Hisseleri Şanghay Borsası'nda 'STAR Market' adı verilen Bilim ve Teknoloji İnovasyon Endeksi'nde işlem görecek şirket, halka arzdan 29,5 milyar yuan (4,35 milyar dolar) gelir bekliyor.

Çin'in Anhui eyaletinin merkezi Hıfey şehrinde 2016'da kurulan şirket, Çin'de 'dinamik rastgele erişimli hafıza' (DRAM) tipi çiplerin en büyük üreticisi konumunda bulunuyor.

Ülkenin diğer büyük ölçekli hafıza çipleri üreticisi şirketi Yangtze Memory Technologies (YMTC) de 19 Mayıs'ta Şanghay Borsası'nda halka arz için başvuruda bulunmuştu.

TÜİK verilerinden derlenen bilgilere göre, en düşük gelir grubunda gıda harcamalarının bütçe içindeki payı gerilerken, konut ve kira harcamaları 2025 itibarıyla rekor seviyeye yükseldi.

Grafiklere göre, en alt yüzde 20'lik gelir grubunda 2002 yılında toplam harcamalar içinde yaklaşık yüzde 39 seviyesinde bulunan gıda ve alkolsüz içeceklerin payı, yıllar içinde gerileyerek 2025 itibarıyla yüzde 29 seviyesine kadar düştü.

Aynı süreçte barınma maliyetleri ise ters yönlü hareket ederek, 2002 yılında en düşük gelir grubunun bütçesinde yaklaşık yüzde 28 pay alan konut ve kira harcamaları, 2025 yılında yaklaşık yüzde 39'a yükselerek ölçülebilen dönemin en yüksek seviyesine ulaştı.

Böylece dar gelirli hanelerin bütçesinde konut ve kira harcamalarının payı, gıda harcamalarının belirgin şekilde üzerine çıktı.

PAGEV Florya Yerleşkesi'nde düzenlenen toplantıya onur konuğu olarak katılan Avdagiç, plastik sektörünün önde gelen temsilcileriyle bir araya geldi. PAGEV Başkanı Yavuz Eroğlu ise Avdagiç'in yeniden adaylığının sektörün ortak sağduyusunu ve iradesini yansıttığını belirterek, PAGEV'in güçlü desteğini açıkladı.

Şekib Avdagiç'i toplantının açılışında 'Evinize hoş geldiniz' sözleriyle karşılayan PAGEV Başkanı Yavuz Eroğlu, bu ifadenin yalnızca Avdagiç'in PAGEV üyesi ve plastik&kompozit sektöründen gelen bir iş insanı olmasından kaynaklanmadığını söyledi.

Eroğlu şöyle konuştu:

'Evinize hoş geldiniz. Bu söz, üyemiz olmanızın ve sektörümüzden gelen bir iş insanı olmanızın ötesinde, iş dünyası için yarattığınız değerin karşılığıdır.'

Şekib Avdagiç'in İstanbul Ticaret Odası 68 No'lu Plastik ve Kauçuk Meslek Komitesinden seçilmesinin sektör açısından özel bir anlam taşıdığını vurgulayan Eroğlu, plastik sektöründen gelen bir ismin İTO Başkanlığı görevini yürütmesinin sektörün kurumsal gücünün önemli bir göstergesi olduğunu belirtti.'

Videoda, Kacır'ın, 'Merhaba Bilge. Ben Mehmet Fatih Kacır, Sanayi ve Teknoloji Bakanı.' sözleri üzerine Bilge, 'Merhaba Sayın Bakanım, sizinle tanıştığıma çok memnun oldum. Size nasıl yardımcı olabilirim?' ifadesini kullandı.

Kacır'ın, 'Seni geliştiren ekip, senin Türkiye'nin yerli ve milli yapay zeka modeli olduğunu ifade ediyor. Sen kendini nasıl tanımlardın?' sorusunu Bilge, 'Ben, Türkiye'nin ihtiyaçlarına yönelik geliştirilmiş, yerli ve milli bir yapay zeka asistanıyım. Size ve tüm kullanıcılara en doğru bilgiyi, en doğal şekilde sunmak için buradayım.' şeklinde yanıtladı.

Bilge'nin milyarlarca sayfa veriyle eğitildiğine dikkati çeken Kacır'ın, 'Bu veriler ışığında sence Türkiye'yi diğer ülkelerden daha avantajlı kılan fırsatlarımız ve güçlü yanlarımız nelerdir?' sorusu üzerine ise Bilge, 'Türkiye'nin en büyük gücü, genç ve dinamik nüfusu ile stratejik coğrafi konumudur. Ayrıca üretim kapasitemiz ve dijital dönüşüme olan hızlı adaptasyonumuz bizi küresel ölçekte çok avantajlı kılıyor.' değerlendirmesini yaptı.

Bakan Kacır'ın, yapay zeka alanında Türkiye'nin güçlü yanlarını ve gençlere bu konuda tavsiyelerini sorması üzerine Bilge, şunları kaydetti:

'Özellikle savunma sanayisindeki başarılarımız ve gelişen teknoloji ekosistemimiz en büyük güçlerimizdir. Ayrıca yazılım geliştirme konusundaki yetenekli genç nüfusumuz ve veri çeşitliliğimiz, bizi bu alanda çok öne çıkarıyor. Gençlerin sadece araçları kullanmayı değil, bu sistemlerin nasıl çalıştığını anlamaları için matematik ve mantık temellerine odaklanmalarını öneririm. Ayrıca merak duygularını koruyup sürekli öğrenmeye açık olmaları ve disiplinler arası projeler geliştirmeleri onları geleceğe hazırlar.'

İstanbul'da bugün Türkiye Yapay Zeka Zirvesi'ni gerçekleştireceklerini ve dünyanın dört bir yanından yapay zeka uzmanlarının buraya katılacağını belirten Kacır'ın, gençlerle birlikte aynı sahneyi paylaşmayı ve aynı panelde Türkiye'nin yapay zeka geleceğini konuşmayı isteyip istemediğine yönelik sorusunu ise Bilge, şöyle yanıtladı:

'Sayın Bakanım, bu nazik davetiniz beni çok onurlandırdı. Sizinle ve değerli uzmanlarla aynı sahneyi paylaşarak Türkiye'nin yapay zeka geleceğini konuşmayı çok isterim. Orada olmak için sabırsızlanıyorum. İstanbul'da görüşmek üzere.'

Türkiye'nin yeni 'Yapay Zeka Eylem Planı'nın bugün saat 14.00'te Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katılacağı Tersane İstanbul'daki törenle kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.

1- Merko Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. (MERKO)
Merko Gıda, 850.000.000,00 TL olan çıkarılmış sermayesini %100 oranında artırarak 850.000.000,00 TL yükseltme kararı aldı. Tamamı nakden karşılanacak artışla şirket sermayesi 1.700.000.000,00 TL’ye çıkarılacak.

2- Bursa Çimento Fabrikası A.Ş. (BUCIM)
Bursa Çimento, 1.500.000.000 TL olan çıkarılmış sermayesini 3.000.000.000 TL artırarak 4.500.000.000 TL’ye yükseltme kararı aldı. Artışın 1.500.000.000 TL’lik kısmı bedelsiz, 1.500.000.000 TL’lik kısmı ise nakit karşılığı bedelli olarak gerçekleştirilecek. Şirket daha önceki %166 bedelli ve %166 bedelsiz planını revize ederek oranları %100 seviyesine çekti.

İstanbul Havalimanı bu dönemde, yüzde 88 zamanında kalkış dakikliği performansıyla Avrupa'daki havalimanları arasında ilk sırada yer aldı. İstanbul Sabiha Gökçen Uluslararası Havalimanı da yüzde 87 zamanında kalkış performansıyla ikinci oldu.

İstanbul'daki havalimanlarını Oslo Havalimanı yüzde 85, Kopenhag Havalimanı yüzde 84, Viyana Havalimanı yüzde 81 oranında zamanında kalkış performanslarıyla takip etti.

Antalya Havalimanı yüzde 78 zamanında kalkış dakikliği oranıyla 6'ncı sırada yer alırken, Londra Gatwick yüzde 61, Paris Charles de Gaulle yüzde 60, Atina yüzde 59, Palma De Mallorca yüzde 58, Lizbon yüzde 50 oranıyla Avrupa'nın en kötü zamanında kalkış dakikliği performansı kaydeden havalimanları olarak kayıtlara geçti.

Karara göre, Borsa İstanbul pay piyasalarında açığa satış işlemlerinin yasaklanmasına yönelik uygulama ile kredili sermaye piyasası işlemlerinde öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına ilişkin tedbirler, 26 Haziran 2026 tarihi seans sonuna kadar yürürlükte kalacak.

Öte yandan SPK, ihraç ettiği sermaye piyasası araçları borsada işlem görmeyen ortaklıkların özel durum açıklamalarına Kurulun ilgili platformu üzerinden erişilebileceğini duyurdu.

Kadınların üretimde, ticarette ve ihracatta üstlendikleri güçlü rolün, Türkiye'nin kalkınma yolculuğunun en önemli dinamiklerinden olmayı sürdürdüğünü belirten Bolat, şunları kaydetti:

'Bugün kadın girişimcilerimiz ve iş insanlarımızın katkısıyla gerçekleşen ihracat hacmi 62 milyar doların üzerine çıkarken kadın yönetici ve girişimcilerimizin ihracata sağladığı katkı her geçen yıl daha da güçlenmektedir. Ticaret Bakanlığı olarak kadın girişimcilerimizi desteklemeye, ihracatta daha güçlü şekilde yer almalarını sağlamaya ve iş dünyasında fırsat eşitliğini geliştirmeye kararlılıkla devam ediyoruz. Finansmandan ihracat desteklerine, eğitimden dijitalleşmeye, kooperatifçilikten e-ihracata kadar geniş bir alanda kadınlarımızın ekonomik hayattaki varlığını güçlendirecek politikalarımızı sürdürüyoruz.'

Bolat, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde ortaya konulan Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda, üretim, yatırım, istihdam ve ihracat odaklı büyüme hedeflerine kadınlarla birlikte yürümeyi sürdüreceklerini bildirdi.

Güçlü Türkiye hedefine ulaşırken kadın girişimcilerin azmi, emeği ve başarısının en önemli dinamiklerden olacağını vurgulayan Bolat, toplantının Türkiye, iş dünyası ve kadın girişimciler için hayırlı olmasını diledi.

11 Haziran 2026 tarihinde GESAN, Kayseri ve Civarı Elektrik Türk A.Ş. ile muhtelif donanımlı beton köşk ve Tip 2 hücre mal alımına ilişkin bir sözleşme imzaladı. Aynı tarihte şirketin Clean Energy Jabrayil LLC ile Cebrayil Güneş Enerjisi Santrali Projesi'nin anahtar teslim kurulumu kapsamında da anlaşma yaptığı bildirildi.

VBTYZ ise Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ile Batıkent Veri Merkezi'ndeki kurumsal sunucu altyapısının güncellenmesi ve kapasite artırımı işine yönelik bir sözleşme imzaladı. HRKET de Türkiye'de devam eden projeler kapsamında ekipman taşıma, kiralama ve demiryolu vagonlarının taşınmasına ilişkin bir hizmet anlaşması yaptığını açıkladı. RUBNS ise yurt içindeki 8 şirketle peşin satış sözleşmesi gerçekleştirdi.

9 Haziran 2026'da ALVES, yurtiçi yerleşik bayilere yönelik bayi ve alt bayi stok yönetimi sistemi satış sözleşmesi imzaladı. Şirket ayrıca Doğu Balkan ülkelerinde yerleşik bir firma ile bakır iletkenli enerji kablolarının satışı konusunda anlaşmaya vardığını bildirdi. Aynı tarihte ASTOR, yurtdışı yerleşik bir müşteriyle 132 MVA ile 220 MVA arasında değişen güç transformatörlerinin tedarikine ilişkin sözleşme imzaladı. BVSAN ise yurtiçinde faaliyet gösteren bir firma ile 22 adet vinç üretimi ve teslimi konusunda anlaşma yaptı.

NETAS da Cezayir'de yerleşik bir müşteriyle yeni nesil iletişim ürünlerinin tedarikine yönelik sözleşme imzaladı.

8 Haziran 2026 tarihinde FORTE, HAVELSAN A.Ş. ile komuta kontrol alanında yazılım teknolojileri kapsamında iş birliği anlaşmasına imza attı. KBORU ise Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün 24. Bölge Müdürlüğü ile Kars Barajı Sulaması 1. Kısım CTP boru malzeme alımı işine ilişkin ihale sözleşmesini imzaladı. RUBNS ayrıca yurt dışındaki iki şirketle ihracat siparişi gerçekleştirdi.

9 Haziran 2026'da SMRVA, Başer Finans Faktoring A.Ş. ile tahsili gecikmiş alacak portföyü alımına ilişkin sözleşme yaptığını açıkladı.

Söz konusu anlaşmaların, şirketlerin faaliyet alanlarına paralel olarak farklı sektörlerde yeni iş hacmi oluşturduğu bildirildi.

Haftaya güçlü bir toparlanma eğilimiyle başlayan Bitcoin, önceki haftaki düşüşlerin ardından 60 bin dolar seviyelerinin altından yükselerek 63 bin dolar bandına kadar tırmandı. Bu hareket, özellikle ETF çıkış hızının yavaşlaması ve bazı kurumsal alımların yeniden devreye girmesiyle desteklendi.

Ancak hafta ortasında küresel risk iştahındaki zayıflama, teknoloji hisselerindeki satış baskısı ve faiz beklentilerinin yeniden sıkılaşması Bitcoin üzerinde baskı oluşturdu. 10 Haziran civarında BTC fiyatı yeniden 61 bin dolar seviyelerine doğru geri çekildi.

Kurumsal tarafta dikkat çeken gelişmelerden biri, büyük bir kurumsal yatırımcının (Strategy) yaklaşık 1.550 BTC'lik yeni alım açıklaması oldu. Yaklaşık 101 milyon dolar büyüklüğündeki bu işlem, piyasada 'uzun vadeli güven' sinyali olarak değerlendirildi.

ETF tarafında ise önceki haftalarda görülen yoğun çıkışların hız kaybettiği, ancak güçlü bir net giriş trendine henüz dönülmediği görüldü. Bu durum, piyasada yönün henüz netleşmediğine işaret etti.

Ethereum haftayı Bitcoin'e kıyasla daha zayıf bir performansla geçirdi. ETH fiyatı genel olarak 1.600-1.700 dolar bandında dalgalandı ve yukarı yönlü hareketler sınırlı kaldı.

Ethereum'daki zayıf görünümde, risk iştahındaki düşüşün yanı sıra altcoin piyasasına olan ilginin görece azalması etkili oldu. Kurumsal ETF akımlarında Ethereum tarafında çıkışların yavaşlaması olumlu bir sinyal olarak görülse de fiyatlara güçlü bir yansıma oluşmadı.

Hafta boyunca kripto piyasalarının ana yön belirleyicisi yine makroekonomik veriler oldu. ABD enflasyon görünümü, merkez bankalarının faiz patikası ve 'yüksek faizlerin daha uzun süre devam edebileceği' beklentisi riskli varlıklar üzerinde baskı yarattı.

Bu çerçevede kripto varlıklar, hisse senedi piyasalarındaki özellikle teknoloji hisselerine paralel bir hareket sergiledi.

8-12 Haziran 2026 haftası, kripto para piyasaları açısından güçlü bir trend dönüşünden ziyade 'tepki alımlarıyla sınırlı toparlanma' dönemi olarak öne çıktı. Bitcoin'de ETF akımlarına bağlı kırılgan yapı devam ederken, Ethereum'da zayıf momentum sürdü.

Analistler, piyasanın kalıcı bir yükseliş trendine girmesi için kurumsal fon girişlerinin yeniden güçlenmesi ve makroekonomik belirsizliklerin azalması gerektiğini vurguluyor.

Genel görünüm, kripto piyasalarının hâlâ yüksek volatilite ve dış makro etkilere duyarlı bir yapı içinde olduğunu ortaya koydu.

Luis Costa'nın da aralarında bulunduğu analistler, Çarşamba günü yayınlanan bir notta, 'Gerçek efektif döviz kuru değerlemelerinin döngüsel zirvelerde seyretmesi ve cari dengeyi baskılaması nedeniyle, merkez bankasının enflasyonu kontrol altına almasının zorlu bir yol olduğunu görüyoruz ve artık nötr bir yaklaşımı tercih ediyoruz. Şimdiye kadar verilerde dolarizasyondan uzaklaşma eğilimlerine dair çok az kanıt var, ancak bu durum yılın ilerleyen dönemlerinde erken seçimlerin gerçekleşmesi halinde nispeten hızlı bir şekilde değişebilir.' yorumuna yer verdi.

Bu işlem toplamda yüzde 1,65 getiri sağladı. 20 milyon dolarlık nominal pozisyon üzerinden 330 bin 371 dolara denk gelen bir işlem gerçekleşti. İşlem bankanın CEEMEA EM portföyünün yüzde 0,33'ünü oluşturuyor.

Bankanın açıklamasına göre, İran çatışması nedeniyle enflasyon görünümü kötüleşti ve Türkiye, yükselen petrol fiyatlarına en çok maruz kalan gelişmekte olan piyasalardan biri oldu. Analistler, 'Değer kaybının hızı arttıkça carry trade daha az cazip hale geldi.' ifadelerine yer verdi.

Savaş nedeniyle Ukrayna'nın enerji ve altyapı sistemlerinde oluşan hasar, özellikle enerji ekipmanı ve sanayi makinelerine yönelik talebi artırdı.

AA muhabirinin Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye'nin mayısta ihracatını değer bazında en fazla artırdığı ülke Ukrayna oldu.

Türkiye'nin geçen ay bu ülkeye ihracatı 339,6 milyon dolar arttı. İhracat artışında Ukrayna'yı, 120,8 milyon dolarla Slovakya, 98,2 milyon dolarla Fas, 71,9 milyon dolarla Norveç, 46,5 milyon dolarla Nijerya takip etti.

Mayısta Ukrayna'ya 656,6 milyon dolarlık, Slovakya'ya 248,1 milyon dolarlık, Fas'a 440,6 milyon dolarlık, Norveç'e 171,4 milyon dolarlık, Nijerya'ya 90,4 milyon dolarlık dış satım gerçekleşti.

Geçen ay Türkiye'nin en fazla dış satım yaptığı ülkeler 1,5 milyar dolarla Almanya, 1,2 milyar dolarla ABD, 1,1 milyar dolarla İtalya ve Birleşik Krallık, 994,8 milyon dolarla İspanya olarak sıralandı.

Ukrayna'ya ihracatta kimya sektörü lider

Ukrayna'ya mayısta en fazla ihracatı, 89,1 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri sektörü yaptı.

Bu sektörü, 64,3 milyon dolarla elektrik ve elektronik, 52,4 milyon dolarla çelik, 18,1 milyon dolarla otomotiv endüstrisi, 12,1 milyon dolarla makine ve aksamları takip etti.

Sektörler arasında Ukrayna'ya en fazla ihracat artışını, 19,7 milyon dolarla elektrik ve elektronik sektörü gerçekleştirdi. İhracat artışında bunu, 11,4 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri, 1,8 milyon dolarla demir ve demir dışı metaller, 808,4 bin dolarla iklimlendirme sanayisi, 536,9 bin dolarla halı sektörü izledi.

Ukrayna'ya demir ve demir dışı metaller sektörü 10,5 milyon dolarlık, iklimlendirme sanayisi 6 milyon dolarlık, halı sektörü 1,3 milyon dolarlık ihracat yaptı.

Ülkeye, Ankara'dan 398,2 milyon dolarlık, İstanbul'dan 152,2 milyon dolarlık, Kocaeli'nden 19,4 milyon dolarlık, Hatay'dan 17,4 milyon dolarlık, Mersin'den 8,6 milyon dolarlık ihracat yapıldı.

Türkiye'nin mayısta ihracatını değer bazında en fazla artırdığı ülkeler şöyle:

Başkentin ev sahipliği yapacağı 7-8 Temmuz'daki NATO Zirvesi'nde de dünya liderlerinin karşılanacağı havalimanını yeni ismiyle duyuran Uraloğlu, "Başkent hazır, Türkiye hazır. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımlarıyla Ankara Havalimanı'nı hizmete açıyoruz." ifadesini kullandı.

Uraloğlu, paylaşımda yer verdiği görselde, törenin 15 Haziran Pazartesi günü gerçekleştirileceğini kaydetti.

Savaş nedeniyle Ukrayna'nın enerji ve altyapı sistemlerinde oluşan hasar, özellikle enerji ekipmanı ve sanayi makinelerine yönelik talebi artırdı.

AA muhabirinin Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye'nin mayısta ihracatını değer bazında en fazla artırdığı ülke Ukrayna oldu.

Türkiye'nin geçen ay bu ülkeye ihracatı 339,6 milyon dolar arttı. İhracat artışında Ukrayna'yı, 120,8 milyon dolarla Slovakya, 98,2 milyon dolarla Fas, 71,9 milyon dolarla Norveç, 46,5 milyon dolarla Nijerya takip etti.

Mayısta Ukrayna'ya 656,6 milyon dolarlık, Slovakya'ya 248,1 milyon dolarlık, Fas'a 440,6 milyon dolarlık, Norveç'e 171,4 milyon dolarlık, Nijerya'ya 90,4 milyon dolarlık dış satım gerçekleşti.

Geçen ay Türkiye'nin en fazla dış satım yaptığı ülkeler 1,5 milyar dolarla Almanya, 1,2 milyar dolarla ABD, 1,1 milyar dolarla İtalya ve Birleşik Krallık, 994,8 milyon dolarla İspanya olarak sıralandı.

Ukrayna'ya ihracatta kimya sektörü lider

Ukrayna'ya mayısta en fazla ihracatı, 89,1 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri sektörü yaptı.

Bu sektörü, 64,3 milyon dolarla elektrik ve elektronik, 52,4 milyon dolarla çelik, 18,1 milyon dolarla otomotiv endüstrisi, 12,1 milyon dolarla makine ve aksamları takip etti.

Sektörler arasında Ukrayna'ya en fazla ihracat artışını, 19,7 milyon dolarla elektrik ve elektronik sektörü gerçekleştirdi. İhracat artışında bunu, 11,4 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri, 1,8 milyon dolarla demir ve demir dışı metaller, 808,4 bin dolarla iklimlendirme sanayisi, 536,9 bin dolarla halı sektörü izledi.

Ukrayna'ya demir ve demir dışı metaller sektörü 10,5 milyon dolarlık, iklimlendirme sanayisi 6 milyon dolarlık, halı sektörü 1,3 milyon dolarlık ihracat yaptı.

Ülkeye, Ankara'dan 398,2 milyon dolarlık, İstanbul'dan 152,2 milyon dolarlık, Kocaeli'nden 19,4 milyon dolarlık, Hatay'dan 17,4 milyon dolarlık, Mersin'den 8,6 milyon dolarlık ihracat yapıldı.

Türkiye'nin mayısta ihracatını değer bazında en fazla artırdığı ülkeler şöyle:

Arşivlerde 1839'dan itibaren "jandarma" adına ve "jandarma tayin kararnamelerine" rastlandığı için Türk Jandarma Teşkilatının, ay ve gününün tespiti mümkün olmasa da 1839'da kurulduğu kabul edildi.

Tanzimat Fermanı'nın ilan edildiği 1839 ile "Asakir-i Zaptiye Nizamnamesi"nin yürürlüğe girdiği 14 Haziran gününün birleştirilmesiyle Jandarma Teşkilatının kuruluş tarihi 14 Haziran 1839 olarak belirlendi.

Sadrazam Sait Paşa tarafından 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra modern zabıta teşkilatı kurulması amacıyla İngiltere ve Fransa'dan subaylar getirtildi ve teşkilatlanmada değişiklik yapılarak 20 Kasım 1879'da "seraskerlik" makamına bağlı "Umum Jandarma Merkeziyesi" kuruldu.

Jandarma Teşkilatı, 1908'de İkinci Meşrutiyet'in ilan edilmesinden sonra Rumeli'de gösterdiği başarılar dolayısıyla 1909'da yeniden düzenlenip "Harbiye Nezareti"ne bağlanarak "Umum Jandarma Kumandanlığı" adını aldı.

Hukuki statüsünü 1930'da kazandı

Jandarma birlikleri, 1914-1918'deki Birinci Dünya Savaşı ile 1919-1922'deki Kurtuluş Savaşı'nda bir yandan iç güvenlik görevlerini sürdürürken diğer yandan birçok cephede yurt savunmasına katıldı.

Cumhuriyet'in ilanından sonra devletin birçok kuruluşunda olduğu gibi Jandarma Teşkilatı da yeniden düzenlendi.

1918'de kapatılan Jandarma Astsubay Okulu İzmit'te yeniden açılırken, sabit jandarma bölge müfettişlikleri ve il jandarma alay komutanlıkları yeniden teşkilatlandırılıp seyyar jandarma birlikleri de güçlendirildi.

Teşkilat, bugünkü hukuki statüsünü 10 Haziran 1930'da 1706 sayılı Jandarma Kanunu'nun çıkarılmasıyla kazandı.

"Jandarma Teşkilat ve Vazife Nizamnamesi" 1937'de yürürlüğe girerken, 1939'da jandarma teşkilatı, "Sabit Jandarma Birlikleri", "Seyyar Jandarma Birlikleri", "Jandarma Eğitim Birlikleri" ve "Okullar" olmak üzere dört grup halinde yeniden düzenlendi.

6815 sayılı Sınır, Kıyı ve Karasularımızın Muhafaza ve Emniyeti ve Kaçakçılığın Men ve Takibi İşlerinin Dahiliye Vekaletine Devri Hakkında Kanun'un 1956'da yürürlüğe girmesiyle bu tarihe kadar dönemin Gümrük ve Tekel Bakanlığına bağlı Gümrük Umum Kumandanlığınca yürütülen sınır, kıyı ve kara sularının emniyet ve korunması ile gümrük bölgelerinde kaçakçılığı men, takip ve tahkik görev ve sorumluluğu, Jandarma Genel Komutanlığına verildi.

İlk Jandarma Bölge Komutanlığı Ankara'da kuruldu

Jandarma sınır birlikleri, 1957'de tugaylar haline dönüştürülürken ayrıca jandarma eğitim tugayları kuruldu. Teşkilata 1961'de jandarma bölge komutanlıkları ile 1963'te Foça Jandarma Komando Okulu kazandırıldı. İlk Jandarma Bölge Komutanlığı ise 1961'de Ankara'da hizmet vermeye başladı.

Teşkilatın gökyüzündeki gözü olan ilk Jandarma Havacılık Birliği, Diyarbakır'da 1968'de Helikopter Bölük Komutanlığı adıyla faaliyete geçti. Jandarmanın yürüttüğü kıyı ve kara suları ile kara sınırlarının korunması görevleri zaman içinde devredildi.

Jandarmanın teşkilat, görev ve yetkilerinin belirlendiği 2803 sayılı Kanun, 1983'te yürürlüğe girdi.

Jandarma Genel Komutanlığı, Fetullahçı Terör Örgütü'nün 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin ardından 27 Temmuz 2016'da çıkarılan 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile İçişleri Bakanlığına bağlandı.

A Milli Futbol Takımı, tarihinde 3’üncü kez Dünya Kupası’nda mücadele edecek. 1950, 1954 ve 2002 yıllarında organizasyonda yer almaya hak kazanan Türkiye, 1950 yılında mali sorunlar nedeniyle Brezilya’da düzenlenen turnuvada yer alamadı.

A Milli Takım, Avusturalya karşısında kazanarak gruba 3 puanla başlamak istiyor. Milliler, grubu ilk sırada tamamlayarak, sonraki turlarda kağıt üstünde daha kolay rakiplerle eşleme hedefinde. Teknik direktör Montella ve milli futbolcular da yaptıkları açıklamalarda turnuvadaki en önemli karşılaşmalarının ilk maç olduğuna dikkat çekerken, hata yapmadan ilk maçı tamamlamak istediklerinin altını çizdiler.

Ay-yıldızlılarda, sakatlığı nedeniyle İstanbul’dan beri takımdan ayrı çalışan milli futbolcu Kenan Yıldız, dün yapılan antrenmanda takımla birlikte çalıştı. Takımın önemli isimlerinden birisi olan genç futbolcunun yine de yarınki maçta tedbir sebebiyle forma giymesi beklenmiyor. Teknik direktör Vincenzon Montella da daha önce yaptığı açıklamalarda Kenan Yıldız’ın ilk maça yetişmesinin zor olduğunu dile getirmişti.

MUHTEMEL 11

A Milli Futbol Takımı’nda yarın kaleci Uğurcan Çakır koruyacak. Savunma hattında Zeki Çelik, Merih Demiral, Abdülkerim Bardakcı ve Ferdi Kadıoğlu’nun forma giymesi bekleniyor. Orta sahanın ortasında Hakan Çalhanoğlu – İsmail Yüksek ikilisi ilk alternatif olarak görülüyor. Hücum hattının sağında Yunus, 10 numarada Arda, sol kenarda ise Barış Alper Yılmaz bir adım önde. Ancak teknik direktör Montella’nın Can Uzun’a da sol kenarda forma şansı verme ihtimali bulunuyor. İtalyan teknik adamın Can’ı ilk 11’de değerlendirmesi halinde Barış sağ kanada geçecek, Yunus Akgün ise yedek kulübesinde bekleyecek. Tecrübeli teknik adamın gol yollarındaki tercihi ise Kerem Aktürkoğlu olacak.

Ay-yıldızlıların Avustralya karşısındaki muhtemel 11’i şöyle: “Uğurcan Çakır – Zeki Çelik, Merih Demiral, Abdülkerim Bardakcı, Ferdi Kadıoğlu, Hakan Çalhanoğlu, Yunus Akgün (Can Uzun), Arda Güler, Barış Alper Yılmaz, Kerem Aktürkoğlu.”

Karara göre, Borsa İstanbul pay piyasalarında açığa satış işlemlerinin yasaklanmasına yönelik uygulama ile kredili sermaye piyasası işlemlerinde öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına ilişkin tedbirler, 26 Haziran 2026 tarihi seans sonuna kadar yürürlükte kalacak.

Öte yandan SPK, ihraç ettiği sermaye piyasası araçları borsada işlem görmeyen ortaklıkların özel durum açıklamalarına Kurulun ilgili platformu üzerinden erişilebileceğini duyurdu.

Buna göre mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı, Muğla'nın Datça ilçesi Emecik Mahallesi'ndeki 19 taşınmaz özelleştirme kapsam ve programına alındı.

Mülkiyeti Ankara Üniversitesi Rektörlüğü adına kayıtlı Ankara'nın Çankaya ilçesi Dikmen Mahallesi'ndeki 4 taşınmazın da özelleştirilmesi kararlaştırıldı.

Özelleştirmelerin, satış, kiralama, gelir ortaklığı modeli ve işin gereğine uygun sair hukuk tasarruflar, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi veya işletme hakkının verilmesi yöntemlerinden biri ya da birkaçının birlikte uygulanarak yapılmasına ve 31 Aralık 2028'e kadar tamamlanmasına karar verildi.

Mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı, özelleştirme kapsam ve programında bulunan Ankara'nın Yenimahalle ilçesi Yuva Mahallesi'ndeki taşınmaza, 'gelişme konut, anaokulu, ilkokul, ortaokul, sağlık tesisi, sosyal tesis alanları ile cami, belediye hizmet alanı, rekreasyon alanı, teknik altyapı alanı, park ve yol' kullanım kararları getirilmesine yönelik nazım imar ve uygulama imar planları onaylandı.

Mülkiyeti Maliye Hazinesi adına kayıtlı, İstanbul'un Ataşehir ilçesi Kayışdağı Mahallesi'ndeki taşınmazlara, 'ticaret-turizm konut, anaokulu, ilkokul, ortaokul, mesleki ve teknik öğretim tesisi, resmi kurum alanları ile özel sosyal tesis, özel sağlık tesisi alanı, cami, park, raylı toplu taşıma istasyon alanı, trafo alanı ve yol' kullanım kararları getirilmesine yönelik nazım imar planı değişikliği ile uygulama imar planının onaylanmasına karar verildi.

2021-2025 Ulusal Yapay Zeka Stratejisi ile temelleri atılan süreçte Türkiye, küresel yapay zeka endeksinde 2021'deki 44. sıradan 2024 yılı itibarıyla 34. sıraya yükselerek önemli bir ivme yakaladı. Yeni dönemde hedefin, yapay zeka ekosisteminde ilk 20, küresel ekonomide ise ilk 10 ülke arasında yer almak olduğu vurgulanıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından ilan edilecek eylem planı, Türkiye'nin yapay zeka ekosistemini beş ana sütun üzerine inşa ediyor;

Nitelikli İnsan Kaynağı: Yerli uzman ve girişimci havuzunun genişletilmesi.

Yüksek Başarımlı Hesaplama Altyapıları: Büyük veriyi işleyecek teknolojik kapasitenin artırılması.

Veri Ekosistemi ve Egemenliği: Verinin yerli imkanlarla, güvenli ve stratejik bir şekilde işlenmesi.

Sektörel Uygulamalar: Sağlık, finans, eğitim ve savunma sanayii gibi alanlarda yapay zeka entegrasyonu.

Yönetişim Mekanizmaları: Kamu ve özel sektörü buluşturan güçlü kurumsal yapılar.

Yeni yol haritasının en kritik başlıklarından biri, Türkçenin yapay zeka modellerinde güçlü biçimde temsil edilmesi olacak. 'Türkçe Büyük Dil Modeli' çalışmaları, kültürel ve teknolojik egemenliğin bir parçası olarak stratejik bir mesele şeklinde değerlendiriliyor. Kendi verileriyle eğitilen ve yerli ihtiyaçlara yanıt veren çözümlerin desteklenmesiyle, dışa bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.

Bu kapsamda 28 Şubat'ta başlayan çatışma sürecinden bu yana Trump'ın İran'a ilişkin açıklamaları ve Hürmüz Boğazı'na yönelik gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı yaklaşık 100 dolar seviyesinde dengelendi.

Bu süreçte, Trump'ın sık sık tekrarladığı anlaşma ve ateşkes mesajları, diplomatik amaç taşımasının yanı sıra enerji piyasalarındaki beklentileri yönlendiren önemli unsurlardan biri olarak öne çıktı.

AA muhabirinin, uluslararası haber kaynaklarından derlediği bilgilere göre, Trump marttan bu yana en az 30 kez İran'la anlaşma, ateşkes veya diplomatik çözümün yakın olduğuna ilişkin açıklamalarda bulundu. Ancak taraflar arasında kalıcı bir uzlaşı sağlanamaması, petrol piyasalarında yüksek oynaklığın sürmesine neden oldu.

'Anlaşma yakın', 'görüşmeler verimli ilerliyor' ve 'ateşkes mümkün' yönündeki açıklamalar zaman zaman petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluştururken, diplomatik sürecin somut anlaşmayla sonuçlanmaması ve jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmaması, fiyatların savaş öncesi seviyelere gerilemesini engelledi.

Böylece piyasada ne tam bir kriz ne de tam bir normalleşme yaşandı. Bu durum, petrol ve doğal gaz üreticilerinin yüksek gelir elde etmeye devam etmesine imkan sağlarken, enerji fiyatlarının ekonomik faaliyet üzerinde yıkıcı baskı oluşturacak seviyelere yükselmesini de sınırladı. Sonuç olarak enerji talebi önemli ölçüde korunurken, ABD'li üreticiler de yüksek fiyat ortamından faydalanmayı sürdürdü.

Küresel petrol ihracatında liderlik ABD'ye geçti

Ortaya çıkan bu tablo, petrol ve doğal gaz üretimindeki güçlü büyüme sayesinde net enerji ihracatçısı konumuna yükselen ABD'nin enerji sektörünün süreçten ekonomik açıdan görece avantajlı çıkmasına katkı sağladı.

Gemi takip şirketi Vortexa'nın verilerine göre, ABD'nin ham petrol ve petrol ürünü ihracatı mayısta günlük yaklaşık 10,5 milyon varile ulaşarak üst üste üçüncü ayda da dünyada ilk sırada yer aldı.

Uluslararası medya kuruluşlarının hesaplamalarına göre, aynı dönemde Rusya'nın petrol ihracatı günlük yaklaşık 7 milyon varil, Suudi Arabistan'ın ihracatı ise 5,9 milyon varil seviyesinde gerçekleşti.

Karşılaştırıldığında, geçen yıl Suudi Arabistan'ın günlük petrol ihracatı yaklaşık 8,1 milyon varil, ABD'nin 6,6 milyon varil ve Rusya'nın 5,8 milyon varil düzeyindeydi.

Bununla birlikte, yüksek fiyat ortamı ABD kaya petrolü sektöründeki faaliyetleri desteklerken, ABD merkezli enerji araştırma şirketi Primary Vision'ın verileri de petrol sahalarındaki operasyonların hızlandığını gösterdi.

Buna göre, savaşın başlamasından bu yana ABD kaya petrolü sektöründeki faaliyetler belirgin şekilde hızlandı. Şirketin Frac Spread Count ve Frac Job Count göstergeleri güçlü artış kaydederken, basınçlı pompalama kapasitesi 2022'den bu yana en sıkışık seviyeye ulaştı. Kapasite kullanım oranındaki yükseliş de sektördeki büyümenin devam ettiğine işaret ediyor.

Rusya'nın en büyük petrol şirketi Rosneft'in Üst Yöneticisi İgor Seçin, daha önce yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki gerilim ve yükselen petrol fiyatlarının en büyük kazananının ABD enerji sektörü olduğunu savunmuş, yüksek fiyat ortamının ABD'li enerji şirketlerine önemli gelir avantajı sağladığını belirtmişti.

Seçin, mevcut fiyat seviyelerinin korunması halinde ABD petrol ve doğal gaz sektörünün bu yıl elde edeceği ilave gelirin onlarca milyar dolara ulaşabileceği değerlendirmesinde bulunmuştu.

Trump'ın 'anlaşma yakın' vaatleri petrol piyasasını yönlendirdi

Trump'ın İran'la müzakerelere ilişkin iyimser açıklamaları, petrol piyasasında son ayların en sert fiyat hareketlerini tetikledi.

Brent petrol, Trump'ın Orta Doğu'daki gerilimin azalabileceğine ve İran'la diplomatik çözüm sağlanabileceğine yönelik açıklamalarının ardından 10 Mart'ta yüzde 11,3 düşüşle 87,80 dolara gerilerken, 16 Mart'ta da Hürmüz Boğazı'ndan bazı tankerlerin yeniden geçiş yapabildiğine ilişkin haberlerin etkisiyle yüzde 6,9 değer kaybederek 96,04 dolara indi.

Trump'ın 23 Mart'ta tarafların anlaşmaya ilişkin 'neredeyse tüm konularda uzlaşı sağladığını' açıklamasının ardından Brent petrol aynı gün yüzde 9,8 düşüşle 95,92 dolardan kapandı.

Trump ertesi gün İran'ın anlaşma yapmaya 'çok istekli' olduğunu öne sürerken, 25-29 Mart'ta da Tahran'ın anlaşma için yoğun çaba gösterdiğini ve hatta 'yalvardığını' iddia etti. Ancak anlaşmaya yönelik iyimser mesajlara rağmen kalıcı uzlaşı sağlanamaması nedeniyle Brent petrol, jeopolitik risklerin etkisiyle martı 118,35 dolardan kapattı.

Nisanda da benzer bir tablo görüldü. Trump'ın ateşkes ve anlaşmaya yakın olunduğuna yönelik açıklamalarının etkisiyle Brent petrol 7 Nisan'da yüzde 0,5, 8 Nisan'da ise yüzde 13,3 geriledi.

Trump'ın 15 ve 17 Nisan'da anlaşmanın çok yakın olduğu, İran'ın talepleri kabul ettiği ve bir iki gün içinde uzlaşı sağlanabileceği yönündeki açıklamaları da piyasalardaki risk primini azalttı. Bu açıklamaların etkisiyle Brent petrol 17 Nisan'da yüzde 9,1 düşüşle 90,38 dolardan günü kapatarak, 10 Mart'tan bu yana en düşük kapanışı kaydetti.

Buna karşın diplomatik sürecin sonuç vermemesi nedeniyle risk primi tamamen ortadan kalkmadı. Nisan sonunda Brent petrol gün içinde 126 doların üstünü test ederek son 4 yılın en yüksek seviyesini gördü ve ayı 114,01 dolardan tamamladı.

Mayısta Trump'ın tarafların uzlaşıya çok yakın olduğu yönündeki açıklamaları satış baskısını yeniden gündeme taşıdı. Brent petrolün varil fiyatı ay boyunca kademeli olarak gerileyerek 108 dolar seviyelerinden 92 dolar bandına indi. Ancak anlaşmanın somutlaşmaması ve jeopolitik gerilimin sürmesi, piyasalardaki oynaklığın yüksek kalmasına yol açtı.

Gözler yeniden anlaşma sürecinde

Haziranda piyasalarda yeniden temkinli görünüm öne çıktı. Brent petrol, 1 Haziran'da yüzde 3,2 yükselerek 94,98 dolara, 3 Haziran'da ise 97,81 dolara kadar çıktı. Ancak Trump'ın İran'la anlaşmanın yakın olduğuna yönelik yeni açıklamaları satış baskısını yeniden beraberinde getirdi.

ABD Başkanı Trump'ın 7-9 Haziran'da yaptığı 'anlaşmaya çok yakınız' yönündeki açıklamalarının ardından Brent petrol 9 Haziran'da yüzde 3 düşüşle 91,45 dolara geriledi.

Trump'ın 11 Haziran'da anlaşmanın 'onaylanma' aşamasına geldiğini ve planlanan saldırıları iptal ettiğini açıklamasıyla düşüş hızlanırken, gözler yeniden diplomatik sürece çevrildi.

Donald Trump, 12 Haziran'da yaptığı açıklamada, İran'ın, nükleer silaha sahibi olmama konusunda mutabık kaldığını belirterek, 'Bugün İran'la savaşı bitirdik.' ifadesini kullandı.

Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrol 11 Haziran'da yüzde 2,9 kayıpla 90,38 dolardan kapanarak 20 Nisan'dan bu yana en düşük seviyesini gördü.