı bir önceki yılın aynı ayına göre %26,2 artarak 8 milyar 218 milyon dolardan, 10 milyar 370 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2025 Haziran ayında %71,4 iken, 2026 Haziran ayında %70,6'ya geriledi.

Dış ticaret açığı Ocak-Haziran döneminde %7,4 arttı

Ocak-Haziran döneminde dış ticaret açığı %7,4 artarak 49 milyar 460 milyon dolardan, 53 milyar 140 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2025 Ocak-Haziran döneminde %72,6 iken, 2026 yılının aynı döneminde %71,9'a geriledi.

Haziran ayında imalat sanayinin toplam ihracattaki payı %93,7 oldu

Ekonomik faaliyetlere göre ihracatta, 2026 Haziran ayında imalat sanayinin payı %93,7, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı %3,5, madencilik ve taşocakçılığı sektörünün payı %2,0 oldu.

Ocak-Haziran döneminde ekonomik faaliyetlere göre ihracatta imalat sanayinin payı %93,8, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı %3,7, madencilik ve taşocakçılığı sektörünün payı %1,8 oldu.

Haziran ayında ara mallarının toplam ithalattaki payı %71,4 oldu

Geniş ekonomik gruplar sınıflamasına göre ithalatta, 2026 Haziran ayında ara mallarının payı %71,4, sermaye mallarının payı %14,2 ve tüketim mallarının payı %14,2 oldu.

İthalatta, 2026 Ocak-Haziran döneminde ara mallarının payı %71,5, sermaye mallarının payı %14,0 ve tüketim mallarının payı %14,1 oldu.
Almanya oldu

Haziran ayında ihracatta ilk sırayı Almanya aldı. Almanya'ya yapılan ihracat 1 milyar 971 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 1 milyar 539 milyon dolar ile ABD, 1 milyar 352 milyon dolar ile İtalya, 1 milyar 258 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 1 milyar 117 milyon dolar ile İspanya takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın %29,0'ını oluşturdu.

Ocak-Haziran döneminde ihracatta ilk sırayı Almanya aldı. Almanya'ya yapılan ihracat 11 milyar 245 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 8 milyar 481 milyon dolar ile ABD, 8 milyar 33 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 7 milyar 239 milyon dolar ile İtalya ve 5 milyar 712 milyon dolar ile Fransa takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın %29,9'unu oluşturdu.

En fazla ithalat yapılan ülke Çin oldu

İthalatta Çin ilk sırayı aldı. Haziran ayında Çin'den yapılan ithalat 5 milyar 276 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 3 milyar 673 milyon dolar ile Rusya Federasyonu, 2 milyar 463 milyon dolar ile Almanya, 1 milyar 872 milyon dolar ile ABD, 1 milyar 384 milyon dolar ile İtalya izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın %41,6'sını oluşturdu.

Ocak-Haziran döneminde ithalatta ilk sırayı Çin aldı. Çin'den yapılan ithalat 26 milyar 310 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla; 20 milyar 943 milyon dolar ile Rusya Federasyonu, 13 milyar 482 milyon dolar ile Almanya, 9 milyar 611 milyon dolar ile ABD, 7 milyar 382 milyon dolar ile İsviçre izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın %41,1'ini oluşturdu.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat %1,8 azaldı

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre; 2026 Haziran ayında bir önceki aya göre ihracat %1,8 azaldı, ithalat %7,1 arttı. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise; 2026 yılı Haziran ayında bir önceki yılın aynı ayına göre ihracat %7,9, ithalat %8,7 arttı.

Yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatı içindeki payı %4,4 oldu

Teknoloji yoğunluğuna göre dış ticaret verileri, ISIC Rev.4 sınıflaması içinde yer alan imalat sanayi ürünlerini kapsamaktadır. Haziran ayında ISIC Rev.4'e göre imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı %93,7'dir. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı %4,4'tür. Ocak-Haziran döneminde ISIC Rev.4'e göre imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı %93,8'dir. Ocak-Haziran döneminde yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı %3,5'tir.

Haziran ayında imalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı %81,3'tür. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ithalatı içindeki payı %12,1'dir. Ocak-Haziran döneminde imalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı %79,5'tir. Ocak-Haziran döneminde yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ithalatı içindeki payı %12,0'dır.

Teknoloji yoğunluğuna göre imalat sanayi ürünleri dış ticareti, Haziran 2026

Özel ticaret sistemine göre ihracat 2026 yılı Haziran ayında 22 milyar 720 milyon dolar oldu

Özel ticaret sistemine göre, 2026 yılı Haziran ayında, ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre %23,8 artarak 22 milyar 720 milyon dolar, ithalat %27,1 artarak 33 milyar 193 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Haziran ayında dış ticaret açığı %34,9 artarak 7 milyar 764 milyon dolardan, 10 milyar 473 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2025 Haziran ayında %70,3 iken, 2026 Haziran ayında %68,4'e geriledi.

İhracat 2026 yılı Ocak-Haziran döneminde 124 milyar 604 milyon dolar oldu

Özel ticaret sistemine göre ihracat, 2026 yılı Ocak-Haziran döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre %4,4 artarak 124 milyar 604 milyon dolar, ithalat %5,9 artarak 178 milyar 777 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Ocak-Haziran döneminde dış ticaret açığı %9,5 artarak 49 milyar 453 milyon dolardan, 54 milyar 173 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2025 Ocak-Haziran döneminde %70,7 iken, 2026 yılının aynı döneminde %69,7'ye geriledi.

Dün 89,50 dolara kadar yükselen Brent petrolün ekim vadeli varil fiyatı, günü 86,88 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 08.55 itibarıyla kapanışa göre yüzde 2,32 azalışla 84,86 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün eylül vadeli varil fiyatı da 81,62 dolar olarak belirlendi.

Petrol fiyatlarındaki düşüşte, Babülmendep Boğazı'nda güvenliğin artırılmasına yönelik diplomatik ve askeri girişimlerin yanı sıra Husilerin uluslararası ticari gemilere yeni bir kısıtlama getirmeyeceğine yönelik mesajlarıyla arz endişelerinin hafiflemesi etkili oluyor.

Suudi Arabistan'ın, 'Babülmendep Boğazı'ndan Geçişleri Korumaya Yönelik Deniz Savunma Koalisyonu'na üye ülkelerin genelkurmay başkanlarının katıldığı toplantıya ev sahipliği yaptığı bildirildi.

Kuveyt ordusundan yapılan açıklamaya göre Kuveyt Genelkurmay Başkanı Korgeneral Halid Derec eş-Şerian başkanlığındaki askeri heyet de Suudi Arabistan'da düzenlenen 'Babülmendep Boğazı'ndan Geçişleri Korumaya Yönelik Deniz Savunma Koalisyonu' toplantısına katıldı.

Uluslararası basında, Suudi Arabistan'ın İran destekli Husilerin tehditlerine karşı Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı'nda güvenliği sağlamak amacıyla geniş kapsamlı bir uluslararası koalisyon oluşturmak için girişimlerde bulunduğuna ilişkin haberler yer alırken, Riyad yönetiminden konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

Bunun yanı sıra Yemen'deki Husiler (Ensarullah Hareketi), Kızıldeniz ile Aden Körfezi'ni birbirine bağlayan stratejik Babülmendep Boğazı'ndan geçen ticari gemilerden geçiş ücreti alınacağı yönündeki iddiaları yalanladı.

Reuters, bölgesel kaynaklara dayandırdığı haberinde, Husilerin Kızıldeniz'in güneyi ile Babülmendep Boğazı'ndan geçen ticari gemilerden geçiş ücreti alınmasını değerlendirdiğini öne sürmüştü.

- Jeopolitik risk primindeki gerileme fiyatları baskılıyor

ABD ile İran arasında diplomatik müzakerelerde anlaşmaya yaklaşıldığına yönelik beklentiler ve artan küresel arz öngörüleri de petrol fiyatlarındaki düşüşü destekleyen unsurlar arasında yer aldı.

Söz konusu 2 ülke arasında ateşkesi kalıcı hale getirecek bir mutabakat zaptının kısa süre içinde imzalanabileceğine yönelik haberler, piyasalardaki jeopolitik risk primini önemli ölçüde zayıflattı. Söz konusu anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını, bazı yaptırımların kaldırılmasını ve İran'ın nükleer programına ilişkin teknik görüşmelerin başlatılmasını içerebileceği belirtiliyor.

Diplomatik çözüm beklentilerinin güçlenmesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin artması da petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun ağustos ayından itibaren günlük üretim kotasını 188 bin varil artırma kararı da küresel arz fazlası beklentilerini güçlendirdi.

Söz konusu artış, OPEC+'ın son beş ayda açıkladığı beşinci ardışık üretim artışı olurken, grubun 2023'te uygulamaya koyduğu gönüllü üretim kesintilerinin kademeli olarak geri alınması sürecini de sürdürüyor.

Brent petrolde teknik olarak 86,16 doların direnç, 84,50 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.,

Dün ons fiyatındaki yükselişe paralel alış ağırlıklı bir seyir izleyen gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 1 artışla 6 bin 252 liradan tamamlamıştı.

Yeni güne satıcılı başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,2 azalışla 6 bin 240 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 206 liradan, cumhuriyet altını da 40 bin 668 liradan satılıyor.

Altının onsu ise aynı saatlerde yüzde 0,4 azalışla 4 bin 86 dolarda seyrediyor.

ABD ile İran arasında artan gerilim, ABD Merkez Bankasının (Fed) politika faizini sabit bırakması ve dolar endeksindeki dalgalanmalar, değerli metaller üzerinde etkili olmaya devam ediyor.

Analistler, dün açıklanan ABD'nin haziran ayı enflasyon verisinin beklenenden düşük gelmesiyle altının destek bulduğunu belirterek, bu veriyle faiz artışlarının yakın olduğuna dair endişelerin bir miktar hafiflediğini söyledi.

Jeopolitik tarafta ise İran'ın Hürmüz Boğazı'na ilişkin Umman ile görüşmeler yapıldığına dair açıklamaları da Orta Doğu'daki gerilimlerin hafifleyeceğine dair umutları artırdı.

Tüm bu gelişmeler ışığında temmuzda yükselişi yüzde 1,5'i geçen ons altın, 5 ay sonra ilk kez ayı yükselişle kapatmaya hazırlanıyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hesaplar ve aylık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde enflasyon, Almanya'da işsizlik oranı ve ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirtti.

Kanunda, otomobillere ilişkin özel tüketim vergisi (ÖTV) düzenlemesi öngören maddeler de yer aldı.

Hazine ve Maliye Bakanlığından edinilen bilgiye göre, kanun, binek otomobiller ile esas itibarıyla insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtların vergilendirme sistemine asgari maktu vergi standardı getiriyor.

Kanunla, mevcut uygulamada, motor silindir hacmi, motor gücü, emisyon, menzil ve matrah gibi kriterlere göre nispi (oran bazlı) olarak vergilendirilen bu taşıtlar için yeni alt sınır mekanizması oluşturuldu.

Yeni sisteme göre, kapsama giren taşıtlar için nispi vergi oranı üzerinden hesaplanacak ÖTV tutarının belirlenen asgari maktu vergi tutarının altında kalması durumunda, yalnızca asgari maktu vergi tutarı tahsil edilecek. Nispi vergi tutarının yüksek çıkması durumunda ise mevcut sistemdeki gibi oran üzerinden vergilendirmeye devam edilecek.

Bu uygulama binek otomobilleri kapsarken, yolcu veya yük taşımaya mahsus ticari araçlar ile motosikletlerin vergilendirilmesinde ise değişiklik yapılmadı.

Düzenleme kapsamında binek otomobiller ve bu gruptaki diğer taşıtlar için asgari maktu vergi tutarı 100 bin lira olarak tespit edildi.

Üç ve dört tekerlekli motorlu araçlar ile ATV'lerin bir kısmını içeren (L) sınıfı taşıtlarda ise sadece elektrik motor gücü 4 kilovat ve üzerinde olanlar kapsama alındı. Bu araçlar için asgari maktu tutarı 30 bin lira olarak belirlendi.

Buna karşılık, (L) sınıfında olup elektrik motor gücü 4 kilovatın altında kalanlar, içten yanmalı motoru olanlar, iki tekerlekli motosikletler ve (T) sınıfındaki tarım-orman traktörleri ile bu sınıftaki ATV'ler, yeni uygulamadan muaf tutuldu.

Halen satışı yapılan ve mevcut mevzuata göre hesaplanan nispi vergi tutarları, belirlenen maktu sınırların üzerinde kalıyor. Düzenlemeyle, mevcut araç fiyatları ve vergi üzerinde doğrudan değişiklik olması öngörülmüyor.

Uygulama, düzenlemenin gerekçe hükümlerine göre, cari dönemde vergi artışı oluşturmak amacıyla değil, ilerleyen süreçte yaşanabilecek sektörel ve ticari değişimlere karşı idari kararların hızlı alınabilmesi için tasarlandı.

Uygulama, piyasadaki olası rekabet eşitsizliklerine ve fiyatlama yapısını bozucu gelişmelere karşı müdahale aracı olarak mevzuata eklendi.

Bulgaristan Ulusal Gümrük Ajansı ile Ticaret Bakanlığı arasında gerçekleştirilen ikili gümrük görüşmelerinde alınan karar doğrultusunda, Kırklareli Dereköy-Malko Tırnovo sınır kapılarının 3 Ağustos itibarıyla brüt ağırlığı 3,5 tona kadar olan hafif ticari kargo araçlarının geçişine açılacağı belirtilen açıklamada, bu araçlarla taşınan ticari yüklerin gümrük işlemlerinin yapılmasında da mutabık kalındığı bildirildi.

Açıklamada, Sofya Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliğinin söz konusu araçların geçişine ilişkin olarak Bulgaristan Ulusal Gümrük Ajansının resmi bildirimini ilettiği aktarılarak, şunlar kaydedildi.

'Söz konusu resmi bildirimde, sınır kapısından geçiş yapacak hafif ticari araçların gümrük işlemlerinin sorunsuz yürütülebilmesi için taşınan eşyanın gümrük idaresine transit rejimi altında sunulması ve gümrük mühürleriyle uygun şekilde emniyete alınmış olması, ayrıca araçların geçerli yük taşımacılığı lisansları ile gerekli uluslararası taşıma izinlerine sahip bulunması gerektiği belirtilmiştir. Yeni düzenlemeyle, haftalık 1500 giriş ve 1500 çıkış olmak üzere 3 bin ticari aracın Kırklareli Dereköy-Malko Tırnovo sınır kapılarını kullanacağı, böylece Kapıkule ve Hamzabeyli gümrük müdürlüklerindeki araç ve eşya trafiğinin rahatlayacağı öngörülmektedir. Uygulamayla, ihracat ve ithalat geçişlerinde rahatlama sağlanacaktır.'

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat güne yüzde 0,73 yükselişle 15.523,00 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı seyreden ağustos vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 2,23 azalışla 15.410,00 puandan tamamlamıştı. Endeks kontratı akşam seansında ise kayıplarının bir kısmını telafi ederek 15.429,00 puandan işlem gördü.

Ağustos vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,73 artarak 15.523,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, teknoloji şirketlerindeki sert yükselişlerle pozitif bir seyir izleniyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hesaplar ve aylık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesinde enflasyon, Almanya'da işsizlik oranı ve ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 15.700 ve 15.800 puanın direnç, 15.400 ve 15.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Küresel piyasalarda, teknoloji şirketlerindeki sert yükselişlerle pozitif bir seyir izleniyor.

Teknoloji hisselerindeki ralli, yapay zeka ile bağlantılı varlıklardaki son satış dalgasının sona ermek üzere olduğuna dair umutları artırdı. Şirketlerin yapay zeka alanındaki büyük harcamalarının karlara dönüşeceğine dair iyimserlikle hisselerinde sert yükselişler görülürken, çip üreten şirketlerin hisseleri de son dönemde yaşadıkları keskin düşüşlerin bir kısmını telafi etti.

Analistler, yapay zekaya olan talebin hala sürdürülebilir gibi göründüğünü belirterek, dolayısıyla görülen satış dalgasının piyasaların sermaye harcamalarıyla ilgili bazı endişelere aşırı tepki vermesinden kaynaklanmış olabileceğini ifade etti.

Öte yandan, ABD'de dün açıklanan makroekonomik veriler de piyasaların odağında yer aldı. ABD ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 1,5 ile beklentilerin altında büyüdü. Ülkede ekonomik büyüme birinci çeyreğe göre yavaşladı.

ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise haziranda aylık bazda yüzde 0,1 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,7 arttı.

Gıda ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi de aynı dönemde aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 3,3 yükseldi. ABD'de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı da 25 Temmuz ile biten haftada 197 bine çıkmasına karşın piyasa beklentisinin altında kaldı.

Ülkede, azalan kişisel tüketim harcamalarıyla yavaşlayan büyüme Fed'in faizleri daha uzun süre sabit tutabilmesi için biraz daha alana sahip olabileceğine dair iyimserliği artırırken, olası bir ikinci faiz artırım beklentilerinin de zayıflamasını sağladı.

Bu gelişmeler pay piyasalarını destekleyen unsurlar arasında yer aldı. Diğer taraftan İran'ın Hürmüz Boğazı'na ilişkin Umman ile görüşmeler yapıldığına dair açıklamaları da Orta Doğu'daki gerilimlerin hafifleyeceğine dair umutları artırdı. Artan bu umutlar da küresel piyasalarda risk iştahını destekledi.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan azalışla yüzde 4,65'e, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,4 azalışla 85,4 dolara indi.

Jeopolitik gelişmelere ilişkin belirsizliklerin devam etmesiyle dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 100,2 seviyesinde seyrederken, altının onsu yüzde 0,5 azalışla 4 bin 82 dolardan işlem görüyor.

-New York borsası pozitif seyretti

New York borsası, Microsoft'un beklentileri aşan finansal sonuçlarının teknoloji hisselerini desteklemesiyle pozitif seyretti.

Microsoft'un Azure bulut hizmetlerinden elde ettiği gelirin güçlü büyüme göstermesi ve şirketin sermaye harcamalarına ilişkin görünümünün piyasa beklentilerinin altında kalması yapay zeka harcamalarına yönelik endişeleri bir miktar hafifletti. Microsoft hisseleri yüzde 15,5 değer kazandı.

Meta ise gelirinin yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 28 artarak 60,8 milyar dolara yükselmesine karşın net karının aynı dönemde yüzde 14 azalışla 15,85 milyar dolara gerilediğini bildirdi. Şirketin ikinci çeyrekte serbest nakit akışının düştüğünü açıklamasıyla da Meta hisseleri yüzde 7,95 geriledi.

Yarı iletken hisselerinde de toparlanma görülürken, Micron Technology hisseleri yüzde 18,4, Advanced Micro Devices (AMD) hisseleri de yüzde 13 yükseldi.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 1,19, S&P 500 endeksi yüzde 1,66 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,78 değer kazandı.

ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Öte yandan ABD'li teknoloji şirketlerinden Apple ve Amazon piyasalar kapandıktan sonra bilançolarını açıkladı. Apple'ın net karı haziranda sona eren üç aylık dönemde yüzde 27,1 artarak 29,8 milyar dolara ulaştı. Ancak şirketin tedarik zinciri nedeniyle satışlarının düşeceğini öngörmesinden dolayı piyasa sonrası işlemlerde yüzde 6,1 geriledi.

Amazon'un net karı da ikinci çeyrekte yüzde 244,9 artarak 62,6 milyar dolara çıkarken, şirketin hisseleri piyasa sonrası işlemlerde yüzde 10,4 yükseldi.

- Avrupa borsaları İngiltere hariç pozitif seyretti

Şirketlerin açıkladığı bilançoların genel olarak beklentilerden iyi gelmesi Avrupa piyasalarını desteklemeye devam ediyor. Bölgede, değerli metallerdeki yükselişin etkisiyle madencilik hisselerindeki kazançlar öne çıktı.

Dün İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda yüzde 3,75'te sabit tuttu. BoE Para Politikası Kurulunun (PPK) açıklamasında, PPK üyelerinden BoE Başkanı Andrew Bailey dahil 6 üyenin politika faizini sabit bırakma, 3'ünün ise 25 baz puan artışla yüzde 4'e çıkarma yönünde görüş bildirdiği belirtildi.

Açıklamada, Orta Doğu'daki savaş sonrası yaşanan enerji krizinin İngiltere ekonomisine etkilerinin belirsizliğini koruduğuna dikkat çekildi.

BoE Başkanı Bailey, karar sonrası yaptığı açıklamada, enflasyonun beklediklerinden daha hızlı gerilediğini ancak Orta Doğu'daki savaşın enerji fiyatlarının yüksek ve dalgalı seyrini sürdürmesine neden olmaya devam ettiğini söyledi.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde ikinci çeyreğe ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) önceki çeyreğe göre yüzde 0,4, yıllık yüzde 1 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Söz konusu veri bölgede büyümenin önceki çeyreğe göre hızlandığını ortaya koydu.

Almanya'da temmuz ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık yüzde 0,8, yıllık yüzde 2,8 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, enflasyonun haziran ayına göre hızlandığı görüldü.

Ülkede ikinci çeyreğe ilişkin GSYH önceki çeyreğe göre yüzde 0,9, yıllık bazda da yüzde 0,9 artarak beklentilerden iyi geldi. Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,6, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,29 değer kazanırken, İngiltere'de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,1 geriledi.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı

- Asya borsaları Hong Kong hariç pozitif seyrediyor

New York borsasındaki teknoloji hisselerinde görülen sert yükselişler Asya piyasalarına da taşınırken, Güney Kore borsasındaki sert yükseliş dikkati çekti.

SK Hynix'in hisseleri yüzde 29,7, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 25 arttı. Asya piyasalarında bugün Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz kararı piyasaların odağında bulunuyor.

BoJ, politika faizini beklentiler dahilinde yüzde 1'de sabit tuttu. Dün yüzde 3,3 azalışla 157,97 seviyesine kadar gerileyen dolar/yen paritesi bugün yüzde 0,8 artışla 160,7 seviyesinde seyrediyor. Dolar/yen paritesindeki dünkü sert düşüş Japon ekonomi yönetiminin 'yeni' desteklemek amacıyla döviz piyasasına resmi müdahalede bulunduğuna dair ihtimallere işaret ediyor.

Öte yandan Asya'da bugün makroekonomik veriler de takip edildi.

Japonya'da temmuz ayına ilişkin Tokyo TÜFE, yüzde 2 artarak beklentiler dahilinde gerçekleşirken, haziran ayına göre hızlandı. Ülkede, Tokyo TÜFE haziran ayında yüzde 1,7 artmıştı.

Japonya'da haziran ayına ilişkin sanayi üretimi aylık yüzde 1,3, yıllık yüzde 4,2 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, haziran ayına ilişkin perakende satışlar aylık yüzde 4,1 azalırken, yıllık yüzde 0,5 arttı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 4, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 16, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 artarken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 geriledi.

- Borsa günü düşüşle tamamladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,55 değer kaybederek 13.292,93 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,1 yükseldi.

Dolar/TL dün günü yüzde 0,2 artışla 47,4940'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen altında 47,4890'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hesaplar ve aylık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesinde enflasyon, Almanya'da işsizlik oranı ve ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.200 ve 13.100 puanın destek, 13.400 ve 13.500 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, haziran ayı dış ticaret dengesi

10.55 Almanya, temmuz ayı işsizlik oranı

12.00 Avro Bölgesi, temmuz ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

14.30 Türkiye, 1. Çeyrek finansal hesaplar

14.30 Türkiye, haziran ayı aylık para ve banka istatistikleri

17.00 ABD, temmuz ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi

17.00 ABD, temmuz ayı Michigan enflasyon beklentisi

- Banka, nisan ayında yüzde 2,8-3 aralığında öngörülen 2026 yılı enflasyon (taze gıda hariç) tahminini, yüzde 2,3-2,7 aralığına revize etti

Japonya Merkez Bankası (BoJ), politika faizini beklentiler dahilinde yüzde 1'de sabit tuttu.

BoJ'dan yapılan açıklamada, bankanın iki günlük para politikası toplantısının ardından politika faizini beklentilere paralel yüzde 1'de sabit bıraktığı, kararın 8'e karşı 1 oyla alındığı bilgisi verildi.

BoJ üyesi Hajime Takata, faiz artırımı yönünde oy kullandı. Hajime, durumun yurt dışı gelişmelerden kaynaklanan talep şokları ve yurt dışı finansal koşullardaki değişikliklerden kaynaklanan fiyat artış risklerine karşı bankanın çevik bir yaklaşım benimsemesi gereken yeni bir aşamaya geçtiğini değerlendirdi.

Açıklamada, Japonya ekonomisinin 2026 mali yılında da yavaşlamış bir hızda da olsa ılımlı bir şekilde büyümesini sürdürmesinin beklendiği belirtildi.

Orta Doğu'daki gelişmelerin etkisiyle ilkbahar başından bu yana yükselen ham petrol fiyatlarının ekonomik aktiviteyi baskılamasının beklendiği aktarılan açıklamada, buna karşın ekonominin, hükümetin çeşitli destekleyici tedbirleri, elverişli finansal koşullar ve küresel yapay zeka talebindeki artışın etkisiyle büyümesini sürdürmesinin beklendiği ifade edildi.

Açıklamada, yüksek ham petrol fiyatlarının olumsuz etkilerinin azalacağı ve gelir-harcama döngüsünün kademeli olarak yoğunlaşacağı öngörüldüğünden, Japonya'nın ekonomik büyüme oranının 2027 mali yılından itibaren ılımlı bir şekilde artmasının muhtemel görüldüğü kaydedildi.

Açıklamada, şu değerlendirmelere yer verildi:

'Tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) (taze gıda hariç tüm kalemler) yıllık artış oranının, 2026 mali yılının ikinci yarısından itibaren yüzde 2'nin oldukça üzerine çıkması bekleniyor. Bunun nedeni, ücret artışlarının satış fiyatlarına yansıtılmasına yönelik adımların devam etmesiyle, bugüne kadarki ham petrol fiyatlarındaki artışın, başta enerji ve tüketim malları olmak üzere fiyatları yukarı çekmesi ve küresel yapay zekaya ilişkin talebin artışını yansıtan yarı iletkenler ve diğer kalemlerin fiyatlarındaki artışın ve yenin son dönemdeki değer kaybının, başta dayanıklı tüketim malları olmak üzere fiyatlarda artışa yol açmasıdır. Daha sonra, yüksek ham petrol fiyatlarının etkilerinin azalmasıyla, artış oranının tahmin döneminin ikinci yarısında yaklaşık yüzde 2'ye doğru düşmesi bekleniyor.'

Açıklamada, Orta Doğu'daki durumun finans ve döviz piyasaları ile Japonya'nın ekonomik faaliyeti ve fiyatları üzerindeki etkisine özellikle dikkat edilmesi gerektiği vurgulandı.

Ayrıca, küresel yapay zeka ile ilgili talepteki gelişmelerin ve gelecekteki döviz kurlarındaki gelişmelerin Japonya'nın ekonomik faaliyeti ve fiyatları üzerindeki etkilerine de dikkat edilmesi gerekliliğinin altı çizilen açıklamada, şu ifadeler yer aldı:

'Risk dengesi açısından, ekonomik aktiviteye yönelik riskler genel olarak dengelidir. TÜFE görünümüne ilişkin riskler yukarı yönlüdür. Temel TÜFE enflasyonuna gelince, firmaların davranışlarının ücret ve fiyat artışlarına doğru kayması ve orta ila uzun vadeli enflasyon beklentilerinin yükselmeye devam etmesi gibi faktörler göz önüne alındığında, enflasyonun yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefinin üzerine çıkma riski bulunmaktadır. Bu tür bir riskin gerçekleşmesini ve dolayısıyla ekonomiyi olumsuz etkilemesini önlemek için gereken özen gösterilmelidir. Banka, ekonomik faaliyet, enflasyon ve finansal koşullardaki gelişmelere bağlı olarak politika faizini artırmaya ve para politikasındaki destekleyici duruşu kademeli olarak ayarlamaya devam edecektir.'

Öte yandan banka, yıl sonu enflasyon tahminlerini aşağı yönlü revize etti. Buna göre, nisan ayında yüzde 2,8-3 aralığında öngörülen 2026 yılı enflasyon (taze gıda hariç) tahmini, son toplantıda yüzde 2,3-2,7 aralığına çekildi. Banka ayrıca çekirdek enflasyon (gıda ve enerji hariç) tahminini de sınırlı ölçüde aşağı revize ederek medyan beklentiyi yüzde 2,6'dan yüzde 2,5'e indirdi.

Bu kuyrukların nedenleri ise günümüzde hâlâ siyasi tartışmaların konusu olmaya devam ediyor. Kimileri yaşanan sıkıntıları tamamen dönemin hükümetlerine bağlarken, kimileri ise dış gelişmeleri belirleyici etken olarak görüyor. Gerçekte yaşananlar ne yalnızca hükümetlerin ne de yalnızca dış gelişmelerin sonucuydu.

1970'lerin başında dünya ekonomisi ciddi bir sarsıntıyla karşı karşıya kaldı. 1973 Petrol Krizi ile petrol fiyatları birkaç kat arttı. Türkiye, enerji ihtiyacının önemli bölümünü ithalatla karşıladığı için bu gelişmeden doğrudan etkilendi. Artan enerji maliyetleri ulaştırmadan sanayiye kadar hemen her sektörde üretim maliyetlerini yükseltti. 1979'daki ikinci petrol krizi ise mevcut sorunları daha da ağırlaştırdı.

Ancak küresel gelişmeler tek başına yaşanan sıkıntıları açıklamaya yetmiyordu. Türkiye'nin ihracat gelirleri, ithalatını finanse etmeye yetecek düzeyde değildi. Döviz rezervlerinin azalması nedeniyle petrol, sanayi hammaddeleri ve birçok ara malının ithalatı aksadı. Üretimde yaşanan kesintiler piyasadaki ürün miktarını düşürdü. Bazı temel tüketim mallarında arz yetersizliği ortaya çıktı ve kuyruklar oluşmaya başladı.

Ekonomik politikalar da bu tabloyu etkileyen önemli unsurlardan biriydi. Devlet birçok temel ürünün fiyatını kontrol altında tutmaya çalışıyordu. Ancak maliyetlerin hızla yükseldiği bir ortamda üreticiler ve satıcılar bu fiyatlarla satış yapmakta isteksiz davranabiliyor, ürünler piyasaya yeterli miktarda piyasaya sunulamıyordu. Bunun yanında yüksek enflasyon, vatandaşların bulabildikleri ürünleri ihtiyaçlarından fazla satın almalarına yol açarken, bazı satıcıların ürünleri fiyat artışını bekleyerek stoklaması da arz sıkıntısını büyüten etkenler arasında gösteriliyordu.

Dönemin siyasi atmosferi de ekonomik sorunların çözümünü zorlaştırıyordu. Sık hükümet değişiklikleri, koalisyonlar ve yoğun siyasi kutuplaşma, uzun vadeli ekonomik programların uygulanmasını güçleştiriyordu. Bu nedenle ekonomik sorunlar giderek derinleşiyor ve günlük hayatın her alanında hissedilir hâle geliyordu.

1974'te gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında yaşanan gelişmeler de bu sürecin önemli parçalarından biriydi. Harekâtın ardından Amerika Birleşik Devletleri'nin Türkiye'ye uyguladığı silah ambargosu doğrudan askerî malzemeleri kapsıyordu. Bununla birlikte savunma sanayii, dış finansman ve uluslararası ekonomik ilişkiler üzerinde dolaylı olumsuz etkiler yarattı. Zaten kırılgan olan ekonomi üzerindeki baskıyı artırdı ve döviz sıkıntısının hafiflemesini zorlaştırdı. Pek çok tarihçi ve iktisatçı, ambargonun tek başına kuyrukların nedeni olmadığını; mevcut sorunları ağırlaştıran etkenlerden biri olduğunu değerlendirmektedir.

Bu durum yalnızca Türkiye'ye özgü değildi. Petrol krizinin ardından Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere birçok ülkede de benzin istasyonlarında uzun kuyruklar oluştu ve enerji arzında ciddi sıkıntılar yaşandı. Buna karşılık Türkiye'de döviz darboğazı, ithalata bağımlı üretim yapısı ve siyasi istikrarsızlık gibi iç dinamikler, küresel krizin etkilerinin daha ağır hissedilmesine yol açtı.

Bugünden geriye dönüp bakıldığında, 1970'lerde yaşanan kuyrukları bir hükümete, bir dış güce ya da yalnızca Kıbrıs Harekâtı sonrasındaki ambargoya bağlamak tarihsel gerçekliği tam olarak yansıtmaz. Aynı şekilde dış gelişmeleri öne sürerek iç ekonomik tercihlerin ve yapısal sorunların etkisini görmezden gelmek de eksik bir değerlendirme olur. O dönemde yaşanan tablo, şu etkenlerin birbirini beslediği çok boyutlu bir sürecin sonucuydu: küresel petrol krizleri, döviz yetersizliği, ekonomik politika tercihleri, siyasi istikrarsızlık ve Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında uygulanan ambargonun dolaylı etkileri.

Bugün 1970'lerin kuyrukları hâlâ siyasi tartışmalarda örnek gösteriliyor. Ancak o dönemi doğru anlamak için tek bir suçlu aramak yerine, küresel krizleri, ekonomik tercihleri ve siyasal koşulları birlikte değerlendirmek gerekiyor. Tarih, çoğu zaman tek bir nedenin değil, birbirini etkileyen birçok etkenin sonucudur. Geçmişe bu gözle bakmak, bugünün ekonomik tartışmalarını da daha sağlıklı değerlendirmeye yardımcı olabilir.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

'Türkiye'nin gerçek işsizlik oranı, sihirli aynanın karşısına geçip Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler'in kötü karakterli kraliçesinin güzelliğini tescil ettirmeye çalışması gibi 'Ayna ayna söyle bize işsizlik oranımız yüzde 8, değil mi' diye sorsa başlangıçta alacağı yanıt aynı masaldaki gibi muhtemelen 'Evet' olurdu.'

Ama aynı soru şimdi sorulsa ve aynı yanıt alınsa o kötü kalpli kraliçe 'Ne 8'i, artık işsizlik oranımız yüzde 7'lere düştü' diye haykırırdı!

Ama ya gerçek; ne 7, ne 8! Gerçek işsizliği gösteren oran çok daha yukarılarda ve grafiklerde:

Oysa görünen işsizlikte olumlu anlamda rekor kırıldı.

TÜİK dün haziran ayının işgücü verilerini açıkladı ve mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 7,6 ile 2005'in ocak ayından bu yana olan dönemin en düşük düzeyine indi.

Ocak 2005'ten haziran 2026'ya: Tam 21 yıl 6 ay: Bir başka ifadeyle 258 ay.

Demek ki Türkiye ekonomisi 2005'ten bu yana geçen bunca yılın istihdam yaratma ve işsizliği düşürme yönüyle en iyi dönemini yaşıyor!

Son bir yılda ne olmuş?

İşgücü istatistiklerine ilişkin başlıca göstergelerin son bir yıldaki seyrine bakalım:

• 2025'in haziranından bu yılın haziranına 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus 610 bin kişi artmış.
• Nüfus 610 bin kişi artmış ama daha fazla kişi işgücünden çıkmış, işgücüne dahil olmayanların sayısındaki artış 823 bini bulmuş.
• Böyle olunca işgücünde 213 bin kişilik bir azalma kaydedilmiş.
• İstihdam edilenlerin sayısında ise 181 bin kişilik artış olmuş.
• İşsiz sayısı da 393 bin kişi azalmış.

Sonuçta olan biten şu:

'Nüfus artıyor ama çalışmak isteyenler azalıyor, öte yandan istihdam artıyor, dolayısıyla işsiz sayısı geriliyor ve işsizlik oranı adeta dip yapıyor.'

İşsiz sayısı da çok düşük

Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı 2005'in başından bu yana olan dönemin en düşük düzeyine geriledi, bunu belirttim.

İşsiz sayısında da çok düşük bir düzeye inildi.

Bu yılın haziranındaki işsiz sayısı 2 milyon 688 bin kişi.

Bu sayı 2014'ün şubat ayındaki 2 milyon 676 binden sonraki en düşük düzeye işaret ediyor.

On iki yıl öncesi, 2014'ün şubatı: O dönemde 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus 56-57 milyon, şimdi 67 milyon. Ama işsiz sayısı o dönemle neredeyse aynı. Nüfus 10 milyon artmış ama bu artış işsiz sayısına hiç yansımamış.

'İş aramıyorsan işsiz değilsin!'

İşsizliğin görünürde böylesine olumlu seyretmesinin altında yatan en büyük etken hiç kuşku yok ki işsizlik tanımında ve o tanımda yer alan dört hafta ölçüsünde yatıyor:

'Referans haftasında istihdamda olmayan, son dört hafta içinde aktif olarak iş arayan, iş bulduğu takdirde iki hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda olan kişiler.'

Yalnızca bu tanıma uyanlar işsiz sayılıyor.

İş aramış aramış bir türlü bulamamış ve iş aramanın bile maliyetini karşılayamayıp kaderine razı olmuş milyonlar var. Son dört haftada iş aramadıkları için artık onlar işsiz sayılmıyor.

Gerçek işsizlikte durum ne?

Görünen işsizlik gayet iyi gidiyor, hatta iyi tanımlaması zayıf bile kalır, şahane gidiyor.

Peki ya gerçek işsizliği gösteren atıl işgücünde durum ne?

Her ne kadar haziranda önceki dönemlere göre atıl işgücünde de bir miktar iyileşme varsa da, uzun dönemli bakıldığında bu göstergenin çok olumsuz seyrettiği ortada.

İş aramaktan vazgeçenlerin etkisiyle görünen işsizlik oranının aşağı gitmesi tabii ki sorunun hafiflediği anlamına gelmiyor. Önemli olan atıl işgücü oranı ve bu oranla görünen işsizlik arasındaki makas.

Bu makas toplamda 21,2 puan. Erkeklerde fark 17,2 puana düşüyor. Ancak kadınlarda atıl işgücü oranı ile görünen işsizlik oranı arasında tam 27,6 puanlık bir fark var.

Nedir bu atıl işgücü?

Atıl işgücü hesaplanırken önce işsizlik oranı alınıyor, sonra bu orana zamana bağlı eksik istihdam oranı ekleniyor. Zamana bağlı eksik istihdamı TÜİK şöyle açıklıyor:

'İstihdamda olan ve 40 saatten daha az süre çalışıp daha fazla gelir elde etmek amacıyla daha fazla süre çalışmak istediğini belirten ve mümkün olduğu durumda daha fazla çalışmaya başlayabilecek olan kişiler.'

Yani bu kişiler çalışıyor ama işinden memnun değil, daha uzun süre çalışabilecek durumda ve o yüzden aslında iş arıyor. Dolayısıyla bu kişileri bir başka bakış açısıyla işsiz saymak gerekiyor.

Bir de potansiyel işgücü var. Bu tanıma girenler de görünen işsizlik oranı ve zamana bağlı eksik istihdamın bütünleşik oranına ekleniyor.

Potansiyel işgücü de şu gruplardan oluşuyor:

• İşbaşı yapabilecek durumda olduğu halde iş bulacağına inanmadığı için iş aramayanlar.
• Çeşitli nedenlerle iş aramayan, ancak iki hafta içinde işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirtenler.
• Son dört hafta içinde en az bir iş arama kanalını kullanan fakat iki hafta içinde işbaşı yapamayacak durumda olanlar.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Buna göre, şirketin geliri bu dönemde yıllık bazda yüzde 16,4 artarak 109,4 milyar dolara yükseldi. Apple, geçen yılın aynı döneminde 94 milyar dolar gelir elde etmişti.

Şirketin net karı da aynı dönemde yüzde 27,1 artarak 29,8 milyar dolara ulaştı. Firma, geçen yılın aynı döneminde 23,4 milyar dolar net kar açıklamıştı.

Apple'ın hisse başına karı da söz konusu dönemde 1,57 dolardan 2,02 dolara yükseldi.

- iPhone ve Mac satışları arttı, iPad geriledi

Bu dönemde Apple'ın iPhone ve Mac satışlarında artış kaydedilirken, iPad satışlarında düşüş görüldü.

iPhone satışlarının tutarı, 27 Haziran'da biten üç aylık dönemde yıllık bazda yüzde 21,7 artışla 54,3 milyar dolara ulaştı.

Aynı dönemde Mac satışları yüzde 28,7 artarak 10,4 milyar dolara yükselirken, iPad satışları yüzde 5,9 azalışla 6,2 milyar dolara geriledi.

- Amazon'un satışlarında yüzde 20'lik artış

Amazon da 2026'nın nisan-haziran dönemine ilişkin bilançosunu yayımladı.

Buna göre, Amazon'un net satışları bu yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 20 artarak 200,6 milyar dolara yükseldi. Şirketin net satışları, geçen yılın aynı döneminde 167,7 milyar dolar olarak kaydedilmişti.

Amazon'un net karı, büyük oranda yapay zeka şirketi Anthropic yatırımlarından elde edilen faaliyet dışı gelirlerin etkisiyle, ikinci çeyrekte yüzde 244,9 artarak 62,6 milyar dolara çıktı. Şirket, geçen yılın aynı döneminde 18,2 milyar dolar net kar elde etmişti.

E-ticaret devinin geçen yılın ikinci çeyreğinde 1,68 dolar olan hisse başına karı da bu yılın aynı döneminde 5,75 dolara yükseldi.

Amazon, bu yılın üçüncü çeyreğinde ise 197 milyar dolar ile 202 milyar dolar arasında net satış beklediğini açıkladı.

Şirketin bulut bilişim birimi Amazon Web Services (AWS) satışlarının ikinci çeyrekte yüzde 37 artışla 42,2 milyar dolara ulaştığı ve bunun son 18 çeyrekteki en yüksek büyüme oranı olduğu bildirildi.

S&P 500 endeksi yüzde 1,66 artarak 7.437,63 puana, Nasdaq endeksi de yüzde 2,78 kazançla 25.122,18 puana yükseldi.

ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararının ardından dün sert düşüş yaşayan pay piyasalarında, Microsoft'un güçlü bilançosu ve yapay zeka harcamalarına ilişkin endişelerin bir miktar hafiflemesiyle pozitif bir seyir izlendi.

Fed, Federal Açık Piyasa Komitesi'nin (FOMC) iki gün süren toplantısının ardından politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutmuştu.

Bankanın para politikası kararının 3'e karşı 9 oyla alınması, Fed üyeleri arasındaki görüş ayrılıkları olduğunu göstermiş ve para politikasının seyrine ilişkin belirsizlikleri artırmıştı.

Üyelerin bir kısmının faizlerin sabit bırakılmasını bir kısmının faiz artırımlarını savunması ve Fed Başkanı Kevin Warsh'un temkinli açıklamaları tahvil piyasalarında hareketliliğe yol açmıştı.

ABD'nin 30 yıllık Hazine tahvili getirisi yüzde 5,24 ile 2007'den bu yana en yüksek seviyesini görmesi sonrası yüzde 5,22 seviyelerinde dengelendi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,67 civarında seyretti.

Dün piyasa kapanışı sonrası bilançosunu açıklayan Microsoft'un beklentileri aşan finansal sonuçları ise teknoloji hisselerindeki yükselişi destekledi.

Microsoft'un Azure bulut hizmetlerinden elde ettiği gelirin güçlü büyüme göstermesi ve şirketin sermaye harcamalarına ilişkin görünümünün piyasa beklentilerinin altında kalması yapay zeka harcamalarına yönelik endişeleri bir miktar hafifletti. Microsoft hisseleri yüzde 15,5 değer kazandı.

Yarı iletken hisselerinde de toparlanma görülürken, Micron Technology hisseleri yüzde 18,4, Advanced Micro Devices (AMD) hisseleri de yüzde 13 yükseldi.

Dün bilançolarını açıklayan teknoloji şirketlerinden Meta ise gelirinin yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 28 artarak 60,8 milyar dolara yükselmesine karşın net karının aynı dönemde yüzde 14 azalışla 15,85 milyar dolara gerilediğini bildirdi. Şirketin ikinci çeyrekte serbest nakit akışının düştüğünü açıklamasıyla da Meta hisseleri yüzde 7,95 geriledi.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD ekonomisinin ikinci çeyrekte yüzde 1,5 ile beklentilerin altında büyüdüğü görüldü.

Fed'in enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise haziranda aylık bazda yüzde 0,1 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,7 arttı.

Gıda ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi de aynı dönemde aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 3,3 yükseldi.

ABD'de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı da 25 Temmuz ile biten haftada 197 bine çıkmasına karşın piyasa beklentisinin altında kaldı.

Girişim Elektrik Sanayi Taahhüt ve Ticaret A.Ş. (GESAN), TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen 154 kV Oğulbey Trafo Merkezi Yapım İşi ihalesinde en avantajlı teklifi vererek ihaleyi kazandığını duyurdu.

İhale komisyonunun kesinleşen kararına göre sözleşme bedeli 294,3 milyon TL olarak açıklandı. Projede kullanılacak güç transformatörleri Europower World Enerji A.Ş.'den, ana şalt ekipmanları ise Europower Enerji A.Ş.'den temin edilecek.

EUREN ile ALFAS arasında 21,3 milyon dolarlık anlaşma

Europen Endüstri ile Alfa Solar Enerji arasında 21,3 milyon dolar (yaklaşık 1,01 milyar TL) tutarında solar cam satış sözleşmesi imzalandı.

Sevkiyatların Ağustos 2026'da başlaması ve Nisan 2027'de tamamlanması planlanırken, sözleşmenin Europen'in cirosuna olumlu katkı sağlaması bekleniyor.

AEFES, Tariş Üzüm satın almasını tamamladı

Anadolu Efes, iştiraki AE Mercan aracılığıyla Tariş Üzüm'ün sermayesinin %60'ını devralma işlemini tamamladı.

İlk etapta 26 milyon dolar olarak öngörülen işlem bedeli, kapanış düzeltmeleri sonrasında 25,4 milyon dolar olarak kesinleşti. Tarım ve Orman Bakanlığı onayının ardından pay devri 30 Temmuz itibarıyla tamamlandı.

ORZAX Özbekistan'da şirket kurdu

Orzaks İlaç, Orta Asya büyüme stratejisi kapsamında Özbekistan'da 1 milyon dolar sermayeli yeni bağlı ortaklığını resmen kurdu.

Şirketin %70 pay sahibi olduğu yeni yapılanmanın, Özbekistan ve çevre pazarlarda büyümeye, lojistik avantaj sağlamaya ve ihracat faaliyetlerini desteklemeye katkı sunması hedefleniyor.

Beta Enerji EÜAŞ ile sözleşme imzaladı

Beta Enerji, EÜAŞ Adana ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Seyhan 1 HES İç İhtiyaç Harici Besleme Sistemi Kurulması ihalesi kapsamında 13,5 milyon TL bedelli sözleşmeyi imzaladı.

Söz konusu işin tutarı şirketin son açıklanan brüt satış hasılatının yaklaşık %1,92'sine karşılık geliyor.

Reysaş filosunu büyütüyor

Reysaş Taşımacılık, artan müşteri talebini karşılamak amacıyla filosuna;

• 51 adet Renault çekici,
• 20 adet Scania oto taşıma çekicisi,
• 42 adet dorse

satın aldı.

Toplam yatırım tutarı 10,35 milyon euro olurken araçların 2026'nın son çeyreğinde teslim edilmesi planlanıyor.

Golda Gıda'dan 193,5 milyon TL'lik hammadde alımı

Golda Gıda, üretim sürekliliğini sağlamak amacıyla üreticilerden toplam 193,5 milyon TL tutarında buğday ve bakliyat alımı gerçekleştirdi.

Şirket, yüksek hacimli tedarikin hammadde maliyetlerini düşürmesini ve satış kârlılığına olumlu katkı sağlamasını bekliyor.

TNZTP'den 1,05 milyar TL'lik sat-kirala-geri al işlemi

Tapdi Oksijen Sağlık, İzmir'deki Galen Hastanesi binasını 1,05 milyar TL bedelle Kuveyt Türk Katılım Bankası'na 'sat ve geri kirala' modeliyle devretti.

Şirket, işlemin bilançta likiditeyi artıracağını ve finansman yapısını güçlendireceğini belirtirken, vade sonunda taşınmazın yeniden şirkete geçeceğini açıkladı.

Euro Yatırım Holding'den 120 milyon TL'lik gayrimenkul satışı

Euro Yatırım Holding, Ankara Çankaya'daki yatırım amaçlı gayrimenkullerini 120 milyon TL bedelle satma kararının ardından tapu devrinin gerçekleştirildiğini açıkladı.

Elde edilecek kaynağın işletme sermayesinde kullanılacağı ifade edildi.

Link Bilgisayar'a ilave sipariş

Link Bilgisayar, Emniyet Genel Müdürlüğü KGYS Genişleme Projesi kapsamında yürüttüğü iş için 4,8 milyon TL tutarında ilave sipariş onayı aldığını duyurdu.

BESTE Gürcistan'da satın alma görüşmelerine başladı

Best Brands Grup Enerji, Gürcistan'ın Gardabani bölgesinde geliştirilecek güneş enerji santrali projesi kapsamında faaliyet gösteren bir şirketin satın alınmasına yönelik görüşmelere başladığını açıkladı.

Günün öne çıkan gelişmeleri

Açıklanan KAP bildirimleri arasında büyüklük açısından öne çıkan işlemler; Europen'in 21,3 milyon dolarlık satış sözleşmesi, GESAN'ın 294 milyon TL'lik TEİAŞ ihalesi, Tapdi Oksijen'in 1,05 milyar TL tutarındaki finansman işlemi ve Anadolu Efes'in 25,4 milyon dolarlık satın alma sürecinin tamamlanması oldu.

Bunun yanında Orzaks'ın Özbekistan yatırımı, Reysaş'ın filo genişletme hamlesi ve Beta Enerji'nin yeni sözleşmesi de şirketlerin büyüme ve yatırım planlarına yönelik dikkat çeken gelişmeler arasında yer aldı.

ABD Temsilciler Meclisi'nin yasa tasarısını 'bir yıldan uzun süre önce' kabul ettiğini belirten Bessent, bu süreçte iki partinin katılımıyla uzun müzakereler yürütüldüğünü ve ilerleme kaydedildiğini aktardı.

Bessent, Senato'nun Bankacılık ile Tarım komitelerinin tasarının kendi yetki alanlarına giren bölümlerini tamamladığını, Cumhuriyetçi senatörlerin de Genel Kurul'da oylamaya hazır bir metin hazırladığını kaydetti.

ABD Hazine Bakanı Bessent, 'Amerikan liderliği açısından büyük bir zaferin eşiğindeyken Senato Demokratlarının siyasi çıkarları tercih etmesi hayal kırıklığı yaratıyor ancak şaşırtıcı değil.' değerlendirmesinde bulundu.

Demokratların 'tasarının tüketiciler için yeterli koruma sağlamadığı ve yasa dışı finansmanla mücadelede yetersiz kaldığı' yönündeki eleştirilerine katılmadığını ifade eden Bessent, yasa tasarısının dijital varlık aracılarına yönelik düzenleyici ve uyum yükümlülüklerini önemli ölçüde artırdığını ve bunları geleneksel finans kuruluşlarına benzer bir konuma getirdiğini savundu.

Senato'ya tasarıyı 'derhal oylama' çağrısı yapan Bessent, Demokrat senatörlerin Senatör Elizabeth Warren'ın kripto varlıklara yönelik yaklaşımı nedeniyle yasa tasarısını ilerletmekten çekindiğini ileri sürdü.

- Demokratlar etik hükmünün yetersiz olduğunu savunuyor

Dijital varlıklara ilişkin düzenleyici belirsizlikleri gidermeyi ve sektöre kapsamlı bir yasal çerçeve oluşturmayı amaçlayan 'CLARITY Act', 17 Temmuz 2025'te Temsilciler Meclisi'nde 134 'hayır' oyuna karşı 294 'evet' oyuyla kabul edilmişti.

Yasalaşabilmesi için Senato'dan da geçmesi ve ardından ABD Başkanı Donald Trump'ın imzasına sunulması gereken tasarı, taraflar arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle henüz Senato'da oylanamadı.

Son günlerde tartışmaların odağında ise Beyaz Saray'ın da üzerinde uzlaşı sağladığı etik hükümleri yer alıyor.

Söz konusu düzenleme, kamu görevlileri, kamu çalışanları ve eşlerinin dijital varlık ihraç etmesini veya bu varlıklara sponsor olmasını yasaklıyor. Düzenleme ayrıca işlem platformlarının bu tür dijital varlıkları listelemesini yasaklıyor ve kuralların uygulanması yetkisini Adalet Bakanlığına veriyor.

Bazı Demokrat senatörler yaptırım yetkisinin yalnızca Adalet Bakanlığına verilmesini eleştirerek etik düzenlemelerin güçlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Demokrat Senatör Elizabeth Warren da tasarının, ABD Başkanı Donald Trump'ın kripto varlıklardan gelir sağlamaya devam etmesini engellemediğini ve etik düzenlemelerde önemli boşluklar bulunduğunu öne sürüyor.

Cumhuriyetçiler ise tasarının yatırımcı korumasını güçlendirdiğini, dijital varlıklara ilişkin düzenleyici belirsizlikleri ortadan kaldıracağını ve kara para aklama ile yasa dışı finansmanla mücadeleye yönelik şimdiye kadarki en kapsamlı hükümleri içerdiğini savunuyor.

Tasarının Senato'nun 10 Ağustos'taki tatilinden önce oylanıp oylanmayacağı belirsizliğini korurken, sürecin sonbahar dönemine sarkabileceği öngörülüyor.

- 'CLARITY Act'

'CLARITY Act' olarak adlandırılan 'Dijital Varlık Piyasası Netlik Yasa Tasarısı', ABD'de dijital varlık piyasalarına yönelik kapsamlı bir düzenleyici çerçeve oluşturmayı amaçlıyor.

Tasarı, hangi dijital varlıkların ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), hangilerinin ise Emtia Vadeli İşlemler Komisyonunun (CFTC) yetki alanına gireceğini netleştirirken, yatırımcıların korunmasına yönelik yeni yükümlülükler getiriyor ve dijital varlık piyasalarına ilişkin düzenleyici belirsizlikleri gidermeyi hedefliyor.