Fidan'ın, Paris'te düzenlenecek zirvede, 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenen ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin de katıldığı NATO Ankara Zirvesi'nde alınan kararların Ukrayna bakımından muhtemel sonuçlarını muhataplarıyla ele alması bekleniyor.

Türkiye'nin Ukrayna'nın bağımsızlığına, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne verdiği desteği teyit etmesi öngörülen Fidan'ın, Rusya-Ukrayna Savaşı bağlamında cephedeki son duruma ve savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik çabalarda gelinen aşamaya ilişkin Türkiye'nin değerlendirmelerini paylaşması planlanıyor.

Fidan'ın Türkiye'nin Rusya ve Ukrayna heyetlerini yeniden müzakere masası etrafında bir araya getirmeye hazır olduğunun ve Karadeniz'de barış ve istikrarın korunmasının Türkiye açısından arz ettiği önemin altını çizerek, Türkiye'nin bu amaca yönelik çabaları desteklemeye hazır olduğunu ifade etmesi öngörülüyor.

Bakan Fidan'ın ayrıca, Gönüllüler Koalisyonu bünyesinde gerçekleştirilecek faaliyetlere temel teşkil edecek hukuki ve siyasi çerçevenin netleştirilmesi sürecinde yakın eş güdümün sürdürülmesinin önemine dikkati çekmesi bekleniyor.

Ukrayna konulu Gönüllüler Koalisyonu

Ukrayna konulu Gönüllüler Koalisyonu, Ukrayna'ya yönelik güvenlik garantileri temelinde Ukrayna'da kalıcı ve adil bir barış sağlanması amacıyla Mart 2025'te İngiltere ve Fransa'nın öncülüğünde hayata geçirilmişti. Çoğunluğunu Avrupa ülkelerinin oluşturduğu koalisyonun 30'dan fazla üyesi bulunuyor.

Kuruluşundan bu yana koalisyonun faaliyetlerinde yer alan Türkiye'nin, ilerleyen dönemde gerekli hukuki ve siyasi çerçevenin hayata geçirilmesi halinde, deniz alanındaki faaliyetlere liderlik etmesi öngörülüyor.

Paris'te 6 Ocak 2026'ta düzenlenen Gönüllüler Koalisyonu Liderler Zirvesi'ne Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı temsilen Dışişleri Bakanı Fidan katılmıştı.

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın yıl dönümü münasebetiyle 24 Şubat 2026'da çevrim içi gerçekleştirilen Liderler Zirvesi'ne ise Erdoğan'ı temsilen Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz katılmıştı.

Türkiye'de bu yılın ilk altı ayında vatandaşların cebine 434 milyon 615 bin 500 liralık madeni para girdi. Listede iki madeni paranın bu yıl hiç basılmadığı görüldü.

6 ayda 90 milyon adet dolaşıma girdi

Söz konusu dönemde basılan madeni paraların dağılımına bakıldığında, adet bazında piyasaya en çok sürülen madeni paranın 90 milyon 439 bin adetle 1 lira olduğu görüldü. Bunu 67 milyon 686 bin adetle 5 lira ve 11 milyon 367 bin adetle 50 kuruş takip etti.

En düşük madeni paralara talep yok

Aynı dönemde 360 bin adet 10 kuruş ve 108 bin adet 25 kuruş dolaşıma sunulurken, 5 kuruş ve 1 kuruş ise hiç basılmadı. Daha önce yapılan açıklamada 1 ve 5 kuruşların ilave talep gelmediği için basılmadığı belirtilmişti.

Geçen yıl tedavüle sürülen madeni paraların değeri 1 milyar 332 milyon 363 bin 400 lira olarak hesaplanmıştı. Bu dönemde 172 milyon 793 bin adet 5 lira, 449 milyon 652 bin adet 1 lira, 37 milyon 254 bin adet 50 kuruş, 1 milyon 80 bin adet 10 kuruş, 180 bin adet 5 kuruş ve 240 bin adet 1 kuruş dolaşıma sunulmuştu.

'Kredi kartı komisyonları esnafın sermayesini eritiyor'

Esnafın sermayesinin ve emeğinin kredi kartı komisyonlarına heba edildiğini vurgulayan TESK Başkanı Palandöken, nakit akışını sağlamak isteyen işletmelerin zarar ettiğini belirtti.

Palandöken, 'Günümüzde her şey kredi kartıyla alınıyor. Esnaf bir üründe yüzde 4 kazanıyor ancak parayı erken çekmek istediğinde yüzde 4.5 faize gidiyor. Komisyonsuz ödeme için 15 gün veya bir ay beklemek gerekiyor ama esnafın buna dayanma gücü yok. Kazanamadığı bir kazancın komisyonunu vermesi esnafı perişan ediyor' ifadelerini kullandı.

'Aradaki bedeli biz ödüyoruz'

Sistemdeki KDV dengesizliklerinin ve düşük kâr marjlı ürünlerin esnafı daha da zorladığına dikkat çeken Palandöken, durumu 'Esnafa yüzde 1 ile giren ürün yüzde 10 KDV ile çıkıyor; aradaki farkı esnaf ödüyor. Özellikle sigara gibi giriş-çıkışı belli ürünlerde esnaf bunu müşteriye yansıtamıyor. Müşteri haklı olarak 'Kredi kartıyla alıyorum, fark ödemem' diyor. Dolayısıyla bütün maliyet esnafın cebinden çıkıyor' ifadeleriyle özetledi.

TESK'ten komisyon çağrısı

Bankaların uyguladığı komisyon oranlarının makul bir seviyeye çekilmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığı ile sürekli temas halinde olduklarını belirten Palandöken, bankacılık sektörüne yönelik eleştirilerini şu sözlerle dile getirdi:

'Piyasada nakit yok. Kredi kartının en çok kullanıldığı alanlar bankalara kazandırıyor. Bankaların ne emeği var ne sermayesi var. Sadece aracılık hizmetinden dolayı aldığı komisyon, inanın bir restoranın, bir lokantanın kazancının daha üstünde. Böyle bir uygulama olur mu? Esnaf kazanamayacak ama bunlar kazanacak. Dükkanı kapatmaktan başka çare kalmıyor. Esnaf kazanmasa ülke kazanmaz, vergi veremez. Kayıtlı ekonominin devamını sağlamak için kimseyi mağdur etmeyecek adil bir çözüm bulunması şart.'

Kısaca enflasyona endeksli tahvil, Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi tarafından ihraç edilen ve hem anaparası hem faizi enflasyona göre güncellenen bir devlet borçlanma senedidir. Amacı, yatırımcının birikimini enflasyon karşısında korumak ve enflasyonun üzerinde sabit bir reel getiri sağlamaktır. Bu yazıda bu tahvilin nasıl çalıştığını, klasik tahvilden farkını, nasıl alınacağını, vergisini ve risklerini adım adım ele alacağız.

Enflasyona Endeksli Tahvil Tam Olarak Nedir?

Enflasyona endeksli tahvil, anaparası enflasyona (TÜFE'ye) endekslenen ve enflasyon ne olursa olsun üzerine sabit bir reel getiri ekleyen bir devlet borçlanma senedidir. Hazine, bu tahvilleri 2007 yılından beri ihraç ediyor.

Önce temeli kuralım. Tahvil, en yalın haliyle bir borç senedidir. Sen devlete ya da bir şirkete borç verirsin, karşılığında faiz alırsın ve vade sonunda anaparanı geri alırsın. Devletin çıkardığı bu tür senetlere Devlet İç Borçlanma Senedi, kısaca DİBS denir.

Klasik bir tahvilin sorunu şu. Diyelim ki devlete borç verdin ve karşılığında yıllık yüzde 30 faiz alacaksın. Ama o yıl enflasyon yüzde 40 çıktı. Bu durumda faiz kazancın enflasyonun altında kaldı ve paranın alım gücü aslında azaldı. İşte enflasyona endeksli tahvil, tam bu sorunu çözmek için tasarlanmıştır. Bu tahvilde anapara, TÜİK'in açıkladığı Tüketici Fiyat Endeksi'ne (TÜFE) endekslidir. Enflasyon ne kadar artarsa, senin anaparan da o kadar güncellenir. Üzerine bir de sabit bir reel faiz eklenir. Yani kazancın şuna eşittir, enflasyon oranı artı devletin baştan vaat ettiği sabit reel getiri.

Türkiye'deki güncel enflasyon seyrini daha önce detaylıca ele almıştık. Paranı Enflasyona Kaptırma

Reel Getiri Ne Demek?

Reel getiri, enflasyondan arındırılmış getiridir, yani paranın alım gücünde gerçekte ne kadar artış olduğunu gösterir. Enflasyona endeksli tahvil, sana bu reel getiriyi enflasyon ne olursa olsun garanti eder.

Bir örnekle açalım. Diyelim ki bir yatırımın yıllık yüzde 35 kazandırdı, ama o yıl enflasyon yüzde 32 oldu. Bu durumda nominal getirin yüzde 35 gibi görünse de, reel getirin sadece yüzde 3 civarındadır. Çünkü kazancının büyük kısmı sadece enflasyonu karşılamaya gitti. Enflasyona endeksli tahvilde durum farklı işler. Diyelim ki tahvilin reel getirisi yüzde 3 olarak belirlendi. Enflasyon yüzde 30 çıkarsa toplam kazancın kabaca yüzde 33, enflasyon yüzde 50 çıkarsa kabaca yüzde 53 olur. Yani enflasyon seni asla ezmez, her koşulda onun bir adım önünde olursun.

Deflasyon Olursa Ne Olur?

Deflasyon durumunda bile enflasyona endeksli tahvilin anaparası başlangıç değerinin altına inmez, çünkü Hazine vade sonunda en az nominal değerin tamamını (100 birim üzerinden) ödemeyi garanti eder.

Türkiye'de ihraç edilen enflasyona endeksli tahvillerde bu güvence şöyle işler. Eğer vade sonunda fiyat endeksi, tahvili aldığın günkü endeksten daha düşük çıkarsa, yani bir deflasyon yaşanırsa, devlet sana yine de nominal değerin tamamını öder. Bu da bu tahvili hem enflasyona hem de deflasyona karşı korunaklı bir araç haline getiriyor. Yükselişte kazandırıyor, düşüşte ise anaparanı koruyor.

Enflasyona Endeksli Tahvil Nasıl Alınır?

Enflasyona endeksli tahvil, bir banka ya da SPK lisanslı aracı kurumda yatırım hesabı açarak, Hazine'nin ihalelerinden ya da ikincil piyasadan alınabilir. Minimum işlem tutarı genellikle 100 TL nominal değerden başlar.

Süreç adım adım şöyle işliyor. Önce bir bankada ya da SPK lisanslı bir aracı kurumda yatırım hesabı açman gerekiyor, bu işlem çoğu kurumda mobil uygulamadan birkaç dakikada tamamlanıyor. Sonra iki farklı alım yolu var. Birincisi birincil piyasa, yani Hazine'nin düzenlediği ihaleler. Hazine ve Maliye Bakanlığı her ayın son iş gününde, takip eden ayın ihale takvimini açıklar. Bankalar bu ihalelere katılır ve aldıkları tahvilleri müşterilerine sunar. İkincisi ikincil piyasa, yani daha önce ihraç edilmiş tahvillerin alınıp satıldığı piyasa. Vadesini beklemeden, güncel piyasa fiyatından bir tahvil alabilir ya da elindekini satabilirsin.

Vergisi ve Riskleri Neler?

Enflasyona endeksli tahvilin vergisi ve riski iki ayrı başlıkta değerlendirilir, 2006 sonrası ihraç DİBS'lerde stopaj uygulanır ve anapara koruması sadece tahvili vadesine kadar elde tuttuğunda geçerlidir.

Vergi tarafında, 2006 yılından sonra ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri'nden elde edilen faiz geliri ve alım satım kazancı stopaja tabidir. Stopaj oranları zaman zaman değişebildiği için, işlem öncesinde bankandan ya da aracı kurumundan güncel oranı öğrenmen en doğrusu. Risk tarafında ise, bu araç genellikle düşük riskli kabul edilir, çünkü ihraççısı devlettir ve anaparanın enflasyona karşı korunması garanti altındadır. Yine de dikkat edilmesi gereken bir nokta var. Eğer tahvili vade sonuna kadar tutmayıp ikincil piyasada erken satarsan, o günkü piyasa fiyatı alış fiyatından düşük olabilir ve bu durumda zarar edebilirsin. Yani anapara koruması ve reel getiri garantisi, tahvili vadesine kadar elinde tuttuğun sürece geçerlidir.

Kimler İçin Uygun?

Enflasyona endeksli tahvil, uzun vadeli düşünen ve yüksek risk almak istemeyen yatırımcılar için uygundur, kısa vadede paraya ihtiyaç duyabilecek biri için aynı derecede uygun olmayabilir.

Emeklilik için birikim yapan, çocuğunun geleceği için para biriktiren ya da elindeki parayı enflasyona ezdirmeden saklamak isteyen biri için mantıklı bir seçenek olabilir. Öte yandan kısa vadede yüksek kazanç arayan ya da parasına her an ihtiyaç duyabilecek biri için, uzun vadesi nedeniyle aynı derecede uygun olmayabilir. Her yatırım aracında olduğu gibi burada da doğru soru "bu araç iyi mi kötü mü" değil, "benim hedefime ve vademe uygun mu" sorusudur.

Sıkça Sorulan Sorular

Enflasyona endeksli tahvil nedir?

Enflasyona endeksli tahvil, Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi tarafından ihraç edilen ve anaparası TÜFE'ye (Tüketici Fiyat Endeksi) endekslenen bir devlet borçlanma senedidir. Enflasyon ne olursa olsun yatırımcıya enflasyonun üzerinde sabit bir reel getiri sağlamayı amaçlar.

Enflasyona endeksli tahvil nasıl alınır?

Bir banka ya da SPK lisanslı aracı kurumda yatırım hesabı açarak alınabilir. İki yol vardır, Hazine'nin düzenlediği ihaleler (birincil piyasa) ya da daha önce ihraç edilmiş tahvillerin alınıp satıldığı ikincil piyasa. Minimum işlem tutarı genellikle 100 TL nominal değerden başlar.

Enflasyona endeksli tahvil güvenli mi?

Bu tahvil, ihraççısı devlet olduğu ve anaparayı enflasyona karşı koruduğu için genellikle düşük riskli kabul edilir. Deflasyon durumunda bile anapara başlangıç değerinin altına inmez. Ancak vade sonundan önce ikincil piyasada satış yapılırsa, güncel piyasa fiyatına göre zarar mümkündür.

Enflasyona endeksli tahvil ile eurobond arasındaki fark nedir?

Enflasyona endeksli tahvil Türk lirası cinsindendir ve anaparası enflasyona (TÜFE) endeksli. Eurobond ise döviz cinsindendir, yani dolar ya da euro üzerinden getiri sağlar. Biri enflasyona karşı, diğeri kur hareketlerine karşı koruma sunar.

Enflasyona endeksli tahvil, özünde basit ama güçlü bir fikre dayanıyor. Birikimini devlete emanet ediyorsun, karşılığında hem anaparan enflasyonla birlikte büyüyor hem de üzerine sabit bir reel getiri alıyorsun. Enflasyonun yüksek ve öngörülmesi zor olduğu dönemlerde, bu yapı pek çok yatırımcı için değerli bir koruma sağlıyor.

Yine de tablonun tamamını görmek gerekiyor. Bu tahvilin sunduğu anapara koruması ve reel getiri garantisi, onu vadesine kadar elinde tuttuğunda geçerli. Uzun vade ve erken satışta oluşabilecek fiyat riski, bu aracın göz önünde bulundurulması gereken yönleri. Bu yüzden en sağlıklı yaklaşım, enflasyona endeksli tahvili tek başına bir çözüm olarak değil, vade beklentine ve risk profiline uygun, çeşitlendirilmiş bir birikim planının bir parçası olarak düşünmek. Kendi durumuna uygunluğunu bir yatırım danışmanıyla değerlendirmek de her zaman iyi bir adım.

Tüm yatırım ve birikim rehberlerini takip etmek için. Finans Gundem

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler, oranlar ve vergi kuralları yayım tarihindeki kamuya açık kaynaklara (Hazine ve Maliye Bakanlığı, TÜİK) dayanmaktadır ve zamanla değişebilir. Yatırım kararları öncesinde bir uzmana danışmanız önerilir.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de düzenlemenin af niteliği taşımadığını, vergisini düzenli ödeyen mükellefler açısından adaleti koruyan bir sistem kurulduğunu belirterek, uygulamanın 'ödeme iradesi' bulunan esnaf gibi mükelleflere kolaylık sağlayacağına işaret etmişti.

Uygulamayla, vergi dairesince takip edilen ve vadesi 5 Haziran 2026 tarihi ve öncesi olan tüm alacaklar taksitlendirilebilecek. Gelir, kurumlar, katma değer vergileri, harçlar, trafik idari para cezası, ecrimisil, adli para cezası ve öğrenim kredileri gibi alacaklar, bu çerçevede yer alıyor.

Getirilen düzenleme kapsamında, KDV dışındaki borçlar 72 aya kadar taksitlendirilebiliyor. Katma değer vergisinde ise taksit süresi 12 ay olarak belirlendi. Buna göre, düzenleme çerçevesinde ilk 25 günde 228 binden fazla mükellef başvuru yaptı. Bu imkandan yararlananların, toplam 206 milyar lira borcu taksitlendirildi.

Faiz oranı ve şartlar açıklandı

KDV dışındaki borçlar için mükelleflerin yüzde 18,01'i 6 taksiti, yüzde 30,69'u 12 taksiti, yüzde 13,21'i 24 taksiti, yüzde 25,19'u 36 taksiti tercih etti. Bu kapsamda, 48 taksiti tercih eden mükelleflerin oranı yüzde 10,6, 72 taksiti tercih edenlerin oranı da yüzde 2,3 oldu.

Vergi dairelerine vadesi 5 Haziran 2026 tarihinden önce olan tüm borçlar için faiz oranı yıllık yüzde 29 olarak belirlendi.

Borçları 10 milyon lirayı aşmayanlarda, teminat aranmadan taksitlendirme yapılabiliyor. Bu tutarı aşanların ise sadece aşan kısmın yarısı değerinde teminat göstermesi gerekiyor.

Haciz yok, elektronik başvuru imkanı var

Taksitlendirme için borçluların vergi dairelerine gitmesi şartı bulunmuyor. GİB'in internet adresi (gib.gov.tr), Dijital Vergi Dairesi (dijital.gib.gov.tr) üzerinden veya e-Devlet (turkiye.gov.tr) aracılığıyla elektronik ortamda başvuru yapılabiliyor.

Ayrıca araçlarına ilişkin borçlarını taksitlendirenler, araçlarının muayenelerini yaptırabilecek.

Borçlarını taksitlendiren mükellefler hakkında, vergi dairesince cebri takip yapılmayacak. Böylece, taksitlendirilmiş borçlardan dolayı mükelleflerin bankalardaki hesaplarına, gayrimenkullerine ve araçlarına haciz konulmayacak. Ayrıca, araçlar üzerine tatbik edilmiş yakalama şerhlerinin kaldırılması mümkün olacak ve satış işlemleri askıya alınacak.

Mükelleflerin bu imkandan yararlanmak için 31 Ağustos'a kadar başvuru yapması ve başvurularını son güne bırakmaması önem taşıyor. Bu imkandan yararlanan mükellefler, ilk taksitlerini 30 Eylül'e kadar ödeyebilecek. Diğer taksitlerin ödemeleri de takip eden aylarda yapılabilecek.

Yılın ilk aylarında tarihi zirveleri gören altın fiyatları son dönemde geri çekilirken, bu görünüm büyük yatırım bankalarının tahminlerine de yansıdı. Bankalar kısa vadeli görünümde temkinli olsa da, orta ve uzun vadede altının yeniden yükseliş trendine girebileceğini öngörüyor.

HSBC, 2026 yılı ortalama altın fiyatı tahminini 4.864 dolardan 4.560 dolara indirirken, 2027 yılı beklentisini de 5.000 dolardan 4.925 dolara çekti. Banka buna rağmen 2026 yıl sonu hedefini 4.750 dolar, 2027 yıl sonu hedefini ise 5.025 dolar seviyesinde korudu. HSBC, Fed'in daha şahin bir politika izlemesi ve doların güçlenmesinin faiz getirisi olmayan altın üzerinde baskı oluşturduğunu belirtirken, merkez bankalarının alımlarının ve jeopolitik risklerin fiyatları desteklemeye devam edeceğini değerlendirdi.

Bank of America da 2026 yılı ortalama altın fiyatı tahminini yaklaşık yüzde 14 düşürerek 5.093 dolardan 4.360 dolara indirdi. Banka, yüksek enerji fiyatlarının enflasyonu canlı tutabileceği ve bunun Fed'i faiz artırımlarına yöneltebileceği beklentisinin kısa vadede altın üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti. Ancak Fed'in sıkı para politikasını tamamlamasının ardından ons altının 6.000 dolar seviyesine ulaşabileceği yönündeki uzun vadeli beklentisini değiştirmedi.

Bankanın analizinde, Çin Merkez Bankası'nın haziran ayında 14,93 ton altın alımı gerçekleştirerek Ekim 2023'ten bu yana en yüksek aylık alımını yaptığına dikkat çekildi. Böylece Çin'in altın alımları 20 ay üst üste devam ederken toplam rezervler 2.346 tona yükseldi.

JPMorgan da 2026 yılı ortalama altın fiyatı tahminini 5.708 dolardan 5.243 dolara revize etti. Banka, 2026'nın son çeyreği için ortalama 6.000 dolar, 2027 yıl sonu için ise 6.300 dolar tahminini korudu. JPMorgan, kısa vadede yatırımcı ilgisinin Fed'in olası faiz artırımlarına yönelik endişeler nedeniyle zayıfladığını belirtirken, merkez bankalarının güçlü altın talebinin uzun vadeli yükseliş beklentisinin en önemli desteklerinden biri olmayı sürdürdüğünü vurguladı.

Üç büyük bankanın değerlendirmelerinde de altının kısa vadeli seyrinde Fed'in para politikası belirleyici unsur olarak öne çıkıyor. Buna karşılık merkez bankalarının rezerv çeşitlendirme stratejileri, küresel borçlanma endişeleri, bütçe açıkları ve jeopolitik gelişmelerin uzun vadede altın fiyatlarını desteklemeye devam etmesi bekleniyor.

AA muhabirinin, Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği verilerinden yaptığı derlemeye göre, ocak-haziran döneminde 82 ülke, özerk bölge ve serbest bölgeye binek otomobil ihraç edildi.

Binek otomobil ihracatı, ocak-haziran döneminde 20 milyar 839 milyon 897 bin dolarlık dış satıma imza atan otomotiv endüstrisinin dış satımından yüzde 28,7 pay aldı.

Geçen yılın ilk yarısında 6 milyar 317 milyon 541 bin dolar olan binek otomobil ihracatı, bu senenin aynı döneminde yüzde 5 düşüşle 5 milyar 984 milyon 493 bin dolar olarak kayıtlara geçti.

Fransa 1,1 milyar dolarlık binek otomobil ihracatıyla ilk sırada

En çok binek otomobil satılan ülkelere bakıldığında ilk sırada Fransa yer aldı.

Fransa'ya yılın ilk yarısındaki otomobil ihracatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4,4 artışla 1 milyar 86 milyon 536 bin dolardan 1 milyar 134 milyon 723 bin dolara çıktı.

En fazla binek otomobil ihracatı yapılan ikinci ülke ise İspanya olarak kayıtlara geçti. Geçen yılın ocak-haziran döneminde 784 milyon 168 bin dolarlık binek otomobil satılan İspanya'ya ihracat yüzde 11 artışla 871 milyon 320 bin dolara yükseldi.

Üçüncü sıradaki İtalya'ya ihracat ise geçen yılki seviyeyi koruyarak 703 milyon 25 bin dolar olarak kayıtlara geçti.

Bu dönemde, dördüncü sıradaki Slovenya'ya binek otomobil ihracatı yüzde 9,7 artışla 462 milyon 381 bin dolardan 507 milyon 126 bin dolara ulaştı.

İlk 10 ülkeden 8'i AB üyesi

Sektör temsilcileri, ocak-haziran döneminde, beşinci sıradaki Almanya'ya 475 milyon 745 bin, altıncı sıradaki Birleşik Krallık'a da 407 milyon 933 bin dolarlık binek otomobil ihraç etti.

Binek otomobil ihracatında, Polonya 362 milyon 193 bin dolarla yedinci, Belçika 224 milyon 674 bin dolarla sekizinci, Yunanistan 132 milyon 911 bin dolarla dokuzuncu, Fas ise 114 milyon 735 bin dolarla onuncu sırada yer buldu.

Binek otomobil dış satımında ilk 10 ülkeden 8'i Avrupa Birliği ülkeleri oldu.

Bu yıla düşüşle başlayan gayrimenkul satışları ocakta 204 bin 884, şubatta 222 bin 842, martta 200 bin 529, nisanda 234 bin 468, mayısta ise 9 günlük Kurban Bayramı tatilinin etkisiyle 167 bin 48 olarak gerçekleşti. Haziranda ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,6 artarak 239 bin 179'a yükseldi.

Gayrimenkul satışları yılın ocak-haziran döneminde ise yıllık bazda yüzde 10,3 azalarak 1 milyon 268 bin 950'ye geriledi. Geçen yılın aynı döneminde 1 milyon 414 bin 382 adet gayrimenkul satılmıştı. İlk yarılar dikkate alındığında 2024'te 1 milyon 223 bin 47, 2023'te 1 milyon 358 bin 551, 2022'de 1 milyon 523 bin 515, 2021'de ise 1 milyon 186 bin 49 adet gayrimenkul satış işlemi yapılmıştı. Böylece ilk yarıda en çok satış yapılan ay haziran oldu.

Söz konusu dönemde tapu dairelerinde 9 milyon 735 bin 240 işlem gerçekleştirildi. Bunun 1 milyon 269 bine yakınını satış, yaklaşık 613 binini ipotek, 204 bine yakınını intikal, 82 binini düzeltme, 43 bin 600'ünü kamulaştırma, 27 bin 100'ünü ayırma, 20 bin 300'ünü bağış, yaklaşık 15 binini birleştirme, 11 bin 100'ünü taksim işlemleri oluşturdu. Diğer işlemler ise 7,4 milyona yaklaştı.

Bu dönemde tapuda gerçekleştirilen işlemlerden elde edilen harç geliri yüzde 74,7 artarak 108 milyar 948 milyon 102 bin liraya yükseldi. Bunun 103,5 milyar lirası satış işlemlerinden geldi.

1- Peskov'dan S-400 açıklaması

Bloomberg'in konuştuğu kaynaklara göre Türkiye, Rusya'dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemlerini üçüncü bir ülkeye devredebilmek için Rusya'nın onayını almak ve böylece ABD yapımı F-35 savaş uçaklarının satın alınmasının önünü açmak istiyor.

Kremlin Sarayı Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya'nın Türkiye'ye tedarik ettiği S-400 uçaksavar füze sistemlerinin üçüncü ülkelere satışı konusunda Türkiye ile temas halinde olduklarını ifade ederek, 'Son derece hassas bir konu. Rusya ile Türkiye temas halinde' dedi.

2- Trump: Türkiye'ye F-35 satışı konusunda henüz karar vermedim

Ankara'da iki gün süren 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nde ABD Başkanı Donald Trump F-35 konusunda Türkiye'ye gerekli satışların yapılacağını açıkladı.

Trump, Türkiye ile ilişkilerin yeniden güçlendiğini belirterek, F-35 satışına ilişkin henüz karar vermediğini ancak karar vereceklerini söyledi. Türkiye'nin NATO'nun askeri açıdan en güçlü ikinci ülkesi olduğunu vurgulayan Trump, 'Türkiye çok iyi bir müttefik. Türkiye ile çok güçlü ilişkilerimiz var' dedi.

3- Trump: İran'la ateşkes bitti, İran'ı vurabiliriz

Ankara'daki NATO Liderler Zirvesi'nde basın toplantısı düzenleyen ABD Başkanı Donald Trump İran ile ateşkesin bittiğini söyledi. Trump ayrı bir konuşmada İran'ı muhtemelen yine vuracaklarını ifade etti.

Trump, petrol fiyatlarını yükseltecek bazı adımlar atabileceklerini kaydetti. Açıklama sonrası Brent petrol yüzde 7'yi aşan artışla 80 dolara dayandı.

4- Fed tutanakları: Yapay zeka kaynaklı talep enflasyonu yüksek tutabilir

Fed'in Haziran ayı toplantı tutanakları, bazı üyelerin faiz artışını gerekli gördüğünü, çoğunluğun ise yüksek enflasyon risklerinin devam ettiğini değerlendirdiğini ortaya koydu.

5 - ABD İran'a saldırdı

ABD'nin İran'ın Gülistan eyaletinde Çin ve Rusya ile yapılan ticarette kullanılan Akteke Han demir yolu köprüsüne seyir füzeleriyle saldırı düzenlediği bildirildi.

6- Çin'den 2023'ten beri en büyük altın alımı

Çin Merkez Bankası (PBOC), Haziran ayında da altın alımını sürdürdü. Verilere göre, PBOC'un elindeki altın stoku geçen ay 480 bin ons artarak 75,44 milyon onsa ulaştı. Bu alım, Ekim 2023'ten bu yana yapılan en büyük alım olup, alım serisini 20 aya çıkardı.

7- MSCI'dan Türk hisseleriyle ilgili yeni uyarı

MSCI Inc., yatırım yapılabilirliğe ilişkin endişelerin tespit edildiği durumlarda Türk hisselerini her bir şirket bazında değerlendirmeye devam edeceğini bildirdi.

Endeks sağlayıcısı, bireysel hisselerin serbest dolaşımdaki pay oranını gözden geçirebileceğini ve belirli fonların elindeki paylar da dahil olmak üzere bazı hissedarları serbest dolaşımdaki pay kapsamından çıkararak 'fiili dolaşım dışı' olarak yeniden sınıflandırabileceğini belirtti.

Yarın başlayacak ve e-Okul sistemi üzerinden yapılacak lise tercih işlemleri, 27 Temmuz saat 17.00'ye kadar sürecek.

Merkezi sınavla öğrenci alan okullara toplam 198 bin 899 öğrenci yerleştirilecek. Anadolu liselerine 60 bin 886, fen liselerine 38 bin 700, sosyal bilimler liselerine 9 bin 210, Anadolu imam hatip liselerine 43 bin 706, mesleki ve teknik Anadolu liselerine 46 bin 397 kontenjan ayrıldı.

Merkezi sınav puanı ile yerleştirme, sınavla öğrenci alan fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, proje okulları ile mesleki ve teknik Anadolu liselerinin Anadolu teknik programlarına merkezi sınav puanı üstünlüğüne göre tercihler doğrultusunda yapılacak. Öğrenciler, sınavla öğrenci alan okullar listesinden 10 okula kadar tercih yapabilecek.

Merkezi sınavla öğrenci alan okulların belirlenen kontenjanlarına puan üstünlüğüne göre tercihler doğrultusunda yerleştirme yapılacak.

Sınavla öğrenci alan okullarda merkezi sınav puanının eşitliği halinde yerleştirme, sırasıyla Okul Başarı Puanı (OBP) üstünlüğü, 8, 7. ve 6. sınıflardaki Yıl Sonu Başarı Puanı (YBP), 8. sınıfta özürsüz devamsızlık yapılan gün sayısının azlığı, tercih önceliği ve eşitliğin bozulmaması halinde öğrencilerin doğum tarihine göre yaşı küçük olana bakılarak yerleştirme yapılacak.

Yerel yerleştirme nasıl yapılacak?

Yerel yerleştirme işlemleri, okulların türü, kontenjanı ve konumuna göre il ve ilçe milli eğitim müdürlüklerince oluşturulan ortaöğretim kayıt alanlarındaki okullara, sırasıyla öğrencilerin ikamet adresleri, okul başarı puanı ve okula özürsüz devamsızlık yapılan gün sayısının azlığı esas alınarak yapılacak.

Değerlendirmede, eşitlik olması durumunda sırasıyla 8, 7. ve 6. sınıflardaki yıl sonu başarı puanı üstünlüğüne bakılarak yerleştirme gerçekleştirilecek.

Sınava giren ve merkezi sınav puanına sahip olan öğrenciler dahil tüm öğrencilerin, yerel yerleştirme ile öğrenci alan okul tercihinde bulunmaları gerekiyor.

Yerel yerleştirme ile öğrenci alan okullar ekranından tercih yapılmaması durumunda öğrencilere merkezi sınavla öğrenci alan okullar ile pansiyonlu okullar tercih ekranı açılmayacak.

Özel ortaöğretim kurumlarına ve yetenek sınavı ile öğrenci alan okullara kesin kayıt işlemini tamamlamış öğrenciler tercihte bulunamayacak.

İlk ekran yerel yerleştirme için açılacak

Öğrenciler, ilk olarak yerel yerleştirme ile öğrenci alan okullar ekranından tercih yapabilecek. Yerel yerleştirme tercihlerinde ilk 3 okulu kayıt alanından seçmek kaydıyla öğrenciler en fazla 5 okul tercih edebilecek.

Tercihlerde aynı okul türünden (Anadolu lisesi, mesleki ve teknik Anadolu lisesi, Anadolu imam hatip lisesi) en fazla 3 okul seçilebilecek.

Yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar için tercihlerini gerçekleştiren öğrenciler, istemeleri halinde merkezi sınavla öğrenci alan okullar ekranından en fazla 10, pansiyonlu okullar tercih ekranından da en fazla 5 okul olmak üzere toplamda 20 okul tercihi yapabilecek.

Yerel yerleştirme tercih ekranındaki yeşil renk, öğrencinin ikamet adresinin bulunduğu "Kayıt Alanında" yer alan okulları, mavi renk öğrencinin ikamet adresine göre "Komşu Kayıt Alanında" bulunan okulları, kırmızı renk ise öğrencinin kayıt alanı ve komşu kayıt alanı dışında kalan il içindeki diğer kayıt alanları ile il dışındaki kayıt alanlarında olan okulları gösterecek.

Nakiller iki dönem sürecek

Geçen yıl olduğu gibi LGS yerleştirmelerine esas nakiller, bu yıl da iki dönemde yapılacak. Her iki dönemde de merkezi sınav puanı ile öğrenci alan okullar için en fazla 3, yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar için en fazla 3, pansiyonlu okullar için en fazla 3 okul tercihi yapılabilecek.

Yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar için tercihte bulunan ve ilk yerleştirmede tercihine yerleşen öğrencilerin, yerleştirmeye esas nakil tercih dönemlerinde kayıt alanından okul ve farklı tür tercih etme zorunluluğu bulunmayacak.

Tercihlerine yerleşemeyen öğrenciler, yerleştirmeye esas nakil tercihlerinde ilk 2 okulu kayıt alanından seçmek şartıyla en fazla 3 okul tercihinde bulunabilecek. Yapılan tercihlerde aynı okul türünden en fazla 2 okul seçilebilecek.

Özel öğretim kurumlarının kayıt işlemleri ile yetenek sınavıyla öğrenci alan okulların işlem ve kayıtları Ortaöğretim Kurumlarına Tercih ve Yerleştirme Takvimi'ne göre 13-27 Temmuz'da gerçekleşecek.

Özel öğretim kurumlarına kayıt işlemini tamamlayan öğrencilere tercih ekranı açılmayacak, öğrenciler tercih süresi içinde kayıtlarını iptal ettirmeleri durumunda tercihte bulunabilecek.

"Rota Maarif" platformu

Bakanlık, öğrenci ve velilere LGS tercih sürecinde destek olması amacıyla hayata geçirdiği "Rota Maarif" platformunu 10 Temmuz'da erişime açtı.

Platformda, okulların temel bilgileri, adresleri, iletişim bilgileri, öğretim şekli, ders saatleri, fiziki imkanları, kontenjan durumu ve diğer özellikleri yer alıyor.

Kullanıcılar okulları il, ilçe, okul türü, okul kademesi, alan, pansiyon durumu ve benzeri kriterlere göre sorgulayabiliyor.

Sonuçlar, 5 Ağustos'ta açıklanacak

Yerleştirme sonuçları ve boş kalan kontenjanlar, 5 Ağustos'ta "meb.gov.tr" adresinden ilan edilecek.

Yerleştirmeye esas birinci nakil tercih başvuruları, 5-7 Ağustos'ta, tercih sonuçları 10 Ağustos'ta açıklanacak. İkinci nakil tercih başvuruları ise 10-12 Ağustos'ta arasında alınacak ve 14 Ağustos'ta duyurulacak.

Hiçbir yere yerleşemeyen öğrenciler için il ve ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonlarına başvurular, 17-26 Ağustos'ta yapılacak ve komisyonlar yerleştirme işlemlerini 28 Ağustos'ta tamamlayacak.

Yatılılık başvuruları 31 Ağustos-3 Eylül'de okul ve kurumlarca alınacak. Yatılılık yerleştirme sonuçları 4 Eylül'de ilan edilerek e-Pansiyon üzerinden kayıt işlemleri gerçekleştirilecek.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de düzenlemenin af niteliği taşımadığını, vergisini düzenli ödeyen mükellefler açısından adaleti koruyan bir sistem kurulduğunu belirterek, uygulamanın 'ödeme iradesi' bulunan esnaf gibi mükelleflere kolaylık sağlayacağına işaret etmişti.

Uygulamayla, vergi dairesince takip edilen ve vadesi 5 Haziran 2026 tarihi ve öncesi olan tüm alacaklar taksitlendirilebilecek. Gelir, kurumlar, katma değer vergileri, harçlar, trafik idari para cezası, ecrimisil, adli para cezası ve öğrenim kredileri gibi alacaklar, bu çerçevede yer alıyor.

Getirilen düzenleme kapsamında, KDV dışındaki borçlar 72 aya kadar taksitlendirilebiliyor. Katma değer vergisinde ise taksit süresi 12 ay olarak belirlendi. Buna göre, düzenleme çerçevesinde ilk 25 günde 228 binden fazla mükellef başvuru yaptı. Bu imkandan yararlananların, toplam 206 milyar lira borcu taksitlendirildi.

KDV dışındaki borçlar için mükelleflerin yüzde 18,01'i 6 taksiti, yüzde 30,69'u 12 taksiti, yüzde 13,21'i 24 taksiti, yüzde 25,19'u 36 taksiti tercih etti. Bu kapsamda, 48 taksiti tercih eden mükelleflerin oranı yüzde 10,6, 72 taksiti tercih edenlerin oranı da yüzde 2,3 oldu.

Vergi dairelerine vadesi 5 Haziran 2026 tarihinden önce olan tüm borçlar için faiz oranı yıllık yüzde 29 olarak belirlendi.

Borçları 10 milyon lirayı aşmayanlarda, teminat aranmadan taksitlendirme yapılabiliyor. Bu tutarı aşanların ise sadece aşan kısmın yarısı değerinde teminat göstermesi gerekiyor.

Haciz yok, elektronik başvuru imkanı var

Taksitlendirme için borçluların vergi dairelerine gitmesi şartı bulunmuyor. GİB'in internet adresi (gib.gov.tr), Dijital Vergi Dairesi (dijital.gib.gov.tr) üzerinden veya e-Devlet (turkiye.gov.tr) aracılığıyla elektronik ortamda başvuru yapılabiliyor.

Ayrıca araçlarına ilişkin borçlarını taksitlendirenler, araçlarının muayenelerini yaptırabilecek.

Borçlarını taksitlendiren mükellefler hakkında, vergi dairesince cebri takip yapılmayacak. Böylece, taksitlendirilmiş borçlardan dolayı mükelleflerin bankalardaki hesaplarına, gayrimenkullerine ve araçlarına haciz konulmayacak. Ayrıca, araçlar üzerine tatbik edilmiş yakalama şerhlerinin kaldırılması mümkün olacak ve satış işlemleri askıya alınacak.

Mükelleflerin bu imkandan yararlanmak için 31 Ağustos'a kadar başvuru yapması ve başvurularını son güne bırakmaması önem taşıyor. Bu imkandan yararlanan mükellefler, ilk taksitlerini 30 Eylül'e kadar ödeyebilecek. Diğer taksitlerin ödemeleri de takip eden aylarda yapılabilecek.

Lübnan resmi haber ajansı NNA’nın aktardığına göre, İsrail güçleri güneydeki beldelerde sivillere ait çok sayıda evi hedef aldı. Yıkımların patlayıcılarla gerçekleştirildiği belirtilirken, bölgede hasarın boyutunun arttığı ifade edildi.

İsrail’in ateşkes ihlalleri nedeniyle sınır hattındaki gerginlik devam ederken, saldırılar nedeniyle bölgedeki sivil yerleşimler zarar görmeye devam ediyor.

Lübnan ile İsrail arasında yürürlükte bulunan ateşkese rağmen İsrail ordusunun son dönemde Güney Lübnan’da sık sık hava saldırıları düzenlediği ve yerleşim alanlarını hedef aldığı kaydediliyor.

Yapılan açıklamada, kararın ABD müdahaleleri ile bazı ticari gemilerin "yetkisiz rotalarda" ilerlemesinin güvenlik riski oluşturduğu gerekçesiyle alındığı belirtildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nda yabancı müdahalelerin ve gemilerin izinsiz rotalarda seyretmeye çalışmasının güvenlik sorunlarına yol açtığını savundu.

Açıklamada, daha önce yabancı müdahalelere ve gemilerin rotalarının izinsiz şekilde belirlenmesine karşı uyarılarda bulunulduğu, ancak birkaç saat önce bazı gemilerin bu uyarıları dikkate almayarak "yetkisiz rotalarda" ilerlemeye çalıştığı ifade edildi.

Uyarılara rağmen rotasını değiştirmediği ve deniz güvenliğini tehlikeye attığı öne sürülen gemilerden birinin, Devrim Muhafızları Ordusu Donanması tarafından uyarı atışlarıyla durdurulduğu aktarıldı.

İran tarafı, bu gelişmeler ve "yasadışı yabancı müdahale" nedeniyle oluşan güvenlik durumu gerekçesiyle Hürmüz Boğazı'nın ikinci bir duyuruya kadar kapalı kalacağını bildirdi.

Açıklamada ayrıca, Hürmüz Boğazı bölgesinde Amerikan müdahaleleri sona erene kadar hiçbir gemiye geçiş izni verilmeyeceği belirtilirken, "Amerikan-Siyonist düşmanın topraklarına girmesine izin veren ülkeler, bu müdahalenin sonuçlarından sorumlu tutulacaktır" ifadelerine yer verildi.

Yaz döneminde gurbetçilerin Türkiye'ye gelmesi, yerli ve yabancı turistlerin özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerine yönelmesinin araç kiralama talebini artırdığını belirten Yıldırım, 'Bugün itibarıyla İstanbul başta olmak üzere, Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerindeki araç kiralama şirketlerinde doluluk oranları yüzde 90 seviyelerinde. Geçmiş yıllarda da yaz sezonlarında yüzde 90 ila 100 arasında değişen doluluk oranlarıyla çalışıyorduk. Bundan dolayı mutluyuz' dedi.

Yıldırım, sezon dışında ise sektörde doluluk oranlarının genel olarak yüzde 50-60 seviyelerinde seyrettiğini, en fazla da yüzde 65'e ulaştığını ifade ederek, yaz aylarında zaman zaman yoğun talep nedeniyle talepleri karşılamakta zorlandıklarını dile getirdi.

'Yabancı turist ve gurbetçi talebi sektörü destekliyor'

İstanbul'un yanı sıra Ege ve Akdeniz'de yabancı turist hareketliliğinin araç kiralama sektörüne olumlu yansıdığını aktaran Yıldırım, sektördeki müşterilerin yüzde 20-30'unu yabancı turistlerin oluşturduğunu, tatil bölgelerinde ise bu oranın yüzde 40'a kadar çıkabildiğini söyledi.

Yıldırım, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının da yaz aylarında Türkiye'de tatillerini geçirdiğine işaret ederek bu grubun da turistik hareketlilik içinde değerlendirilmesi halinde söz konusu oranın yüzde 60 seviyelerine ulaşabildiğini kaydetti.

'Ekonomik araçlar tercih edilen ilk modeller oluyor'

Hidayet Yıldırım, yurt dışından yoğun rezervasyon aldıklarını belirterek, yaz sezonunda uluslararası talebin sektör açısından önemli katkı sunduğunu ifade etti.

Araç kiralama sektöründeki tüketici tercihlerine ilişkin ise Yıldırım şöyle konuştu:

'Öncelikle her zaman ekonomik araçlar tercih edilen ilk modeller oluyor. Ekonomik araç dediğimiz motor hacmi küçük, manuel vites araçlarımız en çok tercih edilen araçlarımız. Bu sezon öncesi de böyle sezonda da böyle genelde. Çünkü bizim filolarımızın omurgasını bu araçlar oluşturuyor. Bu araçlara her zaman daha fazla talep oluyor. Bunlar kiralama fiyatlarının daha uygun olduğu araçlar. Bizim filolarımızın yüzde 60'ını bu ekonomik araçlar oluşturuyorsa yüzde 15'ini bir üst segment dediğimiz C ve D grubu oluşturuyor.

Yüzde 10 gibisini ise SUV segmenti oluşturuyor. Ama genelde ekonomik araçlara talep daha yoğun bir şekilde. Ancak bu dönemde üst segmente de lüks segment araçlara da daha fazla talebin arttığını görüyoruz.'

Yıldırım, artık yapay zekanın tüm sektörlerde yoğun bir şekilde kullanıldığı bir dönemin içerisinde olunduğunu bildirerek kendi sektörlerinde de bunu yoğun ve etkili bir şekilde hissettiklerini söyledi.

Araç kiralama sektöründeki dijitalleşmeye ilişkin Yıldırım, 'Biz günlük ve aylık olarak alınan raporlara baktığımız zaman aldığımız talebin yüzde 90'ını online kanallardan alıyoruz. Yüzde 10'unu şubeye gelen müşteriden alıyoruz. Genelde şubelerimizin havalimanlarında olması ve oralarda daha çok insanların sirkülasyonunun olmasına rağmen rezervasyonları biz online kanallar üzerinden alıyoruz ve bunu olağan olarak karşılıyoruz' dedi.

'Bu talepleri karşılamak amacıyla filolarımızın sayısını da artırıyoruz'

Hidayet Yıldırım, müşterilerin seyahatlerini önceden planlayarak araçlarını da önceden rezerve etmeyi tercih ettiğini belirterek, araç kiralama hizmetinin uçak bileti veya otel rezervasyonu gibi önceden planlanan bir hizmet haline geldiğini ifade etti.

Artan yaz talebine hazırlık amacıyla firmaların sezon öncesinde filo yatırımlarını artırdığını dile getiren Yıldırım, 'Hatta bu bizim sektörde bu bölgesel olarak da yapılıyor. Mesela biz Ege ve Akdeniz bölgesine araç sevkiyatları sağlıyoruz, satın almalar yapıyoruz. Çünkü yoğun bir dönem bizi bekliyor. 4-5 hatta 6 ay kadar da sürebiliyor bazı bölgelerde sezon. İşte bu talepleri karşılamak amacıyla filolarımızın sayısını da artırıyoruz' diye konuştu.

Yıldırım, Türkiye'nin araç kiralama sektöründe globalde de iyi bir konumda bulunduğunu dile getirerek, 'Türkiye'deki araç kiralama sektörü dünyaya baktığımız zaman da ileri bir konumda bulunuyor. Bugün yurt dışında bu hizmeti nasıl alıyorsanız, ABD'de de AB'de bu hizmeti nasıl alıyorsanız aynı standartlarda ülkemizde de o şekilde alıyorsunuz ve baktığınız zaman turizmin vazgeçilmez bir parçası bu araç kiralama sektörü çünkü bir hizmet sektörü' ifadelerini kullandı.

'Yıllık yaklaşık 2 milyar dolar gibi bir döviz girdisi var'

Araç kiralama sektörünün Türkiye ekonomisine ve turizm gelirlerine katkısını değerlendiren Yıldırım, 'Bizim yapmış olduğumuz çalışmalara göre, araç kiralama sektörünün yıllık şu an için yaklaşık 2 milyar dolar gibi bir döviz girdisi var. Şu anda bu sektördeki araç sayısı 400-500 bin civarında değişiyor. Bunun dağılımını, günlük ortalama doluluk oranlarını ve bölgesel hacim baktığımız zaman yıllık olarak 2 milyar dolar civarlarında bir döviz girdisi sağlıyor bu ülkeye' dedi.

Yıldırım, hizmet ihracatı kapsamına alınması ve teşvik mekanizmalarının devreye girmesi halinde sektörün döviz kazandırıcı etkisinin daha da artacağını belirterek, sektörün istihdam, vergi gelirleri ve katma değer açısından ekonomiye önemli katkı sunduğunu dile getirdi.

Araç Kiralama Yönetmeliği'ne ilişkin çalışmaların son aşamaya geldiğini aktaran Yıldırım, Ticaret Bakanlığı ile yürütülen çalışmalar sonucunda düzenlemenin yıl içinde yürürlüğe girmesinin beklendiğini söyledi.

Yönetmeliğin hayata geçmesiyle birlikte hizmet kalitesinin yükseleceğini, müşterilerin daha güvenli hizmet alacağını ve sektörde standartların güçleneceğini belirten Yıldırım, yerli ve milli markaların küresel pazarlara açılması ve sektörün hizmet ihracatı kapsamına alınmasının sürdürülebilir büyümeyi destekleyeceğini sözlerine ekledi.

Üs bölgesini gezerek burada görevli personelle sohbet eden Çiftçi, komutanlardan hem bölge hem de yürütülen faaliyetlerle ilgili bilgi aldı.

Ziyaretin ardından basın mensuplarına açıklama yapan Bakan Çiftçi, üs bölgesindeki jandarma personelini ziyaret ettiklerini söyledi.

Söz konusu üs bölgesinin stratejik bir üs bölgesi olduğunu belirten Çiftçi, "İran 7,5 kilometre ileride, Irak sınırına da 28 kilometre uzaklıktayız. Burada kahraman Mehmetçiklerimizin, jandarmamızın, korucularımızın nöbet tutması neticesinde bizler şehirlerde, bulunduğumuz yerlerde rahatlıkla yaşayabiliyoruz. Günlük hayatımızı devam ettirebiliyoruz. Bunun en büyük müsebbibi de burada görev yapan kahraman Mehmetçiklerimiz, jandarmamız. Bu vesileyle bugüne kadar şehadet şerbetini içmiş olan Mehmetçiklerimizi, bütün jandarmamızı, polisimizi, güvenlik korucularımızı rahmetle yad ediyorum. Gazilerimize de hayırlı, uzun ömürler diliyorum." diye konuştu.

Ankara'da 7-8 Temmuz'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi'ne ve alınan güvenlik önlemlerine değinen Çiftçi, şunları kaydetti:

"3 katmanlı bir güvenlik tedbiri almıştık. Ankara'nın çevresindeki iller birinci katmanı oluşturuyordu. Onun civarındaki iller ikinci güvenlik bölgesini oluşturuyordu, liman illerimizle beraber. Sınır bölgelerimiz, sınır illerimiz de üçüncü katmanı oluşturuyordu. Şu anda bulunduğumuz mevki de üçüncü katmanda sınır illerimizden birisini oluşturuyor. Buradaki jandarmamızın kahramanca görev yapması neticesinde Ankara'daki NATO Zirvesi de kazasız, belasız bir şekilde sonuçlanmış oldu. Bundan dolayı görev yapan bütün jandarma personelimize, askerlerimize, polislerimize, güvenlik korucularımıza ayrı ayrı teşekkür ediyorum."

Güvenlik güçlerinin kazasız, belasız görev yapması temennisinde bulunan Çiftçi, şu ifadeleri kullandı:

"Bu bölge aynı zamanda 'Terörsüz Türkiye', 'terörsüz bölge' uygulamamızın da temelini teşkil ediyor. Jandarmamızın burada görev yapmasından dolayı artık eskiden olduğu gibi buralarda terörist kovalanmıyor, onların takibi yapılmıyor. Şemdinli açısından sınır bölgemizde daha çok asayiş olayları gözetlenmiş oluyor. Muhterem Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde 'Terörsüz Türkiye' projesi de hayata geçti, devam edecek ve başarıya ulaşacak. Ben bundan zerre kadar şüphe duymuyorum. Bugünkü ziyaretimizin de hayırlara vesile olmasını niyaz ediyorum. Burada görev yapan bütün personelimize üstün başarılar diliyorum. Allah hepsinin yardımcısı olsun. Allah devletimizi, milletimizi her daim payidar eylesin diye de dua ve niyazda bulunuyorum."

Çiftçi'ye ziyaretinde Hakkari Valisi ve Belediye Başkan Vekili İbrahim Taşyapan, Şemdinli Kaymakamı Fatih Erdoğan, İl Emniyet Müdürü Attila Ayata, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Cafer Öz ve AK Parti İl Başkanı Zeydin Kaya eşlik etti.

Pepe, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, ihracattaki artışta özellikle Kuzey Avrupa ülkelerine yapılan balıkçı gemileri, özel maksatlı gemiler ve römorkör teslimatlarının etkili olduğunu vurgulayarak, sektörün uluslararası pazardaki rekabet gücünü artırmaya devam ettiğini söyledi.

Yılın ilk 6 ayında 1,5 milyar dolarlık ihracata ulaştıklarını aktaran Pepe, 'Bu yıl sonunda yeni bir rekor kırarak 2,5 ila 3 milyar dolar arasında ihracata ulaşmayı hedefliyoruz.' bilgisini paylaştı.

Mustafa Talha Pepe, ilk 6 aylık performansın önemli bölümünün 2-3 yıl önce imzalanan sözleşmelerin teslimatlarından kaynaklandığını ifade ederek, Türk gemi inşa sanayisinin son yıllarda önemli bir gelişim gösterdiğini dile getirdi.

GYHİB Yönetim Kurulu Başkanı Pepe, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Öncelikle GYHİB olarak potansiyel gördüğümüz her pazarda önce ülkemizin bayrağını sonra birliğimizin bayrağını dalgalandırıyoruz ve bundan da gurur duyuyoruz. Mütemadiyen Avrupa'nın birçok ülkesinde hem gemi hem de yat için fuarlara katılıyoruz. Birebir etkinliklerde bulunuyoruz. Olabildiğince hem sektörü hem ülkemizi tanıtmaya gayret ediyoruz.

Geçtiğimiz ay Yunanistan'daydık. Muhtemelen eylül ve ekim ayında Almanya ve Fransa'daki fuarlarda olacağız. Şunu söylemek isterim ki buralarda hem ülkemizi hem sektörü temsil etmeye çalışıyoruz. Fırsatın olduğu her yere gitmeye çalışıyoruz. Bizim için sınırlar önemli değil, mesafelerin hiçbir önemi yok. Yeter ki imkan olsun ve fırsat görelim.'

Tersanelerin sipariş defterlerinde önceki yıllara kıyasla bir miktar gerileme yaşandığına işaret eden Pepe, sektörün potansiyelini daha da artırabilmesi için teşvik ve destek mekanizmalarının sürdürülmesinin önem taşıdığını vurguladı.

'Sektörümüze yön verecek teşviklerin ve kolaylıkların devam etmesini bekliyoruz'

Pepe, gemi inşa ve yat inşa sanayinin son derece yüksek katma değeri olan bir ihracat kalemi olduğuna dikkati çekerek, 'Bizim ortalama kilogram başına 25 dolar gibi bir ihracat rakamımız var. Dolayısıyla sektörümüzün katma değeri en yüksek sektörlerden biri olduğunu düşünüyorum. Türkiye'nin yekün ihracatındaki katma değerine değer kattığını düşünüyorum.' diye konuştu.

Sektörde ihracattaki artışın istihdama, yan sanayine ve yerli üretime etkilerini değerlendiren Pepe, 'Bunu çok olumlu değerlendiriyorum. Yan sanayiyi geçtiğimiz senelerde büyüttük katkısını gösterdi. İstihdamı büyüttük yine aynı şekilde sektöre katkısını gösterdi. Ondan dolayı yine önceki gibi sektörümüze yön verecek teşviklerin ve kolaylıkların devam etmesini bekliyoruz ve istiyoruz.' ifadesini kullandı.

Mustafa Talha Pepe, yerli üretim oranının yükselmesinin, sektörün ihracat başarısına etkisine değinerek, şunları kaydetti:

'Yerli üretimin artması kesinlikle çok pozitif etkiliyor. Çünkü biliyorsunuz ki özellikle salgın döneminde bütün gemi sahipleri ve imalatçılar test etti ki birbirine bağlı tedarik zincirleri olası krizlerde çok çabuk kayıplar veriyor. Dolayısıyla aslında biz gemi inşa ve yat sanayisinde müşterilerimize biraz da şunu gösteriyoruz, yurt içinde mümkün olduğunca çok yan sanayi girdisiyle elde edilecek ürünü yurt dışından gelecek malzemeye daha az muhtaç ederek, kusursuz bir teslimat süreci hazırlamaya çalışıyoruz. Dolayısıyla elbette ki yan sanayi ve yerli üretimin burada katkısı çok mühim. Her geçen gün de daha kıymetli hale geliyor. Son tüketicinin de kullanıcının da bu şekilde bir opsiyonla karşı karşıya kalması da son kullanıcının tercih ettiği ve memnun kaldığı bir hal alıyor.'

Sürdürülebilir denizcilik alanındaki dönüşüme hızla uyum sağladıklarını belirten Pepe, bugün Türk tersanelerinde üretilen gemilerin yarısından fazlasının elektrikli veya LNG destekli çevreci teknolojilere sahip olduğunu aktardı.

Pepe, özellikle Kuzey Avrupa pazarına yönelik yeşil gemi üretiminin arttığını dile getirerek, dünya denizcilik sektöründeki dönüşümü yakından takip ederek üretim süreçlerini bu doğrultuda şekillendirdiklerini anlattı.

Gelecek dönemde en önemli önceliklerinin Avrupa'da yıllar içinde kazanılan pazar payını korumak olduğunu vurgulayan Pepe, balıkçı gemileri, feribotlar, römorkörler ve özel maksatlı gemilerde elde edilen güçlü konumun sürdürülebilmesi için sektörün desteklenmeye devam edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Haftanın ilk işlem gününde BIST 100 endeksi yüzde 0,05 değer kazanarak 14.424,54 puana yükseldi. Toplam işlem hacmi 257 milyar 143 milyon TL olarak gerçekleşirken, bankacılık endeksi yüzde 0,07 yükseldi, holding endeksi ise yüzde 1,46 geriledi. Günün en fazla kazandıran sektörü yüzde 3,14 ile ulaştırma olurken, finansal kiralama ve faktoring endeksi yüzde 4,14 düşüşle en çok değer kaybeden sektör oldu. Aynı gün VİOP'ta BIST 30 endeks kontratı normal seansı yüzde 0,37 yükselişle 17.510 puandan tamamlarken, açık pozisyon sayısı 371 bin 104 olarak kaydedildi.

Salı günü yurt içi piyasalar küresel piyasalardan pozitif ayrıştı. BIST 100 endeksi yüzde 0,50 yükselerek 14.497,37 puana çıktı. Günlük işlem hacmi 282 milyar 932 milyon TL olurken, bankacılık endeksi yüzde 0,36, holding endeksi ise yüzde 0,29 değer kazandı. Finansal kiralama ve faktoring sektörü yüzde 8,75 ile günün en güçlü performansını sergilerken, teknoloji endeksi yüzde 2,61 geriledi. Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın gerçekleştirdiği görüşme ve F-35 ile CAATSA yaptırımlarına ilişkin açıklamalar yatırımcıların odağında yer aldı. VİOP'ta BIST 30 kontratı ise yüzde 0,02 düşüşle 17.507 puanda yatay bir görünüm sergilerken açık pozisyon sayısı 368 bin 183 oldu.

Haftanın en sert satışları çarşamba günü görüldü. BIST 100 endeksi yüzde 2,12 gerileyerek 14.189,96 puana indi. Toplam işlem hacmi 282 milyar 911 milyon TL olarak gerçekleşirken, bankacılık endeksi yüzde 3,25, holding endeksi ise yüzde 1,90 değer kaybetti. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la ateşkesin sona erdiğini açıklaması ve İran'a yönelik sert mesajları, Orta Doğu'da gerilimi yeniden artırarak küresel piyasalarda satış baskısını güçlendirdi. Aynı gün NATO Zirvesi'nin sonuç bildirisi yayımlanırken, IMF de Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nda küresel büyüme tahminini aşağı yönlü revize etti. VİOP'ta BIST 30 kontratı yüzde 2 düşüşle 17.157 puana gerilerken açık pozisyon sayısı 353 bin 534 olarak gerçekleşti.

Perşembe günü de satış baskısı devam etti. BIST 100 endeksi yüzde 0,60 değer kaybederek 14.105,44 puana geriledi. Günlük işlem hacmi 232 milyar 835 milyon TL olurken, bankacılık endeksi yüzde 1,17 düşerken holding endeksi yüzde 0,65 yükseldi. Günün en fazla kazandıran sektörü yüzde 3,53 ile madencilik olurken, teknoloji endeksi yüzde 3,55 ile en fazla gerileyen sektör oldu. Küresel piyasalarda Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler ve Fed toplantı tutanaklarında öne çıkan şahin mesajlar günün ilk bölümünde satışları artırırken, teknoloji hisselerindeki toparlanma risk iştahını kısmen destekledi. VİOP'ta BIST 30 kontratı normal seansı yüzde 0,86 düşüşle 17.009 puanda tamamlarken açık pozisyon sayısı 421 bin 595'e yükseldi.

Haftanın son işlem gününde ise Borsa İstanbul güçlü bir toparlanma sergiledi. BIST 100 endeksi yüzde 1,53 yükselerek 14.321,19 puandan kapanırken, toplam işlem hacmi 249 milyar 409 milyon TL oldu. Holding endeksi yüzde 1,78 değer kazanırken, bankacılık endeksi yüzde 1,07 gerileyerek günün tek kaybettiren sektör endeksi oldu. Turizm sektörü yüzde 4,32 yükselişle haftanın son gününde en güçlü performansı gösterdi. Küresel piyasalarda Orta Doğu kaynaklı jeopolitik endişelerin hafiflemesi ve yarı iletken sektörüne yönelik olumlu beklentilerin güçlenmesi risk iştahını artırdı. VİOP'ta BIST 30 endeks kontratı da yüzde 1,39 yükselişle 17.245 puandan kapanırken açık pozisyon sayısı 440 bin 226 olarak kaydedildi.

Böylece Borsa İstanbul'da yatırımcılar, 6-10 Temmuz haftasında jeopolitik gelişmeler, NATO Zirvesi'nden gelen mesajlar, Fed'e yönelik beklentiler ve küresel ekonomik görünümdeki değişimlerin etkisiyle yüksek oynaklığın hakim olduğu bir haftayı geride bıraktı. Haftanın son gününde gelen alımlar kayıpların önemli bölümünü telafi etse de BIST 100 endeksi haftalık bazda yaklaşık yüzde 0,72 değer kaybetti. VİOP BIST 30 endeks kontratı ise haftayı 17.245 puandan tamamlayarak cuma günkü güçlü yükselişle haftalık kayıplarını önemli ölçüde sınırlandırdı.

Kuzeyde dört yılı aşkın bir süredir devam eden Rusya-Ukrayna Savaşı, güneyde İsrail'in Filistin ve Lübnan'a saldırıları ve son olarak ABD/İsrail-İran Savaşı'nın dünya ekonomisine etkisi ve ticaret koridorları üzerinde yarattığı negatif durum ile Avrupa'da yaşanan ekonomik durgunluk, Türk ihracatçıları pazarlarını çeşitlendirmeye yönlendirdi.

Bu kapsamda Ticaret Bakanlığınca, dünya ekonomisinin yarısından fazlasını oluşturan 18 ülkenin ithalatından daha fazla pay almak amacıyla hayata geçirilen 'Uzak Ülkeler Stratejisi'nin Türk ihracatçılar için önemi daha da artarken, ihracatçılar bu strateji çerçevesinde söz konusu ülkelerle daha yakın temaslarda bulundu. Türkiye'nin bu adımları ihracat rakamlarına da yansıdı.

18 ülkeye ihracat 14 milyar doları aştı

AA muhabirinin, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden yaptığı derlemeye göre, aralarında ABD, Çin, Japonya, Pakistan, Hindistan, Kanada ve Avusturalya gibi uzak ülkelerin de olduğu 18 ülkeye yapılan ihracat bu yılın ocak-haziran döneminde yıllık bazda yüzde 12,2 artarak 14 milyar 345 milyon 805 bin dolara ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde söz konusu ülkelere 12 milyar 781 milyon 737 bin dolarlık ihracat yapılmıştı.

ABD ihracatta ilk sırada

ABD, 6 milyar 971 milyon 280 bin dolarlık ihracatla ilk sırada yer aldı. Bu ülkeye yapılan ihracat 18 ülkeye yapılan ihracatın yüzde 48'ini oluşturdu. ABD'yi 1 milyar 809 milyon 73 bin dolarla Çin, 641 milyon 689 bin dolarla Meksika, 640 milyon 244 bin dolarla Kanada, 580 milyon 426 bin dolarla Hindistan takip etti.

Yılın ilk yarısında ihracatın en fazla arttığı ülke yüzde 62,4 ile Nijerya oldu. Bu ülkeyi yüzde 57,1 ile Endonezya, yüzde 36 ile Güney Afrika Cumhuriyeti, yüzde 32,7 ile Çin ve yüzde 17,6 ile Meksika izledi.

ABD'ye en fazla kimyevi maddeler satıldı

Bu yılın ocak-haziran döneminde ABD'ye yapılan ihracatın alt kalemlerine bakıldığında 725 milyon 356 bin dolarla 'kimyevi maddeler ve mamulleri' sektörünün ilk sırada yer aldığı görüldü. Bu sektörü 679 milyon 155 bin dolarla 'elektrik ve elektronik', 607 milyon 230 bin dolarla 'otomotiv endüstrisi' izledi.

Çin'e yapılan ihracatın alt kalemlerine bakıldığında ise ilk 3 sırada, 1 milyar dolarla 'madencilik ürünleri', 362 milyon 417 bin dolarla 'kimyevi maddeler ve mamulleri', 87 milyon 776 bin dolarla 'tekstil ve ham maddeleri' sektörleri yer aldı.

Ocak-haziran döneminde en fazla ihracat yapılan 3. ülke olan Meksika'ya yönelik dış satımın alt kalemleri incelendiğinde ise ilk sırada 178 milyon 163 bin dolarla 'mücevher' sektörünün olduğu görüldü. Bu sektörü 114 milyon dolarla 'otomotiv endüstrisi' ve 73 milyon 99 bin dolarla 'çelik' takip etti.

Ticaret Bakanlığınca 2022'de hayata geçirilen Uzak Ülkeler Stratejisi, ABD, Avusturalya, Brezilya, Çin, Endonezya, Filipinler, Güney Afrika, Güney Kore, Hindistan, Japonya, Kanada, Malezya, Meksika, Nijerya, Pakistan, Şili, Tayvan ve Vietnam'ı kapsıyor.

Türkiye'den söz konusu 18 ülkeye, 2025 ve 2026 yılları ocak-haziran döneminde yapılan ihracat tutarı (bin dolar) şöyle:

AA muhabirinin Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü verilerinden derlediği bilgilere göre, bu yılın ocak-haziran döneminde toplam 169 milyon 960 bin adet madeni para tedavüle sunuldu. Bu dönemde basılan madeni paraların toplam değeri 434 milyon 615 bin 500 lira oldu.

En çok 1 lira, en az 25 kuruş basıldı

Söz konusu dönemde basılan madeni paraların dağılımına bakıldığında, adet bazında piyasaya en çok sürülen madeni paranın 90 milyon 439 bin adetle 1 lira olduğu görüldü. Bunu 67 milyon 686 bin adetle 5 lira ve 11 milyon 367 bin adetle 50 kuruş takip etti. Aynı dönemde 360 bin adet 10 kuruş ve 108 bin adet 25 kuruş dolaşıma sunulurken, 5 kuruş ve 1 kuruş ise hiç basılmadı.

Yılın ilk yarısında en fazla madeni para 46 milyon 210 bin adetle şubat ayında basılarak tedavüle girdi. Madeni para arzının en düşük kaldığı ay ise 15 milyon 600 bin adetle haziran oldu.

Geçen yıl tedavüle sürülen madeni paraların değeri 1 milyar 332 milyon 363 bin 400 lira olarak hesaplanmıştı. Bu dönemde 172 milyon 793 bin adet 5 lira, 449 milyon 652 bin adet 1 lira, 37 milyon 254 bin adet 50 kuruş, 1 milyon 80 bin adet 10 kuruş, 180 bin adet 5 kuruş ve 240 bin adet 1 kuruş dolaşıma sunulmuştu.

Bu yılın ilk 6 ayında tedavüle sunulan madeni paraların adedi ve toplam değerleri şöyle: