Kapanışta Dow Jones endeksi 500 puanın üzerinde değer kazanarak yüzde 1,14 artışla 52.900,07 puana çıktı.

S&P 500 endeksi 7.483,24 puanda yatay seyrederken, Nasdaq endeksi yüzde 0,80 kayıpla 25.832,67 puana geriledi.

Fed'in para politikasının seyrine ilişkin ipuçları verebilecek makroekonomik veriler, yatırımcıların odağında yer alırken teknoloji ve özellikle yarı iletken hisselerindeki satışların etkisiyle pay piyasalarında karışık seyir izlendi.

ABD'de bugün açıklanan verilere göre, tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça altında gerçekleşti. İşsizlik oranı ise yüzde 4,2'ye geriledi.

Tarım dışı istihdama ilişkin nisan ve mayıs ayı verileri de aşağı yönlü revize edildi.

Ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 27 Haziran ile biten haftada 215 bine gerileyerek, piyasa beklentilerinin altında kaldı.

Analistler, istihdam artışındaki yavaşlamanın Fed'in yakın vadede faiz artırımı yapma ihtiyacını azaltabileceği beklentisini güçlendirdiğini belirtti.

Fed yetkililerinin açıklamaları da izlenirken, San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, para politikasının hala hafif kısıtlayıcı bir konumda olduğunu ve bu nedenle enflasyonun yavaşlamasının beklendiğini, ancak ekonomik görünüme ilişkin önemli belirsizliklerin sürdüğünü ifade etti.

Öte yandan teknoloji hisselerinde görülen satışların başını yarı iletken şirketleri çekerken, çip üreticilerinden Nvidia'nın hisseleri yüzde 1,39 ve Micron Technology'nin hisseleri yüzde 5,49 geriledi.

ABD'li elektrikli araç üreticisi Tesla'nın hisseleri de şirketin bu yılın ikinci çeyreğinde piyasa beklentilerini aşarak 480 bin 126 araç teslim etmesine rağmen yüzde 7,49 değer kaybetti.

Jeopolitik tarafta ise ABD ile İran arasındaki görüşmelere ilişkin gelişmeler takip edilirken, Katar yönetimi, iki ülke arasındaki dolaylı görüşmelerde olumlu ilerleme kaydedildiğini açıkladı.

ABD'de piyasalar, 4 Temmuz Bağımsızlık Günü tatili dolayısıyla yarın kapalı olacak.

Aksa Enerji'ye 124 milyon dolarlık uluslararası finansman

Aksa Enerji Üretim A.Ş. (AKSEN), Mersin'de hayata geçirilecek 100,08 MW kurulu güce sahip depolamalı rüzgar enerji santrali (RES) yatırımı için önemli bir finansman anlaşmasına imza attı.

Şirket, BBVA'nın Hong Kong Şubesi ile Çin İhracat ve Kredi Sigortası Kurumu (Sinosure) garantisi kapsamında, ilk iki yılı geri ödemesiz olmak üzere toplam 12 yıl vadeli 124 milyon ABD doları tutarında kredi sözleşmesi imzaladığını açıkladı. Söz konusu finansmanın, şirketin uluslararası kaynak çeşitliliğini artırması açısından stratejik önem taşıdığı belirtildi.

Erciyas Çelik Boru'ya DSİ projesinden 15 milyon dolarlık sipariş

Erciyas Çelik Boru Sanayi A.Ş. (ERCB), Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen Sakarya-Kocaeli İçme Suyu İsale Hattı Projesi kapsamında yaklaşık 15 milyon ABD doları tutarında sipariş aldığını duyurdu.

İki faz halinde gerçekleştirilecek sipariş kapsamında yaklaşık 14 bin metre çelik borunun üretim ve teslimatı yapılacak. Projenin, bölgenin uzun vadeli içme suyu altyapısına katkı sağlaması hedefleniyor.

Smart Güneş ile Arçelik arasında panel üretim anlaşması

Smart Güneş Enerjisi Teknolojileri (SMRTG), bağlı ortaklığı Smart Güneş Enerji Ekipmanları Pazarlama A.Ş. ile Arçelik Pazarlama A.Ş. arasında 4.017.758 ABD doları + KDV tutarında güneş paneli tedarik sözleşmesi imzalandığını açıkladı.

Sözleşme kapsamında Arçelik'e yönelik güneş paneli üretimi gerçekleştirilecek.

Karel'den savunma sanayine 5,86 milyon dolarlık sözleşme

Karel Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (KAREL), Türkiye'de faaliyet gösteren yerli bir müşteri ile savunma sanayinde kullanılacak askeri elektronik teçhizatın üretimi ve teslimatı için 5.862.100 ABD doları tutarında sözleşme imzaladığını bildirdi.

Reysaş GYO, Adana'da yeni depo yatırımına başlıyor

Reysaş Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (RYGYO), Adana'nın Sarıçam ilçesinde bulunan 54 bin metrekareyi aşan arsası üzerinde inşa edilecek lojistik depo için imar izninin alındığını açıkladı.

Toplam 37.257 metrekare kapalı alana sahip deponun 2026 yıl sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.

Marka Yatırım Holding satın alma görüşmelerine başladı

Marka Yatırım Holding (MARKA), bağlı ortaklığı Momentum Girişim Holding A.Ş. ile birlikte oluşturduğu konsorsiyum aracılığıyla, yiyecek-içecek ve kafe-restoran sektöründe faaliyet gösteren, ulusal ve uluslararası operasyonlara sahip köklü bir şirketin devralınması veya ortaklık kurulmasına yönelik görüşmelere başladığını duyurdu.

Taraflar arasında iyi niyet ve gizlilik sözleşmesi imzalanırken, şirket için hukuki, mali ve operasyonel inceleme (due diligence) süreci başlatıldı.

ZGYO'dan 200 milyon TL'lik otel yatırımı

Z Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (ZGYO), Ankara Sanayi Odası 2. ve 3. Organize Sanayi Bölgesi'nde gerçekleştirilen otel arsası ihalesini 200 milyon TL bedelle kazandığını açıkladı.

Şirket, organize sanayi bölgelerine yönelik sanayi oteli konseptindeki ilk yatırımını hayata geçirmeyi planlarken, projenin tamamlanmasıyla portföy değerine yaklaşık 1,5 milyar TL seviyesinde katkı sağlayabileceğini öngörüyor.

DAP Gayrimenkul'e sermaye avansı

DAP Gayrimenkul Geliştirme A.Ş. (DAPGM), şirket hesaplarına 2 Temmuz 2026 tarihinde toplam 70,3 milyon TL tutarında sermaye avansı aktarıldığını bildirdi.

Kızılbük GYO'da güçlü satış performansı

Kızılbük Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (KZBGY), Marmaris'te devam eden Sinpaş Kızılbük Thermal Wellness Resort projesinde haziran ayında 292 adet devre mülk satış sözleşmesi imzalandığını açıkladı.

Haziran ayındaki satışların KDV hariç toplam büyüklüğü 372,9 milyon TL olurken, projenin başlangıcından 1 Temmuz 2026 tarihine kadar gerçekleştirilen toplam satış hacmi ise KDV hariç yaklaşık 10,99 milyar TL'ye ulaştı.

Şirketten yapılan açıklamada, yeni yapının derin sektör bilgisi, değişim yönetimi ve sürekli iyileştirme deneyimini kurumsal düzeyde yapay zeka mühendisliği uzmanlığıyla birleştireceği belirtildi.

Açıklamada, yeni organizasyonla dünya genelindeki müşterilere yapay zeka tabanlı dönüşüm süreçlerinde destek sağlanacağı aktarıldı.

Söz konusu yapının sektördeki en büyük ve sonuç odaklı mühendislik organizasyonu olacağı vurgulanan açıklamada, bu girişim için 2,5 milyar dolarlık yatırım yapılacağı kaydedildi.

Açıklamada, müşterilerle birlikte ölçülebilir iş sonuçlarına dayalı yapay zeka sistemlerinin tasarlanması, geliştirilmesi, devreye alınması ve sürekli iyileştirilmesi için 6 bin uzmanın görevlendirileceği bildirildi.

Öte yandan, PRZMA.E paylarında daha önce yürürlüğe alınan açığa satış ve kredili işlem yasağı ile brüt takas tedbirleri de emir paketi tedbirinin geçerli olduğu süre boyunca uygulanmaya devam edecek.

Ayrıca VBTS kapsamında VERUS.E ve PSDTC.E payları da 3 Temmuz 2026 seans başından 31 Temmuz 2026 seans sonuna kadar açığa satışa ve kredili işlemlere konu edilemeyecek.

İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,67 değer kazanarak 10.652,87 puana, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,6 yükselerek 52.428,18 puana, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,65 artışla 8.474,86 puana ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 2,16 değer kazanarak 25.580,88 puana çıktı.

Avro/dolar paritesi, TSİ 19.15 itibarıyla yüzde 0,57 artışla 1,144 seviyesinden işlem gördü.

Avrupa borsalarında kazançlara, teknoloji ve yapay zeka hisseleri liderlik etti.

Yatırımcıların odağında bugün ABD'de tarım dışı istihdam verisi yer aldı. Ülkede tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak beklentilerin altında gerçekleşirken, işsizlik oranı yüzde 4,2'ye geriledi.

Bölgede bugün açıklanan verilere göre ise Avro Bölgesi'nde mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı, mayıs ayında yüzde 6,2 seviyesinde gerçekleşti.

Nakit Yönetimi İçin Bitcoin Satışı Seçeneği

Strategy, yakın zamanda yürürlüğe koyduğu politika kapsamında, imtiyazlı hisse temettüleri ve diğer finansal yükümlülüklerini karşılayabilmek amacıyla gerektiğinde Bitcoin varlıklarının bir bölümünü nakde çevirebileceğini duyurdu. Şirket ayrıca hem adi hem de imtiyazlı hisselerinde geri alım yapma esnekliğine sahip olacağını açıkladı.

Yeni plan doğrultusunda Strategy, imtiyazlı hisse temettüleri ile faiz ödemelerinin en az 12 aylık kısmını karşılayabilecek düzeyde nakit rezervi bulundurmayı hedefliyor.

JPMorgan: Daha Güçlü Nakit Pozisyonu Gerekli

Analize göre Strategy'nin yaklaşık 2,55 milyar dolarlık nakit rezervi, mevcut yükümlülüklerini yaklaşık 17 ay boyunca karşılayabilecek seviyede bulunuyor. Ancak JPMorgan, yatırımcı güveninin daha da güçlenmesi için şirketin 24 ila 36 aylık finansal yükümlülüklerini karşılayabilecek büyüklükte bir likidite oluşturmasının daha sağlıklı olacağını değerlendirdi.

Hisse İhracı Bitcoin Satışına Tercih Edilmeli

JPMorgan, Strategy'nin nakit rezervlerini artırmak için Bitcoin satışı yerine yeni adi hisse ihracını tercih etmesinin piyasa açısından daha olumlu bir yaklaşım olacağını savundu. Bankaya göre, söz konusu hisse satışları şirketin net aktif değerine (NAV) göre iskontolu gerçekleşse bile bu yöntem, büyük ölçekli Bitcoin satışlarının yaratabileceği piyasa baskısından daha az olumsuz etki doğurabilir.

Büyük Bitcoin Varlığı Yakından İzleniyor

JPMorgan, Strategy'nin dolaşımdaki toplam Bitcoin arzının yaklaşık yüzde 4'ünü elinde tuttuğunu hatırlattı. Bu büyüklükteki bir yatırımcının gerektiğinde hem alım hem de satış yönünde hareket edebilmesinin, kripto para piyasasında fiyat dalgalanmalarını artırabilecek önemli bir unsur olduğu ifade edildi.

Raporda ayrıca olası Bitcoin satışlarının yalnızca kısa vadeli fiyat hareketlerini etkilemekle kalmayabileceği, aynı zamanda Strategy'nin gelecekteki finansman maliyetleri üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturabileceği değerlendirmesine yer verildi.

Kallas, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından, Rusya'nın Ukrayna'nın başkenti Kiev'e yönelik hava saldırılarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Sadece kınamanın Kiev'e yönelik saldırıları durduramayacağına işaret eden Kallas, Ukrayna'ya askeri desteğin ve Moskova üzerindeki baskının artırılması gerektiğini belirtti.

Kallas, AB'nin bu hafta Kiev'in savunmasını güçlendirmek amacıyla oluşturulan 90 milyar avroluk destek kredisi kapsamında 6 milyar avroluk ödeme yaptığını anımsattı.

'Bugün, saldırılara karşılık olarak Rusya'nın askeri-sanayi kompleksini destekleyen daha fazla kuruluşa yaptırım uygulanmasını teklif edeceğim.' ifadesini kullanan Kallas, Rusya'ya yönelik yaptırımların sivillere yönelik saldırılar sürdüğü sürece artırılması gerektiğini bildirdi.

Kallas, 'Rusya kazanamayacağını anlayana kadar bunun maliyetini artırmaya devam edeceğiz.' değerlendirmesinde bulundu.

Ukrayna Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, Rus ordusunun bugün Ukrayna'ya 74 füze ve 496 silahlı insansız hava aracıyla saldırı düzenlediği bildirildi.

Öte yandan AB, haziran ayı başında Rusya ekonomisini zayıflatmak amacıyla ülkenin bankacılık, enerji ve ticaret sektörlerini hedef alan yeni bir yaptırım paketi teklifini duyurmuştu.

Rusya'ya yönelik yeni yaptırımların yürürlüğe girebilmesi için AB üyesi ülkelerin oy birliği gerekiyor.

BIST 100 endeksi, güne 31,46 puan ve yüzde 0,22 artışla 14.382,06 puandan başladı.

Gün içinde en düşük 14.379,22 puanı, en yüksek 14.487,16 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,73 değer kazanarak 14.455,03 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 131,58 puan ve yüzde 0,79 artışla 16.792,35 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre teknoloji endeksi yüzde 2,50, sanayi endeksi yüzde 0,92 ve mali endeks yüzde 0,30 değer kazanırken, hizmetler endeksi yüzde 0,60 değer kaybetti.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 45'i prim yaparken, 52'si geriledi. Türk Hava Yolları, ASELSAN, Astor Enerji, Türkiye İş Bankası (C) ile Akbank en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 124 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 124 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 2,30 artışla 6 milyon 200 bin 500 lira oldu.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 36,75, bileşik getirisi yüzde 40,13 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 46,5754, satışta 46,7620 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 46,5541, satışta 46,7406 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1447, sterlin/dolar paritesi 1,3370 ve dolar/yen paritesi 160,90 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 0,8 azalışla 70,7 dolardan işlem görüyor.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,73 değer kazanarak 14.455,03 puandan tamamladı.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 104,43 puan artarken, toplam işlem hacmi 186 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,17 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,63 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 3,0 ile metal eşya makine, en fazla kaybettiren ise yüzde 4,34 ile aracı kurumlar oldu.

Küresel piyasalar, ABD’de bugün açıklanan istihdam verilerinin istihdam artışında yavaşlamaya işaret etmesinin, ABD Merkez Bankasının yakın dönemde faiz artırımına gitmek zorunda kalmayacağına yönelik beklentileri güçlendirmesiyle pozitif bir seyir izliyor.

ABD'de bugün açıklanan verilere göre, tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça altında gerçekleşti. İşsizlik oranı ise yüzde 4,2'ye geriledi. Tarım dışı istihdama ilişkin nisan ve mayıs ayı verileri de aşağı yönlü revize edildi.

Analistler, yarın yurt içinde enflasyon, yurt dışında ise dünya genelinde hizmet sektörü ile bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin takip edileceğini ve ABD'de piyasaların kapalı olacağını belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

VİOP’ta endeks kontratı normal seansı yükselişle tamamladı

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı kontrat, normal seansı yüzde 0,28 yükselişle 17.529,00 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda BIST 30 endeksine dayalı kontrat, 2 Temmuz 2026 tarihli normal seansı yükselişle kapattı.

Gün sonunda kontrat, önceki kapanışa göre yüzde 0,28 artışla 17.529,00 puana çıktı. Önceki kapanış seviyesi 17.480,00 puan olarak kaydedildi.

VİOP BIST 30 kontratında açık pozisyon sayısı ise 351.621 oldu.

- New York borsası, ABD'de haziran ayında istihdam artışının beklentilerin altında kalmasının, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımlarına yönelik beklentileri zayıflatmasıyla güne yükselişle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi yüzde 0,17 artarak 52.395,22 puana çıktı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,15 kazançla 7.495,14 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,02 artışla 26.047,38 puana tırmandı.

Fed'in para politikasının seyrine ilişkin ipuçları verebilecek makroekonomik veriler yatırımcıların odağında bulunurken, pay piyasalarında açılışta pozitif bir seyir izlendi.

ABD'de bugün açıklanan verilere göre, tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça altında gerçekleşti. İşsizlik oranı ise yüzde 4,2'ye geriledi.

Tarım dışı istihdama ilişkin nisan ve mayıs ayı verileri de aşağı yönlü revize edildi.

Ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı da 27 Haziran ile biten haftada 215 bine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı.

Analistler, istihdam artışındaki yavaşlamanın Fed'in yakın zamanda faiz artırmak zorunda kalmayabileceği beklentisini güçlendirdiğini belirtti.

Fed Başkanı Kevin Warsh da dün katıldığı bir panelde, enflasyonu yüzde 2 hedefine düşürme konusundaki kararlılıklarını yineleyerek, son dönemde enflasyon beklentilerinin gerilediğini ve enflasyon risklerinin azaldığını ifade etmişti.

İstihdam verilerinin ardından ABD tahvil faizleri gerilerken, iki yıllık tahvil faizi yüzde 4,12 ve 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,47 seviyelerine indi.

Jeopolitik tarafta ise ABD ile İran arasındaki görüşmelere ilişkin gelişmeler takip edilirken, Katar yönetimi iki ülke arasındaki dolaylı görüşmelerde olumlu ilerleme kaydedildiğini açıkladı.

- İşsizlik maaşına başvuranların sayısı geçen hafta önceki haftaya kıyasla 1000 kişi düştü

- ABD'de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 27 Haziran ile biten haftada 215 bine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

ABD Çalışma Bakanlığı, işsizlik maaşı başvurularına ilişkin haftalık verileri açıkladı.

Buna göre, ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusu yapanların sayısı 27 Haziran ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 1000 kişi azalarak 215 bine indi.

Piyasa beklentisi bu dönemde işsizlik maaşı başvuru sayısının 219 bin olması yönündeydi.

İşsizlik maaşı başvuru sayılarına ilişkin önceki haftanın verisi 215 binden 216 bine yukarı yönlü revize edildi.

Geçen hafta itibarıyla 4 haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı da 2 bin 500 azalışla 222 bine geriledi.

Devam eden işsizlik maaşı başvuru sayısı ise 20 Haziran ile biten haftada 2 bin kişi artarak 1 milyon 814 bin oldu.

Ekonomistlerin medyan tahmini 113 bin artıştı.

İşgücüne katılımın sert bir şekilde düşmesiyle birlikte işsizlik oranı yüzde 4,2'ye geriledi.

İşe alımlardaki yavaşlamada, eğlence ve konaklama sektöründeki istihdamda 2020'den bu yana görülen en büyük düşüş etkili oldu. Perakende ticareti ve bilgi sektörlerinde de istihdam kaybı yaşanırken, sağlık ve sosyal yardım alanında güçlü işe alımlar devam etti.

Mayıs ayı tarım dışı istihdam verisi 172 binden 129 bine revize edildi.

Veri, son aylarda görülen güçlenme belirtilerine rağmen iş gücü piyasasının hâlâ bazı zorluklarla karşı karşıya olduğuna işaret ediyor. İran savaşı kaynaklı enerji şokuna rağmen tüketici harcamaları dirençli kalmayı sürdürse de, Amerikalılar yüksek fiyatlar ve enflasyona ayak uyduramayan ücretler konusunda karamsar bir tutum sergiliyor. Bu durum, işverenleri işe alım konusunda temkinli davranmaya itiyor olabilir.

Verinin ardından S&P 500 vadeli işlemleri yükselirken, ABD Hazine tahvili getirileri ve dolar düştü.

Kısaca Ford, kalite kontrol süreçlerini yapay zekaya devrettikten sonra beklediği sonucu alamadı ve son üç yılda 350'den fazla deneyimli mühendisini yeniden işe aldı. Bu karar, şirketi 16 yıl aradan sonra otomotiv kalite sıralamasında zirveye taşıdı. Bu yazıda hikayenin tam olarak nasıl geliştiğini, Ford'un yalnız olmadığını ve bunun yapay zeka çağı hakkında bize ne öğrettiğini anlatacağız.

Ford'da Tam Olarak Ne Oldu?

Hikayenin başlangıcı birkaç yıl öncesine dayanıyor. Ford, tıpkı pek çok büyük şirket gibi, yapay zekanın verimliliği artıracağına inandı. Kalite kontrol süreçlerinde otomatik sistemlere ve yapay zeka destekli denetime giderek daha fazla yatırım yaptı. Bu süreçte, uzun yıllara dayanan tecrübeye sahip pek çok kıdemli mühendis şirketten ayrıldı.

Ancak beklenen sonuç gelmedi. Ford'un Baş İşletme Görevlisi Kumar Galhotra, gazetecilere yaptığı açıklamada durumu açıkça özetledi. Şirketin giderek daha fazla güvendiği otomatik kalite sistemlerinin istenen sonuçları vermediğini söyledi. Bunun üzerine Ford, şirket içinde "gri sakallılar" olarak anılan bu deneyimli mühendisleri geri çağırmaya başladı. Son üç yılda, bir kısmı eski Ford çalışanı, bir kısmı da sektördeki diğer tedarikçilerden gelen toplam 350'den fazla kıdemli mühendis yeniden göreve döndü.

Ford'un Araç Donanım Mühendisliğinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Charles Poon, bu deneyimi dürüst bir cümleyle özetledi. "Yapay zeka harika bir araç, ama yalnızca onu eğitmek için kullandığınız bilgi kadar iyi" dedi. Sonra ekledi: "Yanlışlıkla, sadece yapay zekayı devreye sokup elimizdeki tasarım gereksinimlerini sisteme yükleyerek yüksek kaliteli bir ürün elde edebileceğimizi düşündük. Hata yaptık."

Yapay zekanın otomobil üretimindeki diğer atılımlarını daha önce de ele aldık: Bir Robot 11 Ayda 30 Bin BMW Üretti, Sıra Avrupa'da

Peki Sorun Tam Olarak Neydi?

Burada anlaşılması gereken önemli bir nokta var. Ford'un yaşadığı sorun, yapay zekanın tamamen işe yaramaz olması değildi. Sorun, şirketin onlarca yıllık mühendislik bilgisini, deneyimli çalışanlar ayrılmadan önce sistemlere yeterince aktaramamasıydı. Ford'un kurduğu 900 yapay zeka kamerasından oluşan denetim sistemi bile, deneyimli mühendislerin gözünden kaçmayan bazı kusurları yakalayamadı.

Bir düşün. Deneyimli bir mühendis, bir aracı sadece teknik çizimlerden değil, yıllarca sahada gördüğü binlerce küçük detaydan tanır. Hangi parçanın hangi koşulda arıza yapma ihtimalinin yüksek olduğunu, bir tasarımın kağıt üzerinde mükemmel görünse de gerçek üretimde nasıl sorun çıkarabileceğini bilir. Bu bilgi, yazılı bir kurallar listesine dönüştürülmesi çok zor olan bir tür sezgi. Yapay zeka sistemleri ise kendisine verilen verilerle çalışır. Eğer bu sezgisel bilgi veriye dönüştürülmeden kaybolursa, yapay zeka da bu boşluğu dolduramaz. Ford'un yaşadığı tam olarak buydu.

Sonuç Ne Oldu?

Bu geri dönüşün sonuçları oldukça çarpıcı oldu. Deneyimli mühendisler, parçalar üretim hattına ulaşmadan önce olası arıza noktalarını tespit etmeye başladı. Ayrıca genç mühendislere rehberlik ediyor ve yapay zeka sistemlerinin yeniden yapılandırılmasına katkı sağlıyorlar. Yani bu mühendisler, yapay zekanın yerini almak için değil, onu daha iyi hale getirmek için geri döndüler.

Bu stratejinin karşılığını almak uzun sürmedi. Ford, otomotiv sektöründe saygın bir kalite ölçütü olan JD Power İlk Kalite Araştırması'nda, ana akım otomobil markaları arasında 16 yıl aradan sonra ilk kez zirveye yükseldi. Bir önceki yıl 10. sırada olan şirket, 2026'da 100 araç başına 152 sorun puanıyla birinci oldu. Bu puan, bir önceki yılki 193'ten 152'ye gerileyerek yaklaşık yüzde 21'lik bir iyileşme anlamına geliyor. Bu, çalışmadaki herhangi bir kitlesel markanın kaydettiği en büyük tek yıllık iyileşme oldu. Ford, bu tabloda Nissan ve Buick'in önünde yer aldı. CEO Jim Farley, bu iyileşmenin garanti ve geri çağırma maliyetlerinde yüz milyonlarca dolarlık tasarruf sağladığını açıkladı.

Elbette tablo tamamen pürüzsüz değil. Ford, geçmiş modellerindeki sorunlar yüzünden 2026'da hâlâ ABD'de en çok araç geri çağıran üreticilerden biri. Şirket bu yıl 11 milyondan fazla aracı kapsayan 51 geri çağırma yaptı. Yöneticiler, bu durumun yeni yaklaşımdan değil, geçmişteki otomasyon kaynaklı hatalardan kaynaklandığını ve yeni süreçle üretilen araçlar filoda çoğaldıkça rakamların düzeleceğini söylüyor.

Ford Yalnız Değil

Burada asıl ilginç olan şey, Ford'un bu deneyiminin tek bir örnek olmaması. Benzer bir dönüş, farklı sektörlerdeki başka şirketlerde de yaşandı.

Fintek şirketi Klarna, birkaç yıl önce müşteri hizmetlerinin büyük kısmını yapay zeka destekli sohbet botlarına devretmiş, yaklaşık 700 çalışanın yerini yapay zekayla doldurmuştu. Ancak düşen müşteri memnuniyeti nedeniyle şirket, insan temsilcileri yeniden işe almak zorunda kaldı. Şirketin CEO'su durumu "verimlilik ve maliyete fazla odaklandık, sonuç düşük kalite oldu" sözleriyle özetledi. Benzer bir tabloyu eğitim teknolojisi şirketi Duolingo'da da görüyoruz. Şirketin yöneticileri, yapay zeka tarafından üretilen içeriklerin tutarsız olduğunu ve hatalarını ayıklamanın zor olduğunu kabul etti.

Bu tesadüf değil, bir eğilim. İnsan kaynakları alanında 600 profesyonelle yapılan bir Careerminds araştırmasına göre, yapay zeka gerekçesiyle işten çıkarma yapan şirketlerin yüzde 35,6'sı, çıkardıkları çalışanların yarısından fazlasını yeniden işe almak zorunda kaldı. Şirketlerin yaklaşık üçte biri ise eski çalışanlarının dörtte biri ile yarısı arasını geri çağırdı. Araştırma şirketi Forrester'ın raporuna göre ise işverenlerin yüzde 55'i, yapay zeka gerekçesiyle yaptıkları işten çıkarmalardan pişman. Yani Ford'un hikayesi, yapay zeka çağının büyük bir gerçeğinin görünür hale gelmiş bir örneği.

Bu Hikaye Bize Ne Anlatıyor?

Bu noktada asıl önemli soruya gelelim. Bu hikayeler bize yapay zeka çağı hakkında ne söylüyor?

Cevap, yapay zekanın işe yaramaz olduğu değil. Ford da dahil hiçbir şirket yapay zekadan vazgeçmiyor. Aksine Ford, kırk kişilik özel bir yazılım kalite ekibi kurdu ve yüz binden fazla yapay zeka destekli otomatik test ekledi. Asıl mesele, yapay zekanın insan deneyiminin yerine değil, insan deneyiminin yanına konması gerektiği. En iyi sonuçlar, deneyimli insanların bilgisiyle beslenen ve onlar tarafından denetlenen yapay zeka sistemlerinden çıkıyor.

Bu hikaye, işini kaybetme korkusuyla yapay zeka çağını endişeyle izleyen milyonlarca çalışan için de önemli bir mesaj taşıyor. Derin, yıllara dayanan tecrübe ve sezgisel bilgi, en azından şimdilik, yapay zekanın kolayca taklit edemediği bir değer olmaya devam ediyor. Belki de gelecekte kazananlar, yapay zekayı tamamen reddedenler ya da körü körüne her şeyi ona devredenler değil, ikisini akıllıca bir arada kullanmayı bilenler olacak.

Sıkça Sorulan Sorular

Ford neden eski çalışanlarını geri işe aldı?

Ford, kalite kontrol süreçlerini yapay zeka destekli otomatik sistemlere devrettikten sonra beklediği sonucu alamadı. Deneyimli mühendislerin yıllara dayanan sezgisel bilgisi sistemlere yeterince aktarılamadan şirketten ayrılmıştı. Bu boşluğu kapatmak için son üç yılda 350'den fazla kıdemli mühendis yeniden işe alındı.

Bu karar Ford'un kalitesini nasıl etkiledi?

Ford, deneyimli mühendislerin geri dönüşünün ardından JD Power İlk Kalite Araştırması'nda ana akım otomobil markaları arasında 16 yıl aradan sonra ilk kez zirveye yükseldi. Puanı 100 araç başına 193 sorundan 152'ye geriledi. Bu iyileşme, şirkete garanti ve geri çağırma maliyetlerinde yüz milyonlarca dolarlık tasarruf sağladı.

Ford yapay zekadan vazgeçti mi?

Hayır. Ford yapay zekaya yatırım yapmaya devam ediyor, kırk kişilik bir yazılım kalite ekibi kurdu ve yüz binden fazla otomatik test ekledi. Değişen şey, yapay zekanın artık deneyimli mühendisler tarafından eğitilip denetlenmesi.

Ford'un yaşadığı bu durum tek örnek mi?

Hayır. Fintek şirketi Klarna ve eğitim teknolojisi şirketi Duolingo gibi başka şirketler de benzer bir süreç yaşadı. Careerminds araştırmasına göre, yapay zeka gerekçesiyle işten çıkarma yapan şirketlerin yüzde 35,6'sı çıkardıkları çalışanların yarısından fazlasını yeniden işe almak zorunda kaldı.

Ford hangi markaları geride bıraktı?

Ford, JD Power'ın 2026 İlk Kalite Araştırması'nda 100 araç başına 152 sorun puanıyla Nissan (156) ve Buick (162) gibi markaların önünde birinci oldu. F-150, Mustang ve Super Duty modelleri de kendi segmentlerinde üst üste ikinci kez birinci seçildi.

Sonuç

Ford'un hikayesi, basit bir "yapay zeka başarısız oldu" hikayesi değil. Çok daha ince bir dersi var. Yapay zeka güçlü bir araç, ama sihirli bir değnek değil. En iyi sonuçlar, insan deneyimiyle yapay zekanın birlikte çalıştığı yerlerde ortaya çıkıyor.

Bu hikaye, yapay zeka çağında herkesin sorduğu "işimi kaybedecek miyim" sorusuna basit bir evet ya da hayır cevabı vermiyor. Bunun yerine daha nüanslı bir gerçeği gösteriyor. Bazı bilgi türleri, özellikle yıllara dayanan deneyim ve sezgi, kolayca kopyalanamıyor. Ford gibi büyük şirketlerin bu dersi milyonlarca dolara mal olan hatalarla öğrenmesi, aynı hatayı tekrarlamak istemeyen herkes için değerli bir uyarı niteliğinde.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için: Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Aktarılan veriler ve rakamlar, yayım tarihindeki kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 26 Haziran ile biten haftada yüzde 1,07 ve 333 milyar 981 milyon 798 bin lira artışla, 31 trilyon 300 milyar 172 milyon 879 bin liradan 31 trilyon 634 milyar 154 milyon 676 bin liraya yükseldi.

Aynı dönemde bankalardaki Türk lirası cinsi mevduat yüzde 2,92 artarak 17 trilyon 521 milyar 562 milyon 279 bin liraya çıkarken, yabancı para (YP) cinsinden mevduat yüzde 1,25 azalışla 10 trilyon 128 milyar 595 milyon 275 bin liraya geriledi.

Bankalarda bulunan toplam YP mevduatı geçen hafta 258 milyar 859 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken bu tutarın 218 milyar 406 milyon doları yurt içinde yerleşik kişilerin hesaplarında toplandı.

Yurt içi yerleşiklerin toplam YP mevduatında parite etkisinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, 26 Haziran itibarıyla 1 milyar 110 milyon dolarlık azalış görüldü.

Yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri arttı

Bankacılık sektöründe yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri, geçen hafta yüzde 1,64 artışla 6 trilyon 581 milyar 31 milyon 717 bin liraya yükseldi.

Söz konusu kredilerin 799 milyar 712 milyon 518 bin lirası konut, 43 milyar 170 milyon 184 bin lirası taşıt, 2 trilyon 521 milyar 491 milyon 123 bin lirası ihtiyaç kredileri, 3 trilyon 216 milyar 657 milyon 892 bin lirası ise bireysel kredi kartlarından oluştu.

Bankacılık sektörünün TCMB dahil toplam kredi hacmi de 26 Haziran ile biten haftada 327 milyar 362 milyon 759 bin lira artarak 25 trilyon 560 milyar 60 milyon 132 bin liradan 25 trilyon 887 milyar 422 milyon 891 bin liraya yükseldi.

Aynı dönemde resmi rezerv varlıkları da bir önceki haftaya göre yüzde 5,1 azalarak 149,2 milyar dolar oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) toplam rezervleri, 26 Haziran haftasında bir önceki haftaya göre 7 milyar 991 milyon dolar azalışla 149 milyar 205 milyon dolar oldu.

TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, 26 Haziran itibarıyla Merkez Bankası brüt döviz rezervleri 5 milyar 260 milyon dolar azalarak 54 milyar 251 milyon dolara indi. Brüt döviz rezervleri, 19 Haziran'da 59 milyar 511 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Bu dönemde altın rezervleri ise 2 milyar 731 milyon dolar düşüşle 97 milyar 685 milyon dolardan 94 milyar 954 milyon dolara geriledi.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri 26 Haziran haftasında bir önceki haftaya göre 7 milyar 991 milyon dolar azalarak 157 milyar 196 milyon dolardan 149 milyar 205 milyon dolara indi.

TCMB rezervleri Ocak 2024'ten bu yana şöyle (milyon dolar):

Böylece yabancı yatırımcıların Borsa İstanbul'daki net alımları ikinci haftaya taşındı. Önceki hafta hisse senedi piyasasında 465,7 milyon dolarlık net alım gerçekleşmişti.

Satış serisi sona ermişti

Yabancı yatırımcıların hisse senedi piyasasındaki net işlemleri 15 Mayıs-12 Haziran döneminde satış yönünde gerçekleşmişti. 19 Haziran haftasında gelen 465,7 milyon dolarlık alımla beş haftalık net satış serisi sona ererken, 26 Haziran haftasında da alım eğilimi sürdü.

DİBS tarafında da alım var

TCMB verilerine göre, aynı haftada devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) kesin alım tarafında 448,3 milyon dolarlık net alım kaydedildi.

26 Haziran itibarıyla yurt dışında yerleşiklerin hisse senedi stoku 41 trilyon 387,8 milyar TL, DİBS kesin alım stoku ise 15 trilyon 614,7 milyar TL oldu.

Kredi kalemlerinde artış eğilimi devam etti. Tüketici kredileri 3 trilyon 371,3 milyar TL'ye, bireysel kredi kartları 3 trilyon 216,9 milyar TL'ye yükseldi. Ticari ve diğer krediler 19 trilyon 949,0 milyar TL'ye çıkarken, taksitli ticari krediler 4 trilyon 139,0 milyar TL seviyesine ulaştı.

Kurumsal kredi kartları 1 trilyon 22,7 milyar TL'ye yükselerek yeniden 1 trilyon TL eşiğinin üzerine çıktı. Takipteki alacaklar ise 757,6 milyar TL'ye çıkarak artışını sürdürdü.

Toplam menkul kıymetler 7 trilyon 689,6 milyar TL'ye gerilerken, toplam mevduat 30 trilyon 268,6 milyar TL'ye yükselerek 30 trilyon TL seviyesini aştı.

KKM'den çıkış sürdü

Kur Korumalı TL Mevduat ve Katılma Hesapları (KKM) gerilemesini sürdürdü. KKM büyüklüğü haftalık bazda 5 milyon TL azalarak 244 milyon TL seviyesine indi.

Gayrinakdi kredi ve yükümlülükler 10 trilyon 685,7 milyar TL'ye yükselirken, bankalarda saklanan menkul değerlerde sınırlı artış görüldü. Yurt içi yerleşikler adına saklanan menkul değerler gerilerken, yurt dışı yerleşikler adına saklanan menkul değerler yükseldi.

Yabancı para pozisyonlarında bilanço içi açık pozisyon -2 trilyon 375,1 milyar TL'ye gerilerken, bilanço dışı fazla pozisyon 2 trilyon 417,4 milyar TL olarak gerçekleşti. Bankacılık sektörünün net genel döviz pozisyonu ise 42,23 milyar TL'ye yükseldi.

Öte yandan sektörün yasal özkaynakları 5 trilyon 753,4 milyar TL'ye çıktı.

Nikolaos Panigirtzoglou liderliğindeki ekip notunda, iki sektör arasındaki değerleme farkının eninde sonunda daralması gerektiğini belirtti. Ekip, bu durumun nasıl gelişebileceğine dair iki senaryo ortaya koydu.

Stratejistlerin en olası olarak gördüğü iyimser senaryoda, yapay zeka hiper tırmanıcıları ve model sağlayıcıları, teknolojiyi devreye sokarak daha fazla para kazanabilecek.

Öte yandan, olumsuz senaryoda ise çip üreticileri, müşterilerinin zararına iyi performans gösterecek. Bu durum, hiper ölçekli şirketlerin harcama hedeflerini olumsuz etkileyecek ve sonuçta çip talebini sınırlayacak.

Notta 'Bu fark kapanmaya başlamazsa, teknik açıdan piyasada bir güven sorunu yaratabilir' ifadelerine yer verildi.

Yatırımcılar, çip hisselerinin yaşadığı büyük kazanç dalgasının ardından bu hisselerin geleceği konusunda giderek daha tedirgin hale geliyor ve sektörün bir balon içinde olup olmadığına dair sorular gündemde. Philadelphia Yarı İletken Endeksi ikinci çeyrekte yaklaşık yüzde 90 artış kaydetmiş olsa da, yatırımcıların riskten kaçma ve düşüşte alım yapma arasında gidip gelmesiyle hareketlilik daha dalgalı bir hal aldı.

Çip hisselerinden uzaklaşıp hiper ölçekli şirketlere yönelme eğiliminin başladığına dair bazı erken işaretler var.

Çarşamba günü Meta Platforms ve Alphabet gibi şirketleri içeren Bloomberg Magnificent 7 Endeksi yüzde 2,3 değer kazanırken, yarı iletken endeksi yüzde 6,3 düştü.

Günün ilk yarısında yükseliş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 125,09 puan ve yüzde 0,87 yükselişle 14.475,68 puana çıktı.

Toplam işlem hacmi 83 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,48 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,21 değer kaybetti.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.382,06 puanı, en yüksek 14.487,11 puanı gördü.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 66'sı yükselirken 28'i düştü, 6'sı yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri ASELSAN, Türk Hava Yolları, Astor Enerji, Ereğli Demir ve Çelik ile Akbank oldu.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 2,38 ile orman kağıt basım, en fazla kaybeden ise yüzde 0,95 ile turizm oldu.

Günün ilk yarısında teknoloji endeksi yüzde 2,95, sanayi endeksi yüzde 0,83, mali endeks ve hizmetler endeksi yüzde 0,21 değer kazandı.

Küresel piyasalar, teknoloji şirketlerinin yapay zeka harcamalarının olumlu etkilerinin yakın vadede görülüp görülmeyeceğine dair endişelerle karışık bir seyir izlerken, yatırımcıların odağına bugün ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi yerleşti.

Günün geri kalanında yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin takip edileceğini ifade eden analistler, yurt dışında ise ABD'de tarım dışı istihdam verisi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Altının ons fiyatı 4 bin 70 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 36,61, bileşik getirisi yüzde 39,97 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1410, sterlin/dolar paritesi 1,3340 ve dolar/yen paritesi 161,2 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 46,7000 liradan, avro 53,3990 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,9 artışla 4 bin 70 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 0,9 azalışla 70,6 dolardan işlem görüyor.