Tüketici fiyatları bazında haziranda en yüksek fiyat artışı yüzde 54,26 ile diğer taze meyvelerde görülürken, en çok ucuzlayan ürün yüzde 37,64 ile meyvesi yenen taze veya soğutulmuş sebzeler oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, haziranda yüzde 54,26 olan diğer taze meyvelerdeki fiyat artışını, yüzde 44,55 ile yumrulu sebzeler ve yüzde 17,35 ile diğer taze veya soğutulmuş sebzeler (soğan, sarımsak, havuç, mantar, zeytin gibi) kategorileri izledi.

Haziranda fiyatı en çok artış gösteren diğer ürünler arasında yüzde 12,85 ile taze turunçgiller, yüzde 8,05 ile konserve edilmiş veya işlenmiş balık ürünleri, yüzde 6,9 ile başka yerde sınıflandırılmamış diğer gıda ürünleri, yüzde 6,27 ile buz, dondurma ve buzlu şerbet (sorbe) yer aldı.

En çok meyvesi yenen sebzeler ucuzladı

Geçen ay en fazla fiyat düşüşü, yüzde 37,64 ile meyvesi yenen taze veya soğutulmuş sebzeler (domates, biber, salatalık, kabak gibi) kategorisinde gerçekleşti. Bunu, yüzde 24,8 ile yeşil yapraklı veya saplı taze veya soğutulmuş sebzeler, yüzde 14,21 ile taze veya soğutulmuş yeşil baklagil sebzeleri, yüzde 10,55 ile taze üzümsü meyveler, yüzde 9,54 ile taze hurma, incir ve tropikal meyveler, yüzde 8,96 ile hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığı, yüzde 6,29 ile kişisel ulaşım araçları için diğer yakıtlar ve yüzde 4,4 motorin (mazot) takip etti.

TÜİK'in tüketici fiyatları endeksine göre, hazirandan aylık bazda fiyatları en fazla artan ürünler ile bunların bir önceki aya göre değişim oranları şöyle:

Haziranda fiyatı en fazla düşen seçilmiş maddeler ile bir önceki aya göre değişim oranları ise şöyle:

Ticaret Bakanlığının, haziran ayına ilişkin geçici dış ticaret istatistiklerinden oluşan veri bülteni yayımlandı.

GTS esas alınarak hazırlanan verilere göre ihracat, geçen ayın Haziran 2025'in aynı ayına kıyasla yüzde 21,9 artarak 24 milyar 940 milyon dolara, ithalat yüzde 23,1 yükselişle 35 milyar 319 milyon dolara çıktı.

Aynı dönemde, dış ticaret hacmi yüzde 22,6 artışla 60 milyar 259 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret açığı, bu dönemde yüzde 26,3 yükselişle 10 milyar 378 milyon dolar oldu.

İhracatın ithalatı karşılama oranı, geçen ay yıllık bazda 0,8 puan azalarak yüzde 70,6, enerji verileri hariç tutulduğunda 1 puan yükselişle yüzde 80, enerji ve altın verileri hariç tutulduğunda 0,7 puan düşüşle yüzde 83,2 olarak hesaplandı.

Ürün, ülke ve ülke gruplarına göre ihracat

Geçen ay en çok ihracat yüzde 24,8 artışla ve 13 milyar 353 milyon dolarla 'ham madde (ara mallar)' grubunda yapıldı. Bu grubu, yüzde 14,2 artış ve 7 milyar 456 milyon dolarla 'tüketim malları', yüzde 32,7 artış ve 3 milyar 737 milyon dolarla 'yatırım (sermaye) malları' takip etti.

Söz konusu ayda sektörlere göre ihracatın payı, imalat sanayisinde yüzde 93,7 (23 milyar 361 milyon dolar), tarım, ormancılık ve balıkçılıkta yüzde 3,5 (885 milyon dolar), madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 2 (498 milyon dolar) olarak belirlendi.

Haziran'da en fazla ihracat yapılan ülke, 1 milyar 971 milyon dolarla Almanya oldu. Bu ülkenin ardından 1 milyar 540 milyon dolarla ABD ve 1 milyar 355 milyon dolarla İtalya geldi.

İhracatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ihracat içindeki payı yüzde 45,8 olarak hesaplandı.

Haziran'da en fazla ihracat yapılan ülke grupları, 10 milyar 743 milyon dolarla Avrupa Birliği (AB), 3 milyar 900 milyon dolarla Yakın ve Orta Doğu ülkeleri, 3 milyar 557 milyon dolarla diğer Avrupa ülkeleri olarak kayıtlara geçti.

İthalat verileri

Haziranda en çok ithalat, yüzde 30 artış ve 25 milyar 221 milyon dolarla 'ham madde (ara mallar)' grubunda yapıldı. Bu grubu yüzde 19,9 artış ve 5 milyar 30 milyon dolarla 'yatırım (sermaye) malları', yüzde 1 azalış ve 5 milyar 4 milyon dolarla 'tüketim malları' izledi.

Sektörlere göre ithalat payları, yüzde 81,3 ile imalat sanayisinde (28 milyar 716 milyon dolar), yüzde 10,8 ile madencilik ve taş ocakçılığında (3 milyar 818 milyon dolar), yüzde 5,3 ile tarım, ormancılık ve balıkçılıkta (1 milyar 874 milyon dolar) hesaplandı.

Haziranda en fazla ithalat yapılan ülkeler, 5 milyar 277 milyon dolarla Çin, 2 milyar 656 milyon dolarla Rusya ve 2 milyar 465 milyon dolarla Almanya oldu.

İthalatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ithalat içindeki payı, yüzde 52,8 olarak kayıtlara geçti.

Söz konusu ayda en fazla ithalat yapılan ülke grupları, 10 milyar 493 milyon dolarla AB, 9 milyar 764 milyon dolarla Asya ülkeleri ve 5 milyar 308 milyon dolarla diğer Avrupa ülkeleri olarak sıralandı.

Ocak-haziran döneminde dış ticaret açığı yüzde 7,4 arttı

GTS kapsamında ocak-haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre ihracat, yüzde 3,6 artarak 136 milyar 59 milyon dolar, ithalat yüzde 4,6 yükselişle 189 milyar 153 milyon dolar, dış ticaret hacmi yüzde 4,2 artışla 325 milyar 212 milyon dolar olarak hesaplandı.

Söz konusu dönemde, dış ticaret açığı yüzde 7,4 yükselişle 53 milyar 94 milyon dolar olarak kaydedildi.

İhracatın ithalatı karşılama oranı da yüzde 71,9 oldu.

Euro Bölgesi'nde ekonomik aktivite, nisan ve mayıs aylarında yaşanan ılımlı daralmanın ardından haziranda istikrar kazandı. S&P Global tarafından açıklanan PMI verileri, bölge ekonomisinin ikinci çeyreğin sonunda daralma bölgesinden çıkış yaptığını ortaya koydu.

Mevsimsellikten arındırılmış S&P Global Euro Bölgesi Bileşik PMI Üretim Endeksi, mayıs ayındaki 48,5 seviyesinden haziranda 50,0'a yükselerek son üç ayın en yüksek düzeyine ulaştı. Böylelikle endeks, mart ayından bu yana ilk kez daralma bölgesinin dışında gerçekleşmiş oldu.

İmalat Sektörü Öncülük Etti, Ülke Bazlı Pozitif Ayrışmalar Görüldü

Ekonomik aktivitedeki dengelenmede imalat sektöründeki büyüme başrolü oynarken, hizmet sektöründeki gerileme ise daha düşük bir hızda devam etti. Bölge ülkeleri incelendiğinde İtalya, İspanya ve İrlanda'da iş faaliyetlerinde güçlü artışlar kaydedildi. Almanya ve Fransa'da ekonomik daralma sürmesine rağmen, gerileme hızının mayıs ayına kıyasla yavaşladığı ve Almanya'da özel sektör üretimindeki düşüşün sınırlı kaldığı görüldü.

Euro Bölgesi genelinde yeni iş hacimleri üst üste dördüncü ayda da azalış gösterdi; ancak bu dönemdeki daralma oldukça sınırlı kalarak sürecin en düşük hızlarından birine işaret etti. Yeni ihracat siparişlerindeki gerileme eğilimi sürerken, buradaki düşüş hızı da bir önceki aya göre yavaşlama kaydetti. Diğer yandan, mayıs ayında hızlanan işten çıkarmaların ardından, özel sektör istihdamı haziran ayında genel olarak yatay bir seyir izledi.

Maliyet Enflasyonunda Tarihi Gerileme

S&P Global Market Intelligence Başekonomisti Chris Williamson, verilere ilişkin yaptığı değerlendirmede, hizmet sektöründeki daralmanın hafiflemesi ve imalat sanayisindeki büyümenin etkisiyle Euro Bölgesi ekonomisinin iki aylık düşüşün ardından istikrar kazandığını vurguladı.

Williamson, Orta Doğu'daki savaşın başlamasından bu yana tırmanan enerji fiyatlarının tüketici talebini baskıladığını, ancak söz konusu enflasyonist baskıların haziran ayında belirgin biçimde azaldığını ifade etti. Hizmet sektöründeki girdi maliyeti enflasyonunun, Kovid-19 kapanmalarının yaşandığı 2020 yılı başı hariç tutulduğunda, verilerin tutulmaya başladığı 1998 yılından bu yana en sert düşüşünü kaydettiğini bildirdi.

Maliyet baskılarındaki bu güçlü gerilemenin, özellikle savaştan olumsuz etkilenen eğlence ve turizm gibi hizmet alanlarında büyümenin yeniden başlamasını desteklediği belirtildi. Yaşanan bu olumlu gelişmelerle birlikte, iş dünyasının geleceğe yönelik güveni de savaşın başlangıcından bu yana en yüksek seviyesine tırmandı.

Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, arz şoklarıyla artan küresel enerji fiyatları nedeniyle kesintiye uğrayan dezenflasyon sürecinin yeniden başladığını belirtti.

Haziranda aylık enflasyonun yüzde 0,99 olduğunu kaydeden Şimşek, yıllık enflasyonun bir önceki aya göre 0,5 puan gerileyerek yüzde 32,1 seviyesinde gerçekleştiğini bildirdi.

Şimşek, taze meyve ve sebze fiyatlarındaki olumlu seyrin etkisiyle gıda fiyatlarının aylık yüzde 0,2 arttığını, akaryakıt fiyatlarındaki düşüşün de enflasyon görünümünü desteklediğini ifade etti.

Bakan Şimşek, yılın kalanında emtia fiyatlarında normalleşme, kural bazlı fiyatlama uygulamaları, kira enflasyonundaki aşağı yönlü eğilim ve ılımlı talep görünümünün katkısıyla dezenflasyonun devam etmesini beklediklerini belirtti.

Şimşek açıklamasında, 'Kalıcı fiyat istikrarı hedefimiz doğrultusunda politikalarımızı sürdürüyoruz.' ifadelerini kullandı.

Haziranda aylık enflasyon yüzde 0,99 oldu.

Arz şoklarıyla artan küresel enerji fiyatları nedeniyle kesintiye uğrayan dezenflasyon süreci yeniden başladı. Yıllık enflasyon, haziranda bir önceki aya göre 0,5 puan gerileyerek yüzde 32,1 gerçekleşti.

Taze meyve ve sebze: pic.twitter.com/4wXWQlRikb

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) July 3, 2026

- 'Güçlenen makroekonomik çerçeve ve uyguladığımız politikalar sayesinde ekonomimizin şoklara karşı dayanıklılığı artmaya devam ederken dış dengede kalıcı ve sürdürülebilir iyileşme de desteklenmektedir'
- 'Cari açığın yılın kalanında sınırlı artmasını öngörmekle birlikte sürdürülebilir seviyelerde kalacağını değerlendiriyoruz'

- Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, haziranda takvim etkisinin de katkısıyla ihracat ve ithalatın güçlü seyrettiğini belirterek, 'Güçlenen makroekonomik çerçeve ve uyguladığımız politikalar sayesinde ekonomimizin şoklara karşı dayanıklılığı artmaya devam ederken dış dengede kalıcı ve sürdürülebilir iyileşme de desteklenmektedir.' ifadesini kullandı.

Şimşek, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda haziran ayı dış ticaret verilerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Haziranda takvim etkisinin de katkısıyla ihracat ve ithalatın güçlü seyrettiğini vurgulayan Şimşek, şunları kaydetti:

'Küresel ticaretteki belirsizliklere rağmen ihracat dirençli görünümünü sürdürdü. İkinci çeyrekte ihracat yıllık yüzde 10,2 artarken yıllıklandırılmış ihracat 277,9 milyar dolara ulaştı. İthalat artışı ise yüzde 4,6 ile daha sınırlı gerçekleşti. İhracatta olumlu görünüme rağmen enerji fiyatlarındaki artışın gecikmeli etkileri önümüzdeki dönemde dış ticaret dengesinde etkili olacaktır. Cari açığın yılın kalanında sınırlı artmasını öngörmekle birlikte sürdürülebilir seviyelerde kalacağını değerlendiriyoruz. Güçlenen makroekonomik çerçeve ve uyguladığımız politikalar sayesinde ekonomimizin şoklara karşı dayanıklılığı artmaya devam ederken dış dengede kalıcı ve sürdürülebilir iyileşme de desteklenmektedir.'

Haziran ayında takvim etkisinin de katkısıyla ihracat ve ithalat güçlü seyretti.

Küresel ticaretteki belirsizliklere rağmen ihracat dirençli görünümünü sürdürdü. İkinci çeyrekte ihracat yıllık yüzde 10,2 artarken, yıllıklandırılmış ihracat 277,9 milyar dolara ulaştı. İthalat: pic.twitter.com/AvxebQw5bA

— Mehmet Simsek (@memetsimsek) July 3, 2026

- 'Haziran ayı ihracatı yıllık bazda yüzde 21,9 artışla 25 milyar dolara yaklaşarak tüm zamanların en yüksek haziran ayı rakamına ulaşmış oldu. Bu 25 milyar dolar haziran rekorudur'
- 'Son 12 ay itibarıyla 278 milyar dolarlık ihracata ilk defa ulaşmış olduk''
- 'Haziran ayı ihracatı yıllık bazda yüzde 21,9 artışla 25 milyar dolara yaklaşarak tüm zamanların en yüksek haziran ayı rakamına ulaşmış oldu'

- Ticaret Bakanı Ömer Bolat, haziranda ihracatın yıllık bazda yüzde 21,9 artışla 25 milyar dolara yaklaştığını belirterek, 'Bu 25 milyar dolar haziran rekorudur.' dedi.

Haziran ayı dış ticaret verileri Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe'nin katılımıyla TİM Dış Ticaret Kompleksi'nde düzenlenen toplantıda açıklandı.

Toplantıda konuşan Bakan Bolat, zor bir ilk yarı geçirdiklerini kaydederek, emtia piyasalarında ve değerli metallerde anormal yükselişler ve piyasa oynaklıkları yaşandığını, ABD/İsrail ile İran arasındaki savaşın diğer Körfez ülkelerine yayılmasının enerji, petrokimya ve lojistik maliyetlerinde ciddi artışlar getirdiğini söyledi.

Tüm olumsuzluklara rağmen Türkiye'nin mal ve hizmet ihracatının artması için ellerinden geleni yaptıklarını anlatan Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Haziran ayı ihracatta muhteşem bir haziran olarak kayıtlara geçti. 25 milyar dolarlık bir aylık ihracat rakamına ulaştık. Tamı tamına 24 milyar 940 milyon dolar. İlk 6 ayda ihracatta 136,1 milyar dolar. Son 12 ay itibarıyla 278 milyar dolarlık ihracata ilk defa ulaşmış olduk. Hedefimiz 282 milyar dolardı yıl sonunda. İlk 6 ayda 4,7 milyar dolar yükselttik. Kalan 4 milyar doları da son 6 ay içinde hedefliyoruz ve Allah'ın izniyle onu da geçeceğiz. Haziran sonu itibarıyla tarihimizde ilk defa mal ve hizmet ihracatının toplamı yıllıklandırılmış olarak 400 milyar doları aşmış durumda. Haziran ayı 25 milyar dolar, ilk 6 ay 136,1 milyar dolar, son bir yıl (mal ve hizmet ihracatı toplamı) 400 milyar dolar. İhracatın ara karnesi budur.'

- 'Bu 25 milyar dolar haziran rekorudur'

Bakan Bolat, haziranda yaşanan ihracat artışına ilişkin, 'Haziran ayında ihracat artışı yıllık bazda yüzde 21,9. Hatırlarsanız nisanda yüzde 22,5'ti.' dedi.

Yılın ilk yarısında Ramazan ve Kurban bayramlarının ihracata ciddi takvim etkilerinin olduğunu anımsatan Bolat, martta ABD/İsrail-İran Savaşı'nın da etkisinin hissedildiğini anlattı.

Bolat, 'Haziran ayı ihracatı yıllık bazda yüzde 21,9 artışla 25 milyar dolara yaklaşarak tüm zamanların en yüksek haziran ayı rakamına ulaşmış oldu. Yani neredeyse yüzde 22'lik bir artış sağladık. Bu 25 milyar dolar haziran rekorudur. Aynı zamanda tarihteki en yüksek üçüncü ay rekorudur. Birincisi Aralık 2025'te 26,4 milyar dolar, ikincisi Nisan 2026'da 25,4 milyar dolar, üçüncüsü de haziran ayı 25 milyar dolar.' diye konuştu.

- 'Yıllıklandırılmış mal ihracatında ilk defa 278 milyar dolara ulaştık'

Ticaret Bakanı Bolat, haziranda Türkiye'nin ithalatının yüzde 23,1 artarak 35,3 milyar dolara yükseldiğini belirterek, Kurban Bayramı'nın artırıcı takvim etkisinin burada da görüldüğünü söyledi.

Bolat, 'Haziran ayı ithalatı da tarihteki en yüksek ikinci aylık ithalat rakamı oldu. Ocak-haziran dönemi ihracatımızın artış oranı yüzde 3,6, yani 136,1 milyar dolara ulaştık. İthalatımız ise yüzde 4,6 artarak 189,2 milyar dolara ulaştık.' şeklinde konuştu.

Haziran itibarıyla yıllıklandırılmış mal ihracatında 278 milyar dolara ilk defa ulaştıklarını dile getiren Bolat, aralık ayını 273,3 milyar dolarla bitirdiklerini, nisanda ilk defa 275,8 milyar dolara çıktıklarını anımsattı.

Bolat, bu dönemde orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatında artışın sürdüğünü ve yıllıklandırılmış olarak 116,2 milyar dolara yükseldiğini belirterek, bu rakamın da rekor olarak kayıtlara geçtiğini, toplam ihracattaki payın yüzde 44'e yükseldiğini anlattı.

- 'Son 12 aylık dış ticaret hacmimiz 652 milyar dolara yaklaştı'

Bakan Bolat, haziran itibarıyla yıllıklandırılmış mal ithalatının 373,7 milyar dolara yükseldiğini kaydederek, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Toplam mal ve hizmetler ihracatı yıllıklandırılmış olarak ilk defa 400 milyar doları aştı, net rakamı 400,3 milyar dolar olarak söyleyebiliriz. Haziranda toplam dış ticaret hacmimiz 60 milyar dolar. Ocak-haziranda 325 milyar dolar ve 13 milyar dolar bir artış var. Son 12 aylık dış ticaret hacmimiz 652 milyar dolara yaklaştı. Geçen yıla göre 29 milyar dolar artış var. İlk iki ay altın, gümüş, bakır, alüminyum ve nikel gibi emtialardaki anormal artışa rağmen, enerji ve petro kimya ürünlerindeki olağandışı artışlara rağmen dış ticaret açığımızda da tolere edilebilir, istikrarlı bir tablo var.'

Bolat, haziranda ithalattaki artıştan da dolayı dış ticaret açığının 10,4 milyar dolar olarak gerçekleştiğini kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

'Haziranda 2,2 milyar dolar ekstra bir açık artışı var. İlk 5 aydaki açık artışımız 1,3 milyar dolardı, bunu da eklediğimizde yılın ilk 6 ayı itibarıyla baktığımızda toplamda 3,6 milyar dolar ekstra yıllıklandırılmış açık var. Aralıkta 12 ayı 92,2 milyar dolar açıkla kapatmıştık. Haziran sonu yaşadığımız bütün hengamelere ve yurt dışındaki, bölgedeki kaoslara rağmen '95,8 milyar dolar açıkla kapatmayı başardık' diyorum.'

Bolat, ihracatın ithalatı karşılama oranının ocak-haziran döneminde yaklaşık yüzde 72 olarak gerçekleştiğini belirterek, son 12 ayın ortalamasının da yüzde 74,4 olduğunu bildirdi.

- 'Son 38 ayın 20'sinde aylık mal ihracat rekoru kırıldı'

Ticaret Bakanı Bolat, son 38 ayın 27'sinde mal ihracatını yıllık bazda artırdıklarını belirterek, 'Son 38 ayın 20'sinde aylık mal ihracat rekoru kırıldı. 18'inde de dış ticaret açığımızı yıllık bazda düşürmeyi başardık. Zorlu dış talep şartları ve jeopolitik gelişmeler altında Türkiye ekonomisi ve ihracatı dayanıklılığını bir kez daha ispat etmiştir.' şeklinde konuştu.

Mal ve hizmet ihracatının milli gelirde yüzde 25 payı olduğunu vurgulayan Bolat, bu nedenle her zaman ihracatta tam yol gaza basacaklarını ve durmayacaklarını söyledi.

Devam edecek...

Bedelli askerliğe ilişkin artışlar memur maaş zamlarına gelen oran kadar oluyor.

Bedelli askerlik ücretine ilişkin olarak Milli Savunma Bakanlığı'nın açıklaması esas alınacak. Yeni bedelli askerlik ücreti 1 Temmuz 2026 - 31 Aralık 2026 tarihleri arasında geçerli olacak.

Açıklanan verilere göre, SSK ve BAĞ-KUR emeklilerinin aylıkları yüzde 17,76 oranında artırılacak. Memur maaşları ile emekli memur aylıklarına ise yüzde 13,51 oranında zam yapılacak.

SSK ve BAĞ-KUR emeklilerinin zam oranı, yılın ilk altı aylık enflasyon farkına göre belirlenirken; memur ve memur emeklilerinin maaş artışı ise toplu sözleşme zammına ek olarak oluşan enflasyon farkıyla hesaplandı.

Temmuz ayı itibarıyla uygulanacak yeni zam oranlarıyla birlikte milyonlarca emekli ve kamu çalışanının maaşları güncellenmiş olacak.

Buna göre, temmuz ayında yenilenecek kira sözleşmelerinde uygulanabilecek tavan zam oranı yüzde 32,03 oldu. Söz konusu oran, TÜİK'in açıkladığı 12 aylık TÜFE ortalaması baz alınarak hesaplanıyor.

Kira artış oranları, Temmuz 2024 itibarıyla yeniden 12 aylık enflasyon ortalamasına göre belirlenmeye başlanmıştı. Daha önce ise konut kiralarında uygulanan yüzde 25 zam sınırı, iki yıl boyunca yürürlükte kalmış ve Temmuz 2024 itibarıyla sona ermişti.

Böylece temmuz ayında kira sözleşmesini yenileyecek konut ve iş yeri kiracıları için uygulanabilecek azami zam oranı yüzde 32,03 olarak kesinleşti.

- Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı'na göre akaryakıt ürünlerinin yurt içi rafineri fiyatlarında artış olması halinde ÖTV tutarları, bu artışın 31 Temmuz'a kadar yüzde 50'si, 1 Ağustos'tan 30 Eylül'e kadar da yüzde 25'i kadar indirilecek
- Rafineri fiyatlarında indirim olması halinde ise bu indirimin tamamı kadar ÖTV tutarları artacak, ayrıca sistem 1 Ekim itibarıyla yürürlükten kaldırılacak
- Bir diğer kararla da sigaradaki maktu ve asgari maktu vergi tutarları, fiyatları dengeleyecek ve vergi kaybını önleyecek şekilde yeniden belirlendi

- Akaryakıt ürünlerinin ÖTV tutarlarının bu ürünlerdeki fiyat artışları doğrultusunda belirlenmesine imkan sağlayan eşel mobil sisteminin, üç ay içinde kademeli olarak sonlandırılmasına yönelik düzenleme yapıldı.

Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı, Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlandı.

Hazine ve Maliye Bakanlığından edinilen bilgiye göre Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanunu uyarınca, akaryakıt ve akaryakıt harici petrol ürünleri ile alkollü içecekler ve tütün mamullerinin ÖTV tutarları, 6 ayda bir ocak ve temmuz aylarında TÜİK tarafından ilan edilen yurt içi üretici fiyat endeksine (Yİ-ÜFE) göre güncelleniyor.

Söz konusu malların ÖTV oranlarında ve tutarlarında kanunun verdiği yetkiler çerçevesinde günün sosyal, ekonomik ve mali ihtiyaçlarına göre Cumhurbaşkanınca belirlemeler yapılabiliyor.

Yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı'na göre eşel mobil sisteminin kapsamı değiştirildi. Kararla sistemin kademeli olarak üç ay içinde sonlandırılması hedefleniyor.

Karara göre ÖTV Kanunu'na ekli (I) sayılı listede yer alan benzin, motorin, LPG otogaz ve LPG tüpgaz ile benzeri malların ÖTV tutarlarının, kamuoyunda bilinen adıyla eşel mobil sistemi kapsamında tespit edilmesine yönelik yurt içi rafineri fiyatlarındaki artış ve azalışların ÖTV ve piyasa fiyatına yansımasını belirleyen yüzde 75-yüzde 25'lik mevcut oranlar yeniden düzenlendi.

Yurt içi rafineri fiyatlarında artış olması halinde, bu artışın 31 Temmuz'a kadar yüzde 50'si, 1 Ağustos'tan 30 Eylül'e kadar da yüzde 25'i kadar ÖTV tutarlarında indirim yapılacak.

Yurt içi rafineri fiyatlarında indirim olması halinde ise bu indirimin tamamı kadar ÖTV tutarlarında artış olacak şekilde yeniden belirlenecek. Ayrıca bu sistem diğer koşullara bakılmadan 1 Ekim itibarıyla yürürlükten kaldırılacak.

Bunun yanı sıra ÖTV Kanunu uyarınca yapılması gereken Yİ-ÜFE güncellemesinin, ÖTV Kanunu'na ekli (I) sayılı listede yer alan tüm mallar için bu yıl temmuz-aralık dönemi için uygulanmaması sağlanacak.

Böylece, 4 Mart 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile uygulamaya başlanan eşel mobil sisteminin, 4 aylık sürecin sonunda dezenflasyonla mücadeleye önemli katkı sağladığı değerlendirildi.

ABD/İsrail-İran savaşının etkilerinin dengelenmeye başladığı, uluslararası petrol fiyatlarının da bu etkiyle düşme eğiliminde olduğu dikkate alınarak, eşel mobil sisteminin en geç üç ay içinde kademeli sonlandırılmasının enflasyona olumsuz etkisinin olmayacağı öngörüldü. Bu suretle sistemin bütçeye olumsuz etkilerinin de sonlandırılması sağlanacak.

- Sigarada da ÖTV düzenlemesi yapıldı

Resmi Gazete'de yayımlanan bir diğer Cumhurbaşkanı Kararı ile sigaradaki maktu ve asgari maktu vergi tutarları da yeniden belirlendi.

Sigaranın vergilendirilmesi, her yıl ocak ve temmuz aylarında asgari maktu ve maktu ÖTV tutarları 6 aylık açıklanan Yİ-ÜFE oranında güncelleniyor ancak oransal ÖTV değişmiyor.

Bu kapsamda, 6 aylık Yİ-ÜFE oranında maktu vergilerde artış için üreticilerin bu vergi artışını telafi edebilecekleri bir fiyat belirlemesi gerekiyor.

Kararla sigaralara uygulanan vergi oranı yüzde 42, asgari maktu vergi tutarı 2,2953 lira, maktu vergi tutarı 23,7404 lira olarak belirlendi.

Ayrıca, bu mallar bakımından bu yıl temmuz-aralık dönemi için Yİ-ÜFE güncellenmesinin uygulanmaması kararlaştırıldı.

- Sigarada fiyat değişiminin dengeli olması öngörülüyor

Düzenlemeyle sigaraya uygulanan ÖTV oranı yüzde 45'ten yüzde 42'ye düşürülerek, üreticilerin 1 lira fiyat artışına gidebilmesi için nihai ürün fiyatındaki minimum zorunlu artış 3,19 liradan 2,91 liraya indirilmiş oldu. Nispi vergi oranının düşürülmesi nedeniyle oluşması muhtemel vergi kaybı ise paket başına alınan maktu vergi tutarındaki artışla karşılanmış olacak.

Böylece hem sigaradaki fiyat değişimlerinin daha dengeli olması hem de vergide gelir kaybının önlenmesi amaçlanıyor.

Sigara dışında kalan tütün mamullerinde ise bu yılın temmuz-aralık dönemi için Yİ-ÜFE oranında güncelleme yapılacak.

Öte yandan, alkollü içecekler bakımından da yine temmuz-aralık dönemi için Yİ-ÜFE oranında güncellemeye gidilecek.

- Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), haziranda aylık bazda yüzde 0,99, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 1,8 artış gösterdi. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 32,11, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 28,09 olarak kayıtlara geçti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, haziranda 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında, tüketici fiyatları yüzde 32,03, yurt içi üretici fiyatları yüzde 27,26 yükseldi.

Aylık bazda TÜFE yüzde 0,99, Yİ-ÜFE yüzde 1,8 artış gösterdi.

TÜFE, haziranda geçen yılın aralık ayına göre yüzde 17,76, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 32,11 yükseliş kaydetti.

Yİ-ÜFE'de Aralık 2025'e göre yüzde 16,09, geçen yılın haziran ayına kıyasla yüzde 28,09 artış gerçekleşti.

Haziran enflasyon verilerinin açıklanmasıyla kira artış oranı da belli oldu. Temmuzda ev ve iş yerleri için uygulanacak kira artış oranı yüzde 32,03 olarak belirlendi.

- Beklentiler

AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, haziranda TÜFE'nin yüzde 1,04 artacağını öngörmüştü. Bu ortalamaya göre yıllık enflasyonun yüzde 32,17 olacağı hesaplanmıştı.

TÜFE ve Yİ-ÜFE oranları şöyle:

- Yİ-ÜFE haziranda yıllık bazda madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 53,50, imalatta yüzde 29,65, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 4,12 ve su temininde yüzde 29,26 arttı

- Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE), haziranda yıllık bazda madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 53,50, imalatta yüzde 29,65, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 4,12 ve su temininde yüzde 29,26 artış gerçekleşti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre Yİ-ÜFE, haziranda bir önceki aya kıyasla yüzde 1,80, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 16,09, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,09 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 27,26 yükseldi.

Sanayinin 4 sektörünün yıllık değişimleri incelendiğinde, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 53,50, imalatta yüzde 29,65, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 4,12 ve su temininde yüzde 29,26 artış gerçekleşti.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimlerine bakıldığında, ara mallarında yüzde 27,89, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 28,97, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 31,42, enerjide yüzde 24,93 ve sermaye mallarında yüzde 23,01 yükseliş kaydedildi.

Sanayinin 4 sektörünün aylık değişimlerinde ise madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 8,30, imalatta yüzde 1,01, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 7,10 ve su temininde yüzde 1,97 artış görüldü.

Ana sanayi gruplarının aylık değişimlerine bakıldığında, ara malında yüzde 1,88, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,24, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 1,41, enerjide yüzde 3,04 ve sermaye mallarında yüzde 1,66 yükseliş oldu.

- TÜFE'de ana harcama gruplarında, haziranda en yüksek artış yıllık bazda yüzde 46,10 ile eğitimde, en düşük artış ise yüzde 14,18 ile giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleşti

- Tüketici Fiyat Endeksi'nde (TÜFE) yer alan ana harcama gruplarında haziranda yıllık bazda en yüksek artış, yüzde 46,10 ile eğitim grubunda oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, TÜFE'de haziranda bir önceki aya göre yüzde 0,99, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 17,76, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 32,11 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 32,03 artış görüldü.

Ana harcama grupları itibarıyla haziranda bir önceki aya göre düşüş gösteren gruplar yüzde 0,18 ile giyim ve ayakkabı, yüzde 0,05 ile ulaştırma oldu. Söz konusu dönemde, en yüksek artışın yaşandığı ana grup ise yüzde 3,46 ile alkollü içecekler ve tütün olarak hesaplandı.

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun aylık değişimlerine bakıldığında, ulaştırmada yüzde 0,05 azalış görülürken, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 0,17, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda da yüzde 2,30 artış gerçekleşti.

İlgili ana grupların aylık değişime katkıları ise ulaştırmada eksi 0,01, gıda ve alkolsüz içeceklerde 0,04 ve konutta 0,27 yüzde puan oldu.

- Yıllık değişimler

Haziranda, geçen yılın aynı ayına göre en az artış gösteren ana grup, yüzde 14,18 ile giyim ve ayakkabı olarak kayıtlara geçti. Geçen yılın aynı ayına göre artışın en yüksek olduğu ana grup ise yüzde 46,10 ile eğitim olarak tespit edildi.

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimlerine bakıldığında, gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 35,45, ulaştırmada yüzde 31,15, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 45,14 artış görüldü.

İlgili ana harcama gruplarının yıllık değişime katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,61, ulaştırmada 5,19, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 5,92 yüzde puan oldu.

Endekste kapsanan 174 alt sınıftan 26'sında düşüş gerçekleşirken, 10 alt sınıfın endeksinde değişim olmadı, 138 alt sınıfın endeksinde ise artış kaydedildi.

Sektörlere ve alt gruplara göre aylık ve yıllık değişimler şöyle:

- Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç TÜFE'deki değişim, haziranda bir önceki aya göre yüzde 1,66, geçen yılın aralık ayına kıyasla yüzde 16,84, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 31,18 ve 12 aylık ortalamalara kıyasla yüzde 31,49 artış şeklinde oldu.

Özel kapsamlı tüketici fiyatları endeksi göstergelerine bakıldığında, haziranda aylık bazda en az yükseliş yüzde 0,79 ile "Yönetilen-yönlendirilen fiyatlar hariç TÜFE" göstergesinde oldu.

Yıllık bazda en yüksek artış ise yüzde 33,51 ile "Mevsimlik ürünler hariç TÜFE" göstergesinde kaydedildi.

Özel kapsamlı TÜFE göstergeleri şöyle:

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, güne yüzde 0,39 artışla 14.511,73 puandan başladı.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,73 değer kazanarak 14.455,03 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 56,70 puan ve yüzde 0,39 artışla 14.511,73 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,81 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,21 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran bankacılık, en çok gerileyen yüzde 0,27 ile menkul kıymet yatırım ortaklığı oldu.

Küresel piyasalarda ABD'de beklentilerin altında gelen tarım dışı istihdam verisinin ABD Merkez Bankasının (Fed) yakın zamanda faiz artırımına gitme olasılığını düşürmesiyle iyimser bir seyir öne çıkarken, teknoloji hisselerindeki satışlar risk iştahını sınırlıyor.

İstihdam raporu açıklanmadan önce Fed’in ekim ayında faiz artırımına kesin gözüyle bakılıyordu. Rapor açıklandıktan sonra Bankanın ekimde faiz artırım olasılığı yüzde 82 olarak fiyatlanıyor.

Fed’in eylül ayında faiz artırımına gitme ihtimali de yüzde 67’den yüzde 63'e geriledi.

Beklentinin altında kalan veri, Fed'in önümüzdeki dönemde faiz patikasında daha esnek hareket edebileceğine yönelik fiyatlamaları desteklerken, yatırımcıların faiz artırımı beklentilerini düşürmesine yol açtı.

Analistler, bugün yurt içinde enflasyon, yurt dışında ise dünya genelinde açıklanacak hizmet sektörü ile bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) haziranda yüzde 1,04 artacağını tahmin etti.

Ekonomistlerin haziran ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 1,04) mayısta yüzde 32,61 olan yıllık enflasyonun haziranda yüzde 32,17'ye gerileyeceği tahmin ediliyor. Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29 oldu.

- Çeyrek altın 10 bin 318 liradan, cumhuriyet altını 41 bin 148 liradan satılıyor

- Gram altın, güne yükselişle başlamasının ardından 6 bin 266 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki artışa paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışın yüzde 2,4 üstünde 6 bin 195 liradan tamamlamıştı.

Güne yükselişle başlayan gram altın, saat 09.25 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 1,2 artışla 6 bin 266 lira seviyesinde işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 318 liradan, cumhuriyet altını 41 bin 148 liradan satılıyor.

Altının ons fiyatı, bugün yüzde 1 yükselişle 4 bin 165 dolardan işlem görüyor.

ABD'de tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça altında gerçekleşti. İstihdam, profesyonel ve ticari hizmetler, sosyal yardım ve sağlık hizmetleri alanlarında artış eğilimini sürdürürken, eğlence ve konaklama sektöründe ise istihdam kaybı yaşandı.

Tarım dışı istihdamda nisanda kaydedilen artış 179 binden 148 bine, mayıstaki artış 172 binden 129 bine revize edildi.

ABD'de işsizlik oranı haziranda yüzde 4,2'ye geriledi. Piyasa beklentileri bu dönemde işsizlik oranının mayısta olduğu gibi yüzde 4,3 seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi.

Altının onsu ABD'den gelen beklenenden düşük istihdam verilerinin ardından ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımı beklentilerini düşürmesiyle 5 haftanın ardından ilk haftalık kazancına doğru ilerliyor. İstihdam raporu açıklanmadan önce Fed'in ekim ayında faiz artırımına kesin gözüyle bakılıyordu. Rapor açıklandıktan sonra Bankanın ekimde faiz artırım olasılığı yüzde 82 olarak fiyatlanıyor.

Fed'in eylülde faiz artırımına gitme ihtimali de yüzde 67'den yüzde 63'e geriledi.

Analistler, Fed'in faiz artırımlarına ilişkin fiyatlandırmaların etkisi tamamen ortadan kalkmadığı için altın fiyatlarında satış baskısının devam edebileceğini söyledi.

Bugün yurt içinde enflasyonun takip edileceğini belirten analistler, yurt dışında ise dünya genelinde açıklanacak hizmet sektörü ile bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin izleneceğini kaydetti.

AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) haziranda yüzde 1,04 artacağını tahmin etti.

Ekonomistlerin haziran ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 1,04) mayısta yüzde 32,61 olan yıllık enflasyonun haziranda yüzde 32,17'ye gerileyeceği tahmin ediliyor. Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29 oldu.

Küresel piyasalarda ABD'de beklentilerin altında gelen tarım dışı istihdam verisinin ABD Merkez Bankasının (Fed) yakın zamanda faiz artırımına gitme olasılığını düşürmesiyle iyimser bir seyir öne çıkarken, teknoloji hisselerindeki satışlar risk iştahını sınırlıyor.

ABD'de açıklanan önemli makroekonomik veriler piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. Küresel piyasalarda ABD'de açıklanan istihdam verileri sonrası alış ağırlıklı bir seyir öne çıkmasına karşın, teknoloji hisselerindeki düşüş eğiliminin sürmesi piyasalardaki risk iştahını törpülüyor.

ABD'de tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça altında gerçekleşti. İstihdam, profesyonel ve ticari hizmetler, sosyal yardım ve sağlık hizmetleri alanlarında artış eğilimini sürdürürken, eğlence ve konaklama sektöründe ise istihdam kaybı yaşandı.

Tarım dışı istihdamda nisanda kaydedilen artış 179 binden 148 bine, mayıs ayında yaşanan artış 172 binden 129 bine revize edildi.

ABD'de işsizlik oranı haziranda yüzde 4,2'ye geriledi. Piyasa beklentileri bu dönemde işsizlik oranının mayısta olduğu gibi yüzde 4,3 seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi.

ABD'de tarım dışı istihdamın düşmesi Dünya Kupası öncesi yaşanan işe alım furyasının yavaşlamasından kaynaklanıyor. Beklentinin altında kalan veri, Fed'in önümüzdeki dönemde faiz patikasında daha esnek hareket edebileceğine yönelik fiyatlamaları desteklerken, yatırımcıların faiz artırımı beklentilerini düşürmesine yol açtı.

Analistler, iş gücüne katılım oranının da işsizlik oranının düşmesinde etkili olduğunu belirterek, iş gücüne katılım oranlarındaki son düşüşün önümüzdeki aylarda tersine dönme ve işsizlik oranını tekrar yükseltme riski olduğunu söyledi.

İstihdam raporu açıklanmadan önce Fed'in ekim ayında faiz artırımına kesin gözüyle bakılıyordu. Rapor açıklandıktan sonra Bankanın ekimde faiz artırım olasılığı yüzde 82 olarak fiyatlanıyor.

Fed'in eylül ayında faiz artırımına gitme ihtimali de yüzde 67'den yüzde 63'e geriledi. Jeopolitik gelişmelere ilişkin iyimser hava da pay piyasalarını destekliyor.

Jeopolitik gelişmelere bakıldığında ABD Başkanı Donald Trump, CNBC kanalına verdiği mülakatta, İran tarafıyla görüşmelere ilişkin, 'Sanırım ihtiyaç duyduğumuz şeylerin neredeyse hepsini kabul ettiler.' dedi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de bölgede kalıcı barışın ancak hiçbir dış müdahale olmaksızın, kapsamlı ve kapsayıcı bir yaklaşımla sağlanabileceğini belirtti. Katar yönetimi de ABD ve İran arasındaki dolaylı görüşmelerde olumlu ilerleme kaydedildiğini açıkladı.

Bu gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, para politikasının hala hafif kısıtlayıcı bir konumda olduğunu ve bu nedenle enflasyonun yavaşlamasının beklendiğini, ancak ekonomik görünüme ilişkin önemli belirsizliklerin sürdüğünü ifade etti.

Söz konusu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,45 seviyesine kadar geriledi.

Fed'in faiz artırım olasılığının azalmasıyla dolar endeksi yüzde 0,2 azalışla 100,8 seviyesine gerilerken, altının onsu yüzde 1,3 artışla 4 bin 176 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,9 artışla 72,3 dolarda seyrediyor.

- ABD'de piyasalar tatil dolayısıyla bugün kapalı

New York borsası, Fed'in yakın vadede faiz artırımına gideceği yönündeki beklentilerin azalamasına karşın, teknoloji hisselerindeki satışların etkisiyle günü karışık seyirle tamamladı.

Teknoloji hisselerinde görülen satışların başını yarı iletken şirketleri çekerken, çip üreticilerinden Nvidia'nın hisseleri yüzde 1,39 ve Micron Technology'nin hisseleri yüzde 5,49 geriledi.

ABD'li elektrikli araç üreticisi Tesla'nın hisseleri de şirketin bu yılın ikinci çeyreğinde piyasa beklentilerini aşarak 480 bin 126 araç teslim etmesine rağmen yüzde 7,49 değer kaybetti.

Söz konusu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 1,14 değer kazanırken, S&P 500 endeksi yatay seyretti. Nasdaq endeksi ise yüzde 0,80 değer kaybetti.

ABD'de piyasalar, 4 Temmuz Bağımsızlık Günü tatili dolayısıyla bugün kapalı olacak. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.

- Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsalarında yatırımcıların otomotiv, kişisel bakım, sağlık, gıda-içecek, savunma ve ilaç gibi sektörlerde alımlarının hızlanmasıyla pozitif bir seyir izlendi.

Avrupa'da şirketlerin açıkladığı güçlü bilançolar ve bunun yıl sonu bilanço tahminlerine ilişkin iyimserliği artırması da Avrupa piyasalarında risk iştahını artırdı.

Almanya'da reform paketi üzerinde anlaşmaya varılması da Avrupa borsalarındaki iyimserliğe katkıda bulundu. Bu paketle Almanya'da koalisyon hükümeti, dar ve orta gelirli vatandaşlara yıllık 10 milyar avro tutarında vergi muafiyeti sağlanması hedefleniyor.

Bu paketle birlikte Alman hükümeti büyümeyi biraz daha canlandırmayı hedefliyor.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesinde nisan ayında yüzde 6,3 olan işsizlik oranı mayıs ayında yüzde 6,2'ye geriledi.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,67, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,6, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,65 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 2,16 değer kazandı. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.

- Asya borsaları pozitif seyrediyor

Söz konusu gelişmelerle Asya borsalarında da pozitif bir seyir izleniyor.

Makroekonomik verilere bakıldığında Japonya'da haziran ayına ilişkin hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 52,2, Çin'de de haziran ayına ilişkin hizmet sektörü PMI 54,1 seviyesinde gerçekleşti.

Bu hafta bölgede açıklanan verilerin ekonomik büyümeye yönelik iyimser bir tablo çizmesi de Asya piyasalarında risk iştahını artırdı. Diğer taraftan petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelerde seyretmesi de Asya piyasalarında risk iştahını destekleyen başka bir faktör olarak öne çıkıyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Güney Kore'de Kospi endeksi ise yüzde 4,7, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,6 değer kazandı.

- Borsa günü yükselişle tamamladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,73 değer kazanarak 14.455,03 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,1 geriledi.

Dolar/TL dün günü yüzde 0,2 artışla 46,7220'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 46,7980'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde enflasyon, yurt dışında ise dünya genelinde açıklanacak hizmet sektörü ile bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) haziranda yüzde 1,04 artacağını tahmin etti.

Ekonomistlerin haziran ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 1,04) mayısta yüzde 32,61 olan yıllık enflasyonun haziranda yüzde 32,17'ye gerileyeceği tahmin ediliyor. Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29 oldu.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

10.00 Türkiye, haziran ayı Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE)

10.55 Almanya, haziran ayı hizmet sektörü/bileşik PMI

11.00 Avro Bölgesi, haziran ayı hizmet sektörü/bileşik PMI

11.00 Avro Bölgesi'nde ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması

11.30 İngiltere, haziran ayı hizmet sektörü/bileşik PMI

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat güne yüzde 0,21 yükselişle 17.565,00 puandan başladı.

Dün alış ağırlıklı seyreden ağustos vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,28 artışla 17.529,00 puandan tamamlamıştı. Endeks kontratı akşam seansında ise kazançlarının bir kısmını geri vererek 17.510,00 puandan işlem gördü.

Ağustos vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,21 artışla 17.565,00 puandan işlem görüyor.

ABD'de zayıf gelen tarım dışı istihdam verisinin ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik faiz artırımı endişelerini azaltmasına karşın, teknoloji hisselerindeki satışlar küresel piyasalarda risk iştahını sınırlıyor.

Öte yandan yurt içinde ise gözler bugün açıklanacak haziran ayı enflasyon verilerinde olacak. AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) haziranda yüzde 1,04 artacağını tahmin etti.

Ekonomistlerin haziran ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 1,04) mayısta yüzde 32,61 olan yıllık enflasyonun haziranda yüzde 32,17'ye gerileyeceği tahmin ediliyor. Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29 oldu.

Analistler, bugün yurt içinde enflasyon, yurt dışında ise dünya genelinde açıklanacak hizmet sektörü ile bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 17.700 ve 17.800 puanın direnç, 17.400 ve 17.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Soru şu: Almanya gerçekten eski gücünü kaybediyor mu?

Almanya'nın bugün yaşadığı başlıca sorunlar: (1) Düşük büyüme: Yüksek enerji maliyetleri, küresel talepteki zayıflama ve sanayi üretimindeki gerileme nedeniyle ekonomi son yıllarda durgunluk eğilimi gösteriyor. (2) Sanayi üzerindeki baskılar: Özellikle otomotiv, makine ve kimya sektörleri; artan enerji maliyetleri, Çin'den gelen rekabet ve elektrikli araç teknolojilerine geçiş süreci nedeniyle önemli zorluklarla karşı karşıya bulunuyor. (3) İş gücü açığı: Yaşlanan nüfus nedeniyle nitelikli çalışan eksikliği birçok sektörde üretimi ve hizmetleri olumsuz etkiliyor. Bu nedenle Almanya, nitelikli göçmen iş gücüne her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuyor. (4) İhracata bağımlılık: Alman ekonomisi önemli ölçüde ihracata dayanıyor. Küresel ekonomideki yavaşlama ve ticari belirsizlikler, Alman şirketlerinin dış pazarlardaki performansını olumsuz etkiliyor. (5) Enflasyonun kalıcı etkileri: Enflasyon zirvesi geride kalmış olsa da fiyat düzeyindeki kalıcı artış, hane halkı tüketimi ve işletmelerin maliyetleri üzerinde etkisini sürdürüyor.

Almanya'nın bu sorunları aşmasına yardımcı olabilecek önemli avantajları da bulunuyor: (1) Ülke, ileri mühendislik birikimine ve güçlü bir yüksek teknoloji altyapısına sahip. (2) Kamu kurumları ve finans sistemi sağlamlığını koruyor. (3) Dünyaca tanınan sanayi şirketleri ve güçlü markaları, uluslararası pazarlarda Almanya'ya önemli bir rekabet avantajı sağlamaya devam ediyor. (4) Araştırma-geliştirme faaliyetleri ile güçlü mesleki eğitim sistemi de Almanya'nın uzun vadeli rekabet gücünü destekleyen temel unsurlar arasında yer alıyor.

On yıl öncesine göre Almanya

Yaklaşık on yıl öncesiyle (2016) karşılaştırıldığında Almanya ekonomisinin bugün daha zorlu bir tabloyla karşı karşıya olduğu görülüyor.

Kısacası, on yıl önce Almanya daha hızlı büyüyen, enerji maliyetleri açısından avantajlı ve sanayisi daha rekabetçi bir ekonomiye sahipti. Bugün ise ekonomik temellerini korumakla birlikte daha yavaş büyüyen, yüksek üretim maliyetleriyle ve küresel rekabet baskısıyla mücadele eden bir ekonomi görünümü sergiliyor. Bu durum, Almanya'nın ekonomik gücünü kaybettiği anlamına gelmiyor; ancak geçmişe kıyasla daha ciddi yapısal sorunlarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.

Almanya, Japonya benzeri uzun süreli durgunluk riskiyle karşı karşıya mı?

Son yıllarda ekonomi çevrelerinde en çok tartışılan sorulardan biri de budur.

İki ekonomi arasında dikkat çekici benzerlikler bulunuyor. Yaşlanan nüfus, sanayi ağırlıklı ekonomik yapı, enerjide dışa bağımlılık ve büyüme hızındaki yavaşlama bu benzerliklerin başında geliyor.

Buna karşılık Almanya'yı Japonya'dan ayıran önemli farklılıklar da var. Almanya'nın Avrupa Birliği içinde yer alması, iş gücü göçüne daha açık olması ve sanayisini yeşil dönüşüm ile dijitalleşme doğrultusunda yeniden yapılandırma çabaları, uzun süreli düşük büyüme riskini azaltabilecek unsurlar arasında değerlendiriliyor.

Bu nedenle birçok ekonomist, Almanya'nın göç politikası, Avrupa iç pazarındaki konumu, güçlü sanayi altyapısı ve uygulanabilecek yapısal reformlar sayesinde Japonya'nın deneyimini birebir tekrarlamasının kaçınılmaz olmadığı görüşünü paylaşıyor.

Sonuç

Almanya'nın önündeki en olası senaryo, Japonya'nın yaşadığı türden uzun süreli bir ekonomik durgunluk değildir. Daha olası görünen senaryo, geçmişe göre daha düşük büyüme hızına sahip olmakla birlikte yüksek gelir düzeyini, güçlü sanayisini ve teknolojik kapasitesini büyük ölçüde koruyan bir ekonomi olarak yoluna devam etmesidir. Bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ise büyük ölçüde enerji dönüşümünün başarısına, dijitalleşme ve verimlilik artışına, iş gücü piyasasında yapılacak reformlara ve küresel ekonominin seyrine bağlı olacaktır.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

2025'in haziranındaki TÜFE artışı yüzde 1,37 olmuştu. Bu yıla ilişkin tahminler de bu dolayda. Hatta akaryakıt fiyatlarındaki gerileme esas alınırsa yüzde 1'in altında bir oran açıklanması bile çok şaşırtıcı olmaz.

EPDK verilerine göre bu yıl ilk kez haziranda hem benzin, hem motorin fiyatları geriledi. Ay ortalaması bazında benzin fiyatları yüzde 2,6, motorin fiyatları ise yüzde 4,3 geriledi. Daha önce mayısta yalnızca motorin fiyatlarında gerileme olmuştu.

İki ürünün TÜFE'deki ağırlıklarından (benzin yüzde 1,24, motorin yüzde 1,39) yola çıkılarak yapılan kaba bir hesap, bu kalemlerin TÜFE artışını toplamda 0,10 puana yakın aşağı çektiğini gösteriyor.

Önemli olan büyük fotoğraf

Haziran ayındaki TÜFE artışı ha yüzde 1'in biraz altında kalmış, ha geçen yılki düzeyde olmuş ya da 1,5 dolayında gelmiş. Aslında bunların çok da önemi yok.

Tabii ki memur ve emekliler için durum farklı. Onlar haziranda gelecek oranı ve buna bağlı olarak ilk altı ayda oluşacak toplam oranı merakla bekliyor. Nasıl beklemesinler ki, maaşlarındaki artış TÜİK'in açıklayacağı enflasyona bağlı. Gerçekte böyle bir bağ yok, olması da gerekmiyor ama uygulama böyle. Hükümet isterse geçmişte dönem dönem olduğu gibi TÜİK'in açıkladığı enflasyonun üstünde artış verebilir. Ne yani TÜİK'in oranı hükümetin elini kolunu bağlamıyor ya!

Ama dedim ya, uygulama böyle ve hükümet 'İşte enflasyon kadar artış verdik' diyerek işin içinden sıyrılıyor.

Dezenflasyon nerede kaldı?

Türkiye üç yılı aşkın süredir dezenflasyon programı uyguluyor. Yeni ekonomi yönetiminin üç yıl önce Mayıs 2023 itibarıyla devraldığı yüzde 40'lık enflasyon, bu yıl mayıs sonunda yüzde 33 düzeyindeydi. Yani üç yılda 7 puanlık bir yol alınmıştı. Aradaki üç yılda oluşan toplam fiyat artışını hiç sormayın, yüzde 215'i bulmuştu. Hadi onu da geçtik, peki son bir yıldaki eğilim neye işaret ediyor.

Oranlara bakıyorum, bir daha bakıyorum ve ikinci grafiğin başlığında da vurguladığım şu soruyu sormaktan kendimi alamıyorum:

'Sahi dezenflasyon bu eğilimin neresinde?'

Sonra da yazımın başlığını tekrarlamaya başlıyorum:

'Dezenflasyonun 'dez'i gitti, enflasyonu kaldı yadigar!'

30,65 ile 33,52 arasına sıkışıldı

Bugün yıllık oranın mayısla aynı düzeyde, yüzde 32,61 olarak açıklanacağı varsayımıyla hareket ediyor ve son bir yıldaki oranlara bakıyorum.

Geçen yılın temmuzundan bu yılın haziranına kadar olan on iki aylık dönemdeki yıllık artış yüzde 30,65 ile yüzde 33,52 arasına sıkışıp kalmış.

Dezenflasyon döneminde yıllık oran sürekli aşağı giderdi değil mi, bu kavramla kastedilen buydu. Son bir yılın başlangıç ve bitişi; geçen yıl temmuzdaki yıllık oran yüzde 33,52, bu yıl hazirandaki yüzde 32,61. Arada 1 puan fark bile yok.

Eğer bu dezenflasyon ise dezenflasyon olmayan bir dönemde ne olurdu acaba!

Savaş bahane olamaz

Dezenflasyon sürecinin sekteye uğraması karşısında savaşın bahane edilmek isteneceği ortada. Ama bunu düşünenlere bir önerim var; oranlara bakın!

Hadi bir kolaylık olsun, bakmalarını önerdiğim o oranları ben vereyim.

Son on iki ayı iki bölümde ele aldım. Savaştan önceki sekiz ay ve savaş dönemindeki dört ay.

Bu dönemler eşit olmadığı için toplam artışların tabii ki önemi yok. O zaman bu dönemlerde gerçekleşen aylık ortalama artışlara bakmak gerekiyor.

Geçen yılın temmuzundan bu yılın şubatına kadar geçen sekiz aydaki aylık ortalama fiyat artışı TÜFE'ye göre yüzde 2,42.

Bu yıl hazirandaki artışın yüzde 1,37 olacağı varsayıma göre savaşta geçen son aydaki aylık ortalama fiyat artışı ise yüzde 2,29. 'Dezenflasyon sürecine tam girmiştik ki savaş patlak verdi' gerekçesine sığınmak isteyenlerin bilgisine sunulur.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Kapanışta Dow Jones endeksi 500 puanın üzerinde değer kazanarak yüzde 1,14 artışla 52.900,07 puana çıktı.

S&P 500 endeksi 7.483,24 puanda yatay seyrederken, Nasdaq endeksi yüzde 0,80 kayıpla 25.832,67 puana geriledi.

Fed'in para politikasının seyrine ilişkin ipuçları verebilecek makroekonomik veriler, yatırımcıların odağında yer alırken teknoloji ve özellikle yarı iletken hisselerindeki satışların etkisiyle pay piyasalarında karışık seyir izlendi.

ABD'de bugün açıklanan verilere göre, tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça altında gerçekleşti. İşsizlik oranı ise yüzde 4,2'ye geriledi.

Tarım dışı istihdama ilişkin nisan ve mayıs ayı verileri de aşağı yönlü revize edildi.

Ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 27 Haziran ile biten haftada 215 bine gerileyerek, piyasa beklentilerinin altında kaldı.

Analistler, istihdam artışındaki yavaşlamanın Fed'in yakın vadede faiz artırımı yapma ihtiyacını azaltabileceği beklentisini güçlendirdiğini belirtti.

Fed yetkililerinin açıklamaları da izlenirken, San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, para politikasının hala hafif kısıtlayıcı bir konumda olduğunu ve bu nedenle enflasyonun yavaşlamasının beklendiğini, ancak ekonomik görünüme ilişkin önemli belirsizliklerin sürdüğünü ifade etti.

Öte yandan teknoloji hisselerinde görülen satışların başını yarı iletken şirketleri çekerken, çip üreticilerinden Nvidia'nın hisseleri yüzde 1,39 ve Micron Technology'nin hisseleri yüzde 5,49 geriledi.

ABD'li elektrikli araç üreticisi Tesla'nın hisseleri de şirketin bu yılın ikinci çeyreğinde piyasa beklentilerini aşarak 480 bin 126 araç teslim etmesine rağmen yüzde 7,49 değer kaybetti.

Jeopolitik tarafta ise ABD ile İran arasındaki görüşmelere ilişkin gelişmeler takip edilirken, Katar yönetimi, iki ülke arasındaki dolaylı görüşmelerde olumlu ilerleme kaydedildiğini açıkladı.

ABD'de piyasalar, 4 Temmuz Bağımsızlık Günü tatili dolayısıyla yarın kapalı olacak.

Aksa Enerji'ye 124 milyon dolarlık uluslararası finansman

Aksa Enerji Üretim A.Ş. (AKSEN), Mersin'de hayata geçirilecek 100,08 MW kurulu güce sahip depolamalı rüzgar enerji santrali (RES) yatırımı için önemli bir finansman anlaşmasına imza attı.

Şirket, BBVA'nın Hong Kong Şubesi ile Çin İhracat ve Kredi Sigortası Kurumu (Sinosure) garantisi kapsamında, ilk iki yılı geri ödemesiz olmak üzere toplam 12 yıl vadeli 124 milyon ABD doları tutarında kredi sözleşmesi imzaladığını açıkladı. Söz konusu finansmanın, şirketin uluslararası kaynak çeşitliliğini artırması açısından stratejik önem taşıdığı belirtildi.

Erciyas Çelik Boru'ya DSİ projesinden 15 milyon dolarlık sipariş

Erciyas Çelik Boru Sanayi A.Ş. (ERCB), Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen Sakarya-Kocaeli İçme Suyu İsale Hattı Projesi kapsamında yaklaşık 15 milyon ABD doları tutarında sipariş aldığını duyurdu.

İki faz halinde gerçekleştirilecek sipariş kapsamında yaklaşık 14 bin metre çelik borunun üretim ve teslimatı yapılacak. Projenin, bölgenin uzun vadeli içme suyu altyapısına katkı sağlaması hedefleniyor.

Smart Güneş ile Arçelik arasında panel üretim anlaşması

Smart Güneş Enerjisi Teknolojileri (SMRTG), bağlı ortaklığı Smart Güneş Enerji Ekipmanları Pazarlama A.Ş. ile Arçelik Pazarlama A.Ş. arasında 4.017.758 ABD doları + KDV tutarında güneş paneli tedarik sözleşmesi imzalandığını açıkladı.

Sözleşme kapsamında Arçelik'e yönelik güneş paneli üretimi gerçekleştirilecek.

Karel'den savunma sanayine 5,86 milyon dolarlık sözleşme

Karel Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (KAREL), Türkiye'de faaliyet gösteren yerli bir müşteri ile savunma sanayinde kullanılacak askeri elektronik teçhizatın üretimi ve teslimatı için 5.862.100 ABD doları tutarında sözleşme imzaladığını bildirdi.

Reysaş GYO, Adana'da yeni depo yatırımına başlıyor

Reysaş Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (RYGYO), Adana'nın Sarıçam ilçesinde bulunan 54 bin metrekareyi aşan arsası üzerinde inşa edilecek lojistik depo için imar izninin alındığını açıkladı.

Toplam 37.257 metrekare kapalı alana sahip deponun 2026 yıl sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.

Marka Yatırım Holding satın alma görüşmelerine başladı

Marka Yatırım Holding (MARKA), bağlı ortaklığı Momentum Girişim Holding A.Ş. ile birlikte oluşturduğu konsorsiyum aracılığıyla, yiyecek-içecek ve kafe-restoran sektöründe faaliyet gösteren, ulusal ve uluslararası operasyonlara sahip köklü bir şirketin devralınması veya ortaklık kurulmasına yönelik görüşmelere başladığını duyurdu.

Taraflar arasında iyi niyet ve gizlilik sözleşmesi imzalanırken, şirket için hukuki, mali ve operasyonel inceleme (due diligence) süreci başlatıldı.

ZGYO'dan 200 milyon TL'lik otel yatırımı

Z Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (ZGYO), Ankara Sanayi Odası 2. ve 3. Organize Sanayi Bölgesi'nde gerçekleştirilen otel arsası ihalesini 200 milyon TL bedelle kazandığını açıkladı.

Şirket, organize sanayi bölgelerine yönelik sanayi oteli konseptindeki ilk yatırımını hayata geçirmeyi planlarken, projenin tamamlanmasıyla portföy değerine yaklaşık 1,5 milyar TL seviyesinde katkı sağlayabileceğini öngörüyor.

DAP Gayrimenkul'e sermaye avansı

DAP Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. (DAPGM), şirket hesaplarına 2 Temmuz 2026 tarihinde toplam 70,3 milyon TL tutarında sermaye avansı aktarıldığını bildirdi.

Kızılbük GYO'da güçlü satış performansı

Kızılbük Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (KZBGY), Marmaris'te devam eden Sinpaş Kızılbük Thermal Wellness Resort projesinde haziran ayında 292 adet devre mülk satış sözleşmesi imzalandığını açıkladı.

Haziran ayındaki satışların KDV hariç toplam büyüklüğü 372,9 milyon TL olurken, projenin başlangıcından 1 Temmuz 2026 tarihine kadar gerçekleştirilen toplam satış hacmi ise KDV hariç yaklaşık 10,99 milyar TL'ye ulaştı.

Şirketten yapılan açıklamada, yeni yapının derin sektör bilgisi, değişim yönetimi ve sürekli iyileştirme deneyimini kurumsal düzeyde yapay zeka mühendisliği uzmanlığıyla birleştireceği belirtildi.

Açıklamada, yeni organizasyonla dünya genelindeki müşterilere yapay zeka tabanlı dönüşüm süreçlerinde destek sağlanacağı aktarıldı.

Söz konusu yapının sektördeki en büyük ve sonuç odaklı mühendislik organizasyonu olacağı vurgulanan açıklamada, bu girişim için 2,5 milyar dolarlık yatırım yapılacağı kaydedildi.

Açıklamada, müşterilerle birlikte ölçülebilir iş sonuçlarına dayalı yapay zeka sistemlerinin tasarlanması, geliştirilmesi, devreye alınması ve sürekli iyileştirilmesi için 6 bin uzmanın görevlendirileceği bildirildi.