New York borsası, çip şirketlerinin hisselerindeki satış baskısıyla güne karışık seyirle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,09 artarak 53.104,06 puana yükseldi. S&P 500 endeksi yüzde 0,28 azalışla 7.516,63 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,62 kayıpla 25.960,13 puana geriledi.

Çip şirketlerinin hisselerindeki satış baskısıyla pay piyasalarında açılışta karışık bir seyir izlendi.

Analistler, Çinli girişim DeepSeek'in kendi yapay zeka çipini geliştirdiğine dair haberin, çip şirketlerindeki satış dalgasında etkili olduğunu belirtti.

AMD, Micron Technology, Lam Research ve Applied Materials'ın hisseleri yaklaşık yüzde 6, Marvell Technology'nin hisseleri yüzde 5, Nvidia ve Qualcomm'un hisseleri yüzde 2 ve Broadcom'un hisseleri yüzde 1 değer kaybetti.

Bugün Nasdaq-100 endeksinin bir bileşeni olarak işlem görmeye başlayan SpaceX'in hisseleri de yüzde 1 geriledi.

Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump'ın yönetiminin talebi üzerine fiyatlarında "büyük bir indirime gideceğini" duyurduğu Walmart'ın hisseleri güne yüzde 1,5 kazançla başladı.

Bu gelişmelerin yanı sıra jeopolitik gelişmeler de yakından takip ediliyor. İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki saldırılarına yeniden başladığına dair haber sonrasında, Orta Doğu'da gerilimin yeniden tırmanabileceği endişeleriyle petrol fiyatları yükseldi.

Brent petrolün varili TSİ 16.30 itibarıyla yüzde 1,6 artışla 73,16 dolara çıksa da savaş öncesi seviyelerde kalmayı sürdürdü.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'nin dış ticaret açığı mayısta aylık bazda yüzde 42,2 artarak 77,6 milyar dolarla Mart 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Kısaca yapay zeka araçlarının kullanım maliyeti, özellikle yoğun kullanan şirketler için sürdürülemez boyutlara ulaşıyor ve bazı şirketler pahalı Amerikan modellerini bırakıp çok daha ucuz Çinli alternatiflere geçerek maliyetlerini yüzde 90'a varan oranda düşürüyor. Bu yazıda bu maliyet krizinin ne olduğunu, hangi somut olayların yaşandığını, ucuz Çinli modellerin neden yükseldiğini ve yapay zeka fiyatlandırmasının artık nasıl elektrik gibi işlemeye başladığını anlatacağız. Çünkü bu, sadece birkaç şirketin değil, tüm teknoloji dünyasının konuştuğu bir dönüm noktası.

Bir Şirketin Yapay Zeka Faturası Maaşları Nasıl Geçti?

Hikayenin kahramanı, San Francisco merkezli Lindy adlı bir yapay zeka girişimi. Şirket, e-posta yönetimi, toplantı planlama gibi günlük iş görevlerini otomatikleştiren yapay zeka asistanları geliştiriyor. Yani işini tamamen yapay zeka üzerine kurmuş bir şirket.

Ve tam da bu yüzden büyük bir sorunla karşılaştı. Şirketin CEO'su Flo Crivello, bir süredir yapay zeka maliyetlerinin "sürdürülemez" hale geldiğini fark etti. Yaklaşık 25 kişilik bu şirkette, yapay zekaya ödenen aylık fatura, tüm çalışanların maaşlarının toplamını aşmıştı. Düşünün, bir şirket personeline ödediğinden daha fazlasını, kullandığı yazılıma ödüyor. Crivello bu durumu çok net bir cümleyle özetledi. "Bu, işletmenin hayatta kalma meselesi."

Bunun üzerine şirket, cesur bir adım attı. Kullandığı pahalı Amerikan yapay zeka modelini tamamen bıraktı ve tüm işlemlerini DeepSeek adlı çok daha ucuz bir Çinli modele taşıdı. Sonuç çarpıcı oldu. Şirket, geçiş yaptığı işlemlerde çıkarım maliyetinin yaklaşık yüzde 90 düştüğünü açıkladı. Crivello, maliyet eğrisinin "yere çakıldığını" ve bu kararın aylar içinde şirkete milyonlarca dolar tasarruf sağlayacağını söyledi. Üstelik ilginç bir şey daha oldu. Şirket, bazı temel işlerde performansın düşmediğini, hatta arttığını gözlemledi.

Yapay zekanın kontrolden çıkan maliyetlerini daha önce de işledik. Yapay Zekayla Oyun Yaptı, Fatura 81 Bin Dolar

Bu Sadece Bir Şirketin Sorunu mu?

Kesinlikle hayır. Lindy'nin hikayesi dikkat çekti çünkü CEO'su bunu açıkça paylaştı. Ama aslında aynı maliyet baskısı, dünyanın en büyük şirketlerini bile zorluyor.

Birkaç örnek verelim. Ulaşım devi Uber, 2026 yılı için ayırdığı tüm yapay zeka bütçesini yalnızca dört ayda tüketti. Yani bir yıllık planladığı harcamayı, üçte bir sürede bitirdi. Yazılım geliştirme platformu GitHub ise, sabit ücretli yapay zeka aboneliğini tamamen kaldırmak zorunda kaldı. Çünkü kullanıcıların yapay zeka kullanımı o kadar arttı ki, sabit ücret bu maliyeti karşılayamaz hale geldi. Bazı kullanıcılar, bir sabah uyandıklarında faturalarının birkaç kat arttığını gördü. Durum o kadar ciddi ki, Google, Microsoft, IBM ve Salesforce gibi teknoloji devleri bir araya gelerek, yapay zeka maliyetlerini ölçmek için ortak bir standart oluşturma girişimi başlattı. Çünkü şu an şirketlerin çoğu, yapay zekaya tam olarak ne kadar harcadığını bile net biçimde ölçemiyor.

Bütün bu örnekler tek bir şeyi gösteriyor. Yapay zeka maliyeti, artık tek tük şirketlerin değil, tüm sektörün ortak sorunu haline geldi.

Peki Yapay Zeka Neden Bu Kadar Pahalı?

Burada haklı bir soru geliyor. Madem bu kadar yaygın, neden hâlâ bu kadar pahalı? Cevap, yapay zekanın nasıl ücretlendirildiğinde gizli.

Yapay zeka araçları, yaptıkları her işlem için "token" denen birimler üzerinden ücret alır. Basitçe, yapay zekaya ne kadar çok soru sorar ve ondan ne kadar çok iş yapmasını istersen, o kadar çok ödersin. Sorun şu ki, son dönemde yaygınlaşan "otonom yapay zeka" sistemleri, yani kendi başına karar verip birden fazla adımı arka arkaya yapan sistemler, çok daha fazla token tüketiyor. Bir görevi tamamlamak için yapay zeka defalarca çalışıyor, her seferinde de fatura büyüyor. İşte bu yüzden, özellikle yapay zekayı yoğun kullanan şirketlerde maliyet, katlanarak artıyor. Üstelik pek çok şirket, aslında ihtiyaç duymadığı kadar güçlü ve pahalı modeller için ödeme yapıyor. Tıpkı sadece şehir içinde kullanmak için yarış arabası kiralamak gibi.

Ucuz Çinli Modeller Neden Yükseliyor?

İşte tam bu noktada, Çinli yapay zeka modelleri devreye giriyor. Ve son dönemde neden bu kadar popüler olduklarını anlamak kolay.

DeepSeek gibi Çinli modeller, açık kaynaklı ve çok daha ucuz. Bir işi Amerikan modeliyle yapmak birkaç dolar tutarken, aynı iş Çinli modelle çok daha azına, bazı durumlarda onda birine, hatta bazı hesaplamalara göre çok daha altına hallolabiliyor. Peki bu ucuzluk, kaliteden ödün vermek anlamına mı geliyor? İşin ilginç yanı, her zaman değil. Uzmanlara göre, e-posta yazma, sınıflandırma, planlama gibi günlük ve tekrarlı işlerde, ucuz modeller pahalı olanlar kadar iyi iş çıkarıyor. Bir uzmanın esprili ifadesiyle, "E-postanı yazdırmak için tanrıya ihtiyacın yok." Yani en zor akıl yürütme görevleri için hâlâ pahalı modeller tercih ediliyor, ama sıradan işler için ucuz modeller yeterli geliyor. Bu yüzden pek çok şirket artık akıllı bir yol izliyor. Zor işleri pahalı modele, sıradan ve yoğun işleri ucuz modele yaptırıyor. Buna kademeli kullanım deniyor.

Elbette bu tablonun bir de hassas tarafı var. Çinli modellerin kullanımı, veri güvenliği ve gizlilik konusunda soru işaretleri de doğuruyor. Bu yüzden pek çok şirket, Çinli modelleri doğrudan değil, verilerinin kendi ülkelerinde işlendiği Amerikan sunucular üzerinden kullanmayı tercih ediyor. Yani ucuzluk cazip, ama güvenlik de göz ardı edilmiyor.

Yapay Zeka Artık Elektrik Gibi Fiyatlanıyor

Bu maliyet krizinin en ilginç sonuçlarından biri, yapay zeka fiyatlandırmasının aldığı yeni şekil. Çünkü artık yapay zeka, tıpkı elektrik gibi, kullandığın saate göre farklı fiyatlanmaya başlıyor.

DeepSeek, temmuz ortasında çıkardığı yeni sürümüyle birlikte, sektörde ilk kez "yoğun saat" ve "sakin saat" fiyatlandırmasına geçti. Yani günün yoğun saatlerinde yapay zeka kullanmak daha pahalı, sakin saatlerinde ise daha ucuz. Bu, tam olarak elektrik ve bulut bilişim piyasalarında gördüğümüz mantığın aynısı. Bu yaklaşım, yapay zeka dünyası için önemli bir işaret. Çünkü gösteriyor ki, yapay zeka artık sınırsız ve tek fiyatlı bir kaynak değil. Talebin yoğun olduğu anlarda değeri artan, kıt bir kaynak haline geliyor. Bu da şirketlerin bundan sonra sadece "hangi modeli kullanalım" değil, "ne zaman kullanalım" diye de düşüneceği anlamına geliyor. Acil olmayan işler sakin saatlere kaydırılarak maliyet daha da düşürülebilecek.

Bu Gelişme Bize Ne Anlatıyor?

Bu hikaye, yapay zeka çağı hakkında önemli bir gerçeği ortaya koyuyor. Yapay zeka yarışı, artık sadece "en akıllı modeli kim yapacak" yarışı değil. Aynı zamanda "en uygun fiyatlı modeli kim sunacak" yarışı haline geldi.

Bir tarafta, Amerikan şirketleri en güçlü ve en zeki modelleri geliştirmek için milyarlarca dolar harcıyor. Diğer tarafta, Çinli şirketler yapay zekayı olabildiğince ucuzlatıp herkesin erişebileceği hale getirmeye çalışıyor. Bu iki yaklaşım, yapay zekanın geleceğini şekillendirecek. Tüketici ve şirketler açısından ise sonuç aslında olumlu. Çünkü bu rekabet, fiyatları aşağı çekiyor ve yapay zekayı daha erişilebilir kılıyor. Bugün sadece dev şirketlerin karşılayabildiği güç, yarın küçük işletmelerin ve bireylerin de eline geçebilir. Türkiye gibi ülkelerdeki girişimciler ve şirketler için de bu, yapay zekayı daha uygun maliyetle kullanma fırsatı anlamına geliyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Yapay zeka neden bu kadar pahalı?

Yapay zeka araçları, her işlem için "token" denen birimler üzerinden ücretlendirilir. Özellikle kendi başına birden fazla adımı yapan otonom yapay zeka sistemleri çok fazla token tükettiği için, yoğun kullanan şirketlerde maliyet katlanarak artar. Ayrıca birçok şirket, ihtiyacından fazla güçlü ve pahalı modeller için ödeme yapar.

DeepSeek nedir?

DeepSeek, Çin merkezli bir yapay zeka şirketidir ve açık kaynaklı, düşük maliyetli yapay zeka modelleriyle tanınır. Modelleri, Amerikan rakiplerine kıyasla çok daha ucuza kullanılabildiği için, maliyet baskısı yaşayan şirketler arasında giderek daha popüler hale geliyor.

Ucuz yapay zeka modelleri kaliteli mi?

Duruma göre değişir. Uzmanlara göre e-posta yazma, sınıflandırma, planlama gibi günlük ve tekrarlı işlerde ucuz modeller pahalı olanlar kadar iyi sonuç verebiliyor. Ancak en karmaşık akıl yürütme görevlerinde pahalı ve güçlü modeller hâlâ daha başarılı kabul ediliyor.

Çinli yapay zeka modelleri güvenli mi?

Çinli modellerin kullanımı, veri güvenliği ve gizlilik konusunda soru işaretleri doğurabiliyor. Bu nedenle birçok şirket, bu modelleri doğrudan değil, verilerinin kendi ülkelerinde işlendiği yerel ya da Amerikan sunucular üzerinden kullanmayı tercih ediyor.

Bir şirketin yapay zeka faturasının maaşları geçmesi, ilk bakışta tuhaf bir ayrıntı gibi görünüyor. Ama aslında yapay zeka çağının en önemli gerilimlerinden birini gözler önüne seriyor. Yapay zeka müthiş bir güç sunuyor, ama bu gücün bir bedeli var ve bu bedel her zaman sürdürülebilir değil.

Tablo net. Bir tarafta yapay zekanın sunduğu muazzam verimlilik, diğer tarafta kontrol edilmesi gereken gerçek bir maliyet var. Şirketler artık "en güçlü yapay zekayı kullanalım" yerine, "hangi işi hangi modele, hangi saatte yaptıralım" diye düşünmeye başladı. Bu da yapay zeka dünyasında yeni bir dönemin işareti. Ucuz ve pratik modellerin yükseldiği, maliyetin en az yetenek kadar önemli olduğu, hatta yapay zekanın elektrik gibi fiyatlandığı bir dönem. Ve bu rekabetin en büyük kazananı, sonuçta yapay zekayı daha uygun fiyata kullanacak olan hepimiz olabiliriz.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Aktarılan veriler ve rakamlar, yayım tarihindeki kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir.

Piyasa beklentisi mayıs ayında dış ticaret açığının 78,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi. Açık beklentinin hafif altında kalsa da aylık bazda belirgin bir genişleme kaydetti.

Mayıs ayında ihracat bir önceki aya göre yüzde 3,2 gerileyerek 317,7 milyar dolara inerken, ithalat yüzde 3,3 artışla 395,3 milyar dolara yükseldi. Nisan ayında ihracat 327,1 milyar dolar, ithalat ise 383,0 milyar dolar seviyesinde bulunuyordu.

Açığın artışında mal ticareti dengesindeki bozulma etkili oldu. Mal ticareti açığı mayısta 23,6 milyar dolar artarak 106,5 milyar dolara çıkarken, hizmetler fazlası 0,6 milyar dolarlık artışla 28,9 milyar dolara ulaştı.

Buna karşın yılın ilk beş ayı dikkate alındığında, mal ve hizmet ticareti açığı geçen yılın aynı dönemine göre 203,9 milyar dolar, yani yüzde 40,6 azaldı. Aynı dönemde ihracat 164,7 milyar dolar (yüzde 11,7) artarken, ithalat 39,2 milyar dolar (yüzde 2,1) geriledi.

Mayıs sonu itibarıyla üç aylık ortalama mal ve hizmet ticareti açığı 7,5 milyar dolar artarak 62,9 milyar dolara yükseldi. Üç aylık ortalama ihracat 321,5 milyar dolar, ortalama ithalat ise 384,5 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Mayıs ayında mal ihracatı 11,3 milyar dolar azalarak 210,6 milyar dolara gerilerken, düşüşte sanayi malzemeleri ve materyalleri ihracatındaki 5,5 milyar dolarlık azalma öne çıktı. Ayrıca parasal olmayan altın ihracatı 6,2 milyar dolar, diğer değerli metaller 1,3 milyar dolar ve doğal gaz ihracatı 1,1 milyar dolar geriledi.

Buna karşılık ham petrol ihracatı 2,0 milyar dolar arttı. Sermaye malları ihracatı 3,5 milyar dolar gerilerken, bilgisayar ihracatı 2,1 milyar dolar, bilgisayar aksesuarları 2,0 milyar dolar düştü. Tüketim malları ihracatı 2,1 milyar dolar, ilaç preparatları ihracatı ise 0,9 milyar dolar azaldı.

TVF'den yapılan açıklamaya göre, Global SWF (Sovereign Wealth Fund) tarafından dünya genelindeki ulusal varlık fonları ve emeklilik fonlarının yönetişim, sürdürülebilirlik ve dayanıklılık başlıkları altında değerlendirildiği 2026 GSR sonuçları açıklandı.

Buna göre, Türkiye Varlık Fonu, araştırmada GSR puanını geçen yıla kıyasla 4 puan artırarak yüzde 84'e yükseltti ve değerlendirmeye alınan 100 varlık fonu arasında 20. sırada yer aldı.

Çalışmanın ilk kez gerçekleştirildiği 2020 yılından bu yana puanını yüzde 68 artıran TVF, bu süreçte performansını en fazla geliştiren üçüncü fon olarak öne çıktı.

Raporda ayrıca, Türkiye'nin ülke sıralamasında kaydettiği ilerleme de dikkati çekti. 76 ülkedeki ulusal varlık fonları ve kamu emeklilik fonlarının yönetişim, sürdürülebilirlik ve dayanıklılık performanslarının ülke bazında konsolide edilmesiyle oluşturulan GSR ülke sıralamasında Türkiye, 2026 yılında iki basamak yükselerek 12. sıraya yerleşti.

Global SWF'nin değerlendirmesinde, TVF'nin uluslararası iyi uygulamaları benimseyerek, kurumsal kapasitesini geliştirmeye yönelik çalışmalarını sürdürdüğü belirtildi.

TVF yönetişim ve sürdürülebilirlikteki istikrarlı gelişimini uluslararası ölçekte pekiştiriyor

Türkiye Varlık Fonu, bir yandan Türkiye ekonomisine uzun vadeli değer katma hedefi doğrultusundaki faaliyetlerini yürütürken, diğer yandan portföy şirketlerinin sürdürülebilirlik performanslarını artırmaya yönelik çalışmalarına devam ediyor.

Kurum, bu alandaki uygulamalarını ve performansını, her yıl yayımladığı Entegre Faaliyet Raporu aracılığıyla kamuoyuyla paylaşıyor.

Son 4 yıldır GSR değerlendirmesinde dünya ortalamasının üzerinde performans sergileyen TVF, yönetişim, sürdürülebilirlik ve dayanıklılık alanlarındaki istikrarlı gelişimini uluslararası ölçekte pekiştiriyor.

OECD, İş Gücü Piyasası Görünümü Raporu'nu 'Meslek ve Gelirlerde Bölgesel Eşitsizlikler' temasıyla yayımladı.

Buna göre, bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 72,1'e ulaşan istihdam oranları OECD genelinde tarihi yüksek seviyelere çıktı.

İş gücü piyasaları son bir yılda dayanıklılığını korumasına rağmen, işsizlikteki hafif artış, istihdam eğilimlerinin yatay seyretmesi ve devam eden yapısal iş gücü açıkları nedeniyle piyasada yeni zayıflama işaretleri görüldü.

OECD ülkelerinde ortalama işsizlik oranı Mart 2025'teki yüzde 5,5 seviyesinden Mart 2026'da yüzde 5,8'e yükseldi. Genç işsizlik oranı ise nüfusun geri kalanına göre bazı ülkelerde daha yüksek seviyelere ulaşıyor.

Ayrıca reel ücretlerdeki toparlanmada da yavaşlama başladı. OECD ülkelerinin üçte birinde reel ücretler, enflasyonda sıçrama görülen 2022'den önceki seviyelerin hala altında bulunuyor.

Jeopolitik belirsizlikler, yüksek tarife oranları ve enerji maliyetlerinin enflasyonun artmasına ve iş gücü piyasası ile ücretlerdeki toparlanmanın daha da yavaşlamasına yol açacağı tahmin ediliyor.

İstihdamda bölgesel farklar yüksek

OECD ülkelerinin yarısından fazlasında küçük bölgeler arasında istihdam oranlarındaki fark 20 puanın üzerine çıkabiliyor.

Düşük istihdam oranına sahip bölgelerden yüksek istihdam oranına sahip bölgelere çok az kişi taşınıyor. Taşınanlar ise çoğunlukla istihdam edilme ihtimali daha yüksek kişiler oluyor. Bu durum, iş gücü hareketliliğinin bölgesel eşitsizlikleri azaltma kapasitesini sınırlıyor.

OECD ülkelerinin çoğu 2010'ların başından beri belirli bir yakınsama kaydetmiş olsa da bölgeler arasındaki farklar hala büyük ve bu farklılıklar büyük ölçüde ekonomik fırsatların bölgeler arasında eşitsiz dağılmasını yansıtıyor. Başkent bölgeleri genellikle daha iyi fırsatlar sunuyor. Geride kalan bölgelerde yaşayanlar daha düşük gelire ve gelir basamaklarında yükselmek için daha sınırlı fırsatlara sahip olabiliyor.

Bölgeler arasındaki iş gücü piyasası farkları yaşam standartlarında eşitsizliklere de yol açıyor.

Rapora göre, beceri ve eğitim yatırımları karşılığını veriyor ancak getiriler mesleklere, çalışma uygulamalarına ve eğitim tasarımına bağlı olarak değişkenlik gösteriyor.

OECD'nin Yetişkin Becerileri Araştırması'nın (PIAAC) 2022-2023 dönemine ilişkin bulguları, sayısal becerilerin ve örgün eğitimin istihdam ve ücretler açısından hala güçlü belirleyiciler olduğunu gösteriyor ancak bu unsurların etkisi son on yılda zayıfladı.

Eğitim ve becerilerin ücretlerle olan ilişkisinin önemli bir bölümü mesleki ayrışma yoluyla gerçekleşiyor. Eğitim ve beceriler, daha yüksek ücretli mesleklere erişimi kolaylaştırarak kazançları artırıyor.

Beştepe Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ne geçecek olan ABD Başkanı, saat 15.00'te Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşme gerçekleştirecek.

Özel işleri nedeniyle tatilini sürdürdüğü Bodrum'dan ayrılan milli futbolcu, işlemlerini tamamlamak üzere Almanya'ya döndü.

Siyah-beyazlı kulüple anlaşmaya varan deneyimli orta saha oyuncusunun, yarın gece İstanbul'a gelmesi bekleniyor.

Salih Özcan'ın perşembe günü sağlık kontrollerinden geçmesinin ardından Beşiktaş ile resmi sözleşmeye imza atacağı öğrenildi. Transferin resmiyet kazanmasının ardından tecrübeli futbolcu, hazırlıklarını sürdüren siyah-beyazlı ekibin Slovakya kampına katılarak yeni takımına dahil olacak.

Beşiktaş yönetimi, teknik heyetin raporu doğrultusunda kadrosunu güçlendirme çalışmalarını sürdürürken, Salih Özcan transferinin kısa süre içerisinde resmen açıklanması bekleniyor.

Bu kapsamda Zirvenin Savunma Sanayi Forumu'na katılan Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, önemli açıklamalarda bulundu.

Savunma Sanayii Forumu'nda konuşan Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, "NATO'nun yüzde 5 savunma yatırım taahhüdü önemli. Bu taahhüt, İttifak'ın caydırıcılığını güçlendirme, savunma üretimini ölçeklendirme iradesinin somut göstergesidir" dedi.

Bakan Güler açıklamasında, "Bugün kara, deniz ve hava platformlarından insansız sistemlere, elektronik harp kabiliyetlerinden hava savunma çözümlerine kadar geniş bir alanda önemli yetkinliklere sahibiz. Türkiye müttefiklerine katkı sağlıyor. " ifadelerini kullandı.

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında ikili temaslarını sürdürüyor.

Bakan Güler, BAE Systems CEO'su Charles Woodburn ile görüştü.

Bakanlığın sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, Güler'in, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi için Ankara'ya gelen BAE Systems'in CEO'su Woodburn'u kabul ettiği belirtildi.

Bakan Güler, Japonya Savunma Bakanı Koizumi ile ATO Congresium'da görüştü.

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Letonya Savunma Bakanı Raivis Melnis ve Kanada Savunma Bakanı David McGuinty ile görüştü.

Güler, Kanadalı mevkidaşı ile Savunma İşbirliğine İlişkin Niyet Beyanı da imzaladı.

Doğa Sigorta Genel Müdürü Coşkun Gölpınar, hayata geçirilen düzenlemelerin sektörde daha şeffaf, öngörülebilir ve güvenilir bir hasar yönetimi anlayışını desteklediğini belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:

'1 Temmuz itibarıyla yürürlüğe alınan düzenlemeler, trafik sigortalarında uzun süredir ihtiyaç duyulan yapısal iyileştirmeleri hayata geçirerek süreçleri sadeleştiren, şeffaflığı artıran ve sektörümüz açısından önemli bir denge mekanizması oluşturan çok değerli adımlardır. Düzenlemelerin hem sigortalılarımızın haklarının korunmasına hem de sektörümüzün sürdürülebilir büyümesine önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum.

Özellikle değer kaybı süreçlerinin otomatik şekilde işletilmesi ve hasar yönetimindeki standartların daha net hale getirilmesi, hak sahiplerinin işlemlerini kolaylaştırırken süreçlerin daha hızlı, objektif ve güvenilir şekilde sonuçlanmasına katkı sunacaktır.

Yeni uygulamayla birlikte araç hasarı nedeniyle başvuruda bulunan hak sahiplerinin değer kaybı talepleri ayrıca bir başvuruya gerek kalmaksızın değerlendirilecek; değer kaybı tutarı atanan eksper tarafından hesaplanarak rapora dahil edilecektir. Böylece vatandaşlarımızın gereksiz bürokratik işlemlerle karşılaşmasının ve haksız kazanç oluşturan aracılık faaliyetlerinden kaynaklanan mağduriyetlerin önemli ölçüde önüne geçilecektir.

Eksper raporuyla ağır hasarlı (pert) olduğu tespit edilen araçlarda sigorta tazminatının ödenebilmesi için aracın trafikten çekildiğini gösteren resmî belgenin ibrazının zorunlu hale getirilmesi ise sistemin güvenilirliğini ve denetlenebilirliğini önemli ölçüde güçlendirecektir.

Diğer önemli düzenlemelerden biri de onarımlarda orijinal parça kullanımının esas alınması ve yeni parça nedeniyle oluşan değer artışlarının artık tazminattan indirilmeyecek olmasıdır. Bu değişiklik, araç sahiplerinin hak ettikleri tazminata daha eksiksiz ulaşmalarını sağlayarak uygulamada yaşanan mağduriyetlerin önemli ölçüde azaltılmasına katkı sunacaktır.

Bunun yanında, geçerli bir sağlık veya güvenlik gerekçesi bulunmaksızın kaza yerini terk eden ya da kaza tespit tutanağı ve alkol raporu gibi resmi belgelerin düzenlenmesini engelleyen sürücülere yönelik rücu uygulamasının güçlendirilmesi de son derece yerinde bir adımdır. Bu düzenleme; sorumluluktan kaçınmaya yönelik davranışların önüne geçerken, dürüst sigortalılarımızın haklarının korunmasına, trafik güvenliğinin artırılmasına ve sigorta sistemindeki adalet duygusunun güçlenmesine katkı sağlayacaktır.

Ayrıca belirlenen limitlerin üzerindeki hasarlarda merkezi sistem üzerinden otomatik eksper atamasına geçilmesi, eksper görevlendirme süreçlerinde standartlaşmayı sağlayacak, şeffaflığı artıracak ve hasar yönetiminde güveni daha da pekiştirecektir.'

Gölpınar, düzenlemelerin sektör paydaşlarının görüşleri dikkate alınarak hayata geçirilmesinden duyduğu memnuniyeti de dile getirerek sözlerini şöyle tamamladı:

'Sigortacılık sektörünün daha şeffaf, daha güçlü ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasına katkı sağlayan bu değerli düzenlemeler dolayısıyla Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'na (SEDDK) ve Kurum Başkanımız Sayın Davut Menteş'e teşekkürlerimizi sunuyoruz. Doğa Sigorta olarak güçlü sermaye yapımız, yaygın acente ağımız, teknik uzmanlığımız ve müşteri odaklı hizmet anlayışımızla yeni dönemde de sigortalılarımızın yanında olmaya, sektörümüzün sağlıklı büyümesine katkı sunmaya ve ülkemiz sigortacılığının gelişimi için çalışmaya kararlılıkla devam edeceğiz.'

Türk Atlantik Konseyi (ATA Türkiye) ve Hariciye Dış Politika ve Güvenlik Araştırmaları Merkezi tarafından düzenlenen ve Atlantik Anlaşması Birliği (ATA) Başkanı Theodossios Georgiou'nun moderatörlüğünü yaptığı panele, eski ATA Başkanı Prof. Dr. Fabrizio W. Luccioli, emekli Büyükelçi Ömer Önhon ve güvenlik ve savunma analisti Burak Yıldırım konuşmacı olarak katıldı.

Luccioli, yaptığı konuşmada, NATO'nun güney kanadının gittikçe önemli hale geldiğine dikkati çekerek Ankara'da düzenlenen 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nde ele alınacak meselelerden birinin de Akdeniz olduğuna dikkati çekti.

Askeri üstünlüğün 'vazgeçilmez' olmaya devam ettiğini ancak tek başına stratejik başarıyı garanti etmediğini vurgulayan Luccioli, denizaltı kablolarının, kritik minerallerin ve yapay zekanın jeopolitik rekabetin parçası haline geldiğini anlattı.

Luccioli, Akdeniz'in önemine ilişkin ise şunları kaydetti:

'Akdeniz sadece bir havza ya da deniz değil. Güvenlik, enerji, teknoloji, ticaret, finans ve jeopolitikanın kesiştiği bir kavşak haline geldi. Artık Süveyş Kanalı ile sınırlı olmayan bir stratejik derinlik söz konusu. Bu derinlik, Kızıldeniz'e, Papua Andera Boğazı'na, hatta Hint-Pasifik'e kadar uzanıyor. Afrika Boynuzu'ndan İsrail'in derinliklerine kadar uzanıyor. Bu bölgeleri ayrı ayrı ele almak artık onları anlamaya yardımcı olmuyor. Bu bölgeler birbirlerini etkiliyor.'

Bağlantı yollarının önemine dikkati çeken Luccioli, Çin'in güneydeki yaklaşımının daha az çatışmacı görünmesine rağmen stratejik niteliğini koruduğunu ifade etti.

Luccioli, Çin'in istikrarsızlık ihraç etmek yerine altyapı yatırımlarıyla nüfuz, ekonomik yatırımlarla baskı aracı, teknolojiyle de stratejik üstünlük oluşturmayı hedeflediğini vurguladı.

Kuşak ve Yol Girişimi'nin 'bağlantısallığı şekillendirmeyi' amaçladığına işaret eden Luccioli, güney kanadın sadece NATO coğrafyasının bir parçası değil aynı zamanda ittifakın geleceğinin 'yol haritası' olduğunu belirtti.

'(Netanyahu) NATO ülkelerine ve ABD'ye başka bir NATO müttefikine silah vermemeleri çağrısında bulunması çok saçma'

Önhon, son yıllarda NATO'nun güney kanadına atıfta bulunma konusunda daha fazla 'farkındalığı ve isteği' olduğunu belirterek, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da kırılganlık ile istikrarsızlığın ittifakın güvenliğini etkilediğini kaydetti.

Güney çevresinde terörizm, yasa dışı göç, iklim değişikliği, su paylaşımı gibi sorunların olduğunu dile getiren Önhon, 'Irak ve Suriye'de çok uzun ve kanlı iki iç savaş yaşadık. Şimdi Irak'ta bir tür sistemin kurulduğunu görüyoruz, bu iyi bir şey ve umuyoruz ki gelecekte de daha iyiye gider.' diye konuştu.

Hem Irak hem de Suriye ile uzun sınırları olan Türkiye'nin güvenlik, siyasi ilişkiler, ekonomi ve diğer tüm alanlarda sıkıntılar yaşadığını hatırlatan Önhon, dolayısıyla bu iki ülkede gelecekte yaşanacak gelişmelerin Türkiye açısından büyük önem taşıdığına dikkati çekti.

Önhon, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının bölgenin tüm temellerini sarstığını aktararak, bölgede yaşananlardan dersler çıkarıldığını ifade etti.

Önhon, İsrail'e ilişkin şunları kaydetti:

'Buraya gelmeden önce (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu'nun açıklamalarını okudum. Türkiye'nin silah almasına izin verilmemesi gerektiğini, bunun dengeyi bozacağını söylüyor. Yani, özellikle 35 yıl sonra, bir ülkenin, daha doğrusu yabancı bir hükümetin başbakanının NATO ülkelerine ve ABD'ye başka bir NATO müttefikine silah vermemeleri çağrısında bulunması çok saçma. İsrail hükümetinin politikalarına baktığınızda, bunların İsrail'in güvenliğini sağlamak ya da temin etmekten çok öteye gittiğini görürsünüz. Oradaki politikaların ardında yatan motivasyon, ne yazık ki dini radikaller ve siyonist yayılmacılar.'

'Türkiye, bölgedeki en büyük askeri güce sahip'

Yıldırım da NATO içindeki farklı görüşleri veya sorunları çözebilecek bir mekanizmanın olması gerektiğini belirterek, Türkiye ve Yunanistan arasındaki anlaşmazlıkların da bu şekilde çözülebileceğini söyledi.

Güney kanadındaki güvenlik sorunlarının yalnızca NATO üyeleri arasındaki ilişkilerden kaynaklanmadığını ifade eden Yıldırım, 'bölgedeki başlıca sorunun' İsrail olduğunu vurguladı.

Yıldırım, Türkiye'nin Yunanistan, İsrail, Suudi Arabistan, Mısır ile İran gibi ülkelere karşı 'rakip' olmadığını ve bölgedeki en büyük askeri güce sahip olduğunu sözlerine ekledi.

Banka, politika faizinin mevcut yüzde 37 seviyesinden yıl sonunda yüzde 35'e, 2027 sonunda ise yüzde 31'e gerilemesini bekliyor. Raporda, dolar/TL'nin 2026 yılını 51 seviyesinde, 2027'yi ise 65 seviyesinde tamamlayacağı öngörülürken, euro/TL için yıl sonu tahmini 63,8 olarak açıklandı.

Deutsche Bank ayrıca, yüksek reel faiz nedeniyle Türk lirasındaki reel değerlenmenin ithalatı artırdığına ve yabancı yatırımlar üzerinde baskı oluşturduğuna dikkat çekti. Buna karşın turizm gelirleri ve altın fiyatlarındaki gerilemenin kısa vadede TL'yi destekleyebileceği belirtildi.

Banka, Türkiye ekonomisinin 2026'da yüzde 3 büyümesini, ortalama enflasyonun ise yüzde 30,5 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor. Ayrıca cari açığın milli gelire oranının yüzde 2,9, bütçe açığının ise yüzde 3,5 olacağı tahmin edildi.

ForInvest Haber tarafından analistlerle düzenlenen ankette, BIST100 endeksi kapanış fark değerine ilişkin medyan tahmin 20,3 puan, ortalama tahmini ise 15,8 puan oldu.

Ankette, en yüksek beklenti 101,0 puan, en düşük beklenti -124,54 puan olarak gerçekleşti.

Bugün düzenlenen ForInvest Haber BIST 100 endeksi kapanış anketine 11 aracı kurum analisti katıldı; 8 analist pozitif, 3 analist ise negatif kapanış tahmininde bulundu.

Verilere göre, PBOC'un elindeki altın stoku geçen ay 480 bin ons artarak 75,44 milyon onsa ulaştı. Bu alım, Ekim 2023'ten bu yana yapılan en büyük alım olup, alım serisini 20 aya çıkardı.

Altın, Haziran ayında yüzde 12 değer kaybetti, ons başına 4.000 doların altına düştü ve 2008'den bu yana en büyük aylık kaybını kaydetti. İran savaşının bir sonucu olarak artan enflasyon riskleri ve Fed'in şahin tavrı, faiz artışlarına yönelik beklentileri artırdı ve bu durum, getiri sağlamayan altın için olumsuz bir gelişme oldu. Goldman Sachs ve Deutsche Bank dahil büyük bankalar, altın için yıl sonu tahminlerini düşürdü.

Ancak resmi sektörün alımları bu görünümü desteklemeye devam ediyor. Dünya Altın Konseyi'nin Haziran ayında yaptığı son ankete göre, önümüzdeki yıl rezervlerini artırmayı bekleyen merkez bankalarının sayısı hiç olmadığı kadar fazla.

Günün ilk yarısında BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 5,37 puan ve yüzde 0,04 yükselişle 14.429,91 puana çıktı.

Toplam işlem hacmi 69,1 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,57, holding endeksi yüzde 0,04 değer kazandı.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.397,44 puanı, en yüksek 14.529,13 puanı gördü.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 45'i yükselirken 52'si düştü, 3'ü yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri ASELSAN, Türk Hava Yolları, Astor Enerji, Sasa Polyester ile Tüpraş oldu.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 1,35 ile metal eşya makine, en fazla kaybeden ise yüzde 2,63 ile bilişim oldu. Günün ilk yarısında mali endeks yüzde 0,11, teknoloji endeksi yüzde 0,48 değer kaybederken, sanayi endeksi yüzde 0,24, hizmetler endeksi yüzde 0,19 değer kazandı.

Küresel piyasalar, Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin hedef alınması sonucu Orta Doğu'da uzlaşı ikliminin bozulabileceği endişeleriyle karışık seyrediyor.

Analistler, bugün başlayacak NATO Zirvesi'nden gelecek haber akışının piyasaların yönü üzerinde belirleyici olabileceğini belirtti.

Yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise ABD'de dış ticaret dengesinin takip edileceğini ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Altının ons fiyatı 4 bin 134 dolar

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1420, sterlin/dolar paritesi 1,3380 ve dolar/yen paritesi 161,9 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 46,8400 liradan, avro 53,5430 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,8 azalışla 4 bin 134 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 1,1 yükselişle 72,9 dolardan işlem görüyor.

HSBC, işini basitleştirme ve ölçek dışı olduğu pazarlardan çıkmayı amaçlayan küresel çabası kapsamında Türkiye'deki perakende ve kurumsal bankacılık işinin gözden geçirilmesine başladığını açıkladı.

İngiliz merkezli banka tarafından yapılan açıklamada, söz konusu incelemenin yatırım bankacılığı gibi toptan satış bankacılığı faaliyetlerini kapsamadığı belirtildi.

Daha önce basında çıkan haberlerde, hâlihazırda DenizBank'ın sahibi olan Dubai merkezli Emirates NBD'nin, Türkiye'deki varlığını genişletmek amacıyla HSBC'nin Türkiye birimini satın almak için erken aşamada görüşmelerde bulunduğu yer almıştı.

Vergi öncesi dönem karı (zararı) ile net satışlar arasındaki ilişkiyi gösteren satış karlılığı göstergesinde madencilik ve taş ocakçılığı sektörünü yüzde 25 ile tütün ürünleri imalatı, yüzde 16,5 ile temel eczacılık ürünleri ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı izledi. İçeceklerin imalatı yüzde 15,4, fabrikasyon metal ürünleri imalatı ise yüzde 11,2 satış karlılığı elde etti.

Böylece, madencilik ve taş ocakçılığı sektörü yüzde 27,2'lik satış karlılığıyla, yüzde 3,4 seviyesindeki İSO 500 ortalamasını yaklaşık 8 kat aşarak listenin zirvesinde yer aldı.

Altın fiyatları geçen yıl yatırımcısına yüzde 64,2 getiri sağlayarak 1979'dan bu yana en yüksek yıllık kazancını kaydetti. Yıla 2 bin 623 dolardan başlayan ons altın, yıl boyunca peş peşe rekorlar kırarak aralıkta 4 bin 549,94 dolara kadar yükseldi ve yılı 4 bin 313 dolardan tamamladı.

Uzmanlar, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirim süreci, merkez bankalarının güçlü altın alımları, jeopolitik riskler ve yatırımcıların güvenli liman talebinin geçen yıl altın fiyatlarındaki yükselişi desteklediğine işaret ederken, bu süreçte yükselen altın fiyatlarının altın üreticilerinin gelir ve karlılıklarını da önemli ölçüde artırdığı değerlendiriliyor.

Altın fiyatlarındaki düzeltme yakından izleniyor

Öte yandan, altın fiyatlarında bu yıl görülen geri çekilme, 2025'teki yüksek karlılık oranlarının korunmasını zorlaştırabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.

Altının ons fiyatı 2026'ya 4 bin 313 dolardan başladıktan sonra ocakta 5 bin 600 doları test ederek rekor kırdı. Ocak ve şubatta çift haneli yükselişler kaydeden altın, yılın ilk aylarında güçlü performans sergiledi.

Marttan itibaren altın fiyatlarında düzeltme hareketleri yaşanırken, ons altın yılın ilk yarısını yüzde 7,1 kayıpla tamamladı.

Bu durum, geçen yıl rekor karlılık elde eden madencilik sektörünün performansına ilişkin soru işaretlerini artırırken, sektör temsilcileri finansal performansın yalnızca emtia fiyatlarına bağlı olmadığını, operasyonel verimlilik, maliyet yönetimi ve teknolojik yatırımların da şirket sonuçlarında belirleyici rol oynadığını belirtiyor.

Altın Fiyatlarındaki Yükseliş Madencilik Sektörünü Zirveye Taşıdı

Sektör temsilcileri, jeopolitik riskler, merkez bankalarının yoğun alımları ve reel faiz beklentileriyle 2025 yılında altın fiyatlarında yaşanan tarihi yükselişin yerli üreticilerin kar marjlarını doğrudan yukarı çektiğini belirtti. Bu rüzgarla birlikte madencilik sektörü, yüzde 27,2'lik net satış karlılığı yakalayarak İSO 500'ün en karlı sektörü konumuna yükseldi. Temsilciler, bu kalıcı başarının arkasında yalnızca emtia fiyatlarındaki artışın değil, aynı zamanda son yıllarda kararlılıkla uygulanan verimlilik odaklı yatırımların ve güçlü maliyet disiplininin de büyük payı olduğunu vurguladı.

Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren halka açık madencilik şirketlerinin hisse performansları incelendiğinde, sektör genelinde yılbaşından bu yana sağlanan ortalama getiri yüzde 20,31 seviyesinde gerçekleşirken, hisselerin son bir yıllık ortalama getirisi ise yüzde 71,26 gibi bir performans sergiliyor.

Borsa İstanbul'da Madencilik Sektörü Hisse Getirileri

Getiri tarafında yaşanan bu hareketliliğin ardından sektör ortalamalarındaki temel finansal rasyolara bakıldığında; madencilik şirketlerinin ortalama aktif karlılığı yüzde 0,78, ortalama özsermaye karlılığı yüzde 2,37 ve ortalama borç kaynak oranı yüzde 21,38 seviyesinde dengeleniyor.

Madencilik şirketlerinin borçlanma ve karlılık tarafındaki verileri, firmalar arasında keskin farklar olduğunu gösteriyor. Sektördeki çoğu şirket yüzde 11 ila 17 arasında muhafazakar bir borç kaynak oranı tercih ederken, CVKMD yüzde 58,54 borç kaynak oranıyla sektör ortalamasının çok üzerinde bir borçlulukla öne çıkıyor.

Karlılık tarafında ise varlıklarını ve özsermayesini en verimli kullanan şirket, yüzde 10,22 aktif ve yüzde 11,64 özsermaye karlılığı ile TRALT oluyor. Onu benzer rasyolarla TRMET ve TRENJ takip ediyor. Madalyonun diğer yüzünde ise PRKME yüzde -6,67 aktif ve yüzde -7,63 özsermaye karlılığıyla dönemi en düşük verimlilikle kapatan şirket olarak dikkat çekiyor. Negatif karlılık yaşayan PRKME, VSNMD ve RUZYE gibi şirketlerin ortak noktası ise borç kaynak oranlarını yüzde 11-15 aralığında düşük tutmaları oluyor. Sektörün en az borçlanan firması ise yüzde 11,18 borç kaynak oranıyla RUZYE olarak kaydediliyor.

Madencilik Şirketleri Karlılık ve Borç Kaynak Oranları

Vergi öncesi dönem karı (zararı) ile net satışlar arasındaki ilişkiyi gösteren satış karlılığı göstergesinde madencilik ve taş ocakçılığı sektörünü yüzde 25 ile tütün ürünleri imalatı, yüzde 16,5 ile temel eczacılık ürünleri ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı izledi. İçeceklerin imalatı yüzde 15,4, fabrikasyon metal ürünleri imalatı ise yüzde 11,2 satış karlılığı elde etti.

Böylece, madencilik ve taş ocakçılığı sektörü yüzde 27,2'lik satış karlılığıyla, yüzde 3,4 seviyesindeki İSO 500 ortalamasını yaklaşık 8 kat aşarak listenin zirvesinde yer aldı.

Altın fiyatları geçen yıl yatırımcısına yüzde 64,2 getiri sağlayarak 1979'dan bu yana en yüksek yıllık kazancını kaydetti. Yıla 2 bin 623 dolardan başlayan ons altın, yıl boyunca peş peşe rekorlar kırarak aralıkta 4 bin 549,94 dolara kadar yükseldi ve yılı 4 bin 313 dolardan tamamladı.

Uzmanlar, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirim süreci, merkez bankalarının güçlü altın alımları, jeopolitik riskler ve yatırımcıların güvenli liman talebinin geçen yıl altın fiyatlarındaki yükselişi desteklediğine işaret ederken, bu süreçte yükselen altın fiyatlarının altın üreticilerinin gelir ve karlılıklarını da önemli ölçüde artırdığı değerlendiriliyor.

Altın fiyatlarındaki düzeltme yakından izleniyor

Öte yandan, altın fiyatlarında bu yıl görülen geri çekilme, 2025'teki yüksek karlılık oranlarının korunmasını zorlaştırabilecek unsurlar arasında gösteriliyor.

Altının ons fiyatı 2026'ya 4 bin 313 dolardan başladıktan sonra ocakta 5 bin 600 doları test ederek rekor kırdı. Ocak ve şubatta çift haneli yükselişler kaydeden altın, yılın ilk aylarında güçlü performans sergiledi.

Marttan itibaren altın fiyatlarında düzeltme hareketleri yaşanırken, ons altın yılın ilk yarısını yüzde 7,1 kayıpla tamamladı.

Bu durum, geçen yıl rekor karlılık elde eden madencilik sektörünün performansına ilişkin soru işaretlerini artırırken, sektör temsilcileri finansal performansın yalnızca emtia fiyatlarına bağlı olmadığını, operasyonel verimlilik, maliyet yönetimi ve teknolojik yatırımların da şirket sonuçlarında belirleyici rol oynadığını belirtiyor.

Altın Fiyatlarındaki Yükseliş Madencilik Sektörünü Zirveye Taşıdı

Sektör temsilcileri, jeopolitik riskler, merkez bankalarının yoğun alımları ve reel faiz beklentileriyle 2025 yılında altın fiyatlarında yaşanan tarihi yükselişin yerli üreticilerin kar marjlarını doğrudan yukarı çektiğini belirtti. Bu rüzgarla birlikte madencilik sektörü, yüzde 27,2'lik net satış karlılığı yakalayarak İSO 500'ün en karlı sektörü konumuna yükseldi. Temsilciler, bu kalıcı başarının arkasında yalnızca emtia fiyatlarındaki artışın değil, aynı zamanda son yıllarda kararlılıkla uygulanan verimlilik odaklı yatırımların ve güçlü maliyet disiplininin de büyük payı olduğunu vurguladı.

Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren halka açık madencilik şirketlerinin hisse performansları incelendiğinde, sektör genelinde yılbaşından bu yana sağlanan ortalama getiri yüzde 20,31 seviyesinde gerçekleşirken, hisselerin son bir yıllık ortalama getirisi ise yüzde 71,26 gibi bir performans sergiliyor.

Borsa İstanbul'da Madencilik Sektörü Hisse Getirileri

Getiri tarafında yaşanan bu hareketliliğin ardından sektör ortalamalarındaki temel finansal rasyolara bakıldığında; madencilik şirketlerinin ortalama aktif karlılığı yüzde 0,78, ortalama özsermaye karlılığı yüzde 2,37 ve ortalama borç kaynak oranı yüzde 21,38 seviyesinde dengeleniyor.

Madencilik şirketlerinin borçlanma ve karlılık tarafındaki verileri, firmalar arasında keskin farklar olduğunu gösteriyor. Sektördeki çoğu şirket yüzde 11 ila 17 arasında muhafazakar bir borç kaynak oranı tercih ederken, CVKMD yüzde 58,54 borç kaynak oranıyla sektör ortalamasının çok üzerinde bir borçlulukla öne çıkıyor.

Karlılık tarafında ise varlıklarını ve özsermayesini en verimli kullanan şirket, yüzde 10,22 aktif ve yüzde 11,64 özsermaye karlılığı ile TRALT oluyor. Onu benzer rasyolarla TRMET ve TRENJ takip ediyor. Madalyonun diğer yüzünde ise PRKME yüzde -6,67 aktif ve yüzde -7,63 özsermaye karlılığıyla dönemi en düşük verimlilikle kapatan şirket olarak dikkat çekiyor. Negatif karlılık yaşayan PRKME, VSNMD ve RUZYE gibi şirketlerin ortak noktası ise borç kaynak oranlarını yüzde 11-15 aralığında düşük tutmaları oluyor. Sektörün en az borçlanan firması ise yüzde 11,18 borç kaynak oranıyla RUZYE olarak kaydediliyor.

Madencilik Şirketleri Karlılık ve Borç Kaynak Oranları

Duyuruya göre üyeler Platform'a olan nakit borç ve alacak durumlarını ayrı ayrı olarak hem Fon Dağıtıcı Kurum vasfı ile ilettiği talimatlar hem de operatörü olduğu fonlar bazında takip edebilecek.

Üyenin yatırımcıları adına Tefas'a ilettiği fon alış talimatları ilgili üyenin fon dağıtıcı kurum olarak nakit borç yükümlülüğünü gösterecek, üyenin operatörlüğünü yaptığı fonlara gelen satış talimatları ise fon bazında raporlanarak üyenin operatör olarak nakit borç yükümlülüğünü gösterecek.

Ayrıca fon alım talimatları için Tefas'ta uygulanan mevcut işlem ve fonlama limiti ile teminat bulundurma yükümlülüğü ve bu kapsamda otomatik kullandırılan kredi uygulaması kaldırılırken, bunun yerine Tefas limiti ve teminat bulundurma oranı uygulamasına geçildi.

Fon payı alım talimatlarının sisteme kabulünde Tefas limitine kadar %25 olarak uygulanacak teminat bulundurma oranına, Tefas limiti üzerinde ise talimatın tamamına karşılık gelecek şekilde teminat aranması uygulamasına geçildi

MUFG, euro bölgesinin dayanıklılığının euro/dolar paritesi üzerindeki düşüş baskısını sınırlayacağını ve paritenin aralığın üst bandına doğru toparlanacağını öngördü. Euro/dolar, geçen yıl boyunca geçerli olan 1.1400-1.1800 aralığının alt sınırını test ediyor.

MUFG'nin raporuna göre euro, enerji şokunun yatırımcı güveni üzerindeki etkisi ve ECB'nin faiz artırım beklentilerindeki azalma nedeniyle satış baskısı yaşadı. Euro bölgesi ekonomik verileri, çatışmanın ilk iki üç ayında beklentilerin belirgin şekilde altında kaldı.

Bileşik iş güveni endeksi, Mayıs ayındaki 48.5 düşük seviyesinden Haziran'da 50.0 seviyesine yükseldi. Bu seviye, ABD-İran çatışması öncesi Şubat ayında görülen 52.0 seviyesinin altında kaldı.

Fransa ve İspanya'dan gelen sanayi üretimi verileri beklentilerin üzerinde geldi. Nisan verilerine yönelik yukarı yönlü revizyonlarla birlikte euro bölgesi ikinci çeyrek büyüme tahmini önceki durgunluk beklentisinden %0.25 seviyesine yükseltildi.

Enerji şokunun beklenenden hızlı çözülmesinin yatırımcı güvenini artırması bekleniyor. Baş Ekonomist Philip Lane dahil yetkililer, Eylül ayında 25 baz puanlık son bir faiz artırımının hâlâ masada olduğunu belirtti.

Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, transatlantik savunma üretimi ile yatırımlarının ele alınacağı Savunma Sanayii Forumu ile başladı. Forumda konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, müttefik ülkelerin Airbus'tan temin edeceği 12 adet A400 tipi uçakla ittifakın hava taşımacılığı kapasitesinin güçlendirileceğini açıkladı.