AA muhabirinin Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye, haziran ayında 24 milyar 940,3 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirirken söz konusu ihracat tutarı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 21,8 arttı. Söz konusu ihracatın ülkelere göre dağılımına bakıldığında, ABD/İsrail-İran arasındaki savaşa rağmen Körfez ülkelerindeki artış dikkati çekti.

Türkiye, Körfez ülkelerine bu yıl ocak ayında 621 milyon dolarlık, şubat ayında ise 814 milyon dolarlık dış satım gerçekleştirdi. Mart ayında ise ABD/İsrail-İran arasındaki çatışmaların küresel yansımalarının giderek belirginleşmesinden Türkiye'nin bu ülkelere yönelik ihracatı da etkilendi. Söz konusu 6 ülkeye gerçekleştirilen ihracat mart ayında 353,6 milyon dolar oldu. Ancak ticaretin devam etmesi için gerçekleştirilen temaslar sonucunda Türkiye, bu ülkelere nisanda 838,5 milyon dolarlık, mayısta 646 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

Türkiye'nin, Körfez ülkelerine haziran ayında gerçekleştirdiği dış satım da bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 35,7 artarak toplam 826,8 milyon dolar oldu. Geçen yılın aynı döneminde söz konusu ülkelere 609,2 milyon dolarlık dış satım yapılmıştı.

Yılın ocak-haziran döneminde bu ülkelere yapılan dış satım da yaklaşık 4,1 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.

Bölge ülkeleri arasında en fazla ihracat 425,2 milyon dolar ile Suudi Arabistan'a yapıldı. Bu ülkeyi 295,6 milyon dolarla BAE, 34,7 milyon dolarla Kuveyt, 34,2 milyon dolarla Katar, 29,1 milyon Umman ve 8 milyon dolarla Bahreyn izledi.

Körfez ülkelerine yapılan ihracat 4 ülkede arttı

Haziran ayında Körfez ülkeleri arasında, 2025'in aynı ayına göre değer bazında ihracatını en fazla artıran ülke yaklaşık 229,8 milyon dolarla Suudi Arabistan oldu. Bu ülkeyi 13,5 milyon dolarla Umman, 8,2 milyon dolarla Kuveyt, 7,4 milyon dolarla Katar izledi.

Bu dönemde Bahreyn'e yapılan ihracat 567 bin dolar, BAE'ye yapılan ihracat 40,8 milyon dolar geriledi.

Körfez ülkelerine haziran ayında yapılan ihracatta yaklaşık 105,6 milyon dolarla mücevher sektörü ilk sırada yer alırken bu sektörü, 69 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri, 59,2 milyon dolarla hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri, 47,9 milyon dolarla elektrik ve elektronik, 29 milyon dolarla makine ve aksamları sektörü izledi.

'İnşaat malzemeleri, makine, elektrik ekipmanları, sağlık, gıda ve lojistik sektörlerinde ihracatın hızlanmasını bekliyoruz'

Konuya ilişkin, AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Orta Doğu ve Körfez İş Konseyi Başkanı Halit Acar, Körfez ülkelerine yapılan ihracatın, bölgesel jeopolitik gelişmelere rağmen Türkiye ile Körfez ülkeleri arasındaki ekonomik ilişkilerin daha sağlam ve sürdürülebilir bir zemine oturduğunu gösterdiğini söyledi.

Son dönemde yürütülen yoğun diplomasi trafiğinin ticarete olumlu yansımalarını gördüklerini ifade eden Acar, Türkiye'nin Körfez ülkeleri ve Irak başta olmak üzere bölge ülkeleriyle sürdürdüğü yakın siyasi diyaloğun, özel sektörün önünü açtığını kaydetti.

Acar, ticaretin sürdürülebilirliği açısından güven ortamının en az ekonomik göstergeler kadar önem taşıdığını vurgulayarak, şunları kaydetti:

'Yılın ikinci yarısına ilişkin beklentilerimizi değerlendirirken iki temel senaryo öne çıkıyor. Bölgedeki güvenlik ortamının daha da iyileşmesi halinde ertelenen yatırımların yeniden ivme kazanmasıyla özellikle inşaat malzemeleri, makine, elektrik ekipmanları, sağlık, gıda ve lojistik sektörlerinde ihracatın hızlanmasını bekliyoruz. Mevcut jeopolitik risklerin kontrollü şekilde devam etmesi durumunda ise Körfez ülkelerinin güçlü mali yapıları sayesinde kamu yatırımlarının ve ticaret hacmindeki büyümenin korunacağını öngörüyoruz.

Ülkeler özelinde değerlendirildiğinde Suudi Arabistan, Körfez ülkeleri içinde en büyük pazarımız olurken, en yüksek ihracat artışının gerçekleştiği ülke oldu. Bu performansta son yıllarda gelişen ekonomik ilişkilerin yanı sıra Vision 2030 kapsamında devam eden dönüşüm programının da önemli etkisi bulunuyor. Bununla birlikte, son dönemde bazı mega projelerde bütçe, ölçek ve uygulama takvimlerine ilişkin revizyonlar ve önceliklendirmeler yapıldığını görüyoruz. Bunu yatırımların durması olarak değil, kaynakların daha verimli kullanılmasına yönelik yeni bir planlama süreci olarak değerlendirmek gerekiyor. Sanayi, lojistik, turizm, enerji, konut ve altyapı yatırımları ülkenin öncelikli alanları olmayı sürdürüyor. Bu nedenle Türk firmaları açısından orta ve uzun vadede önemli fırsatların devam edeceğini düşünüyoruz.'

'Kuveyt, Türk müteahhitlik sektörü ve sanayi üreticileri açısından önemli fırsatlar sunmaya devam ediyor'

Halit Acar, BAE'nin, haziranda 295,6 milyon dolarlık ihracatla Körfez'deki ikinci büyük pazar olmayı sürdürdüğünü dile getirerek, 'Aylık bazda yaklaşık 40,8 milyon dolarlık bir gerileme görülse de bunu kalıcı bir eğilim olarak değerlendirmiyoruz.' diye konuştu.

BAE'nin, yalnızca kendi pazarı açısından değil, Afrika ve Asya'ya açılan bölgesel ticaret ve yeniden ihracat merkezi olma özelliğini koruduğunu ifade eden Acar, Türkiye ile yürürlükte bulunan Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması'nın ilerleyen dönemde ticaret hacmine daha güçlü katkı sağlayacağını düşündüklerini belirtti.

Acar, Kuveyt'e gerçekleştirilen ihracattaki artışa yönelik yaptığı değerlendirmede, 'Petrol gelirlerinin sağladığı mali imkanlar ve yeniden hız kazanması beklenen kamu altyapı yatırımları, Türk müteahhitlik sektörü ve sanayi üreticileri açısından önemli fırsatlar sunmaya devam ediyor.' diye konuştu.

Katar'da sağlık, gıda güvenliği, lojistik ve yüksek katma değerli üretim alanlarındaki yatırımların, Türk firmalarının rekabet avantajına sahip olduğu sektörler arasında yer aldığına dikkati çeken Acar, Umman'ın da bölge ülkeleri arasında en hızlı büyüyen pazarlardan biri olduğunu kaydetti.

'Yılın ikinci yarısında Körfez ülkeleriyle ticaretimizin yeni işbirlikleriyle daha da güçleneceğini değerlendiriyoruz'

DEİK Türkiye-Orta Doğu ve Körfez İş Konseyi Başkanı Acar, özellikle liman, lojistik ve sanayi bölgelerine yönelik yatırımların, Umman'ı gelecek dönemde Türk ihracatçıları açısından daha da önemli bir pazar haline getirebileceğini söyledi.

Bahreyn'in sınırlı bir pazara sahip olduğunu aktaran Acar, 'Bahreyn, hacim olarak daha sınırlı bir pazar olsa da finans merkezi kimliği ve Suudi Arabistan ile güçlü lojistik bağlantısı sayesinde Körfez ticaret zincirinin stratejik halkalarından biri olmayı sürdürüyor. Artık Körfez ülkeleriyle ilişkileri yalnızca ihracat rakamları üzerinden değerlendirmek yeterli değil. Bölge, yatırım ortaklıklarının, üretim işbirliklerinin ve yeni lojistik koridorlarının şekillendiği bir döneme giriyor. Türkiye'nin üretim gücü, mühendislik kapasitesi ve coğrafi avantajı dikkate alındığında, yılın ikinci yarısında Körfez ülkeleriyle ticaretimizin mevcut ivmesini koruyacağını ve yeni işbirlikleriyle daha da güçleneceğini değerlendiriyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

Acar, DEİK/Türkiye-Orta Doğu ve Körfez İş Konseyleri olarak, 13 ikili iş konseyi ile bölgedeki iş forumları ve etkinliklerle yatırım fırsatlarını değerlendirmeye devam edeceklerini belirtti.

Bu yılın ilk altı ayında 160'tan fazla etkinlik gerçekleştirdiklerini ifade eden Acar, DEİK/Türkiye-Irak İş Konseyi olarak da Irak'ta yapılan görüşmelerde yatırımların kolaylaştırılması ve bölgesel ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesine yönelik çalışmaların yapıldığını dile getirdi.

Acar, söz konusu çalışmalarla özellikle Kalkınma Yolu Projesi'nin ilerlemesiyle birlikte Irak ve Körfez ülkeleri arasındaki ekonomik bağların daha da güçleneceğini, Türkiye'nin de bu yeni ticaret koridorunun en önemli paydaşlarından biri olacağını değerlendirdiklerini sözlerine ekledi.

Bu yıl haziran ayında Körfez ülkelerine gerçekleştirilen ihracat (bin dolar) şöyle:

Açıklamada değerlendirmesine yer verilen Hisarcıklıoğlu, kamu bankalarının genel müdürleriyle yaptıkları toplantı sonrası Karahan ile bir araya geldiklerini ifade etti.

Finansmana erişimin iş dünyasının en önemli gündemi konumunda bulunduğunu belirten Hisarcıklıoğlu, şunları kaydetti:

'Finansman, reel sektörün oksijenidir. Kamu bankalarımızın genel müdürleriyle yaptığımız toplantı sonrası TCMB Başkanı Fatih Karahan ile bir araya geldik. Karşılıklı görüş alışverişinde bulunduk. Finansmana erişim başta olmak üzere ticari kredilerdeki büyüme sınırlarının etkilerini, reel sektörün sıkıntılarını ve önerilerini ilettik. Firmalarımız Türkiye'nin milli servetidir. Ülkemizin üretim, yatırım, istihdam ve ihracat kapasitesini korumalıyız.'

Buna göre, Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi mayısta bir önceki aya göre yüzde 0,2, geçen yılın aynı ayına göre de yüzde 1,2 düştü.

Piyasa beklentisi, Avro Bölgesi'nde mayıs ayında sanayi üretiminin aylık bazda yüzde 0,3 artacağı, yıllık bazda yüzde 0,5 azalacağı yönündeydi.

AB'de ise sanayi üretimi mayısta aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 0,3 geriledi.

Mayıs ayında AB ülkeleri arasında aylık bazda sanayi üretiminde en fazla düşüş yüzde 5,2 ile İrlanda'da, yüzde 3,7 ile Malta'da ve yüzde 3 ile Litvanya'da görüldü.

En fazla artış ise yüzde 2,7 ile Lüksemburg'da yüzde 2,3 ile Macaristan'da ve yüzde 2 ile Polonya'da kaydedildi.

Sanayi üretiminde yıllık bazda en fazla düşüş yüzde 19,7 ile İrlanda'da, yüzde 4,7 ile Bulgaristan'da ve yüzde 3 ile Estonya'da gerçekleşti. En fazla artış ise yüzde 6,5 ile Danimarka ve İsveç'te, yüzde 6,2 ile Letonya'da ve yüzde 5,4 ile Macaristan'da kayıtlara geçti.

Toplantıda istihdam hamleleri ve işgücü piyasasında yaşanan gelişmelerin ele alındığını belirten Bakan Işıkhan, şunları kaydetti:

'Ekonomi yönetimimiz ile tam bir koordinasyon içerisinde hayata geçirdiğimiz beceri ve istihdam politikaları sayesinde işsizlik oranı, 3 seneyi aşkın bir süredir tek haneli seyrini sürdürmeye devam ediyor. İşsizlikle mücadeledeki kararlılığımızı, kadınlar ve gençler başta olmak üzere vatandaşlarımızı işgücü piyasasına kazandırmaya yönelik uygulamalarımızı sürdüreceğiz.'

Hürmüz Boğazı'ndaki kesintilerin ardından Çin'in Irak ve Kuveyt'ten ham petrol ithalatı sert geriledi, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve İran'dan yapılan ithalatta da belirgin düşüş oldu.

Çin'in ocak-şubat dönemindeki ham petrol ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,8 artarak yaklaşık 97 milyon tona yükselirken, marttan itibaren düşüş eğilimine girdi.

Çin Gümrük Genel İdaresi (GAC) verilerine göre ülkenin ham petrol ithalatı, martta yıllık bazda yüzde 2,8, nisanda yüzde 20, mayısta yüzde 29 ve haziranda yüzde 41,3 azaldı. Böylece ithalat ocak-haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11,4 geriledi.

Ton bazında ise ham petrol ithalatı ocak-şubat döneminde yaklaşık 97 milyon ton, martta 50 milyon ton, nisanda 38,5 milyon ton, mayısta 33,1 milyon ton ve haziranda 29,3 milyon ton olarak kayıtlara geçti.

Çin'in 2025'in ilk yarısında 279,5 milyon ton olan ham petrol ithalatı, 32 milyon ton azalarak bu yılın aynı döneminde 247,6 milyon ton olarak gerçekleşti.

Çin, arz açığını üç adımla yönetmeye çalıştı

Çin, ham petrol ithalatındaki düşüşün etkilerini sınırlandırmak amacıyla stratejik ve ticari petrol stoklarını devreye alırken, rafine petrol ürünleri ihracatını büyük ölçüde durdurdu ve rafinerilerin kapasite kullanımını kademeli olarak düşürdü.

Savaşın başlamasından 4 gün sonra Pekin yönetimi, iç piyasada arz güvenliğini korumak amacıyla rafine petrol ürünleri ihracatına kısıtlama getirdi. Ancak mart ayında gümrük işlemleri tamamlanmış sevkiyatların devam etmesi nedeniyle ihracat yıllık bazda yüzde 25 azalışla 2,58 milyon ton oldu. Kısıtlamanın etkisi ise nisanda belirginleşti ve ihracat büyük ölçüde durdu.

Bu adımla rafine ürünler iç piyasaya yönlendirilerek ham petrol ithalatındaki azalmanın oluşturduğu arz açığının azaltılması hedeflendi.

İthalattaki açığı kapatmak amacıyla petrol stokları da devreye alındı. Çin, resmi petrol stok verilerini açıklamasa da ABD Enerji Bilgi İdaresinin Aralık 2025 tahminine göre ülkenin stratejik ve ticari petrol stokları yaklaşık 190 milyon ton seviyesinde bulunuyor.

Savaşın ardından mart ve nisanda stok kullanımına başlanmazken, Rusya ve İran'dan yapılan tedariklerle stoklara yaklaşık 9,5 milyon ton ilave yapıldığı tahmin ediliyor. İthalattaki düşüşün hızlanacağı beklentisiyle 10 Nisan'da Pekin yönetimi, Sinopec ve CNPC gibi devlet şirketlerine ticari stokları kullanma izni verdi. Böylece mayıs ayından itibaren stoklar kullanılmaya başlandı.

Uluslararası enerji kuruluşlarının tahminlerine göre stoklardan mayısta 2,1 ila 2,7 milyon ton, haziranda ise yaklaşık 2 milyon ton petrol kullanıldı.

Rafinerilerin kapasite kullanım oranı yüzde 58'e düştü

Çin'in yıllık ham petrol işleme kapasitesi yaklaşık 940 milyon ton seviyesinde bulunuyor. Bunun 740 milyon tonunu devlet rafinerileri oluşturuyor. Şubatta yaklaşık yüzde 73 olan kapasite kullanım oranı, martta yüzde 68,8'e, nisanda yüzde 63,6'ya, mayısta yüzde 66,3'e ve haziranda yüzde 58'e geriledi.

Ham petrol işleme hacmi de aynı dönemde azaldı. Şubatta yaklaşık 58,2 milyon ton ham petrol işleyen rafineriler, martta 61,67 milyon ton, nisanda 54,65 milyon ton, mayısta 53,72 milyon ton ve haziranda 49,81 milyon ton üretim yaptı. Mart-haziran dönemindeki toplam üretim kaybı yaklaşık 33 milyon ton oldu.

Böylece Çin'de rafinerilerin ham petrol işleme hacmi haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 19,1, ocak-haziran döneminde ise yaklaşık yüzde 5 azaldı.

Güne alıcılı başlayan gram altın, saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,5 azalışla 6 bin 90 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 9 bin 720 liradan, cumhuriyet altını da 38 bin 950 liradan satılıyor.

Altının ons fiyatı, bugün yüzde 0,6 düşüşle 4 bin 30 dolardan işlem görüyor.

Orta Doğu'da yaşanan gelişmelere ilişkin haber akışı, varlık fiyatlarının yönü üzerinde etkili olmaya devam ediyor.

ABD'de beklentilerin altında gelen enflasyonun ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına gideceğine dair endişeleri hafifletmesiyle dün altının ons fiyatında yükselişler görüldü. Beklentilerden iyi gelen enflasyon verisine karşın bölgede gerilimin hala devam etmesi altını baskılayan temel unsur olarak öne çıkıyor.

ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden devreye alması ve bölgede karşılıklı saldırıların sürmesi petrol fiyatlarını yüksek seviyelerde tutarken, enerji maliyetlerinin enflasyonu yeniden hızlandırabileceği ve Fed'in sıkı para politikasını daha uzun süre koruyabileceği endişeleri kıymetli madenler üzerinde baskı oluşturuyor.

Analistler, bugün yurt içinde 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü nedeniyle piyasaların kapalı olduğunu belirterek, yurt dışında ise ABD'de mortgage başvuruları, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve Fed Başkanı Kevin Warsh'ın Senato'daki sunumunun takip edileceğini belirtti.

ABD'de haziran ayı enflasyonu aylık bazda yüzde 0,4 gerilerken, yıllık enflasyon yüzde 3,5 ile piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti. Verilerin ardından Fed'in temmuz toplantısında faiz artıracağına yönelik beklentiler önemli ölçüde azalırken, küresel piyasalarda risk iştahı güç kazandı.

Buna karşın Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonla mücadelede kararlı olduklarını belirterek fiyat istikrarını sağlamaya yönelik politikaların sürdürüleceği mesajını verdi.

Çin büyümesi beklentilerin gerisinde kaldı

Çin ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,3 büyüyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı. İlk çeyrekte kaydedilen yüzde 5'lik büyümenin ardından gelen bu veri, son 3,5 yılın en düşük büyüme performansı olarak öne çıktı.

Haziran ayında perakende satışlar yıllık yüzde 1, sanayi üretimi ise yüzde 5,3 artarak beklentileri aşsa da zayıf iç talep ve yatırımlar büyüme görünümünü baskılamaya devam etti. Analistler, Çin yönetiminin ekonomiyi destekleyici adımlar atabileceğini ancak kapsamlı bir teşvik paketinin kısa vadede beklenmediğini ifade ediyor.

Teknoloji hisseleri yükseldi

Asya'da teknoloji şirketleri öncülüğünde güçlü alımlar görüldü. Güney Koreli çip üreticisi SK Hynix hisseleri yüzde 8,8 yükselirken, Samsung Electronics hisseleri de New York'ta halka arz planlarını yeniden değerlendirdiğine ilişkin haberlerin ardından yüzde 6,3 değer kazandı.

Günün sonunda Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,5 yükselişle 68.755 puandan, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,2 artışla 7.284 puandan kapandı.

Çin'de Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 0,4 gerilerken, Hong Kong'da Hang Seng Endeksi yüzde 1,2 yükseldi. Hindistan'da Sensex Endeksi ise yüzde 0,6 primle 77.514 puan seviyesinde işlem gördü.

Temettü takvimi 16 Temmuz'da Ege Profil (EGPRO) ile başlayacak. Ardından Göltaş Çimento (GOLTS), Katılımevim (KTLEV), TAV Havalimanları (TAVHL), Graintürk Holding (GRTHO), Mercan Kimya (MERCN), Meditera (MEDTR), Osmanlı Yatırım (OSMEN) ve Mopaş Marketçilik (MOPAS) temettü ödemelerini gerçekleştirecek.

Açıklamada, gemide görev yapan mürettebattan 11'inin Azerbaycan vatandaşı olduğu, Azerbaycan vatandaşı olan gemi kaptanı dışında diğer mürettebatın Odessa'da karaya çıkarıldığı ifade edildi.

Karaya çıkarılan Azerbaycan vatandaşlarının sağlık durumunun iyi olduğu aktarılan açıklamada, kayıp gemi kaptanının bulunmasına yönelik çalışmaların devam ettiği kaydedildi.

Açıklamada ayrıca, Azerbaycan'ın Kiev Büyükelçiliğinin, ilgili kurumlarla sürekli temas halinde olduğu, Azerbaycan vatandaşlarına gerekli konsolosluk desteğinin sağlanması için çalışmalarını sürdürdüğü vurgulandı.

Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı, Çarşamba günü sabah saatlerinde yaklaşık yüzde 1 yükselerek TSİ 09.30 itibarıyla 85,39 dolara ulaştı. Fiyatlardaki yükselişte, ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarını sürdürmesi ve Hürmüz Boğazı'na ilişkin gelişmeler etkili oldu.

ABD'nin İran operasyonları sürüyor

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Başkan Donald Trump'ın talimatıyla İran'a yönelik hava saldırılarının art arda üçüncü gece de devam ettiğini duyurdu. Yapılan açıklamada, operasyonların İran'ın Hürmüz Boğazı'nda sivillere ve ticari gemilere yönelik tehdit oluşturma kapasitesini zayıflatmayı hedeflediği ifade edildi.

Jeopolitik risklerin yeniden yükselmesi, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri artırırken enerji piyasalarında yukarı yönlü fiyatlamaları destekledi.

Hürmüz Boğazı açıklamaları piyasaları hareketlendirdi

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda İran'a yönelik deniz ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini açıklarken, boğazdan geçen kargo gemilerinden yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını duyurdu. Trump ayrıca, Körfez ülkelerinin ABD'nin sağladığı güvenlik desteği karşılığında daha fazla mali katkı sağlaması gerektiğini belirtti.

Ancak bu açıklamanın ardından gelen tepkiler üzerine Trump, yüzde 20'lik geçiş ücreti planından vazgeçtiklerini açıkladı. Trump, Orta Doğu liderleriyle yapılan görüşmeler sonucunda söz konusu uygulamanın yerine Körfez ülkeleriyle yapılacak ticaret ve yatırım anlaşmalarının tercih edildiğini ifade etti.

Jeopolitik riskler petrolü destekliyor

Analistler, Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek olası aksaklıkların küresel petrol arzı açısından önemli risk oluşturduğunu belirtiyor. Dünyadaki petrol ticaretinin önemli bir bölümünün bu geçitten yapılması nedeniyle bölgede yaşanacak her türlü gerilim, petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturmaya devam ediyor. Mevcut jeopolitik gelişmelerin sürmesi halinde Brent petrolde yüksek fiyat seviyelerinin korunabileceği değerlendiriliyor.

Dini bir oluşum izlenimi vererek kurulduğu günden itibaren 'devletin kılcal damarlarına sızmaya çalışan' çeşitli yöntemlerle Türk Silahlı Kuvvetlerine (TSK) de mensuplarını yerleştiren FETÖ, 15 Temmuz gecesi darbe girişiminde bulundu.

FETÖ, 'devleti ele geçirme' amacıyla daha önce dönemin MİT Başkanlığı Müsteşarı Hakan Fidan ile teşkilatın üst düzey görevlilerinin ifadeye çağrılması, 17/25 Aralık soruşturmaları ve MİT tırlarının durdurulması gibi kumpaslarda yer almış, hükümete geri adım attırmamıştı.

AK Parti'nin 1 Kasım 2015 genel seçimlerinde yüzde 49 oy oranıyla yeniden iktidara gelmesinin ardından hükümetin, Yüksek Askeri Şura (YAŞ) kararlarıyla FETÖ'cü askerleri tasfiye edeceğini bilen örgüt, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığınca aralarında generallerin de olduğu örgüt mensubu askerler hakkındaki gözaltı işlemleri üzerine harekete geçme kararı aldı.

Örgütün elebaşı Fetullah Gülen'in, 19 Mart 2016'da 'haki renk' cübbeyle kamera karşısına geçerek yaptığı konuşmayla örgüt mensubu askerlere 'darbe çağrısı'nda bulundu.

Talimatı alan örgüt mensupları, ülke genelinde darbe hazırlıklarına başladı. Planlama kapsamında FETÖ'nün sivil örgüt yöneticileri, Aralık 2015'ten itibaren ABD'ye giderek elebaşı Gülen ile görüşmeler gerçekleştirdi.

Yurt içindeki planlamalar kapsamında da toplantılar gerçekleştiren örgüt mensupları, son olarak 6-7-8-9 Temmuz'da Ankara Konutkent'teki villada FETÖ'nün sözde TSK imamı Adil Öksüz başkanlığında bir araya geldi. Bu toplantıda Öksüz'ün yanı sıra darbe girişiminin 'merkez üssü' olarak kullanılan Akıncı Üssü'nde yakalanan 'sivil imamlar' Hakan Çiçek, Nurettin Oruç, Harun Biniş ve Kemal Batmaz ile sözde yurtta sulh konseyi üyeleri eski tuğgeneraller Mehmet Partigöç ve Gökhan Şahin Sönmezateş, tuğamiral Ömer Faruk Harmancık, albaylar Murat Koçyiğit ve Bilal Akyüz, albay Mustafa Barış Avıalan, yarbay Turgay Sökmen ile eski tuğamiral Halil İbrahim Yıldız ve eski albay Hakan Bıyık da katıldı.

Darbe toplantılarının ardından FETÖ'cü Öksüz ile Batmaz, 11 Temmuz'da ABD'ye giderek elebaşı Gülen'e darbe planını sundu, onayın ardından da 13 Temmuz'da yurda dönen örgüt mensupları, darbenin başlangıcı olarak belirlenen 16 Temmuz saat 03.00'ü beklemeye başladı.

Binbaşı MİT'e ihbar etti
Planlanan darbe girişimine saatler kala, Kara Havacılık Komutanlığında görevli bir pilot binbaşı, MİT Başkanlığına giderek 'FETÖ'cülerin Hakan Fidan'ı alıkoymayı planladığını' ihbar etti.

Fidan, bu bilgiyi dönemin Genelkurmay 2. Başkanı Orgeneral Yaşar Güler'e bildirdi, daha sonra bir yardımcısını ayrıntıları aktarmak üzere Genelkurmay Başkanlığına gönderdi.

Orgeneral Güler, MİT yetkilisiyle konuştuktan sonra dönemin Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar'a görüşmenin içeriğini aktardı. Bunun üzerine Akar, Türk Silahlı Kuvvetler Harekat Merkezine, havadaki araçların üslerine dönmesini, hava sahasının ise uçuşa kapatılması emrini verdi.

Ayrıca Etimesgut Zırhlı Birlikler Okulu ve Eğitim Tümen Komutanlığından zırhlı araçların birlik dışına çıkarılmaması için dönemin 4. Kolordu Komutanı Korgeneral Metin Gürak'ı görevlendiren Akar, helikopter uçuşlarına karşı da dönemin Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Salih Zeki Çolak'ı Kara Havacılık Komutanlığına gönderdi.

Aynı saatte Orgeneral Güler'in eski Özel Kalem Müdürü Kurmay Yarbay Bünyamin Tuner, darbe girişimini sevk edecek isimlerden eski Genelkurmay Personel Plan ve Yönetim Daire Başkanı Tuğgeneral Mehmet Partigöç'e, MİT Müsteşarı Fidan'ın, Akar ile görüştüğünü iletti.

Akar ve Fidan'ın görüşmesi ile Çolak'ın Kara Havacılık Komutanlığına gittiği bilgisi darbeciler arasında dolaşmaya başladı.Darbe saati erkene çekildi.
Bunun üzerine Akıncı Üssü'nde darbeyi yönetecek Adil Öksüz ve diğer sivil imamların onayıyla 16 Temmuz 03.00'te başlaması planlanan darbe girişimi 15 Temmuz saat 20.30'a çekildi.

Darbe girişimi için talimat verildikten hemen sonra Akıncı Üssü'nde toplanan Özel Kuvvetler Komutanlığından (ÖKK) seçilmiş teçhizatlı 33 bordo bereli, Genelkurmay Başkanlığına hareket etti.

Eski Genelkurmay Strateji Daire Başkanı Tümgeneral Mehmet Dişli, Genelkurmay Başkanı Başdanışmanı Albay Orhan Yıkılkan, Tuğgeneral Mehmet Partigöç ve Özel Kalem Müdürü Albay Ramazan Gözel, Genelkurmay Başkanlığındaki darbe girişimini organize etmek için bir araya geldi.

Mehmet Dişli, saat 21.00'de Orgeneral Akar'a darbeyi tebliğ etti. Ancak Akar'ı ikna edemeyeceğini anlayan Dişli, makam odası dışında bekleyen ekibe müdahale emri verdi. Gözel, Yıkılkan, eski emir subayı yarbay Levent Türkkan, eski emir subayı yardımcısı yüzbaşı Serdar Tekin ve eski başçavuş Abdullah Erdoğan, Orgeneral Akar'ı alıkoydu.Gecenin ilk şehidi: Bülent Aydın
Karargahtaki darbecilerin talimatı üzerine Polatlı'da konuşlu 58. Topçu Tugay Komutanı eski tuğgeneral Murat Aygün, Ankara'nın kritik noktalarını kontrol altına almak için aralarında füze rampa sistemlerinin de bulunduğu araçların kışladan çıkarılmasını emretti.

Genelkurmay Başkanlığı Mesaj ve Evrak Dağıtım Sistemi (MEDAS) üzerinden 'Hazırlık İkazı ve Birlik İntikali' başlıklı ilk bildiri gönderildi.

Darbeciler Partigöç ile Turhan'ın imzasını taşıyan sözde sıkıyönetim atama listesi, MEDAS üzerinden birliklere gönderildi. Bu mesajdan sonra darbeciler, şehirlerin kritik yol ve kavşakları ile kamu kurumlarının işgali için aynı sistem üzerinden 'Zırhlı Muharebe Aracı İntikali' konulu ikinci emri yayımladı.

MEDAS üzerinden ardı ardına mesaj gönderen darbeciler, saat 21.53'te kışla dışındaki askerlerin birliklerine katılması emrini verdi. Bunun üzerine harekete geçen darbeciler, Kağıthane'deki 'İstanbul'un gören gözü' olarak bilinen Afet Koordinasyon Merkezi'ni (AKOM) işgal etti.

Kara Kuvvetleri Komutanı Çolak'ın koruma Astsubayı Bülent Aydın, Genelkurmay Başkanlığı Karargahı'nda darbecilerce şehit edildi ve Aydın, 15 Temmuz'un ilk şehidi olarak kayıtlara geçti.Darbe girişimine karşı ilk soruşturma
Akıncı Üssü'nden havalanan F-16'lar Ankara üzerinde alçak uçuşa başladı. Askeri hareketliliğe ilişkin gelişmeler, haber kanallarına saat 22.28'de yansıdı. Televizyonlar, İstanbul Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet köprülerinden geçişlerin askerlerce engellendiğini 'son dakika' olarak duyurdu.

Dönemin Başbakanı Binali Yıldırım, saat 23.02'de NTV'ye telefonla bağlanarak, 'Milleti temsil eden hükümet iş başındadır. Bu kalkışmayı yapanlar, bu çılgınlığı yapanlar, bu kanunsuz eylemin içerisinde olanlar en ağır şekilde bedelini ödeyeceklerdir.' dedi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, saat 23.05'te darbe girişimine ilişkin soruşturma başlattı.

Darbeci pilotlar, Gölbaşı'ndaki Emniyet Genel Müdürlüğü Havacılık Daire Başkanlığına, ardından Özel Harekat Başkanlığı'na saldırdı. Ayrıca darbecilerin kontrolündeki helikopterler, Yenimahalle'deki MİT yerleşkesini taradı. Eski Yarbay Ümit Gençer, TRT'yi işgal ederek darbe bildirisini okuttu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan millete çağrı
Saat 00.24'ü gösterdiğinde CNN Türk'e bağlanan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, darbe girişiminin seyrini değiştiren tarihi konuşmasını yaptı ve 'Milletimizi meydanlara davet ediyorum.' çağrısında bulundu.

Jandarma Genel Komutanlığı Karargahı önünde darbecileri protesto eden vatandaşlara helikopterden açılan ateş sonucunda 9 kişi şehit oldu, onlarca kişi yaralandı.

Darbeci pilotlar Mehmet Yurdakul ve İlhami Aygül saat 00.56'da savaş uçağıyla Ankara Emniyet Müdürlüğünü bombaladı. Yaklaşık 10 dakika sonra da aynı bölgeye darbeci pilot Mustafa Özkan saldırdı.Halisdemir, darbeci generali vurdu
Diyarbakır'dan bir tabur bordo bereli askerle havalanan darbeci tuğgeneral Semih Terzi'nin uçağı Etimesgut Havalimanı'na saat 01.13'te indi.

Dönemin Özel Kuvvet Komutanı Korgeneral Zekai Aksakallı, telefonla ulaştığı emir astsubayı Ömer Halisdemir'den, Terzi'yi etkisiz hale getirmesini istedi.

Komutasındaki askerlerle Etimesgut Özel Hava Alay Komutanlığı'na gelen Terzi, saat 02.14'te ÖKK'nın emir komutasını almak için helikopterle Gölbaşı'ndaki karargaha gitti. Karargah giriş kapısına kadar gelen Terzi, 15 Temmuz kahramanı Halisdemir tarafından vurularak etkisiz hale getirildi. Halisdemir, Terzi ile Diyarbakır'dan gelen askerlerden bazılarının açtığı ateş sonucu şehit oldu.Meclis bombalandı
Genelkurmay Başkanlığı Karargahı'nın önünde darbe girişimini protesto eden vatandaşlardan 36'sı şehit edildi.

Vatandaşların direncini kırmak için her türlü yola başvuran darbeciler, bu kez Meclis'i hedef aldı. Eski pilotlar Hasan Hüsnü Balıkçı ile Uğur Uzunoğlu'nun kullandığı F-16'dan Meclis'e atılan bombayla 32 kişi yaralandı.

Vatandaşlarca işgalden saat 03.00'te kurtarılan TRT, normal yayınına dönerken darbeciler polise teslim edildi.

Darbeci pilot Hüseyin Türk, televizyon yayınlarını kesmek için saat 03.14-03.19'da TÜRKSAT tesislerine dört bomba attı.

Saatler ilerledikçe Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın çağrısıyla vatandaşlar darbeye karşı şehirlerin meydanlarını ve kritik kamu kurumlarını doldurmaya başladı.

Bu yerlerden İstanbul Atatürk Havalimanı'nda Kontrol Kulesini işgal eden darbeciler, polis özel harekat ekiplerince etkisiz hale getirildi. Bir süre sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı taşıyan ATA uçağı piste iniş yaptı. Erdoğan'ı havalimanında binlerce vatandaş karşıladı.

İstanbul'daki gelişmenin ardından TBMM bir kez daha darbecilerin saldırısına maruz kaldı.

Eski pilot yüzbaşı Hüseyin Türk, saat 03.24 ve 03.25'te F-16 uçağıyla TBMM'yi ikinci kez bombaladı.

Sokaklarda vatandaşların, kışlalarda ise vatansever askerlerin darbecilere karşı mücadelesi devam ederken saat 04.00'te Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, 'FETÖ ile irtibatlı yargı görevlileri', 'sözde Yurtta Sulh Konseyi üyeleri' ile 'darbe teşebbüsüne katılanlar' hakkında gözaltı kararı verdi.

Darbe girişimi 21 saatte bastırıldı
Saat 06.19'da eski pilot üsteğmen Müslim Macit, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi Kavşağı'na iki bomba attı. Saldırıda 15 vatandaş şehit oldu, 7 kişi yaralandı.

Jandarma Genel Komutanlığı'nda alıkonulan TEM Daire Başkanı Turgut Aslan ile koruması Hasan Gülhan, elleri ve gözleri bağlı halde bina dışına çıkarılarak, darbeci Albay Erkan Öktem tarafından başlarından vuruldu. Aslan ağır yaralanırken, Gülhan şehit oldu.

Başbakan Yıldırım, Korgeneral Ziya Kemal Kadıoğlu'na darbecilerin kontrolündeki uçakları düşürme yetkisi verdi.

Girişimin başarısız olduğunu anlayan İstanbul Boğaziçi Köprüsü'ndeki darbeciler, teslim oldu.

Saat 08.26'yı gösterdiğinde darbecilerin alıkoyduğu Genelkurmay Başkanı Akar, Akıncı Üssü'nden helikopterle Çankaya Köşkü'ne götürüldü.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Milli Savunma Bakanı Fikri Işık'ın talimatıyla uçakların kalkış yapmasını engellemek için Akıncı Üssü ana pisti vuruldu.

Saat 12.57'de Başbakan Yıldırım, Bakan Işık ve Genelkurmay Başkanı Akar ile Çankaya Köşkü'nde düzenlediği basın toplantısında darbe teşebbüsünün bastırıldığını açıkladı. Darbe girişimi, tüm yurtta yaklaşık 21 saatte kontrol altına alındı.

Böylece Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde, milletin gayreti ve vatansever güvenlik güçleri sayesinde 15 Temmuz 2016'da gerçekleştirilen darbe girişimine geçit verilmedi.

Asker ve sivil 253 kişinin örgüt mensuplarınca şehit edildiği darbe girişiminde yaklaşık 9 bin askeri personel, 35 uçak, 37 helikopter, 74'ü tank 246 zırhlı araç ve 4 bine yakın hafif silah kullanıldığı kayıtlara geçti.

Darbe girişiminin planlayıcısı Pensilvanya'da öldü
FETÖ'nün temellerini İzmir Kestanepazarı'nda 1960'larda atan örgüt elebaşı Gülen, 1999'da kaçtığı ABD'deki Chestnut Retreat Center'dan birçok kumpası ve 15 Temmuz 2016'da 253 kişinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan hain darbe girişimini yönetti.

Devlet içinde gizlice örgütlenerek, anayasal düzeni ortadan kaldırmayı, 'paralel örgütlenme' adı altında başta siyaset, mülkiye, adliye, maliye, askeriye ve emniyet olmak üzere gizlice devletin tüm kılcal damarlarına sızmayı amaçlayan terör örgütünün elebaşı Gülen, ABD'nin Pensilvanya eyaletinde yaşıyordu.

ABD'nin Pensilvanya eyaletinde, 130 dönümlük arazide 8 villadan oluşan çiftlikte sıkı güvenlik ve gizlilik altında yaşamaya başlayan Gülen, örgüt üyelerine talimatlarını vermeyi buradan sürdürdü.

Türkiye'nin, hakkında 27 suçtan hazırladığı 7 ayrı iade talepnamesine karşın ABD makamları Gülen'in iadesi için somut adım atmadı.

Gülen, 20 Ekim 2024'te St. Luke's Hastanesinin Monroe kampüsünde öldü. Terörist başının ölümü ABD Dışişleri Bakanlığınca Türk makamlarına iletilen belgeyle resmiyet kazandı.

Şehitlerimizi rahmet, gazilerimizi minnetle anıyoruz

15 Temmuz hain darbe girişiminin 10. yılında, demokrasi uğruna canlarını feda eden aziz şehitlerimizi rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz. O gece ortaya koydukları cesaret ve fedakârlıkla millet iradesine sahip çıkan kahraman gazilerimize ise şükranlarımızı sunuyor, sağlıklı ve huzurlu bir ömür diliyoruz.

15 Temmuz'da 253 kişinin şehit olduğunu, 2 binden fazla kişinin ise yaralandığını hatırlatan Erdoğan, bu fedakârlıkların milli iradeyi koruma adına verilen büyük mücadelenin simgesi olduğunu dile getirdi.

'FETÖ ile mücadelemiz tavizsiz sürüyor'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, darbe girişiminin ardından geçen 10 yılda FETÖ ile mücadelenin kararlılıkla sürdürüldüğünü belirterek, devlet kurumlarından iş dünyasına kadar birçok alanda örgütün yapılanmasının tasfiye edildiğini söyledi.

FETÖ ve benzeri yapıların yeniden devlet içinde yapılanmasını engellemenin yolunun 15 Temmuz ruhunu canlı tutmak ve bu bilinci gelecek nesillere aktarmaktan geçtiğini ifade eden Erdoğan, mücadelenin sona ermediğini vurguladı.

'Türkiye bugün daha güçlü'

Makalesinde Türkiye'nin bugün çok daha güçlü ve birlik içinde olduğunu belirten Erdoğan, 15 Temmuz ruhu yaşatıldığı sürece benzer girişimlerin başarıya ulaşamayacağını kaydetti.

Erdoğan, mesajının sonunda 15 Temmuz şehitlerini rahmetle andığını, gazilere sağlıklı ve uzun ömürler dilediğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

'Bu milletin en büyük gücü birliğidir, beraberliğidir, bin yıldır sevinç ve hüzünle yoğrulan kadim kardeşliğidir. Allah, birliğimizi, beraberliğimizi ve kardeşliğimizi daim eylesin.'

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.

Açıklamada, 'CENTCOM, bugün ABD doğu saat dilimi ile 15.00'te, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere saldırmak için kullandığı yeteneklerini zayıflatmaya devam etmek amacıyla İran'a karşı ek bir hava saldırısı başlattı' ifadelerine yer verildi.

Saldırıların, ABD güçlerinin İran limanları ve kıyı bölgelerine yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koymaya hazırlandığı bir dönemde gerçekleştirildiği belirtilen açıklamada, ablukanın TSİ 23.00'te yürürlüğe gireceği kaydedildi.

ABD'nin Irak'ı işgaline karşı çıktığını belirten Trump, 'Hep şunu söylüyordum, Irak'a girmeyin. Irak'a saldırmayın. Açıkçası, yanlış ülkeye saldırdılar ve büyük hasara yol açtılar.' ifadelerini kullandı.

Zeydi'nin seçim sürecindeki mücadelesini öven Trump, Irak'ın yeni başbakanı ile özellikle ülkenin petrol rezervleriyle ilgili yapılacak işbirliklerine değindi.

Irak'tan ABD askerlerinin çekilmesiyle ilgili soruya Trump, 'Artık orada orduya ihtiyacımız olduğunu düşünmüyoruz. Elinizdeki çok büyük bir fırsat. Petrol şirketlerinin hepsi şimdi içeri giriyor, Irak'la ortaklıklar yapıyor ve çok iyi anlaşıyorlar. Bu, orada orduya ihtiyacımızın olmadığı çok büyük bir ilişki.' yanıtını verdi.

Trump, gerekmesi durumunda Irak'ı korumak için bölgede olacaklarını ama bunun 'gerekli olacağını düşünmediklerini' kaydetti.

Irak Başbakanı Zeydi de, ülkesinin terör örgütü DEAŞ'a karşı mücadelesine dikkati çekerek, bu mücadelenin Irak'a '400 milyar dolardan fazla bir paraya' mal olduğunu vurguladı.

Zeydi, DEAŞ'la mücadelenin Irak'ın altyapısını yok ettiğini kaydederek 'Bugün Irak'ın bazı şehirleri tamamen yıkılmış durumda, yaşam kampları gibiler. Onları evlerine geri döndürmek için bir planımız var. Adil bir paya ihtiyacımız var.' ifadelerini kullandı.

İran'ın Orta Doğu'da 'zorbalık' yaptığını söyledi

Öte yandan Trump, İran'la yaşanan gerilime ilişkin olarak da 'Biliyorsunuz, iki gün önce bir anlaşmamız vardı. Tamamlanmıştı ve sonra birdenbire yapamadılar. Anlaşmada bir şeyleri beğenmediler. Yapamadılar ve önce onlar ateş açtı.' ifadesini kullandı.

İran hakkında 'Orta Doğu'nun zorbasıydı.' diyen Trump, 'Irak'a zorbalık ettiler. Her ülkeye zorbalık ettiler. Orta Doğu'daki diğer ülkelerde korku hakimdi. Ancak artık korku yok çünkü askeri kapasiteleri yerle bir edildi.' diye konuştu.

Trump, Irak'la geliştirilen ilişkiler üzerinden, Orta Doğu'nun 'daha önce hiç olmadığı kadar' bir araya geldiğini öne sürdü.

S&P 500 endeksi yüzde 0,38 artarak 7.543,59 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,90 kazançla 26.107,01 puana yükseldi.

ABD'de açıklanan enflasyon verileri, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh'ın Kongre'de yaptığı açıklamalar ve büyük bankaların ikinci çeyrek bilançoları yatırımcıların odağında yer alırken, pay piyasalarında pozitif bir seyir izlendi.

ABD Çalışma Bakanlığının açıkladığı verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haziranda aylık bazda yüzde 0,4 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,5 artarak beklentilerin altında gerçekleşti.

Böylece TÜFE, aylık bazda Mayıs 2020'den bu yana ilk kez düşüş kaydetti.

Enerji maliyetlerindeki düşüş, barınma ve gıda başta olmak üzere diğer kalemlerdeki fiyat artışlarını dengeleyerek aylık enflasyondaki gerilemede belirleyici oldu.

Değişken enerji ve gıda fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE ise haziranda aylık bazda değişim göstermezken, yıllık bazda yüzde 2,6 artışla beklentilerin altında kaldı.

Enflasyonun yavaşladığına işaret eden verilerin ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed'in yakın zamanda faiz artırabileceğine yönelik beklentiler zayıfladı.

Analistler, enflasyon verilerinin Orta Doğu'daki çatışmaların yol açtığı fiyat baskılarının hafiflediğine işaret ettiğini ancak ABD ile İran arasında son günlerde yeniden tırmanan gerilim nedeniyle bu rahatlamanın geçici olabileceğini belirtti.

ABD'de yarın açıklanacak Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri de yakından takip edilecek.

Öte yandan, Fed Başkanı Warsh'un yarıyıllık para politikası raporuna ilişkin Kongre'deki ilk sunumu bugün başladı.

Sunumunun ilk gününde, Temsilciler Meclisi Finansal Hizmetler Komitesinde düzenlenen oturuma katılan Warsh, yüksek enflasyona karşı hiçbir toleranslarının olmadığını, fiyat istikrarını yeniden tesis etme konusundaki kararlılıklarını vurguladı.

Uzun süredir bankanın hedefinin üzerinde seyreden enflasyonu 'haksız bir yük' ve 'vergi' olarak nitelendiren Warsh, bunun ortadan kaldırılması için para politikası yaklaşımında bir rejim değişikliğine ihtiyaç olduğunu ifade etti.

Bugün açıklanan enflasyon verilerine değinen Warsh, söz konusu verilerin beklentilere kıyasla olumlu olduğunu söyledi.

İşine gelen verileri seçme taraftarı olmadığını belirten Warsh, 'Buraya çıkıp da 'görev tamamlandı' demeyeceğim. Söyleyeceğim şey, daha yapılacak çok iş olduğu. Karar alma sürecimize yön verecek daha iyi verilere sahip olsaydık kendimi daha güvende hissederdim.' dedi.

Warsh'ın yarın Senatonun Bankacılık, Konut ve Kentsel İşler Komitesi'nde yapacağı sunum da yatırımcılar tarafından yakından izlenecek.

Kurumsal tarafta ise ikinci çeyrek bilanço sezonu büyük bankaların finansal sonuçlarıyla başladı.

JPMorgan Chase'in net karı bu yılın ikinci çeyreğinde yüzde 41, Bank of America'nın karı yüzde 27, Goldman Sachs'ın karı yüzde 78, Wells Fargo'nun karı yüzde 17 ve Citigroup'un karı yüzde 45 arttı.

Goldman Sachs'ın hisseleri, beklentileri aşan ikinci çeyrek karının ardından yüzde 7,9 yükselirken, JPMorgan Chase'in hisseleri yüzde 2,5 ve Bank of America'nın hisseleri yüzde 1,9 değer kazandı.

Citigroup ve Wells Fargo'nun hisseleri ise sırasıyla yüzde 5,3 ve yüzde 2,7 geriledi.

ABD'nin büyük bankalarından Morgan Stanley de ikinci çeyrek bilançosunu yarın açıklayacak.

Teknoloji şirketi IBM'in hisseleri ise şirketin ikinci çeyreğe ilişkin öncü gelir tahmininin beklentilerin altında kalmasının ardından yüzde 25,2 değer kaybetti.

Jeopolitik gelişmeler de yatırımcıların odağında kalmayı sürdürdü.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan geçen tüm gemilerden almayı planladığı yüzde 20'lik geçiş ücretinin yerine çeşitli Körfez ülkeleriyle ticaret ve yatırım anlaşması yapacaklarını duyurdu.

Trump, Hürmüz'de tam bir abluka uygulayacaklarını ancak bu ablukanın yalnızca İran limanlarına gelen veya oradan ayrılan ya da İran ile ilgili herhangi bir mal taşıyan gemileri kapsayacağını aktardı.

Açıklamada, profesyonel futbolcu Mason Will John Greenwood'un transferi için hem oyuncu hem de kulübü Olympique de Marseille ile anlaşma sağlandığı bildirildi.

Anlaşma kapsamında Olympique de Marseille'e toplam 39 milyon avroluk bonservis bedelinin, üç yıl içinde üç eşit taksit halinde ödeneceği belirtildi. Ayrıca FIFA talimatları doğrultusunda oluşacak dayanışma katkı payının da kulüp tarafından karşılanacağı ifade edildi.

Warsh, ABD Kongresi'nde yarıyıllık Para Politikası Raporu'na ilişkin sunumunun ilk gününde ABD Temsilciler Meclisi Finansal Hizmetler Komitesi'nde düzenlenen oturuma katıldı. Yaklaşık 3 saat süren oturumda Warsh, komite üyelerinin sorularını yanıtladı.

Fiyat istikrarını mevcut araçlarla kısa vadede nasıl sağlayacağına yönelik soru üzerine Warsh, ekonomik büyümenin daha geniş tabanlı olmasını ve enflasyondaki yükselişin daha sınırlı kalmasını istediklerini söyledi.

Warsh, yurt dışındaki çatışmalar gibi Fed'in kontrolü dışında gelişen pek çok unsur olduğuna işaret ederek, bunlar üzerinden doğrudan kontrollerinin olmadığını kaydetti.

Enflasyonun bir tercih olduğunu belirten Warsh, fiyat istikrarını yeniden sağlamaya yönelik üç şeye odaklandıklarını aktardı.

Warsh, ilk olarak fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılıklarını vurgulayarak, ikinci olarak sorumluluğu üstlendiklerini kaydetti.

Fed Başkanı Warsh, 'Şu anda sorumluluğu başkalarına atıp suçu başkalarına yüklemenin sırası değil. Fed, fiyat istikrarını sağlayabilir ve sağlayacaktır.' diye konuştu.

Fed'in hedefine ulaşmasına yardımcı olacak araçlara da sahip olduğunu belirten Warsh, bankanın faiz oranları ve bilanço politikası araçlarına işaret etti.

- Warsh'a göre 2020'deki enflasyon çerçevesi 'bir hata'

Fed'in 2020'de benimsediği ve daha yüksek enflasyona tolerans gösteren politika çerçevesinden vazgeçme kararını nasıl değerlendirdiği sorulan Warsh, söz konusu dönemde yeni çerçeve açıklandığında bu konuda oldukça eleştirel olduğunu anımsatarak, söz konusu yaklaşımın beklenenden daha yüksek enflasyona yol açtığını dile getirdi.

Warsh, söz konusu çerçeve için 'Bu bir hataydı. Söz konusu çerçeve hedeflerine ulaşamadı, seleflerimin ben göreve gelmeden önce bunu ele almalarından memnunum.' dedi.

Tüm merkez bankacılarının hata yapabileceğini belirten Warsh, ancak hataların açıkça kabul edilmesi gerektiğini kaydetti.

Warsh, 'Eğer o hata daha erken kabul edilseydi, son beş yıldır bu gereksiz verginin yükünü taşımak zorunda kalmazdık.' diye konuştu.

Warsh, bu nedenle reform odaklı hareket ettiklerine işaret ederek, Fed'in kullandığı enflasyon çerçevelerini yeniden gözden geçirmeyi amaçlayan bir çalışma grubu kurulduğunu aktardı.

- Enflasyonu 'haksız bir yük' ve 'vergi' olarak nitelendirdi

Warsh, göreve başlamasının ardından geçen altı haftada düşünce tarzında köklü bir değişim ve para politikasının en az beş boyutunda hayata geçirilecek bir dizi reformu başlattıklarına işaret ederek, bu süreçte büyük ilerleme kaydettiklerini, bu fırsatı akılcı bir şekilde değerlendirmenin önemli olduğunu ifade etti.

Enflasyonun uzun süre hedefin üzerinde kalmasına vurgu yapan Warsh, şunları kaydetti:

'63 ay hedefin üzerinde seyreden enflasyon Amerikan halkı ve işletmeleri üzerinde haksız bir yük ve vergi oluşturdu. Bu vergiyi ortadan kaldırmayı planlıyoruz. Bu, politika alanında bir rejim değişikliğine ihtiyacımız olduğu ve bazıları işe yarayan, bazıları ise yaramayan uygulamaları yeniden gözden geçirmemiz gerektiği anlamına geliyor. İşte yapmayı hedeflediğimiz şey bu ve daha yeni başlıyoruz.'

- Çalışma gruplarının bulguları periyodik olarak paylaşılacak

Para politikasının işleyişini gözden geçirmek üzere oluşturulan beş çalışma grubuna ilişkin soruları yanıtlayan Warsh, bu grupların şu anda 'keşif aşamasında' olduğunu, temel ilklere geri dönüp bankanın ne yaptığını ve nelerin iyileştirilebileceğini belirleme görevini verdiğini belirtti.

Warsh, çalışma gruplarının görüşlerinin öncelikle karar alıcılarla paylaşılacağını ve hiçbir şeyin gizli tutulmayacağını kaydetti.

Fed Başkanı Warsh, yıl sonuna kadar bu konudaki sonuçları ve düşünceleri periyodik olarak paylaşacağını belirterek, 'Umarım bazı somut sonuçlara ulaşmış oluruz.' dedi.

Fed'in hedefinin üzerinde seyreden enflasyonun bankanın iletişimi dahil reformlar hakkında düşünmenin acil bir öneme sahip olduğunu gösterdiğini vurgulayan Warsh, 'İletişimdeki değişikliklerin hiçbirinin bilgileri gizlemeye yönelik olmasını beklemiyorum. İletişimdeki değişikliğin amacı tek bir şeyi doğru yapmaktır, o da para politikasını doğru uygulamak.' diye konuştu.

- Enflasyon verilerine temkinli yaklaşım

ABD'de bugün açıklanan enflasyon verilerine ilişkin değerlendirmesi de sorulan Warsh, söz konusu verilerin beklentilere kıyasla olumlu olduğunu söyledi.

'Görev tamamlandı' demeyeceğini belirten Warsh, yapılacak çok iş olduğunu, karar verme sürecini destekleyecek daha iyi veriler olsaydı kendini daha güvende hissedeceğini ifade etti.

Warsh, çalışma gruplarından birinin verilere odaklanacağını anımsatarak, 'Verilerle ilgili bir çalışma grubu kurmamın nedeni, verileri abartılı yorumlamak ya da istediğim kısımları seçerek değerlendirmek istemememdir. Bu sabahki verilere bakıp 'Görev tamamlandı, her şey yolunda' diyenler olabilir. Benim görüşüm bu değil.' diye konuştu.

ABD'de bugün açıklanan verilere göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), haziranda aylık bazda yüzde 0,4 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,5 ile beklentilerin altında arttı.

ABD'de açıklanan haziran ayı enflasyon verileri, finansal piyasalarda risk iştahını artırdı. Hem manşet hem de çekirdek enflasyonun piyasa tahminlerinin altında gerçekleşmesi, yatırımcıların ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirimlerine daha yakın olduğu beklentisini güçlendirdi. Bu gelişmenin ardından Bitcoin hızlı bir yükseliş sergileyerek 64 bin dolar seviyesine yaklaşırken, dolar endeksi ise değer kaybetti.

ABD Çalışma Bakanlığı tarafından yayımlanan verilere göre yıllık manşet enflasyon yüzde 3,5, çekirdek enflasyon ise yüzde 2,6 olarak gerçekleşti. Piyasa beklentileri sırasıyla yüzde 3,8 ve yüzde 2,8 seviyelerindeydi. Beklentilerin altında kalan veriler, enflasyondaki yavaşlamanın devam ettiğine işaret etti.

Aylık bazda tüketici fiyat endeksinde görülen yüzde 0,4'lük gerileme, Nisan 2020'den bu yana kaydedilen en sert aylık düşüş olarak dikkat çekti. Verilerin ardından ABD tahvil faizleri gerilerken, dolar endeksi yaklaşık yüzde 1 değer kaybederek 101 seviyesinin altına indi.

Kripto para piyasası da enflasyon verilerine güçlü tepki verdi. Bitcoin kısa süre içinde 1.000 doların üzerinde değer kazanarak 64 bin dolar sınırına yaklaşırken, Ethereum başta olmak üzere birçok altcoin de yükselişe eşlik etti. Analistler, düşük enflasyonun Fed üzerindeki faiz baskısını azaltmasının, likidite beklentilerini destekleyerek riskli varlıklara olan talebi artırdığını belirtiyor.

Enflasyondaki gerilemenin en önemli nedeni ise enerji fiyatlarındaki sert düşüş oldu. Haziran ayında enerji endeksi yüzde 5,7 gerileyerek son yılların en güçlü aylık düşüşlerinden birini kaydetti. ABD'de tüketicilerin yakından takip ettiği benzin fiyatları da aynı dönemde yüzde 9'un üzerinde düşüş gösterdi ve genel enflasyon üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

Öte yandan enerji piyasasında görünüm yeniden değişmeye başladı. Son haftalarda 70 dolar seviyelerine kadar gerileyen Brent petrol, Orta Doğu'da artan jeopolitik gerilimler ve arz endişelerinin etkisiyle yeniden 86 dolar seviyesine yükseldi. Uzmanlar, petrol fiyatlarındaki bu toparlanmanın devam etmesi halinde önümüzdeki aylarda enflasyon üzerinde yeniden yukarı yönlü baskı oluşabileceği uyarısında bulunuyor.

Piyasaların odağı şimdi Fed'in önümüzdeki toplantılarında vereceği faiz kararlarına çevrilmiş durumda. Enflasyondaki yavaşlamanın sürmesi halinde yılın ilerleyen dönemlerinde faiz indirimi ihtimalinin güçlenmesi, Bitcoin ve diğer riskli varlıklar açısından destekleyici bir unsur olarak değerlendiriliyor. Ancak enerji fiyatlarında yaşanabilecek yeni yükselişler ve küresel jeopolitik gelişmeler, enflasyon görünümünü yeniden değiştirebilecek önemli riskler arasında gösteriliyor.

Bankacılık sektörü, özellikle sabit coin (stablecoin) kullanıcılarına sunulabilecek ödül ve teşvik mekanizmalarının mevcut haliyle ileride faiz uygulamalarına dönüşebileceği uyarısında bulunuyor.

Bankalar 'Section 404' maddesine itiraz ediyor

Mektupta en fazla eleştirilen bölüm, tasarının 404. maddesi (Section 404) oldu. Bankacılık kuruluşlarına göre bu madde, sabit coin işlemleri veya kullanıcı faaliyetleri karşılığında çeşitli ödüllerin verilmesine kapı aralayabilecek belirsizlikler içeriyor.

Bankalar, bu tür teşviklerin isim olarak farklı görünse de ekonomik açıdan faiz ödemesinden bir farkı olmadığını savunuyor. Bu nedenle ilgili hükmün daha açık ifadelerle yeniden düzenlenmesini istiyor.

'Mevduatlar bankalardan çıkabilir' uyarısı

ABD Bankacılar Birliği ile Amerika Bağımsız Topluluk Bankaları Birliği'nin öncülüğünde hazırlanan ortak mektupta, stablecoin ödüllerinin geleneksel banka mevduatlarına alternatif oluşturabileceği ifade edildi.

Kuruluşlar, özellikle küçük ve yerel bankaların bu durumdan olumsuz etkilenebileceğini belirterek, mevduatların bankacılık sisteminden dijital varlıklara kaymasının finansal denge açısından risk oluşturabileceğini dile getirdi.

Bu nedenle yasa metnine, banka faiz uygulamalarına 'önemli ölçüde benzeyen' tüm ödül ve teşvik modellerini kapsayacak daha geniş bir yasak eklenmesi önerildi.

Kripto sektörü ile bankalar arasında uzlaşma sağlanamadı

Son dönemde tarafların bazı konularda ortak zemine yaklaşabileceği yönünde değerlendirmeler yapılmıştı. Özellikle hiçbir platformda kullanılmayan ve herhangi bir işlem gerçekleştirmeyen stablecoin'lere faiz verilmemesi konusunda kripto sektörü ile bankacılık temsilcilerinin uzlaşmaya yakın olduğu öne sürülüyordu.

Buna karşılık bankaların, işlem veya kullanım karşılığında sunulan ödül sistemlerine de sıcak bakmadığı son mektupla birlikte netleşmiş oldu. Böylece CLARITY Act üzerindeki anlaşmazlıkların devam ettiği bir kez daha ortaya çıktı.

Elizabeth Warren'dan da düzenleme talebi

CLARITY Act'e ilişkin eleştiriler yalnızca bankacılık sektöründen gelmiyor. Kripto para politikalarına yönelik eleştirel yaklaşımıyla bilinen Senatör Elizabeth Warren da daha önce Senato liderlerine ayrı bir mektup göndermişti.

Warren, yasa tasarısına faiz düzenlemesinden ziyade etik kuralların eklenmesini talep etmiş, üst düzey kamu görevlileri ile aile bireylerinin kripto varlık yatırımlarına ilişkin daha sıkı sınırlamalar getirilmesini istemişti. Senatörün, özellikle eski Başkan Donald Trump ve ailesinin kripto girişimlerini uzun süredir eleştirdiği biliniyor.

Çimsa Çimento, Mersin Fabrikası'nda tamamlanan yeni Kalsiyum Alüminat Çimentosu (CAC) üretim tesisini devreye aldığını açıkladı. Yeni yatırımla birlikte şirketin yıllık CAC klinkeri üretim kapasitesi 131 bin tondan 197 bin tona yükseldi. Böylece Çimsa, küresel CAC pazarındaki en büyük üçüncü üretici konumunu daha da güçlendirdi.

Kalyon PV'nin sözleşme tutarı 128 milyon doları aştı

Kalyon Güneş Teknolojileri, daha önce duyurduğu güneş paneli satış sözleşmesinin nihai hale geldiğini bildirdi. İlk etapta 124,56 milyon dolar olarak açıklanan sözleşme tutarı, yapılan güncelleme ile 128,07 milyon dolara (yaklaşık 5,75 milyar TL) yükseldi. Teslimatların 2026 yılı sonuna kadar tamamlanması ve gelirlerin bu süreçte finansallara yansıması bekleniyor.

Kuzey Boru'dan 3,9 milyon dolarlık ihracat anlaşması

Kuzey Boru, yurt dışındaki sulama ve altyapı projelerine yönelik toplam 3,93 milyon dolar tutarında yeni satış anlaşmaları imzaladığını açıkladı. Anlaşmaların büyük bölümünü Yunanistan'daki sulama projesi oluştururken, diğer satışlar farklı ülkelerdeki HDPE ve koruge boru projelerini kapsıyor. Şirket, bu siparişlerin 2026 satış hedeflerine yaklaşık %1,5 katkı sağlamasını bekliyor.

Skyalp, Borsa İstanbul'un teknoloji ihalesine teklif verdi

Skyalp Finansal Teknolojiler, Borsa İstanbul Grubu'nun sunucu ihtiyaçları satın alımına ilişkin teklif sunduğunu duyurdu. İhale süreci devam ederken, teklif bedeli ticari gizlilik nedeniyle açıklanmadı. Sonucun şirket lehine sonuçlanması halinde yeni bir KAP açıklaması yapılacak.

Formet'ten hem satın alma hem GES yatırımı

Formet Metal ve Cam, masa ve sandalye üreticisi Proline Sandalye Metal Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin %52 hissesini 330 milyon TL bedelle satın almak üzere anlaşmaya vardığını açıkladı.

Şirket ayrıca Kayseri'deki mevcut 6 MW'lık güneş enerji santralinin kapasitesini ikinci etap yatırımıyla 12 MW'a çıkarmak için gerekli resmi başvuruların yapılmasına karar verdi.

San-El iştiraki sağlık sektöründe satın alma görüşmelerine başladı

San-El Mühendislik'in %48,90 oranında iştiraki Salacak Sağlık Yatırımları A.Ş., Uşakcan Diyaliz Hizmetleri A.Ş.'nin hisselerini satın almak üzere resmi görüşmelere başladı. Sürecin tamamlanabilmesi için SGK onayının alınması gerekiyor.

FORTE, TEDAŞ ihalesini kazandı

Forte Bilgi İletişim Teknolojileri, TEDAŞ tarafından düzenlenen 'Siber Güvenlik Ürünleri Alımı' ihalesinde en avantajlı teklif sahibi olduğunu açıkladı. Şirket, KDV hariç 43,63 milyon TL tutarındaki iş için sözleşmeye davet edildi.

Ulusoy Un'un RES yatırımlarında yeni aşama

Ulusoy Un, Manisa ve İzmir'de kurulan iki rüzgar türbininin mekanik montajlarının tamamlandığını ve TEDAŞ kabul süreçlerinin başladığını bildirdi.

İzmir Bergama'da planlanan üçüncü türbin için ise ÇED olumlu kararı alındı. Bu santralin 2027 yılının son çeyreğinde devreye alınması hedefleniyor.

Beşiktaş'tan Trossard hamlesi

Beşiktaş Futbol Yatırımları, Arsenal forması giyen Leandro Trossard'ın kalıcı transferi için hem oyuncu hem de kulübüyle resmi görüşmelere başlandığını duyurdu.

Özyaşar Tel ABD'deki ilk satışını gerçekleştirdi

Özyaşar Tel, ABD'de kurduğu yüzde 100 bağlı ortaklığı OZYASAR WIRE NORTH AMERICA'nın ilk satışını 911,7 bin dolar tutarında gerçekleştirdiğini açıkladı.

Şirket yönetimi, yıl sonuna kadar yaklaşık 9 milyon dolar satış hacmine ulaşmayı hedeflerken, bu gelişmenin uluslararası büyüme stratejisinin önemli bir adımı olduğu vurgulandı.

Koç Metalurji GES projesi için 14,3 milyon dolarlık finansman sağladı

Koç Metalurji, Muş'ta hayata geçireceği 22,5 MWe kapasiteli güneş enerji santrali yatırımı için QNB Finansal Kiralama ile 18 ay geri ödemesiz, toplam 72 ay vadeli 14,28 milyon dolar tutarında finansal kiralama sözleşmesi imzaladı.