Kısaca emeklilikte ihtiyaç duyulan para, kişinin yaşam standardına bağlı olarak değişmekle birlikte, genel kural emeklilikte çalışırkenki gelirin yaklaşık yüzde 70 ila 80'ine denk bir aylık gelire sahip olmaktır. Bu yazıda Türkiye'deki güncel emekli maaşı tablosunu, rahat bir emeklilik için gereken aylık geliri ve bu gelire ulaşmak için ne yapılması gerektiğini somut rakamlarla anlatacağız.

Türkiye'de Emekli Maaşı Ne Kadar?

Plana başlamadan önce, bugünkü tabloyu net görmek gerekiyor. Çünkü pek çok kişi, emekli olduğunda maaşının devam edeceğini sanır. Oysa gerçek farklı.

2026 yılı itibarıyla Türkiye'de ortalama emekli aylığı yaklaşık 18.500 TL seviyesinde. En düşük emekli maaşı ise Ocak 2026'da 20.000 TL'ye yükseltildi. Bu rakamları bir referans noktasıyla karşılaştıralım. Türkiye'de 2026 net asgari ücret 28.075 TL. Yani ortalama bir emekli, asgari ücretin altında bir gelirle yaşamaya çalışıyor. Dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 2026'da yaklaşık 28.000 TL, yoksulluk sınırı ise 98.000 TL civarında. Bu tablo, ortalama emekli maaşının bugünün yaşam koşullarında ne kadar yetersiz kalabildiğini gösteriyor.

İşte bu yüzden emeklilik planlaması, lüks değil, gereklilik. Çünkü sadece devlet maaşına güvenmek, çoğu kişi için yaşam standardında ciddi bir düşüş anlamına geliyor.

Maaş Neden Emeklilikte Düşüyor?

Burada anlaşılması gereken kritik bir kavram var. Aylık bağlama oranı. Bu kavram, emeklilikteki gelirinizi doğrudan belirliyor ve çoğu kişi bunu emekli olana kadar fark etmiyor.

Aylık bağlama oranı, basitçe, emekli maaşınızın çalışırkenki ortalama maaşınıza oranı. Geçmişte bu oran çok yüksekti, yüzde 70'lerin üzerindeydi. Yani çalışırken 100 lira kazanan biri, emeklilikte 70 lira civarında alıyordu. Ancak yıllar içinde yapılan düzenlemelerle bu oran kademeli olarak düşürüldü ve bugün pek çok kişi için yüzde 50'nin, hatta bazı durumlarda yüzde 30 ve 40'ların seviyesine kadar geriledi.

Bunun anlamı şu. Çalışırken iyi bir maaş alıyor olsanız bile, emekli olduğunuzda elinize geçen para, o maaşın yarısı ya da daha azı olabilir. İşte emeklilikteki gelir farkının temel sebebi bu. Ve bu açığı kapatmanın tek yolu, devlet maaşının ötesinde kendi birikiminizi oluşturmak.

Yatırıma yeni başlayanlar için temel kavramları daha önce ele almıştık. Yatırım Fonu Nedir, Nasıl Alınır? 2026 Rehberi

Rahat Bir Emeklilik İçin Aylık Ne Kadar Gerekir?

Şimdi asıl soruya gelelim. Rahat bir emeklilik için aylık ne kadar gelir gerekiyor? Bunun için finans dünyasında sık kullanılan bir kural var.

Bu kurala göre, emeklilikte rahat yaşamak için, çalışırkenki gelirinizin yaklaşık yüzde 70 ila 80'ine denk bir aylık gelire ihtiyaç duyarsınız. Mantığı şu. Emeklilikte bazı masraflarınız azalır, örneğin işe gidip gelme ya da çocuk masrafları gibi. Ama yerine yeni masraflar eklenebilir, özellikle sağlık harcamaları. O yüzden eski gelirin yaklaşık dörtte üçü, hayat standardını korumak için makul bir hedef kabul edilir.

Somut bir örnek yapalım. Diyelim ki bugün aylık 50.000 TL ile rahat bir hayat sürüyorsunuz. Bu kurala göre, emeklilikte de benzer bir yaşam için aylık yaklaşık 35.000 ila 40.000 TL gelire ihtiyacınız olur. Eğer emekli maaşınız bunun yarısını karşılıyorsa, aradaki farkı kendi birikiminizden gelen bir gelirle kapatmanız gerekir. İşte emeklilik planlamasının özü, bu açığı önceden görüp ona göre hazırlanmaktır.

Peki Bu Geliri Sağlayacak Birikim Ne Kadar?

Aylık hedef gelirinizi belirledikten sonra, sıra bu geliri sağlayacak toplam birikime geliyor. Burada da yine yol gösterici bir yaklaşım var.

Yaygın bir kural, biriktirdiğiniz ana paradan her yıl yaklaşık yüzde 4 oranında çekim yaparak, ana paraya uzun süre dokunmadan yaşayabileceğinizi söyler. Bu yaklaşımı tersten okuyalım. Eğer emeklilikte yıllık belirli bir gelire ihtiyacınız varsa, ihtiyaç duyduğunuz toplam birikim, bu yıllık gelirin yaklaşık 25 katıdır.

Örnekle somutlaştıralım. Diyelim ki emeklilikte kendi birikiminizden aylık 20.000 TL ek gelir istiyorsunuz. Bu, yıllık 240.000 TL eder. Bu geliri sürdürülebilir biçimde sağlamak için gereken toplam birikim, kabaca bu rakamın 25 katı, yani yaklaşık 6 milyon TL civarındadır. Bu rakam ilk bakışta yüksek gelebilir. Ama unutmayın, bu birikim bir gecede değil, uzun yıllara yayılarak ve doğru araçlarla değerlendirilerek oluşturulur. İşte bu yüzden erken başlamak bu kadar önemli.

Erken Başlamak Neden Bu Kadar Önemli?

Emeklilik planlamasında en güçlü araç, paradan çok zamandır. Bunun sebebi, bileşik getirinin gücüdür. Bu kavramı anlamak, planlamanın kalbini anlamak demektir.

Bileşik getiri, basitçe, kazancınızın da kazanç getirmesidir. Yani sadece yatırdığınız ana para değil, onun getirdiği kazanç da zamanla yeniden kazanç üretir. Bu etki, kısa vadede küçük görünür, ama uzun vadede kartopu gibi büyür. Bu yüzden 25 yaşında ayda küçük bir miktar biriktirmeye başlayan biri, 40 yaşında çok daha büyük miktarlar biriktirmeye başlayan birinden çoğu zaman daha yüksek bir toplama ulaşır.

Bunun pratik anlamı şu. Emeklilik için "daha çok zamanım var" diye beklemek, aslında en değerli kaynağınızı, yani zamanı harcamaktır. Ne kadar erken başlarsanız, aylık o kadar az para ayırmanız yeterli olur. Geç başlarsanız, aynı hedefe ulaşmak için çok daha fazla fedakarlık gerekir.

Türkiye'de Emeklilik İçin Hangi Araçlar Var?

Peki bu birikimi nasıl oluşturabilirsiniz? Türkiye'de emekliliğe yönelik birikim için birkaç temel yol var. Burada önemli olan, kendi risk profilinize ve hedeflerinize uygun olanı seçmek.

İlk akla gelen, Bireysel Emeklilik Sistemi yani BES. Devletin yüzde 20 katkı sağladığı bu sistem, uzun vadeli ve düzenli birikim için tasarlanmıştır. İkinci yol, yatırım fonları. TEFAS üzerinden erişilebilen, farklı risk seviyelerinde fonlarla uzun vadeli birikim yapılabilir. Üçüncü olarak, hisse senedi, altın, döviz ya da gayrimenkul gibi araçlarla kişinin kendi portföyünü oluşturması mümkündür. Bu araçların her birinin kendine göre riski ve getirisi vardır. Önemli olan, tek bir sepete yatırım yapmamak, yani çeşitlendirmektir. Hangi aracın sizin için uygun olduğuna karar verirken, bir yatırım danışmanından destek almak da faydalı olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Emeklilikte ne kadar para lazım?

Emeklilikte ihtiyaç duyulan para, yaşam standardına göre değişir. Genel kural, çalışırkenki gelirin yaklaşık yüzde 70 ila 80'ine denk bir aylık gelire sahip olmaktır. Bu geliri sağlayacak toplam birikim ise, istenen yıllık gelirin yaklaşık 25 katı olarak hesaplanır.

Türkiye'de ortalama emekli maaşı ne kadar?

2026 yılı itibarıyla Türkiye'de ortalama emekli aylığı yaklaşık 18.500 TL, en düşük emekli maaşı ise 20.000 TL seviyesindedir. Bu rakam, 2026 net asgari ücreti olan 28.075 TL'nin altında kalmaktadır.

Emekli maaşı neden çalışırkenki maaştan düşük olur?

Bunun temel nedeni aylık bağlama oranıdır. Bu oran, emekli maaşının çalışırkenki ortalama maaşa oranıdır ve yıllar içinde yüzde 70'lerden yüzde 50 ve altına düşürülmüştür. Bu yüzden emeklilikte elinize geçen gelir, çalışırkenki maaşın yarısı veya daha azı olabilir.

Emeklilik için ne zaman birikime başlamalı?

Mümkün olan en erken zamanda. Bileşik getiri etkisi sayesinde erken başlayan kişi, aylık daha az para ayırarak bile daha büyük bir birikime ulaşabilir. Geç başlamak, aynı hedef için çok daha fazla tasarruf gerektirir.

Sonuç: Emeklilik Bir Hayal Değil, Bir Plan

Emeklilik, herkesin er ya da geç ulaşacağı bir dönem. Ama o dönemin rahat mı yoksa zorlu mu geçeceği, büyük ölçüde bugün atılan adımlara bağlı. Türkiye'deki tablo net. Sadece devlet maaşına güvenmek, çoğu kişi için yaşam standardında ciddi bir düşüş anlamına geliyor.

İyi haber şu. Emeklilik, planlanabilir bir şey. Ne kadar gelire ihtiyacınız olduğunu hesaplamak, bunun için ne kadar biriktirmeniz gerektiğini görmek ve erkenden, düzenli olarak adım atmak, bu tablonun tamamını değiştirebilir. Rakamlar büyük görünebilir, ama zamana yayıldığında ve doğru araçlarla değerlendirildiğinde ulaşılabilir hale gelir.

Belki de emeklilik planlamasının asıl dersi şu. En rahat emeklilik, en çok kazanılan değil, en erken planlanan emekliliktir. Bugün atacağınız küçük bir adım, yıllar sonra rahat bir hayatın temeli olabilir.

Tüm yatırım ve birikim rehberlerini takip etmek için. Finans Gundem

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan hesaplamalar genel kurallara dayalı örneklerdir ve kişisel duruma göre değişir. Yatırım kararları öncesinde bir uzmana danışmanız önerilir.

Paylaşımda, Bakan Yardımcısı Uçarmak'ın, 187 üye ülkenin gümrük idaresi başkanları ile uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcilerinin yer aldığı DGÖ Konseyinin Brüksel'de düzenlenen 147. ve 148. Dönem Oturumları'na katıldığı bildirildi.

Toplantı kapsamında küresel ticaretin geleceği, veri odaklı gümrük yönetimi, yapay zeka, e-ticaret ve güvenli tedarik zincirleri gibi başlıca konuların değerlendirildiği belirtilen paylaşımda, örgütün çalışmalarının da üye ülkelerin görüşlerine sunulduğu aktarıldı.

Paylaşımda, Uçarmak'ın toplantıda Suudi Arabistan Zekat, Vergi ve Gümrük İdaresi Başkanı Suhail Abnami ile bir araya geldiğine işaret edilerek, şunlar kaydedildi:

'Ülkemizden körfeze açılan kara yolu transit koridorlarının geliştirilmesi, tır sisteminin etkin uygulanması ile bölgesel ve ikili ticaretin kolaylaştırılması konularında görüş alışverişinde bulunmuştur. Görüşme sonrasında, ülkelerimiz arasında yetkilendirilmiş yükümlü programlarının karşılıklı tanınmasına yönelik sürece ivme kazandıracak Ortak Eylem Planı imzalanmıştır. Toplantı süresince Bakan Yardımcımız, Azerbaycan, Bulgaristan, Macaristan, Özbekistan, Kazakistan, Maldivler, Suriye, Gürcistan, Kosova, Kırgızistan ve İran gümrük idarelerinden mevkidaşlarıyla da ikili ilişkilerimizin ele alındığı görüşmeler gerçekleştirmiştir.'

Yolcu beraberinde getirilen eşyalara ilişkin muafiyetlerin, '2009/15481' Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile düzenlendiği anımsatılan açıklamada, her bir yolcunun 1 kilogram çay, 1 kilogram çözülebilir hazır kahve, 1 kilogram kahve, 1 kilogram çikolata ve 1 kilogram şekerden mamul yiyecek gıda ürünlerini kişisel kullanım amacıyla muafen getirebildiği hatırlatıldı.

Açıklamada, yolcuların, çikolata veya şekerden mamul yiyeceğe ilişkin 2 kilogramlık haklarını, diledikleri takdirde yalnızca bu ürünlerden biri için kullanabildiğine de dikkat çekilerek transit yolcular hariç olmak üzere kişisel ve ailevi kullanıma mahsus veya hediye edilmek üzere getirilen ve ticari mahiyet arz etmeyen eşya için de muafiyet uygulandığı aktarıldı.

Her bir yolcu için toplam gerçek kıymeti 430 avroyu geçmeyen eşya, 15 yaşından küçük yolcular için ise toplam gerçek kıymeti 150 avroyu geçmeyen eşyanın vergilerden muaf olduğu belirtilen açıklamada, yolcu beraberi hediyelik eşya kapsamında tüketim amacıyla getirilen bitkisel ürünlerden taze ve kuru meyve ile sebzelerde 3 kilograma, diğer bitkisel ürünlerde de 1 kilograma kadar muafiyet uygulandığı bildirildi.

Açıklamada, bu miktarların üzerindeki bitkisel ürünlerin ticari miktar ve mahiyette kabul edilerek ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirildiği ifade edilerek, şunlar kaydedildi:

'Öte yandan, her bir yolcu için kıymeti 1500 avroyu geçmeyen ve ticari nitelik taşımayan eşya için eşyanın geldiği ülkeye göre tek ve maktu vergi uygulanmaktadır. Buna göre, Avrupa Birliği ülkelerinden doğrudan gelen eşya için yüzde 30, diğer ülkelerden gelen eşya için yüzde 60, Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli (IV) sayılı listede yer alan eşya için ise bu oranlara ilave yüzde 20 vergi uygulanmaktadır. Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla önemle belirtmek isteriz ki, yolcu beraberinde getirilen eşyalara ilişkin muafiyet hükümleri ve limitleri 2009'dan bu yana aynı şekilde uygulanmakta olup, söz konusu düzenlemelerde yakın tarihte değişiklik yapılmamıştır.'

İlk iki aydaki yüzde 15,2, marttaki yüzde 15,8, nisanda yüzde 27,4 karlar, mayısta da yüksek artış kaydetti.

Sanayi kuruluşlarının karları, yılın ilk 5 ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla da yüzde 18,8 yükseldi.

Karlılıktaki artışta, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle enerji ve ham madde fiyatlarının yükselmesiyle bu sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin cirolarındaki artışın yanı sıra yapay zeka bağlantılı endüstrilerdeki artan altyapı ve donanım talebi etkili oldu.

Çin'de sanayi şirketlerinin karları 2025'te yüzde 0,6 artarak önceki 3 yıldaki düşüşlerin ardından ilk kez artış kaydetmişti. Karlar, 2022'de yüzde 4, 2023'te yüzde 2,3 ve 2024'te yüzde 3,3 azalmıştı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, kıyı gözetleme tesislerini hedef aldığı belirtilen saldırıların hem uluslararası hukuka hem de iki ülke arasında 18 Haziran 2026 tarihinde imzalanan 'Dayatılan Savaşın Sona Erdirilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı'na aykırı olduğu savunuldu. Açıklamada, söz konusu operasyonların Birleşmiş Milletler Şartı'nın güç kullanımını yasaklayan hükümlerini açık şekilde ihlal ettiği öne sürüldü.

Tahran yönetimi, ABD'nin gerçekleştirdiği saldırıların mutabakatın ilk maddesini ihlal ettiğini belirterek Washington'u anlaşmaya bağlı kalmaya çağırdı.

Teknoloji, savunma, finans ve altyapı sektörlerinde yoğunlaşan iş hacmi, piyasalardaki kurumsal hareketliliği artırdı.

Haftalık bazda öne çıkan kurumsal gelişmeler ve imzalanan sözleşmeler şu şekilde gerçekleşti:

Teknoloji ve Yazılım Sektöründe Yapay Zekâ ve Siber Güvenlik Atılımı

• ARDYZ (Ard Grup Bilişim): 26 Haziran 2026 tarihinde HAVELSAN Hava Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile NVIDIA yapay zekâ hızlandırıcı teknolojileri ve DELL kurumsal çözümleri kapsamında yapay zekâ altyapı sistemlerinin kurulumu ve tedarikine yönelik 706 bin 800 Amerikan Doları (32 milyon 876 bin 24 lira 52 kuruş) tutarında sözleşme imzaladı. Şirket ayrıca, 24 Haziran 2026 tarihinde özel bir şirket ile 321 bin 600 Amerikan Doları (14 milyon 946 bin 714 Türk Lirası) değerinde siber güvenlik ürünleri satışı gerçekleştirdi.

• LINK (Link Bilgisayar): 24 Haziran 2026 tarihinde Eskişehir Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü tarafından düzenlenen 'Eskişehir Merkez ve İlçeleri ÇGKS ve KGYS Montajlı Mal Alımı İşi' ihalesini 13 milyon 621 bin 371 Türk Lirası 60 kuruş bedelle üstlendi.

Savunma Sanayii ve Ağır Sanayide Yüksek Hacimli Siparişler

• MEGMT (Mega Metal): 25 Haziran 2026 tarihinde Avrupa merkezli uluslararası bir müşterisinden 10 milyon Amerikan Doları (464 milyon 935 bin Türk Lirası) tutarında 650 tonluk sipariş aldı.

• FORTE (Forte Bilgi İşlem): 25 Haziran 2026 tarihinde yurt içi bir savunma sanayii şirketi ile 4 milyon 200 bin Amerikan Doları (195 milyon 272 bin 700 Türk Lirası) tutarında bir sözleşmeye imza attı.

• HATSN (Hatsan Gemi): 23 Haziran 2026 tarihinde yurt dışında yerleşik bir firma ile 3 milyon 343 bin 600 Amerikan Doları (155 milyon 117 bin 963 Türk Lirası) değerinde gemi tamir, bakım ve onarım sözleşmesi imzaladı.

• SDTTR (SDT Uzay ve Savunma): 22 Haziran 2026 tarihinde yurt içi bir müşterisinden savunma sistemleri alanında 1 milyon 65 bin 866 Amerikan Doları (49 milyon 408 bin 964 Türk Lirası 54 kuruş) tutarında yeni bir sipariş temin etti.

Finans, Altyapı ve Sağlık İhalelerinde Yüksek İş Hacmi

• DENVA (Deniz Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı): Akbank T.A.Ş. tarafından satışa çıkarılan 8 adet portföyden 1 adet perakende nitelikli portföy ihalesini 407 milyon 700 bin Türk Lirası bedelle kazandı.

• BRKVY (Birikim Varlık Yönetim): 24 Haziran 2026 tarihinde Denizbank A.Ş. tarafından gerçekleştirilen tahsili gecikmiş alacak satışında, satışa çıkarılan 1 bireysel nitelikli portföyün ihalesini 204 milyon 900 bin Türk Lirası bedelle bünyesine kattı.

• TCKRC (Tezkim Tarımsal Kimya): 22 Haziran 2026 tarihinde Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından açılan 'Devlet ve İl Yollarının Muhtelif Kesimlerinde Çelik Otokorkuluk Yapılması Yapım İşi' ihalesini 197 milyon 332 bin 775 Türk Lirası teklif vererek üstlendi.

• MEDTR (Medisera Tıbbi Malzeme): 26 Haziran 2026 tarihinde Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen '4 Kalem Sarf Karşılığı Cihaz Alımı' konulu ihaleyi 16 milyon 250 bin Türk Lirası bedelle kazandı.

AA muhabirinin İstanbul İl Tarım Müdürlüğünden edindiği bilgiye göre, İstanbul'da topraksız tarım ve modern örtü altı üretim uygulamaları 2010'lu yıllardan itibaren yaygınlaşmaya başlarken özellikle hidroponik sistemler, modern sera yatırımları ve kontrollü üretim teknikleri ise son 15 yılda önemli gelişme gösterdi.

Tam kontrollü kapalı alan yetiştiriciliği ve topraksız tarım uygulamaları özellikle 2020 yılından sonra hız kazanırken İstanbul'daki topraksız tarım işletme sayısı 29 oldu.

Üretimler Çatalca, Pendik, Beykoz, Büyükçekmece, Sarıyer, Çekmeköy, Silivri, Ataşehir ve Kağıthane ilçelerinde yapılırken Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi'ne (KOBÜKS) kayıtlı topraksız tarım işletmelerinde 189,5 dekarlık alanda domates, biber, çilek ve mantar gibi ürünlerde yıllık 950 bin 712 kilogram; marul, kıvırcık, maydanoz ve roka gibi yeşil yapraklı ürünlerde ise 5 milyon 897 bin 25 adet ürün elde ediliyor.

Son yıllarda hem özel sektör yatırımları hem de kamu kurumlarının yürüttüğü AR-GE çalışmaları sayesinde bu alana olan ilgi artarken özellikle yapraklı sebzeler, aromatik bitkiler ve yüksek katma değerli ürünlerde topraksız tarım uygulamaları yaygınlaşıyor.

Kent içinde veya kente yakın noktalarda kullanılan bu üretim modeli, İstanbul'un artan gıda ihtiyacının karşılanmasında alternatif bir yöntem olarak öne çıkıyor.

'Geleneksel üretime göre çok daha yüksek verimlilik sağlıyor'

Topraksız tarımın yaygınlaşmasının arkasında iklim değişikliği, kuraklık, kentleşme ve teknolojik gelişmeler gibi birçok faktör bulunuyor. İklim değişikliğine bağlı olarak sıcaklık artışları, düzensiz yağışlar, kurak dönemlerin uzaması ve aşırı hava olayları tarımsal üretimi daha riskli hale getiriyor. Üreticiler de bu riskleri azaltmak için kontrollü üretim sistemlerine yöneliyor.

Son yıllarda artan kuraklık ise özellikle su kaynaklarının korunmasını zorunlu hale getirirken topraksız tarım sistemlerinde suyun kontrollü ve geri dönüşümlü kullanılması, geleneksel üretime göre çok daha yüksek verimlilik sağlıyor.

Kentleşme açısından bakıldığında ise İstanbul gibi büyük şehirlerde tarım arazilerinin azalması ve arazi maliyetlerinin yükselmesi, daha küçük alanlarda daha fazla üretim yapılabilen sistemleri öne çıkarıyor.

Ayrıca üretimin tüketim merkezlerine yakın yapılabilmesi lojistik maliyetlerini düşürürken ürün kayıplarını azaltıyor ve tüketiciye daha taze ürün ulaştırılmasını da sağlıyor.

'Tarım ve Orman Bakanlığı önemli destek mekanizmaları sunuyor'

Tarım ve Orman Bakanlığı, topraksız tarım ve kontrollü ortam üretim sistemlerine yönelik yatırımları çeşitli destek programları kapsamında teşvik ederken bu kapsamda Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP), Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından yürütülen IPARD Programı ve düşük faizli yatırım kredileri önemli destek mekanizmaları arasında yer alıyor.

Modern sera yatırımları, topraksız tarım sistemleri, otomasyon uygulamaları, iklimlendirme sistemleri, sulama-gübreleme üniteleri ve yenilenebilir enerji entegrasyonları belirli şartlar dahilinde desteklenirken üreticilerin bu desteklerden yararlanabilmesi için ilgili kayıt sistemlerine dahil olması, teknik ve mali yeterlilik şartlarını sağlaması ve başvuru dönemlerinde gerekli belgeleri eksiksiz olarak sunması gerekiyor.

Genç girişimciler ve kadın üreticiler birçok destek programında öncelikli gruplar arasında yer alırken Kırsal Kalkınma ve IPARD desteklerinde genç ve kadın yatırımcılara ilave puan avantajları sağlanabiliyor.

Girişimcilik eğitimleri, proje hazırlama desteği, danışmanlık hizmetleri ve finansmana erişim imkanlarıyla bu grupların tarımsal yatırımlara katılımı teşvik edilirken kadın üreticilerin de bu alandaki yatırımlarının artması hem kırsal kalkınma hem de tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından önem taşıyor.

İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 2022 yılı aralık ayında hizmete açılan İstanbul Kapalı Dikey Tarım Uygulama ve Araştırma Merkezi, Türkiye'de kamu eliyle kurulan öncü merkezlerden biri olurken Merkez, yerin yaklaşık 30 metre altında bulunan 700 metrekarelik bir alanda faaliyet gösteriyor ve bunun 320 metrekarelik kısmında dört katlı hidroponik üretim sistemi kullanılıyor.

Merkezde marul, fesleğen ve benzeri yapraklı sebzeler başta olmak üzere çeşitli bitkilerin üretimi gerçekleştirilirken üretim alanında sıcaklık, nem, karbondioksit seviyesi, ışık yoğunluğu, pH ve besin çözeltisi değerleri tam otomasyon sistemiyle kontrol ediliyor ve bu sayede iklim koşullarından bağımsız olarak yılın 365 günü üretim yapılıyor.

'Topraksız üretim sistemlerinde yılda 6 ila 12 hasat yapılabilmesi mümkün oluyor'

Merkezde geleneksel üretim yöntemlerine göre yüzde 95 ila 99 oranında su tasarrufu sağlanırken aynı zamanda birim alandan çok daha yüksek verim elde edilebiliyor.

Topraksız tarımda bitkinin ihtiyaç duyduğu su, besin elementi ve oksijen kontrollü şekilde verildiği için büyüme daha hızlı ve dengeli gerçekleştirilirken bitki stresinin azalması sayesinde ürün kayıpları düşüyor ve kalite standardı yükseliyor.

Geleneksel üretimde yılda bir veya iki hasat alınabilen bazı ürünlerde, topraksız üretim sistemlerinde yılda 6 ila 12 hasat yapılabilmesi mümkün oluyor ve bu durum birim alandan elde edilen üretim miktarını önemli ölçüde artırıyor. Ayrıca yıl boyunca kesintisiz üretim yapılabilmesi, üreticilerin pazara düzenli ürün sunmasına ve gelirlerini daha planlı yönetmesine katkı sağlıyor.

Topraksız tarımın en önemli avantajlarından biri de toprak kaynaklı birçok hastalık ve zararlının büyük ölçüde kontrol altına alınabilmesi olurken bu durum hem ürün kayıplarını azaltıyor hem de daha sağlıklı ve kaliteli ürün elde edilmesini sağlıyor.

Kontrollü üretim ortamı sayesinde sıcaklık, nem, ışık ve besin dengesi sürekli takip edilebildiğinden ürünlerde kalite standardı yükselirken üretici her hasatta benzer kaliteye sahip ürün elde edebiliyor.

Topraksız tarımın bir diğer önemli avantajı ise yılın 12 ayı üretim yapılabilmesi olurken üretimde mevsimsel dalgalanmaların etkisi azaltılıp üretim planlaması daha kolay hale geliyor. Ayrıca gübre kullanımının kontrollü yapılması sayesinde geleneksel üretime göre önemli ölçüde tasarruf sağlanabiliyor.

'İstanbul'da gelecekte bu teknolojilerin daha fazla yer alacağı öngörülüyor'

İstanbul gibi nüfusu yoğun, tarım arazileri üzerinde imar baskısının yüksek olduğu şehirlerde dikey tarım önemli bir fırsat sunarken bu sistemler sayesinde depo, atıl durumdaki yapılar, kapalı alanlar ve teknolojik üretim tesisleri tarımsal üretime kazandırılabiliyor.

Topraksız tarımın üretiminde sınırlı alanlarda yüksek verim elde edilmesi mümkün olurken üretimin tüketim merkezlerine yakın yapılması sayesinde nakliye maliyetleri azalıp ürün kayıpları düşüyor ve karbon salımı azaltılabiliyor. Bu durum da aynı zamanda kentin gıda arz güvenliğinin güçlenmesine katkı sağlanıyor.

Dikey tarımın geleneksel tarımın yerine geçen bir modelden ziyade, özellikle yapraklı sebzeler, aromatik bitkiler ve yüksek katma değerli ürünlerde mevcut üretimi tamamlayan yenilikçi bir yöntem olarak değerlendirilmesi belirtilirken İstanbul'un gelecekteki sürdürülebilir gıda sistemlerinde bu teknolojilerin daha fazla yer alacağı öngörülüyor.

Piyasanın en büyük kripto varlığı olan Bitcoin (BTC), hafta içinde zaman zaman toparlanma sinyalleri verse de kritik destek ve direnç seviyeleri arasında sıkışık bir seyir izledi. Haftanın başında 64-65 bin dolar bandına doğru yükseliş denemeleri görülürken, hafta ilerledikçe satış baskısının yeniden güçlenmesiyle fiyat 60 bin dolar seviyesine kadar geriledi. Türev piyasalardaki işlem verileri ise yatırımcıların yükseliş hareketine temkinli yaklaştığını ortaya koydu. Opsiyon piyasasında aşağı yönlü korunma talebinin yüksek kalması ve vadeli işlemlerdeki pozisyonlanma, kısa vadede piyasa güveninin henüz tam olarak oluşmadığına işaret etti.

Ethereum (ETH) da Bitcoin'e paralel bir performans sergiledi. Haftanın ilk günlerinde risk iştahındaki toparlanmayla birlikte değer kazanan Ethereum, ilerleyen günlerde yeniden satış baskısıyla karşılaştı. Piyasadaki genel belirsizlik ve faiz beklentileri, Ethereum'un da kalıcı bir yükseliş ivmesi yakalamasını engelledi. Buna rağmen analistler, Ethereum ekosistemindeki teknik gelişmelerin ve staking altyapısındaki ilerlemelerin uzun vadeli görünümü desteklemeyi sürdürdüğünü değerlendiriyor.

Hafta boyunca yatırımcıların odağında yalnızca fiyat hareketleri değil, makroekonomik gelişmeler de yer aldı. Fed'in faiz indirimlerinden uzak durabileceğine yönelik beklentiler, yüksek faiz ortamının riskli varlıklar üzerindeki baskısını artırırken; küresel piyasalardaki riskten kaçış eğilimi kripto para piyasasına da yansıdı. Buna karşın jeopolitik tansiyonun dönem dönem düşmesi, Bitcoin ve büyük altcoinlerde kısa süreli tepki alımlarını beraberinde getirdi.

Uzmanlar, kısa vadede kripto piyasasında yönün büyük ölçüde makroekonomik veri akışı, merkez bankalarının para politikaları ve kurumsal yatırımcıların fon hareketleri tarafından belirlenmeye devam edeceğini ifade ediyor. Özellikle Bitcoin ETF'lerindeki para giriş-çıkışları ile türev piyasalardaki pozisyonlanmanın önümüzdeki haftalarda fiyatlamalar üzerinde belirleyici olmaya devam etmesi bekleniyor. Genel görünüm ise piyasanın toparlanma denemelerine rağmen temkinli ve yüksek volatilitenin sürdüğü bir döneme işaret ediyor.

Yeni serinin 'amiral gemisi' modelinin 'Sol' olduğu belirtilen açıklamada, 'Terra'nın günlük kullanıma yönelik dengeli bir model, 'Luna'nın ise hızlı ve uygun maliyetli bir model olduğu aktarıldı.

Açıklamada, 'Sol' modelinin bugüne kadarki en güçlü güvenlik altyapısıyla kullanıma sunulacağı, daha yüksek riskli faaliyetlere, hassas siber güvenlik taleplerine ve tekrarlanan kötüye kullanıma karşı korumaların güçlendirildiği kaydedildi.

Üç yeni modelin gelecek haftalarda genel kullanıma sunulmasının planlandığı belirtilen açıklamada, 'ABD hükümetiyle devam eden temaslarımız kapsamında, bugünkü duyurudan önce planlarımızı ve modellerin kabiliyetlerini önceden paylaştık. Onların talebi üzerine, modelleri daha geniş çapta kullanıma sunmadan önce, katılım bilgisi hükümetle de paylaşılan küçük bir grup güvenilir ortakla sınırlı bir ön izleme süreci başlatıyoruz.' ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, ön izleme sürecinde, daha geniş erişime hazırlanırken testlerin sürdürüleceği ve iş ortaklarıyla yakın koordinasyon içinde çalışmaya devam edileceği aktarıldı.

Bu tür bir hükümet erişim sürecinin uzun vadede standart uygulama haline gelmemesi gerektiği belirtilen açıklamada, bu durumun ihtiyaç duyan kullanıcıların, geliştiricilerin, işletmelerin, siber savunmacıların ve küresel iş ortaklarının en iyi araçlara erişimini engellediği vurgulandı.

Rutte, 7-8 Temmuz'da gerçekleştirilecek Ankara Zirvesi öncesinde Washington ziyareti kapsamında Atlantik Konseyi'nde yaptığı konuşmada, zirvenin İttifak'ın caydırıcılığını, dayanışmasını ve savunma kapasitesini ortaya koyacağını ifade etti.

NATO'nun tüm müttefiklerini ve topraklarının her karışını savunmaya hazır olduğunu göstereceğini belirten Rutte, zirveye ilişkin en büyük beklentisinin savunma yatırımlarında tarihi bir dönüşüm yaşanması olduğunu dile getirdi.

Lahey Zirvesi'nde, 2035'e kadar gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 5'inin savunmaya ayrılması yönünde tarihi bir karar alındığını hatırlatan Rutte, Estonya, Letonya, Litvanya ve Polonya'nın bu hedefin de üzerine çıktığını söyledi. Rutte, Almanya'nın ise savunma harcamalarını 2029'a kadar iki katına çıkarma yolunda ilerlediğini aktardı.

Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın 2016-2026 döneminde savunma için ilave 1,2 trilyon dolar ayırdığını belirten Rutte, 2025'te savunma yatırımlarının yaklaşık yüzde 20 arttığını kaydetti. Rutte, 'Bu, dönüştürücü bir gelişmedir' dedi.

Savunma harcamalarındaki bu değişimin 10 yıl önce hayal dahi edilemeyeceğini vurgulayan Rutte, dönüşümde tehdit ortamının etkili olduğunu, ABD Başkanı Donald Trump'ın liderliğinin de belirleyici rol oynadığını ifade etti.

Rutte, Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın savunma harcamalarında ABD ile arasındaki farkı kapatma sürecine girdiğine dikkat çekti. Müttefiklerin NATO komuta yapısında daha fazla sorumluluk üstlendiğini belirten Rutte, doğu kanadı, Baltık bölgesi ve Arktik'teki caydırıcılık faaliyetlerine daha fazla katkı sağladıklarını ve Ukrayna'ya desteğe öncülük ettiklerini söyledi.

Bu süreci 'İşte NATO 3.0 budur: Daha güçlü bir Avrupa ve daha güçlü bir NATO; amaç birliği, büyük ölçekli adımlar ve gerçek bir dönüşüm' sözleriyle tanımlayan Rutte, artan savunma talebini karşılamak için üretim kapasitesinin artırılması gerektiğini vurguladı.

Rutte, Ankara Zirvesi'nde savunma sanayisi ve yenilikçi teknolojilerin öne çıkacağını belirterek, 'Ankara'da, güvenilir caydırıcılık ve etkili savunmanın gerektirdiği kabiliyetleri sağlayabilmemiz için sanayi ve inovasyonun sürece dahil olduğunu görmeyi bekliyorum' diye konuştu.

Müttefiklerin savunma bütçelerini artırdığını ancak ihtiyaç duyulan askeri kabiliyetlerin yeterli hız ve ölçekte üretilemediğini ifade eden Rutte, sorunun yalnızca stoklarla sınırlı olmadığını, aynı zamanda yenilikçi çözümler geliştirilmesini gerektirdiğini söyledi.

Rutte, transatlantik savunma sanayisinde köklü bir dönüşüm hedeflediklerini belirterek, 'İhtiyacımız olan ve teşvik etmeye çalıştığımız şey, gerçek bir transatlantik savunma sanayi devrimidir' ifadesini kullandı.

Rutte güvenlik tehditlerine dikkat çekti

Konuşmasında güvenlik tehditlerine de değinen Rutte, Rusya'nın uzun vadeli bir tehdit olmaya devam ettiğini, Çin'in askeri kapasitesini ve nükleer gücünü hızla artırdığını, Kuzey Kore'nin nükleer programını sürdürdüğünü ve Ukrayna savaşından askeri deneyim kazandığını anlattı.

Rutte, İran'ın da NATO gündemindeki önemli başlıklardan biri olduğunu belirterek, müttefiklerin uzun yıllardır İran'ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiği konusunda ortak bir görüşte olduğunu ifade etti.

Rusya'yla ilişkilere de değinen Rutte, 'Rusya, bugün de uzun vadede de en büyük tehdidimizdir' dedi.

Bu ülkelerin giderek daha yakın işbirliği içinde hareket ettiğini belirten Rutte, 'İşte karşı karşıya olduğumuz tablo budur' ifadelerini kullandı.

İlkbaharda Türkiye'yi ziyaret ettiğini ve Aselsan'da genç mühendislerle bir araya geldiğini anlatan Rutte, 'Türkiye'nin en büyük savunma elektroniği şirketi Aselsan, İttifakımızın her üyesine fayda sağlayacak olan Türkiye'nin savunma sanayisi devrimine öncülük ediyor' diye konuştu.

Rutte, Ankara Zirvesi'nde savunma sanayisindeki fırsatların sergileneceğini belirtti. On milyarlarca dolarlık yeni sözleşmelerin açıklanacağını kaydeden Rutte, 'Arlington'dan Ankara'ya' uzanan savunma sanayisi işbirliğinin hem güvenliği güçlendireceğini hem de Atlantik'in iki yakasında yüz binlerce kişiye istihdam sağlayacağını ifade etti.

Mark Rutte, şunları kaydetti:

'Savunma sanayiyi güçlendirmeyi gerçekten transatlantik bir şekilde yapmamız ve bu sanayi tabanının California'dan Türkiye'ye kadar uzandığını anlamamız gerekiyor. Türkiye'nin NATO genelinde faaliyet gösteren yaklaşık 3 bin savunma sanayisi şirketi var. Ankara'da düzenlenecek zirvede büyük bir savunma sanayisi günü düzenleyeceğiz.'

Müttefiklerin Ukrayna'ya desteğini sürdüreceklerini yineleyen Rutte, NATO 3.0 sürecinin ABD'ye daha az bağımlı, ancak ABD'nin İttifak içindeki güçlü konumunu koruduğu yeni bir yapıyı ifade ettiğini vurguladı.

Rutte, Ankara Zirvesi'nin bu kapsamlı dönüşüme ilişkin ortak kararlılığın ortaya konacağı toplantı olacağını sözlerine ekledi.

Orta Doğu'da kalıcı barışı tesis etme girişimleriyle gergin başlayan haftada, devam eden enflasyon endişeleriyle eylül veya ekim aylarında Fed'in faiz artırımlarına başlayabileceği öngörüleri fiyatlamaları zorlaştırdı. Çarşamba günü para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın yıl sonuna kadar 2 kez faiz artışı yapabileceği ihtimalleri kuvvetlendi.

Fed'in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı, gıda ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi mayısta aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 3,4 ile beklentilere paralel yükseldi.

Buna karşın endeksteki yıllık artış, Ekim 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Analistler, çekirdek PCE verisinin beklentiler dahilinde artış kaydetmesinin, nisan ve mayıs aylarında petrol fiyatlarının yüksek seyrine rağmen fiyatlama davranışlarında ileriye dönük ciddi bir bozulma sinyali olarak değerlendirilmediğini belirterek, bu durumun gelecek dönemde petrol destekli enflasyonda yavaşlama senaryolarını ön plana taşıdığını kaydetti.

Verinin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalar da değişti. Fed'in yıl sonuna kadar iki faiz artırımı yapacağı beklentisi zayıflarken, ilk faiz artırımının eylül yerine ekim ayında gerçekleşeceği öngörüsü ağırlık kazandı.

Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, mart ayında, yıl sonuna kadar 'bir faiz indirimi' öngördüğünü, haziran ayında ise bu beklentisini 'bir faiz artışı' yönünde değiştirdiğini belirtti. Kashkari, gelecek verilere göre bu görüşünün de değişebileceğine işaret etti.

Gelecek hafta ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisinde Fed'in gelecek dönemde atacağı adımlara ilişkin sinyaller aranacak.

Bunların yanında Fed Başkanı Kevin Warsh, gelecek hafta düzenlenecek Avrupa Merkez Bankası (ECB) Forumu'nda konuşma yapacak.

Öte yandan dünya genelinde enerji fiyatları kaynaklı öne çıkan enflasyon riskleri, yapay zeka ve teknoloji sektöründe artan çip talebinin maliyetleri yükseltmesiyle dijital alana yöneliyor.

Talep fazlasının oluşturduğu fiyat baskılarının son kullanıcıların dijital ürünlere erişimini zorlaştırabileceği öngörüleri öne çıkarken, bu durumun büyük bir döngüsellik içinde bulunan yapay zeka ve teknoloji şirketlerinin büyüme ile karlılıklarını olumsuz etkileyebileceğine yönelik endişeler gündeme taşındı

Bu çerçevede tüketici elektroniğinde önde gelen Apple'ın yüksek çip maliyetleri dolayısıyla bazı ürünlerinin fiyatlarında artışa gitmesi söz konusu risklerin daha görünür hale gelmesine yol açtı.

Bu gelişmelere ek olarak ABD basınında yer alan OpenAI'ın, SpaceX'in halka arz sonrası zayıf performansı ile yapay zeka bağlantılı hisselerdeki genel volatilite nedeniyle halka arz için gelecek yılı beklemeyi düşündüğüne yönelik haberler de bu korkuları körükledi ve çip şirketlerinin hisselerinde değer kaybı oluştu.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre yaklaşık 10 baz puan azalışla yüzde 4,37'de kapanırken dolar endeksi güçlü duruşunu sürdürerek 101,5 seviyesine çıktı ve böylece 13 Mayıs 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini test etti. Endeks haftalık bazda yüzde 0,5 artış kaydetti.

Faizlerin uzun bir süre yüksek kalabileceği endişeleri, güçlenen dolar ve Fed'in bağımsızlığına yönelik azalan soru işaretleriyle altının ons fiyatı, Kasım 2025'ten bu yana ilk kez 4 bin doların altına sarktı. Altının onsu haftayı yüzde 1,8 değer kaybıyla 4 bin 81 dolarda tamamladı.

Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin hızlanmasının, ABD-İran görüşmelerindeki olumlu seyri teyit etmesiyle petrol fiyatları savaş öncesi seviyelere çekildi. Brent petrolün varil fiyatı gerilimlerin sonlanacağı beklentileriyle yüzde 8,5 azalışla 73,5 dolara geriledi.

New York borsası karışık seyretti

New York borsasında geçen hafta karışık bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 1,95, Nasdaq endeksi yüzde 4,24 düşerken Dow Jones endeksi yüzde 0,60 yükseldi.

Dünyanın önde gelen yarı iletken ve bellek çipi üreticilerinden Micron Technology, dün piyasa kapanışının ardından finansal sonuçlarını açıkladı. Şirket piyasa beklentilerini belirgin şekilde aşan güçlü sonuçlar bildirdi.

Şirketin beklentilerin üzerinde gelen bilançosu yapay zeka ve teknoloji şirketlerine yönelik yüksek değerleme ve nakit sıkışıklığı soru işaretlerinin azalmasına yardımcı oldu. Micron, çeyrek gelirini 41,46 milyar dolar olarak açıkladı.

Makroekonomik veri tarafında ABD ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yıllık bazda yüzde 2,1 büyüdü. Ülkede ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı da 20 Haziran ile biten haftada 12 bin kişi azalarak 215 bine geriledi ve piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. ABD'de dayanıklı mal siparişleri, mayısta yüzde 4,5 ile beklentilerden daha sınırlı geriledi.

ABD'de cari işlemler açığı, yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,6 artarak 226,8 milyar dolara yükseldi. Ülkede yeni konut satışları mayısta aylık yüzde 7,3 azalarak beklentilerin altında gerçekleşti.

Gelecek hafta pazartesi Dallas Fed imalat aktivite endeksi, salı Conference Board tüketici güven endeksi, çarşamba Fed Başkanı Warsh'un konuşması, ADP istihdam raporu, S&P Global imalat sanayi PMI, inşaat harcamaları, ISM imalat sanayi PMI, perşembe tarım dışı istihdam, işsizlik oranı, haftalık işsizlik maaşı başvuruları, fabrika siparişleri, dayanıklı mal siparişleri takip edilecek.

Cuma günü ABD'de piyasalar tatil nedeniyle kapalı olacak.

Avrupa borsaları negatif seyretti

Avrupa borsalarında geçen hafta satıcılı bir seyir öne çıkarken, gelecek hafta Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın konuşmaları ile Avro Bölgesi'nde açıklanacak enflasyon verileri takip edilecek.

Orta Doğu gündemi ve teknoloji sektörüne ilişkin gelişmeler bölge piyasalarında hafta boyunca etkili olurken petrol fiyatlarındaki gerilemeyle enerji maliyetlerinin azalabileceğine ilişkin beklentiler arttı. Bölgede ekonomik aktivitede yavaşlama sinyalleriyle kuvvetlenen resesyon endişeleri de piyasalarının şekillenmesine etki etti.

S&P Global tarafından açıklanan öncü verilere göre, Almanya'da imalat ve hizmet sektörlerini kapsayan bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), haziranda 0,8 puan azalarak 48 puana düştü. Aralık 2024'ten bu yana en düşük seviyesine gerileyen ve büyüme eşiği olan 50 puanın altında kalan veri, Alman ekonomisindeki daralmanın sürdüğüne işaret etti.

Avro Bölgesi'nin haziran ayına ilişkin PMI verileri de benzer bir tablo sundu. Bölgede mayıs ayında 51,6 olan imalat sanayi PMI, haziranda 51,3 seviyesine indi. Böylece imalat sanayi PMI son 4 ayın en düşük seviyesine geriledi. Mayısta 48,5 olan Avro Bölgesi bileşik PMI ise haziranda 49,5'e çıktı ve son 3 ayın en yüksek seviyesini gördü.

Jeopolitik tarafta NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İran'ın nükleer silah edinmesinin tüm dünya için tehdit oluşturacağını savunarak, 'İran hiçbir şekilde nükleer silah kapasitesine sahip olmamalı.' dedi.

Öte yandan Fransa ve İtalya'nın savunma ve enerji başta olmak üzere birçok alanda işbirliğini güçlendirme kararı aldığı bildirildi.

Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,42 yükselirken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,43, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 3 ve Almanya'da DAX endeksi yüzde 1,19 düştü.

Gelecek hafta pazartesi ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması, Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi, salı İngiltere'de büyüme, Almanya'da enflasyon, işsizlik oranı, çarşamba Lagarde'ın konuşması, Avro Bölgesi'nde enflasyon, imalat sanayi PMI, perşembe Avro Bölgesi'nde işsizlik oranı, cuma Lagarde'ın konuşması, Almanya ve İngiltere'de hizmet sektörü PMI verileri karşılanacak.

Dolar/yen paritesi 40 yılın en yüksek seviyesini gördü

Asya tarafında da geçen hafta yapay zeka ve teknoloji alanındaki gelişmeler ve Orta Doğu'ya ilişkin haber akışını takiben çift taraflı sert hareketler meydana geldi. Teknoloji ağırlığı yüksek Güney Kore'de Kospi endeksinde yüzde 7 düzeylerinde sert düşüş ve yükselişler yaşandı.

Geçen hafta Japonya'da Tokyo enflasyonu yüzde 1,7 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Söz konusu veri Japonya Merkez Bankasının (BoJ) sıkı duruşunu sürdüreceğine yönelik öngörüleri perçinlerken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın yıl sonuna kadar 1 faiz artışı yapacağına kesin gözüyle bakılıyor.

Dolar/yen paritesi 161,95'e çıkarak son 40 yılın en yüksek seviyesini görmesinin ardından ülke ekonomi yönetiminin kura müdahale edebileceği beklentileriyle paritedeki yükseliş yavaşladı.

Öte yandan Japonya Merkez Bankasının (BoJ) son para politikası toplantısının tutanakları yayımlandı. Tutanaklarda üyelerin bir kısmının daha fazla faiz artırımı yapılması yönünde görüş bildirdiği ortaya konuldu.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,55, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 7,08, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 5,24 ve Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,65 düştü.

Gelecek hafta pazartesi Japonya'da perakende satışlar, salı Japonya'da işsizlik oranı, sanayi üretimi, çarşamba Çin'de imalat sanayi PMI, cuma hizmet sektörü PMI verileri takip edilecek.

Yurt içinde dikkatler enflasyon verisinde olacak

Yurt içinde geçen hafta satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 3,13 düşüşle 14.274,02 puandan kapandı. Gelecek hafta haziran ayına ilişkin enflasyon verileri yakından takip edilecek.

Öte yandan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) 25. Yıllık Konferansı'nda 'Bölünmüş Bir Küresel Ekonomide Para Politikası' başlıklı bir sunum gerçekleştirdi.

Karahan, BIS'in yıllık konferansında 2012'den bu yana sunum yapan ilk TCMB Başkanı oldu.

TCMB Başkanı Karahan, sunumunda, bölünmüş bir küresel ekonomide iletişimin neden daha önemli hale geldiğini ele alırken, merkez bankası iletişimi ile metin, video ve yüz yüze iletişim gibi formatların beklentiler üzerindeki etkisini değerlendirdi.

Beklentilerin para politikası aktarımı açısından daha önemli hale geldiğini, iletişimin ise beklentileri ve ekonomik davranışı etkilediğini aktaran Karahan, etkili iletişimin güvenilir, dikkat çekici ve erişilebilir olması gerektiğini vurguladı.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 46,6210'dan tamamladı.

Gelecek hafta yurt içinde salı işsizlik oranı, dış ticaret dengesi, çarşamba İTO İstanbul TÜFE, cuma enflasyon verileri takip edilecek.

Kurum, 6 Şubat depremlerine ilişkin 'Bu büyük felaket, sadece yüreklerimizde değil, ekonomimizde de büyük yaralar açtı. Ülkemize doğrudan 104 milyar dolar, dolaylı olarak da 150 milyar dolar maddi kayıp yaşattı. Sayın Cumhurbaşkanımızın ilk dakikalarda şu ifadesi çok önemliydi, 'Bize inanın, bize güvenin, biz vatandaşımızı darda yoklukta sokakta bırakmayız' sözü aslında 11 ile 86 milyon vatandaşımıza umut bizlere de talimat oldu.' ifadelerini kullandı.

Deprem bölgesinde binlerce şantiyede yürütülen çalışmalarla kısa sürede konutların yanı sıra şehirlerin kimliğine uygun sosyal donatı ve altyapı yatırımlarının da hayata geçirildiğini belirten Kurum, 'Hatay depremde en ağır yarayı alan şehrimizdi. Yeniden inşasında da en çok zorlandığımız şehir oldu. Burada 153 bin konutun anahtarlarını milletimize teslim ettik. Bugün buradaki teslim ettiğimiz yeni konutlarımızda yüz binlerce kardeşimiz huzur içinde yaşıyor.' diye konuştu.

Kahramanmaraş'ta on binlerce konut ve iş yerinin teslim edildiğini, şehirde çarşı projesinin tamamlandığını anlatan Kurum, Malatya'da ise büyük ölçekli yeni yerleşimler kurulduğunu ve önemli kamu, meydan ve ticaret alanı projelerinin hayata geçirildiğini ifade etti.

Adıyaman'da deprem sonrası yürütülen çalışmalarla geniş bir alanda yeni konutlar inşa edildiğini, on binlerce yapıyla şehrin daha güvenli ve güçlü bir hale getirildiğini kaydeden Kurum, Şanlıurfa, Diyarbakır, Gaziantep, Adana, Osmaniye, Elazığ ve Kilis'te vatandaşları yuvalarına yerleştirdiklerini belirtti.

Kurum, Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde asrın felaketini asrın inşa seferberliğine dönüştüren irade olduğunu belirterek, 'Bugün ABD'de, Almanya'da bir afet olduğunda vatandaşını sigorta şirketinin insafına terk eden bir anlayış varken, Türkiye artık, afet sonrası hızlı ve kaliteli konut üretiminde de kentsel dönüşüm tecrübesinde de tüm dünyada bir numaradır. Asrın felaketi, devletimiz ve milletimizin omuz omuza verdiğinde neleri başarabileceğini de açıkça ortaya koymuştur.' dedi.

'Kentsel dönüşüm ertelenebilecek bir mesele hiç değildir'

Kurum, sivil toplum kuruluşlarının katkılarının sürece yön verdiğini belirterek güçlü devlet ve güçlü toplumun birbirini tamamladığını vurguladı.

Afet sürecinde tüm kurumlarla birlikte sahada olunduğunu ve yaraların birlikte sarıldığını vurgulayan Kurum, Ödemiş ve Sındırgı'da da evlerin bitmek üzere olduğunu dile getirdi.

Kurum, çalışmaların yalnızca deprem bölgesiyle sınırlı olmadığını belirterek, şunları kaydetti:

'Bugüne kadar sosyal konut projeleri kapsamında 1 milyon 767 bin konut inşa ederek yaklaşık 7 milyon vatandaşımızı sağlam güvenli ve modern yuvalarına kavuşturduk. Ancak bununla da yetinmedik. Asrın inşasındaki tecrübemizi 81 ile yayalım istedik ve Cumhuriyet tarihimizin en büyük sosyal konut hamlesi olan Yüzyılın Konut Projesini başlattık. 81 ilimizde 500 bin sosyal konut hedefiyle çalışmalarımızı devam ettiriyoruz. Kuralarımızı çektik, konutlarımızın birçoğunun temelini attık, inşallah 2027 Mart ayında anahtarları teslim etmeye başlayacağız.'

Bu projeyle ilk kez İstanbul'da kiralık konut uygulamasını da hayata geçireceklerine dikkati çeken Kurum, bu uygulamayı kira fiyatlarının dengelenmesinde çok önemli gördüğünü belirtti.

Kurum, 'Eylül ayında da kiralık konutlarımızı ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza teslim edeceğiz. Sosyal konutlarımızla hem vatandaşımızı uygun fiyatlarla konut sahibi yapıyoruz, hem deprem gerçeğiyle yaşayan ülkemizde milletimizi sağlam yuvalara kavuşturuyoruz. Şehirlerimizi afetlere karşı dirençli kılmak için kentsel dönüşüm çalışmalarımıza da hızla devam ediyoruz. Kentsel dönüşüm bir tercih değildir. Kentsel dönüşüm bir lüks değildir. Kentsel dönüşüm ertelenebilecek bir mesele hiç değildir.' ifadelerini kullandı.

Bu anlayışla milyonlarca konutun dönüştürüldüğünü söyleyen Kurum, 'Hedefimiz yalnızca riskli yapıları yenilemek değildir. Bizim hedefimiz, Türkiye Yüzyılı'nda daha güvenli, daha dirençli, daha çevreci ve daha yaşanabilir şehirler inşa etmektir.' sözlerini sarf etti.

'1 Temmuz itibarıyla kurulacak DOA makineleriyle hem çevremiz hem ekonomimiz kazanacak'

Kurum, daha güvenli, dirençli ve sürdürülebilir şehirler için çalışmaların sürdüğünü, Sıfır Atık Hareketi'nin de bu anlayışın önemli bir örneği olduğunu vurgulayarak, konuşmasına şöyle devam etti:

'Sıfır Atık, israfla mücadeleyi, kaynakların verimli kullanımını, çevresel farkındalığı ve sürdürülebilir kalkınmayı merkeze alan güçlü bir medeniyet yaklaşımıdır. Şimdi Sıfır Atık'ı yeni bir aşamaya geçiyoruz, Depozito Yönetim Sistemimizi hayata geçiriyoruz. 1 Temmuz itibarıyla 81 ilimizde kurulacak DOA makineleriyle artık hem çevremiz hem ekonomimiz kazanacak. Şişeleri makinelere atacak, her şişeden elde edilecek 1 lira cüzdanlarınızda birikecek. Burada toplanan şişeler de geri dönüşümle yeniden ekonomiye kazandırılacak. Sadece bireysel bir uygulamadan bahsetmiyoruz. Türkiye genelinde market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler, oteller, restoranlar ve kafeler de bu sistemin parçası olacak. Bu sistem sayesinde her yıl yaklaşık 25 milyar adet ambalajı geri dönüşüme kazandıracağız. Ekonomiye yıllık yaklaşık 30 milyar lira doğrudan katkı sağlayacağız.'

Bu yıl ev sahipliğini Türkiye'nin yapacağı, 197 ülkenin ağırlanacağı dünyanın en büyük zirvesi COP31'in Antalya'da düzenleneceğini dile getiren Kurum, '2053 Net Sıfır Emisyon' hedefi doğrultusunda çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Kurum, 'Artık iklim değişikliğiyle mücadele yalnızca çevre politikalarının değil, kalkınmanın, yatırımın, ticaretin ve şehirleşmenin de merkezinde yer almaktadır. Bu nedenle COP31'in, kamu kurumlarını, yerel yönetimleri, akademiyi, özel sektörü ve sivil toplumu ortak hedefler etrafında buluşturan güçlü bir zemine dönüşmesini arzu ediyoruz. Özellikle iş dünyamızın, sivil toplum kuruluşlarımızın bu sürecin en önemli paydaşlarından biri olmasını son derece önemsiyoruz.' diye konuştu.

Yapılan tüm hizmetlerin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kararlı iradesinin sonucu yapıldığını belirten Kurum, 'Cumhurbaşkanımızın iradesiyle, bir elimizle İstanbul'u dönüştürürken, diğer elimiz Gazze'de de Suriye'de de olacak. Orada da yardım elini uzatmamızı bekleyen kardeşlerimizle olacağız.' dedi.

Buluşmaya, İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan, İstanbul Valisi Davut Gül, Milli İrade Platformu ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı.

SpaceX hisseleri 12 Haziran'da Nasdaq borsasında 'SPCX' koduyla işlem görmeye başlamıştı.

Nasdaq borsasında işlem gören en büyük 100 finans dışı şirketin performansını ölçen Nasdaq-100 endeksi, küresel çapta 800 milyar doların üzerinde yönetilen varlık büyüklüğüne sahip 200'den fazla yatırım ürünü tarafından takip ediliyor.

Buna göre, ülkenin mal ticareti, hizmetler, yatırımlar ve cari transferlerdeki gelir gider dengesinin toplamını ifade eden cari denge, ilk çeyrekte 184,3 milyar dolar fazla verdi.

Bu dönemde mal ticaretinde 247,5 milyar dolar fazla, hizmet ticaretinde 59,6 milyar dolar açık, yatırımlarda 7,4 milyar dolar açık ve cari transferlerde 3,8 milyar dolar fazla kaydedildi.

Çin, 2025 yılı genelinde 735 milyar dolar cari fazla vermişti.

Fidan, Venezuela'da meydana gelen depremlerde hayatını kaybedenler için taziye dileklerinde bulunarak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bu konuda her türlü yardımın yapılması için gerekli talimatı verdiğini ve ilgili kurumların gerekli hazırlıklarını yapıp Venezuela'ya hareket ettiğini söyledi.

Kanadalı mevkidaşının martta Türkiye'yi ziyaret ettiğini hatırlatan Fidan, verimli bir görüşme yaptıklarını aktardı.

Fidan, iki ülke arasında dinamik ilişkilerin olduğunu belirterek, 'Türkiye'yle Kanada arasında gerçekleştirilemeyen uzun yıllardır çok büyük potansiyel iş birliği alanları var. İki büyük ülke, NATO üyesi olmasına rağmen belli alanlardaki potansiyellerini çok fazla ileri taşıyamamışlardı.' diye konuştu

İki büyük ülkenin bir araya gelerek kendi potansiyellerini iş birliğiyle daha da ileri taşımayı ele aldığına işaret eden Fidan, 'Anand bunu çok iyi ifade etti, dört bacak üzerinde götürdüğümüz daha yapısal hale sokmaya başladığımız bir ilişki kümesine dönmeye başladı.' dedi.

Carney'i iki hafta sonra Anand ve Kanada Savunma Bakanı David McGuinty ile Ankara'da düzenlenecek NATO zirvesinde ağırlayacaklarını belirten Fidan, Carney'nin ilerleyen dönemde Türkiye'yi ziyaret etmesinin söz konusu olduğunu dile getirdi.

Fidan, küresel gelişmelere bakıldığında Türkiye ve Kanada gibi ülkelerin çok daha yakın bir iş birliği sergilemeleri gerektiğini, bu anlayışla Türkiye-Kanada ilişkilerini stratejik bir seviyeye taşıma kararını aldıklarını ve bu çalışmaları yürüttüklerini söyledi.

'Söz konusu hedef doğrultusunda Türkiye-Kanada Serbest Ticaret Anlaşması'na yönelik ön görüşmeler de ilgili birimlerimiz arasında başlatılmış durumda. En kısa sürede bunu daha da ileri taşımayı düşünüyoruz.' diyen Fidan, iki ülke arasında serbest ticaret anlaşmasının hayata geçmesi halinde ikili ticaret hacminin daha da artacağını değerlendirdiklerini belirtti.

Fidan, Kanada ile enerji alanındaki iş birliği imkanlarını da stratejik bir perspektifle değerlendirdiklerini, Anand ile Toronto kentinde bulunan Darlington Nükleer Tesisi'ni ziyaret ettiklerini aktardı.

Ziyarette, Kanada'nın nükleer enerji üretimindeki yetenek ve kabiliyetlerini bir kez daha gördüklerini belirten Fidan, Türkiye'nin nükleer enerji arayışında olan bir ülke olduğunu ve nükleer enerji santrallerinin yapımı konusunda uluslararası ortaklarla çok yoğun temaslarının olduğunu kaydetti.

Fidan, enerji santraline giderek Türkiye'nin, Kanada'nın teknolojisinden nasıl istifade edebileceğine ilişkin görüşmeler yaptıklarını ve ciddi bir potansiyelin olduğunu dile getirdi.

'Burada Türkiye-Kanada iş birliğinin çok olumlu sonuçlar üreteceğine inanıyorum. Klasik nükleer reaktörlerin dışında küçük modüler reaktörlerin de biliyorsunuz son 10 yıldır hayata geçirilmesi konusunda uluslararası camiada büyük bir çaba var.' ifadelerini kullanan Fidan, Kanada'nın bu konuda somut adım atmasının Türkiye olarak kendilerini etkilediğini söyledi.

'Savunma sanayi alanındaki iş birliğimizi daha da geliştirmeyi hedefliyoruz'

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da bu konuda diğer ülkelerle iş birliği yapma konusunda büyük hassasiyet gösterdiğinin altını çizen Fidan, 'Kanada'da somut bir adım atılması bizim olayı yerinde görmemiz açısından önemliydi. Darlington'da hem klasik nükleer elektrik santralinin olması hem de yeni inşaatı başlayan SMR'in (Darlington Küçük Modüler Reaktörü) bulunması dolayısıyla bizim ziyaretimizi daha pratik hale getirdi.' ifadelerini kullandı.

Fidan, diğer taraftan kritik mineraller ve sıvılaştırılmış doğal gaz alanlarında da büyük bir potansiyelin bulunduğuna dikkati çekerek, 'Savunma sanayi alanındaki iş birliğimizi daha da geliştirmeyi ve derinleştirmeyi hedefliyoruz.' dedi.

Türkiye ve Kanada yararına olacak çok sayıda proje üzerinde çalıştıklarını dile getiren Fidan, bu projeleri hayata geçirmek için gerekli siyasi iradeye ve kararlılığa sahip olduklarını vurguladı.

Fidan, başlıca küresel ve bölgesel meselelere giderek daha benzer bir bakış açısıyla yaklaşmalarının Türkiye ile Kanada'yı birbirine daha da yakınlaştırdığını belirterek, uluslararası meselelerin diplomasi ve diyalog yoluyla çözümü için çaba sarf ettiklerini söyledi.

'İsrail'in görüşmeleri sabote etmesine izin verilmemeli'

Bakan Fidan, 'Amerika ile İran arasında ateşkesi temin eden mutabakat zaptının imzalanmasından büyük bir memnuniyet duyduk. Bu ateşkesin Lübnan'ı kapsayacak şekilde genişletilmiş olmasını da olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyoruz. Tarafların yapıcı yaklaşımlarını sürdürerek kalan meseleler üzerinde de bir an evvel uzlaşmalarını ümit ediyoruz.' ifadelerini kullandı.

Gelinen aşama itibarıyla Hürmüz Boğazı'ndan kesintisiz ve serbest geçişin kalıcı olarak test edilmesinin elzem olduğunu vurgulayan Fidan, 'Türkiye olarak Amerika ile İran arasında devam eden müzakere sürecine etkin katkı vermeyi sürdüreceğiz. Bu süreçte İsrail'in görüşmeleri sabote etmesine izin verilmemelidir. Dünya kamuoyu bu konuda son derece dikkatli olmalı. Tarafların bu konuda dikkatli ve sağduyulu davranması gerekmekte.' değerlendirmesini yaptı.

'Dikkatimizi Gazze'den ayırmıyoruz'

Fidan, Gazze'de halen son derece hassas ve kırılgan bir dönemden geçtiklerine işaret ederek, 'Dikkatimizi oradan ayırmıyoruz. Uluslararası toplumun tüm çabalarına rağmen İsrail yükümlülüklerini yerine getirmemektedir. Netanyahu hükümetinin insani yardımların Gazze'ye girişini engellemesi, durumun vahametini daha da, bildiğiniz gibi, arttırmaktadır. Bunu anbean takip etmekteyiz.' diye konuştu.

İsrail'in ateşkes hükümlerinin hilafına askeri mevcudiyetini ısrarla genişlettiğini ve sivil halkın yaşam alanını daha da daralttığını kaydeden Fidan, 'Doğu Kudüs dahil Batı Şeria'da giderek artan yerleşimci terörün kalıcı barış zeminini ciddi şekilde sarstığını' dile getirdi.

Bakan Fidan, Kanadalı mevkidaşıyla yaptığı görüşmelerde Filistin meselesinin iki devletli çözüm temelinde adil ve kalıcı şekilde neticelendirilmesi yönündeki tutumlarını yinelediklerini belirterek, bu konuda uluslararası toplumun sorumluluk sahibi üyeleriyle iş birliği yapmaya devam edeceklerini söyledi.

Türkiye, Rusya-Ukrayna heyetlerini müzakere masasında buluşturmaya hazır

Küresel güvenlik ve istikrarı tehdit eden diğer bir konunun da Rusya-Ukrayna Savaşı olduğunu vurgulayan Fidan, Kanadalı mevkidaşı Anand ile bu konuyu da ele aldıklarını dile getirdi.

Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın mümkün olan en kısa sürede, diyalog yoluyla ve uluslararası hukuk temelinde sona ermesini istediklerini belirterek, gelinen noktada diplomatik süreçte bir durgunluk yaşandığını, çatışmaların hız kazandığını ve tarafların askeri kazanım arayışına odaklandığını gördüklerini ifade etti.

Diplomatik sürecin bir an önce canlandırılması gerektiğini vurgulayan Fidan, 'Bu bağlamda Rusya ve Ukrayna heyetlerini yeniden ülkemizde müzakere masasında bir araya getirmeye hazır olduğumuzu da taraflara ilettiğim gibi buradan dünya kamuoyuna da iletmek istiyorum.' dedi.

Fidan, bugünkü görüşmelerin Türkiye ile Kanada arasındaki ilişkilerin müşterek sorumluluklar ve çıkarlar temelinde derinleşmekte olduğunu gösterdiğini belirterek, iki ülke liderlerinin liderliğinde iş birliğini güçlendirmeye devam edeceklerini aktardı.

'Tarihi bir zirve olacak'

Bakan Fidan, konuşmasının artından soruları yanıtladı.Ankara'da yapılacak NATO zirvesine ilişkin soru üzerine Fidan, zirve hazırlıklarının yoğun şekilde devam ettiğini belirterek, 'Gerçekten bu zirve, tarihi bir zirve olacak. Çünkü uluslararası jeopolitik şartlar öyle bir noktaya geldi ki NATO üyesi ülkelerin alacağı kararlar bu dönemde daha da belirleyici olacak. Sadece İttifakın geleceği için değil aynı zamanda kendi coğrafyamızın geleceği açısından da önemli.' ifadelerini kullandı.

Fidan, bu noktada İttifak içerisinde son birkaç yıldır devam eden önemli konuların olduğunu, bunların başında savunma harcamalarının artırılmasının geldiğini aktararak, 'Bu, tartışılan bir konu olmaktan çıkmış durumda. Biz, bu yeni yapacağımız zirvede de bunun altını çizeceğiz.' değerlendirmesini yaptı.

Bakan Fidan, bütün ülkelerin bunu siyasi olarak kabul ettiğini artık bundan sonra pratikte hangi adımların atıldığını, kabul edilen artışa ilişkin ne türden harcamaların yapıldığına ilişkin muhasebenin yapılacağını dile getirdi.

NATO zirvesinde savunma sanayisi özel gündemi vurgusu

Özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı ve diğer savaşlarla birlikte NATO ülkelerinin savunma sanayisinde nerede olduklarını sorgulama noktasında siyasi ve stratejik düzeyde farkındalık geliştiğini kaydeden Fidan, 'Bu noktada savunma sanayi, NATO planlamalarında, NATO toplantılarında artık detay bir konu olmaktan çıkıp en üst düzeyde stratejik anlam ifade eden bir konu.' dedi.

Fidan, 'Dolayısıyla önümüzdeki ay Ankara'da yapılacak olan zirvede de savunma sanayiyle ilgili özel bir gündem olacak, özel etkinlikler olacak. Savunma Sanayi Başkanlığımız ve ilgili kurumlarımız, bu konuyla ilgili yoğun bir çalışma içerisinde.' ifadelerini kullandı.

Liderler arasında yapılacak üst düzey stratejik ve siyasi görüşmelerin önemine dikkati çeken Fidan, NATO'nun geleceğine ilişkin farklı perspektiflerin nasıl uyumlaştırılacağı, transatlantik farklılıkların nasıl uzlaştırılacağı, tehdit algılamaları ve İttifakın hazırlık düzeyi gibi konuların zirvede ele alınacağını söyledi.

Fidan, bu tartışmaların yapıcı bir ortam içerisinde geçeceğinin altını çizerek, burada Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kilit rol oynayacağına olan inançlarının tam olduğunu vurguladı.

Kanada ile nükleer enerjide anlayış birliği 'fevkalade önemli' vurgusu

Darlington Nükleer Tesisi'ni ziyaretine ilişkin soru üzerine Fidan, Türkiye'nin nükleer enerjiye her fırsatta ve her halükarda ihtiyacının olduğunu belirterek, Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde Enerji Bakanlığının 'muhteşem başarılar ortaya koyduğunu' vurguladı.

Fidan, Türkiye'de alternatif yeşil enerji kullanımının büyük oranda ilerletildiğini ancak buna rağmen sanayide artan enerji ihtiyacını istenilen hızda ve fiyatta karşılamadığını belirterek, 'Yıllar önce başlatılan nükleer enerji stratejisinde kaydettiğimiz ciddi mesafeler var. Şimdi ikinci santralin, üçüncü santralin yapılması için de arayışlar, çalışmalar devam ediyor. Bizim, Kanada'yla bu yönde geliştirdiğimiz anlayış birliği fevkalade önemli.' ifadelerini kullandı.

Dün, Darlington'a yaptığı ziyaret esnasında Kanada'nın özgün teknolojisini görme imkanı bulduklarını aktaran Fidan, 'Orada bizi etkileyen noktalardan biri de şu; bir ağır su reaktörü, zenginleştirilmiş uranyum olmadan çalışıyor. Dizaynı ve konsepti 50'li yıllarda, 60'lı yıllarda yapılmış ama çok uzun yıllardır problemsiz şekilde güvenlik tedbirleri en üst düzeyde çalışan bir teknoloji.' değerlendirmesini yaptı.

Fidan, bu teknolojinin Kanada'nın özgün teknolojisi olması açısından önemli olduğunun altını çizdi.

Öte yandan bu teknolojinin, Kanada dışında Romanya, Çin ve Arjantin'de de yaygın şekilde kullanılıyor olmasının kendilerinin dikkatini çektiğini söyleyen Fidan, bu konuda gösterdiği anlayış ve iş birliği için de mevkidaşına teşekkür etti.

Fidan, Enerji Bakanlığının da bu konuyu gerçekten büyük bir ilgiyle yakından takip ettiğini ve görüşmeler yaptığını, dün de kendisinin bizzat ilgili şirket yöneticileriyle bir araya geldiğini ve teknik konularda izahatlarını dinlediğini aktardı.

Bakan Fidan, bu konuda ciddi bir profesyonel iş birliği zemininin bulunduğuna işaret etti.

Mevkidaşı Anand ile yaptığı görüşmelerde, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Kanada'nın, bu ülkede eğitim gören, ticari faaliyet yürüten veya aile bağı bulunan Türk vatandaşlarına yönelik başlattığı oturum ve çalışma izni uygulamasının uzatılması konusunun gündeme gelip gelmediğinin sorulması üzerine Fidan, Türkiye ile Kanada arasında vize, çalışma izinleri ve göç süreçlerine ilişkin konuların kapsamlı şekilde ele alındığını belirtti.

Basın toplantısının ardından mevkidaşıyla bir görüşme daha gerçekleştireceklerini bildiren Fidan, 'Basın toplantısından sonra bir oturumumuz daha var. Orada da daha detaylı ele alma imkanımız olacak.' dedi.

S&P, ABD ekonomisine ilişkin değerlendirmesini açıkladı.

Kredi derecelendirme kuruluşundan yapılan açıklamada, ABD'nin uzun vadeli kredi notunun 'AA+' ve kısa vadeli kredi notunun 'A-1+' olarak teyit edildiği bildirildi.

Ülkenin uzun vadeli kredi notu görünümünün 'durağan' olarak korunduğu belirtilen açıklamada, bu değerlendirmenin gelecek birkaç yıl boyunca bütçe açıklarının yüksek ancak istikrarlı kalacağı yönündeki projeksiyonları yansıttığı aktarıldı.

İç ve dış politikadaki değişikliklere rağmen ABD ekonomisinin dayanıklılığını ve gücünü koruyacağının düşünüldüğü kaydedilen açıklamada, tarifelerden elde edilen güçlü gelirler de dahil olmak üzere vergi gelirlerindeki sağlam performansın, mali görünümde bozulma riskini sınırlamasının beklendiği ifade edildi.

Açıklamada, yapısal olarak artan faiz giderleri ile nüfusun yaşlanmasına bağlı harcamalar nedeniyle, genel yönetimin net borcunun 2029 yılına kadar Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) yaklaşık yüzde 100'üne ulaşmasının beklendiği belirtildi.

S&P'nin açıklamasında, gelecek iki yılda harcamaların kontrol altına alınamaması veya vergi mevzuatındaki değişikliklerin gelirler üzerindeki etkilerinin etkin şekilde yönetilememesinden dolayı bütçe açıklarının beklentilerin üzerine çıkması durumunda kredi notunun düşürülebileceği uyarısında bulunuldu.

Buna karşılık gelecek iki ila üç yıl içinde etkin ve proaktif kamu politikalarının mali performansı iyileştirmesi, genel yönetim bütçe açıklarını kayda değer ölçüde azaltması ve kamu borcunu düşüş eğilimine sokması halinde kredi notunun yükseltilebileceği belirtilen açıklamada, güçlü uzun vadeli ekonomik büyümenin, mali tedbirlerle birlikte, son dönemde genel yönetimin net borç yükündeki yüksek yıllık artışları azaltabileceği ve ülkenin kredi itibarını güçlendirebileceği ifade edildi.

ABD ekonomisine ilişkin tahminlere de yer verilen açıklamada, ülke ekonomisinin 2026'da yüzde 2,1 ve 2027'de yüzde 1,9 büyümesinin beklendiği kaydedildi.

Kapanışta Dow Jones endeksi, yüzde 0,09 azalarak 51.876,11 puana indi.

S&P 500 endeksi yüzde 0,05 azalışla 7.354,02 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,24 kayıpla 25.297,62 puana geriledi.

Yapay zeka ile ilişkili çip hisselerindeki satış dalgası sürerken, pay piyasalarında negatif seyir izlendi.

ABD basınında yer alan OpenAI'ın, SpaceX'in halka arz sonrası zayıf performansı ile yapay zeka bağlantılı hisselerdeki genel volatilite nedeniyle halka arz için gelecek yılı beklemeyi düşündüğüne yönelik haberler üzerine çip şirketlerinin hisseleri değer kaybetti.

Nvidia hisseleri yüzde 1,6, Advanced Micro Devices hisseleri yüzde 2, Intel hisseleri yüzde 3,4, Broadcom hisseleri yüzde 3,7 ve Micron Technology hisseleri yüzde 7'ye yakın geriledi.

Sağlık sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin hisselerindeki yükseliş ise dikkati çekerken, Eli Lilly hisseleri yüzde 7 ve Johnson&Johnson ile AbbVie hisseleri yüzde 4 artış gösterdi.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de mal ticareti açığı mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 27,4 artarak 105,8 milyar dolara çıktı.

Michigan Üniversitesince ölçülen tüketici güven endeksi de haziranda yukarı yönlü revizyonla 49,5 oldu.

Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi haziranda yüzde 4,8'den yüzde 4,6'ya, uzun vadeli enflasyon beklentisi yüzde 3,9'dan yüzde 3,3'e geriledi.

ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, mart ayında, yıl sonuna kadar 'bir faiz indirimi' öngördüğünü, haziran ayında ise bu beklentisini 'bir faiz artışı' yönünde değiştirdiğini belirtti. Kashkari, gelecek verilere göre bu görüşünün değişebileceğine işaret etti.

Bak Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BAKAB)
Şirketin Genel Kurulu, nakit temettü dağıtılmamasına karar verdi.

Derlüks Yatırım Holding A.Ş. (DERHL)
Genel Kurul kararı doğrultusunda şirket, kâr payı dağıtmayacak.

Martı Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (MRGYO)
Yönetim Kurulu, nakit temettü dağıtılmamasını kararlaştırdı.

Martı Otel İşletmeleri A.Ş. (MARTI)
Şirketin Yönetim Kurulu, temettü dağıtılmaması yönünde karar aldı.

İZ Yatırım Holding A.Ş. (IZINV)
Genel Kurul'da alınan kararla nakit temettü dağıtılmayacak.

Artemis Halı A.Ş. (ARTMS)
Genel Kurul kararı kapsamında şirket bu yıl nakit temettü ödemesi gerçekleştirmeyecek.

Tera Yatırım Teknoloji Holding A.Ş. (TEHOL)
Yönetim Kurulu, nakit temettü dağıtılmamasına karar verirken, pay sahiplerine %87,95178 oranında bedelsiz sermaye artırımı kapsamında bedelsiz pay verilmesini kararlaştırdı.

İnfo Yatırım Menkul Değerler A.Ş. Yönetim Kurulu, 26 Haziran 2026 tarihinde aldığı kararla şirketin 960,3 milyon TL olan çıkarılmış sermayesinin %100 oranında bedelsiz artırılarak 1,92 milyar TL'ye yükseltilmesine karar verdi.

Sermaye artırımında kullanılacak toplam 960,3 milyon TL'nin;

• 642,4 milyon TL'si sermaye düzeltmesi olumlu farklarından,
• 317,9 milyon TL'si ise geçmiş yıl karlarından karşılanacak.

Şirketin kayıtlı sermaye tavanı ise 8 milyar TL olarak bulunuyor.

TEHOL'den %87,95 Oranında Bedelsiz Pay Dağıtımı

Tera Yatırım Teknoloji Holding A.Ş. de 2025 yılı karından bedelsiz sermaye artırımı yapılmasına karar verdi.

Yönetim Kurulu, Vergi Usul Kanunu (VUK) kayıtlarına göre oluşan 1,847 milyar TL net dönem karının 1,755 milyar TL'lik kısmının pay sahiplerine bedelsiz pay olarak dağıtılmasını genel kurulun onayına sunacak.

Buna göre şirket, %87,95178 oranında bedelsiz sermaye artırımı gerçekleştirmeyi planlıyor.

Peker Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (PEKGY), Almanya'daki yüzde 100 bağlı ortaklığı Tera Real Estate GmbH ile Hollanda merkezli DHB Bank N.V. arasında 31,2 milyon Euro tutarında kredi sözleşmesi imzalandığını açıkladı.

Aylık EURIBOR + %3,35 faiz oranıyla sağlanan kredi, Tera Real Estate GmbH tarafından kullanılacak. PEKGY ise kredi kapsamında bağlı ortaklığının borçlarına ilişkin müteselsil garantör olarak sözleşmeye taraf oldu.

MEDTR, 16,25 milyon TL'lik hastane ihalesini kazandı

Meditera Tıbbi Malzeme Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MEDTR), Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin gerçekleştirdiği '4 Kalem Sarf Karşılığı Cihaz Alımı' ihalesinde verdiği 16,25 milyon TL tutarındaki teklifin tamamının lehine sonuçlandığını duyurdu.

ARDYZ'den HAVELSAN siparişi

Ard Grup Bilişim Teknolojileri A.Ş. (ARDYZ), HAVELSAN'dan NVIDIA yapay zekâ hızlandırıcı teknolojileri ve DELL kurumsal çözümleri kullanılarak yapay zekâ altyapı sistemlerinin kurulumu ve tedarikine yönelik KDV dahil 706.800 ABD Doları (yaklaşık 32,9 milyon TL) tutarında sipariş aldığını açıkladı.

MARMR'da 93 milyon dolarlık hisse satışı için ön mutabakat

Marmara Holding A.Ş. (MARMR), yüzde 50 ortağı olduğu Polisan Kansai Boya Sanayi ve Ticaret A.Ş.'deki paylarının tamamının Japonya merkezli Kansai Paint Co., Ltd.'ye 93 milyon ABD Doları bedelle satılmasına yönelik bağlayıcı olmayan ön mutabakat mektubu imzaladı.

İşlemin tamamlanması, durum tespit süreci, nihai sözleşmeler ve gerekli resmi onayların alınmasına bağlı olacak.

AKBNK takipteki kredi portföyünü sattı

Akbank T.A.Ş. (AKBNK), toplam 3,259 milyar TL büyüklüğündeki takipteki kredi alacak portföyünün 514 milyon TL bedelle altı farklı varlık yönetim şirketine devredildiğini duyurdu.

MARKA'dan Westplast'a stratejik yatırım

Marka Yatırım Holding A.Ş. (MARKA), yüzde 100 bağlı ortaklığı Momentum Girişim Holding A.Ş. aracılığıyla Westplast Plastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin yüzde 55 hissesini 79,75 milyon TL bedelle satın almak üzere Pay Devir Sözleşmesi imzaladı.

Şirket, yatırımın üretim kapasitesini artırması ve ölçek ekonomisi avantajı sağlamasının hedeflendiğini belirtti.

GEREL ABD üretimi için iş birliği yaptı

Gersan Elektrik Ticaret ve Sanayi A.Ş. (GEREL), ABD merkezli SmartBolts ve Almanya merkezli finans şirketi MGF-D ile, ürünlerin karşılıklı olarak ABD ve Türkiye'de üretilmesini ve yatırımların finansmanını kapsayan üçlü iyi niyet sözleşmesi imzaladı.

ISFIN'e 50 milyon Euro'luk sürdürülebilirlik finansmanı

İş Finansal Kiralama A.Ş. (ISFIN), Karadeniz Ticaret ve Kalkınma Bankası (BSTDB) ile Türkiye genelindeki yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve karbon emisyonunu azaltmaya yönelik projelerin finansmanında kullanılmak üzere 50 milyon Euro tutarında uzun vadeli kredi sözleşmesi imzaladı.

KRDMD'den Bulgaristan'a ihracat

Kardemir Karabük Demir Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (KRDMD), Bulgaristan'da faaliyet gösteren bir müşterisiyle 2.484.445 ABD Doları tutarında demiryolu tekeri satış sözleşmesi imzaladığını açıkladı.

Günün öne çıkan gelişmeleri

• En büyük işlem: MARMR'ın 93 milyon dolarlık hisse satışı için ön mutabakatı.
• En yüksek kredi: ISFIN'in 50 milyon Euro tutarındaki sürdürülebilirlik finansmanı.
• Yeni sipariş: ARDYZ'nin HAVELSAN'dan aldığı 706,8 bin dolarlık yapay zekâ altyapı siparişi.
• İhale başarısı: MEDTR'nin 16,25 milyon TL'lik hastane ihalesini kazanması.
• İhracat: KRDMD'nin Bulgaristan'a 2,48 milyon dolarlık demiryolu tekeri satışı.