Washington yönetiminin bölgeyle ilişkilerini ASEAN üzerinden yürütmeyi sürdüreceğini ifade eden Rubio, ABD'nin Güneydoğu Asya'da 2,5 milyar dolarlık stratejik yatırım gerçekleştireceğini duyurdu.

Rubio, ABD'nin ASEAN ülkelerine mayın temizleme faaliyetleri için yaklaşık 130 milyon dolar destek sağlayacağını belirterek, enerji güvenliği kapsamında sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasının geliştirilmesi, sivil nükleer enerji programları ve kritik maden tedarik zincirlerine yönelik işbirliğinin de sürdürüleceğini dile getirdi.

Orta Doğu'daki gelişmelere değinen Rubio, ABD'nin diplomatik çözüme açık olduğunu ancak İran'ın müzakerelerde verdiği taahhütleri yerine getirmediğini savundu.

İran'ın ABD ile doğrudan ve dolaylı temas kurarak görüşme talebinde bulunduğunu belirten Rubio, "Eğer ciddilerse biz de ciddiyiz. Değillerse çıkarlarımızı ve müttefiklerimizin çıkarlarını korumak için gerekli adımları atacağız." dedi.

Rubio, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen deniz trafiğini kontrol etme ve gemilerden geçiş ücreti alma hakkı talep ettiğini savunarak, bunun uluslararası hukukta herhangi bir dayanağının bulunmadığını söyledi.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşı sonlandırmak için Washington ve Tahran, 14 Haziran'da İslamabad Mutabakatı imzalamış, mutabakatla nihai anlaşma için 60 günlük müzakere süresi öngörülmüştü.

Ancak ABD ordusu, 8 Temmuz'da İran'a karşı yeni saldırılar başlatmış, İran da bu saldırılara misilleme olarak komşu ülkelerdeki ABD üslerini hedef almıştı.

Kazanın 112 Acil Çağrı Merkezi'ne bildirilmesi üzerine bölgeye çok sayıda AFAD, itfaiye, sağlık, polis ve jandarma ekibi sevk edildi.

Kazada, ilk belirlemelere göre 31 kişinin yaralandığı öğrenildi.

Yaralılar, kaza yerindeki ilk müdahalenin ardından ambulanslarla çevredeki çeşitli hastanelere kaldırıldı.

Kaza nedeniyle bir süre trafiğe kapanan Kütahya-Afyonkarahisar kara yolunun Afyonkarahisar istikameti, otobüsün çekiciyle kaldırılmasının ardından yeniden ulaşıma açıldı.

Gazze’de yıkıntılar arasında maç seyreden Gazze halkının İspanya’nın şampiyonluğunun ardından gösterdiği sevinci bilhassa çok değerli bulduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, İspanya’nın Filistin konusunda izlediği vicdani ve ahlaki tutumun dünya çapında futbol taraftarlarının gönüllerinde de karşılık bulduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İspanya Başkanı Sánchez’i NATO Ankara Zirvesi vesilesiyle misafir etmekten bahtiyar olduğunu dile getirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye-İspanya Hükümetlerarası Zirvesi dolayısıyla 2027 yılı başında Sánchez’i yeniden Türkiye’de ağırlamaktan memnuniyet duyacağını ifade etti.

Cumhurbaşkanlığı Tezkeresinde, Türk askerinin Birleşmiş Milletler ve NATO bünyesinde görev yaptığı vurgulandı.

Özellikle Somali'de deniz yetki alanlarının güvenliğinin sağlanması için Türkiye'den yardım istendiğine dikkat çekildi.

Bölgedeki Türkiye bağlantılı gemilerin güvenliğinin sağlanması, silahlı soyguncular ve deniz terörizmiyle etkin mücadele edilebilmesi için Türkiye'nin rolüne dikkat çekildi.

Genel Kurul'da siyasi partilerin temsilcilerinin konuşmalarının ardından yapılan oylamada Cumhurbaşkanlığı Tezkeresi kabul edildi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, temmuz ayına ilişkin imalat sanayi kapasite kullanım oranı verilerini açıkladı.

Buna göre, temmuzda imalat sanayisinde faaliyet gösteren 1985 iş yerinin İktisadi Yönelim Anketi'ne verdiği yanıtlar değerlendirilerek sonuçlar oluşturuldu. İmalat sanayisi genelinde mevsimsel etkilerden arındırılmış kapasite kullanım oranı, önceki aya göre 0,5 puan azalarak yüzde 73,8 seviyesinde gerçekleşti.

Mevsimsel etkilerden arındırılmamış kapasite kullanım oranı ise haziranda yüzde 74,5 seviyesindeyken, temmuzda 0,6 puan azalışla yüzde 73,9'a geriledi.

Türkiye'de 2025 ve 2026 yıllarında aylar itibarıyla kapasite kullanım oranları (yüzde) şöyle:

Merkez Bankası'nın İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi (MBRKGE) açıklaması şöyle:

2026 yılı Temmuz ayında İktisadi Yönelim Anketi sonuçları, imalat sanayinde faaliyet gösteren 1985 iş yerinin yanıtlarının ağırlıklandırılıp toplulaştırılmasıyla elde edilmiştir.

2026 yılı Temmuz ayında mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA), bir önceki aya göre 0,8 puan azalarak 101,2 seviyesinde gerçekleşmiştir. Endeksi oluşturan anket sorularına ait yayılma endeksleri incelendiğinde, gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı, gelecek üç aydaki toplam istihdam, mevcut mamul mal stoku ve gelecek üç aydaki üretim hacmine ilişkin değerlendirmeler endeksi artış yönünde etkilerken, sabit sermaye yatırım harcaması, mevcut toplam sipariş miktarı, son üç aydaki toplam sipariş miktarı ve genel gidişata ilişkin değerlendirmeler endeksi azalış yönünde etkilemiştir.

Mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) bir önceki aya göre 1,3 puan azalarak 102,2 seviyesinde gerçekleşmiştir.

Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğu yönündeki değerlendirmeler güçlenirken, mamul mal stoklarının mevsim normallerinin üzerinde olduğunu bildirenler lehine olan seyir zayıfladı.

Gelecek üç aya ilişkin beklentilerde üretim hacmi, ihracat sipariş miktarı ve istihdamda artış beklentileri güçlenirken, iç piyasa sipariş miktarı ve sabit sermaye yatırım harcamalarına ilişkin artış beklentileri zayıfladı. Ortalama birim maliyetler ve satış fiyatlarına ilişkin artış beklentileri gerilerken, gelecek 12 aylık dönem sonu ÜFE beklentisi yüzde 31,3'e indi.

Ankete katılan işyerlerinin yüzde 56,9'u üretimlerini kısıtlayan bir faktör bulunmadığını belirtirken, en önemli kısıtlayıcı unsur talep yetersizliği oldu.

Firmaların içinde bulunduğu sanayi dalındaki genel gidişata ilişkin kötümserlik ise bir önceki aya göre güçlendi.

TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni asağıda bulunuyor:

Hanehalkı Yurt İçi Turizm, I. Çeyrek: Ocak-Mart 2026

Yurt içinde ikamet eden 11 milyon 520 bin kişi seyahate çıktı

Ocak, Şubat ve Mart aylarından oluşan I. çeyrekte, yurt içinde ikamet eden 11 milyon 520 bin kişi seyahate çıktı. Seyahate çıkanların bir ve daha fazla geceleme kaydı ile ülke içinde yaptıkları toplam seyahat sayısı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %12 artarak 14 milyon 168 bin seyahat olarak gerçekleşti. Bu çeyrekte seyahate çıkanlar 73 milyon 622 bin geceleme yaptı. Ortalama geceleme sayısı 5,2 gece oldu.

Seyahate çıkanlar, 102 milyar 312 milyon 286 bin TL harcadı

Yerli turistlerin, yurt içinde yaptıkları seyahat harcamaları 2026 yılının I. çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %33,9 artarak 102 milyar 312 milyon 286 bin TL olarak gerçekleşti. Bu harcamaların %92,4'ünü 94 milyar 552 milyon 386 bin TL ile kişisel harcamalar, %7,6'sını ise 7 milyar 759 milyon 900 bin TL ile paket tur harcamaları oluşturdu. Seyahat başına yapılan ortalama harcama ise 7 bin 221 TL oldu.

Bu çeyrekte harcama türlerinin toplam seyahat harcamaları içinde dağılım oranları incelendiğinde en fazla paya %30,9 ile yeme ve içme harcamaları, %27,6 ile ulaştırma harcamaları ve %12,4 ile giyecek ve hediyelik eşya harcamaları sahip oldu. Bu harcama türlerinin geçen yılın aynı dönemine göre değişim oranları incelendiğinde ise yeme ve içme harcamalarında %29,1, ulaştırma harcamalarında %30,1 ve giyecek ve hediyelik eşya harcamalarında ise %62,2'lik artış görüldü.

Yakınları ziyaret amacı ile yapılan seyahatler %68,1 ile ilk sırada yer aldı

Seyahate çıkış amaçlarında ikinci sırada %22,3 ile 'gezi, eğlence, tatil', üçüncü sırada ise %4,1 ile 'sağlık' yer aldı.

Seyahate çıkanlar en çok arkadaş veya akraba evinde kaldı

Bu çeyrekte seyahate çıkanlar 59 milyon 228 bin geceleme sayısı ile en çok 'arkadaş veya akraba evinde' kaldı. Konaklama türlerine göre geceleme sayısında ikinci sırada 5 milyon 652 bin geceleme ile 'otel' yer alırken, 'kendi evi' 5 milyon 461 bin geceleme sayısı ile üçüncü sırada yer aldı.

Dün dar bantta hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üstünde 47,1886'dan tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.50 itibarıyla önceki güne göre yüzde 0,1 artışla 47,2180 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL önceki kapanışının yüzde 0,2 üzerinde 53,9140'dan, sterlin/TL ise yatay seyirle 63,1840'dan işlem görüyor.

Orta Doğu'da ABD ile İran arasında devam eden gerilim, varlık fiyatlarının yönü üzerinde etkili olmaya devam ederken dolar endeksi güçlü seyrini sürdürüyor. Dün yüzde 0,2 artışla 101,2 seviyesine yükselen dolar endeksi yeni günde yatay seyrediyor.

Bölgede devam eden jeopolitik gerilimler petrol fiyatlarını yükselterek enflasyon beklentilerindeki yukarı yönlü riskleri yeniden gündeme getirdi. Bu gelişmeler enflasyonist baskıların güçlenebileceği endişesini öne çıkarırken, merkez bankalarının daha 'şahin' bir para politikası izleyebileceği öngörüleri de arttı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda da ABD Merkez Bankasına (Fed) ilişkin faiz artırımı tahminleri güçlenirken bankanın yıl sonuna kadar 2 faiz artışı yapabileceği öngörüleri öne çıkmaya başladı. Fed'e ilişkin faiz artırım beklentilerindeki artış doların güçlenmesine etki ediyor.

Bu durum tahvil piyasalarında satış baskısını beraberinde getirdi. ABD'nin 2, 5, 10 ve 30 yıllık tahvil faizlerindeki yükselişler dikkati çekti. ABD 2 yıllık tahvil faizi yüzde 4,26 ile yaklaşık 17 ayın en yüksek seviyelerine yakın seyrediyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranının, yurt dışında ise ABD'de haftalık mortgage başvurularının takip edileceğini belirtti.

Dün 91,99 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 91,01 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.42 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 2,01 artarak 92,84 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 86,02 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki yükselişte, ABD ile İran arasında karşılıklı saldırıların sürmesiyle küresel petrol arzında yeni kesintilerin yaşanabileceğine ilişkin endişeler etkili oldu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda 'ticari gemileri tehdit etme kabiliyetini zayıflatmayı amaçlayan' 11. saldırı dalgasını tamamladığını duyurdu.

İran Ordusundan yapılan açıklamada da ABD'nin İran topraklarına yönelik saldırılarına misilleme olarak Kuveyt'in batısındaki Ed-Doha Askeri Üssü'nde bulunan ABD Kara Kuvvetleri Komutanlığına ait mühimmat depoları ile lojistik ekipmanlarına insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırı düzenlendiği bildirildi.

ABD ile İran arasında karşılıklı saldırılar sürerken, Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukası kapsamında yaptıkları uyarıların ardından Kızıldeniz'de petrol tankerlerinin rota değiştirmesi, petrol akışının aksayabileceğine ilişkin endişeleri artırarak fiyatlardaki yükselişi destekledi.

Husilere bağlı SABA haber ajansının dün yayımladığı haberde Suudi Arabistan'a yönelik ilan edilen deniz ablukası kapsamında yapılan uyarılar sonrasında son 24 saatte 6 geminin rotasını değiştirerek geri döndüğü bildirildi.

Husilerin askeri sözcüsü Yahya Seri, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Suudi Arabistan'ı yaklaşık 12 yıldır Yemen'e abluka uygulamakla suçlayarak buna 'karşı abluka' ile yanıt vereceklerini duyurmuştu.

Öte yandan, Amerikan Petrol Enstitüsü, ABD'nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta önceki haftaya göre 2 milyon 603 bin varil arttığını açıkladı. Piyasa beklentisi, stoklarda 1 milyon 500 bin varil düşüş yaşanacağı yönündeydi.

ABD Enerji Enformasyon İdaresinin gün içinde resmi stok verilerini açıklaması bekleniyor.

Brent petrolde teknik olarak 94,41 doların direnç, 88,59 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Teklife göre, en düşük emekli aylığı, 2026 yılının ilk altı ayı için TÜİK'in açıkladığı yüzde 17,76'lık enflasyon oranı dikkate alınarak 23 bin 552 liraya yükseltilecek.

Genel görüşmelerin tamamlanmasının ardından TBMM Başkanvekili Celal Adan birleşime ara verdi. Aranın ardından komisyonun yerini almaması nedeniyle birleşim, bugün saat 14.00'te yeniden toplanmak üzere ertelendi. Düzenleme henüz yasalaşmadı; teklifin madde görüşmeleri ve oylama süreci devam edecek.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, güne yüzde 0,26 yükselişle 14.010,38 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,69 değer kaybederek 13.974,14 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 36,25 puan ve yüzde 0,26 artışla 14.010,38 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,05 düşerken, holding endeksi yüzde 0,17 arttı.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,07 ile inşaat, en çok gerileyen yüzde 1,34 ile menkul kıymet yatırım ortaklığı oldu.

Orta Doğu'daki jeopolitik belirsizliklere karşın hızlanan bilanço sezonunda teknoloji şirketlerine yönelik iyimserlikler, küresel piyasalardaki toparlanmayı destekliyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranının, yurt dışında ise ABD'de haftalık mortgage başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.200 puanın direnç, 13.900 ve 13.800 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Bakır, Haziran ayı başından bu yana en yüksek seviyesinden geri çekildi; yatırımcılar ABD'nin metale uygulamayı planladığı ithalat tarifeleriyle ilgili Beyaz Saray'dan gelecek açıklamayı bekliyor.

ABD Ticaret Bakanlığı'nın, tarife önerilerini ABD Başkanı Donald Trump'a üç hafta önce sunması gerekiyordu; ancak bugüne kadar herhangi bir karar açıklanmadı. Tarifelere ilişkin beklentiler bu yıl büyük hacimde metalin ABD'ye taşınmasına yol açarak küresel bakır piyasasını sıkılaştırdı.

Çinli aracı kurum Jinrui Futures Co., bir raporda, ABD'nin bakır tarifeleri konusundaki gelişmelerin 'yakın vadede takip edilmesi gereken kritik bir unsur' olduğunu belirtti. Fiyatların temel destek aldığını, ancak makroekonomik ve jeopolitik risklerin sürdüğünü de kaydetti.

Londra Metal Borsası'nda (LMB) bakır vadeli işlem fiyatı, arzın talebi karşılamakta zorlandığına dair sinyallerin ardından önceki seansta ton başına 14.000 dolara yaklaştı. ABD ile İran arasındaki gerginliğin tırmanması ve Trump'ın tarife açıklamasına ilişkin belirsizlik, yükseliş eğilimini frenliyor.

Geçen yıl ABD Ticaret Bakanlığı, rafine bakıra Ocak 2027'den itibaren %15 ile başlayan aşamalı bir ithalat tarifesi önerdi; ancak bu teklifin Haziran sonuna kadar yeniden değerlendirilmesi gerekiyordu. Trump söz konusu planı uygulamaya koyarsa ABD'ye yönelik yeni bir sevkiyat dalgası yaşanması bekleniyor.

Çin'de ithalat primleri, iç hurda arzındaki aksaklıkların ardından 2023'ten bu yana en yüksek seviye olan ton başına 115 dolara çıktı. LMB'de borsadan metal çekme emirlerini ifade eden iptal edilmiş varantlar ise Salı günü 170.000 tonu aştı; bu miktarın en azından bir kısmının Çin'e gideceği değerlendiriliyor.

İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), haziran ayına ilişkin enflasyon rakamlarını açıkladı. Buna göre, ülkede yıllık enflasyon haziranda yüzde 2,6 olarak hesaplandı. Beklenti, yıllık enflasyonun yüzde 2,7 olacağı yönündeydi. Enflasyon mayısta yüzde 2,8 hesaplanmıştı.

Böylece haziranda ölçülen yüzde 2,6'lık yıllık enflasyon Mart 2025'ten beri görülen en düşük seviye oldu.

Enerji ve gıda fiyatları hariç tutulan çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 2,6 ile yatay seyir izlerken, hizmet sektörü enflasyonu mayıstaki yüzde 3,7 seviyesinden haziranda yüzde 3,6 seviyesine yavaşladı.

İngiltere'de aylık enflasyon ise yüzde 0,1 oldu. Aylık enflasyona en büyük aşağı yönlü katkı ulaşım ve gıda fiyatlarındaki düşüşten geldi.

ONS Başekonomisti Grant Fitzner, verilere ilişkin değerlendirmesinde, haziranda gıda fiyatlarının yanı sıra giyim sektöründeki fiyatların da azaldığını belirterek, petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle ham madde maliyetlerinin ocak ayından beri ilk kez gerilediğini ifade etti.

Kuruluştan yapılan basın açıklaması aşağıda bulunuyor:

TEPAV'ın Temmuz 2026 Kamu Maliyesi Değerlendirme Notu'na göre, 2026'nın ilk yarısında merkezi yönetim bütçe açığı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,8 azalarak 943 milyar TL'ye geriledi.

Ancak notta, bütçe performansındaki iyileşmenin büyük ölçüde yatırım ve transfer harcamalarındaki kısıtlamalardan kaynaklandığı, bu nedenle enflasyon ve beklentiler üzerindeki olumlu etkisinin sınırlı kaldığı vurgulandı.

Raporda, bütçe göstergelerinde iyileşme görülmesine karşın, bu görünümün sürdürülebilirliği açısından harcama kompozisyonu ve mali şeffaflığın önemine dikkat çekildi.

Bütçe açığı geriledi, faiz dışı fazla arttı

Rapora göre, 2026'nın ilk altı ayında merkezi yönetim bütçe açığı geçen yılın aynı dönemindeki 980 milyar TL'den yüzde 3,8 azalarak 943 milyar TL'ye geriledi. Aynı dönemde faiz dışı fazla ise 131 milyar TL'den 521 milyar TL'ye yükseldi. Gelir artışının harcama artışının üzerinde gerçekleşmesi bütçe performansını destekledi. Haziran itibarıyla 12 aylık kümülatif bütçe açığı 1,76 trilyon TL, faiz dışı fazla ise 646 milyar TL olarak hesaplandı. Bu görünüm, Orta Vadeli Program'da GSYH'nin yüzde 3,5'i olarak öngörülen bütçe açığına karşılık gerçekleşmenin yüzde 2,3 seviyesinde bulunduğunu, faiz dışı dengenin ise yüzde 0,8 fazla verdiğini gösterdi.

Yatırım harcamaları geriledi, faiz yükü arttı

Notta, ilk altı ayda toplam bütçe harcamalarının yüzde 32,7 arttığı belirtilirken, personel giderlerinin yüzde 43,4, mal ve hizmet alımlarının ise yüzde 44,8 yükseldiği ifade edildi. Buna karşılık deprem kaynaklı yeniden inşa ödeneklerindeki azalma ve harcama programının etkisiyle sermaye giderleri 173 milyar TL'den 116 milyar TL'ye geriledi. Aynı dönemde faiz ödemeleri ise yaklaşık 1,5 trilyon TL'ye ulaşarak geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31,7 arttı.

Vergi gelirlerinde artış, ÖTV'de yavaşlama

Raporda vergi gelirlerinin kayıt dışılıkla mücadele politikalarının etkisiyle ilk altı ayda yüzde 38,7 arttığı belirtildi. Buna karşın, ABD-İran savaşı sonrasında yükselen petrol fiyatlarını sınırlamak amacıyla uygulanan eşel-mobil sistemi nedeniyle toplam ÖTV tahsilatındaki artış yüzde 8,5'te kaldı. Petrol ve doğal gaz ürünlerinden tahsil edilen ÖTV ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 34,1 geriledi. Vergi dışı gelirlerde de yüzde 41,2 artış kaydedildi.

Borç stokunda risk uyarısı

TEPAV, merkezi yönetim borç stokunun Haziran 2026 itibarıyla 15 trilyon TL'ye yaklaştığını belirtti. Borç stokunun GSYH'ye oranının uluslararası ölçütlere göre düşük seviyede bulunmasına rağmen, portföyün yalnızca yüzde 27'sinin TL cinsinden sabit faizli olmasının döviz kuru, faiz ve enflasyon şoklarına karşı kırılganlığı artırdığı ifade edildi. Ayrıca Türkiye Varlık Fonu, kamu-özel iş birliği projeleri, kamu iktisadi teşebbüsleri ve Hazine destekli kredi programlarından kaynaklanan koşullu yükümlülüklerin şeffaf biçimde raporlanmamasının mali risklerin gerçek boyutunun değerlendirilmesini zorlaştırdığı kaydedildi.

Kaynaklar üretken yatırımlara ve sosyal programlara yönlendirilmeli

Değerlendirme notunda, maliye politikasının temel amacının harcamaları kısmaktan ziyade kaynakları üretken yatırımlara ve eşitsizliği azaltacak sosyal programlara yönlendirmek olması gerektiği vurgulandı. Bu kapsamda kamu tüketim harcamalarının sınırlandırılması, bütçe kaynaklarının verimlilik ve istihdamı artıracak yatırımlara yönlendirilmesi, tarım ve sanayi politikalarının gözden geçirilmesi, kapsamlı bir vergi reformunun hayata geçirilmesi ve yapay zekâ destekli vergi denetimlerinin yaygınlaştırılması önerildi. Ayrıca mali şeffaflığın güçlendirilmesi, bütçe dışı yükümlülüklerin raporlanması ve mali kural çerçevesinin oluşturulması çağrısı yapıldı.

Dün, ons fiyatındaki yükselişe paralel alış ağırlıklı bir seyir izleyen gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,8 artışla 6 bin 187 liradan tamamladı.

Yeni güne de alıcılı başlayan gram altın, saat 09.25 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 1,4 artışla 6 bin 270 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 286 liradan, cumhuriyet altını da 40 bin 987 liradan satılıyor.

Altının ons fiyatı, bugün yüzde 1,3 artışla 4 bin 130 dolardan işlem görüyor.

Orta Doğu'da ABD ile İran arasındaki gerilim devam ederken müzakerelere dönüş konusunda yapılan açıklamalar karşılık bulmadı.

ABD Başkanı Donald Trump dün İran ile yakında yeni bir görüşme olup olmayacağına ilişkin, 'İran, çaresizce görüşmek istiyor ama anlamlı bir şekilde görüşmeye hazır olana kadar bizim görüşmeye hiç niyetimiz yok.' dedi.

Tarafların karşılıklı saldırılarını sürdürmesi ve müzakere sürecine ilişkin somut bir ilerleme kaydedilmemesi fiyatlamaları zorlamayı sürdürüyor.

Söz konusu jeopolitik gerilimler petrol fiyatlarının yükselmesine neden olurken, enflasyon beklentilerinde de yukarı yönlü riskler yeniden gündeme geldi. Bu gelişmelerle enflasyonist baskıların güçlenebileceği endişesi, merkez bankalarının daha 'şahin' bir para politikası izleyebileceği öngörülerinin artmasına neden oldu. Bu durum, tahvil piyasalarında satış baskısını beraberinde getirdi.

Analistler, bugün yurt içinde reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranının, yurt dışında ise ABD'de haftalık mortgage başvurularının takip edileceğini belirtti.

Orta Doğu'daki jeopolitik belirsizliklere karşın hızlanan bilanço sezonunda teknoloji şirketlerine yönelik iyimserlikler, küresel piyasalardaki toparlanmayı destekliyor.

ABD ile İran arasındaki yüksek gerilim dünya genelinde enflasyon endişelerini beslemeye devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump dün, İran ile yakında yeni bir görüşme olup olmayacağına ilişkin 'İran, çaresizce görüşmek istiyor ama anlamlı bir şekilde görüşmeye hazır olana kadar bizim görüşmeye hiç niyetimiz yok.' dedi.

Tarafların karşılıklı saldırılarını sürdürmesi ve müzakere sürecine ilişkin somut bir ilerleme kaydedilmemesi fiyatlamaları zorlamayı sürdürürken, yatırımcıların bilanço sezonunda açıklanacak önemli teknoloji şirketi sonuçları öncesinde yapay zeka bağlantılı şirket hisselerine yönelmesi risk iştahını destekliyor.

Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilimlerin petrol fiyatlarını yükseltmesi, enflasyon beklentilerindeki yukarı yönlü riskleri yeniden gündeme taşıdı. Enflasyonist baskıların güçlenebileceği endişesi, merkez bankalarının daha 'şahin' bir para politikası izleyebileceği öngörülerinin artmasına neden oldu. Bu durum tahvil piyasalarında satış baskısını beraberinde getirdi.

ABD'nin 2, 5, 10 ve 30 yıllık tahvil faizlerindeki yükselişler dikkati çekerken, ABD 2 yıllık tahvil faizi yüzde 4,26 ile yaklaşık 17 ayın en yüksek seviyelerine yakın seyrediyor.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda da ABD Merkez Bankasına (Fed) ilişkin faiz artırımı tahminleri güçlenirken bankanın yıl sonuna kadar 2 faiz artışı yapabileceği öngörüleri öne çıkmaya başladı.

Öte yandan bir süredir geri planda kalan tarife gündemi yeniden ateşlendi. Trump, ülkesinin ithal ettiği jenerik ilaçlara iki yıl süreyle gümrük vergisi uygulanmayacağını, bu sürenin ardından vergi oranının yüzde 100'e çıkarılacağını bildirdi.

Ayrıca Trump yönetiminin, Kanada'nın Amerikan ürünlerine yönelik 'ayrımcı' uygulamalarda bulunduğunu öne sürerek, bu ülkeden ithal edilen bazı mallara yüzde 50 gümrük vergisi uygulanacağını açıklaması yatırımcıların gündemindeki gelişmeler arasında yer aldı.

Financial Times'ın haberinde, Trump'ın şubatta yürürlüğe giren ve cuma günü süresi dolacak tüm ülkelere yönelik yüzde 10 oranındaki küresel gümrük vergisinin yerine bazı ülkelere yenilerini koymayı planladığı iddiasına yer verildi. Haberde, Trump'ın bu hafta içerisinde bazı ülkelere yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen yeni gümrük vergileri uygulamaya hazırlandığı öne sürüldü.

- Alphabet ve Tesla'nın bilançoları bekleniyor

Jeopolitik risklerin para politikalarına ilişkin belirsizlikleri artırdığı ortamda, yatırımcıların gözü teknoloji ve yapay zeka bağlantılı şirketlerden gelecek finansal sonuçlara çevrildi.

Bugün açıklanacak bilançolar arasında Alphabet ve Tesla'nın finansal sonuçları öne çıkıyor. Analistler yatırımcıların şirket performanslarına ilişkin beklentilerinde iyimserliğin ağır bastığını belirterek, şirketlerin gelecek döneme ilişkin yapay zeka yatırımları ve sermaye harcaması planlarına yönelik verecekleri mesajların piyasalarda fiyatlamaların yönü açısından belirleyici olabileceğini ifade etti.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,63 ile son 2 ayın zirvesine yakın seyrederken dolar endeksi yatay görünümle 101,1'de bulunuyor. Altının ons fiyatı ise yüzde 1,2 artışla 4 bin 128 dolarda alıcı bulurken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,6 yükselişle 89,8 dolarda seyrediyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,89, Nasdaq endeksi yüzde 1,29 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,74 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

- Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsaları dün alıcılı bir seyir izlerken, teknoloji ve savunma hisselerindeki yükselişin genele yayılması pozitif görünümü destekledi.

İngiltere'de siyasi gelişmeler ana gündem maddesi olmaya devam ediyor. Keir Starmer döneminde askeri harcamaların yetersiz olduğu gerekçesiyle Savunma Bakanlığından istifa eden John Healey, yeni Başbakan Andy Burnham'ın kurduğu kabinede Maliye Bakanlığı görevine getirildi.

Burnham'ın hükümetin borçlanma ve harcama kurallarına uyarken 'her türlü esnekliği' arayacağını söylemesinin ardından İngiltere'de tahvil piyasasında satış baskısı arttı. İngiltere'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5'in üzerinde kalmayı sürdürdü.

İngiltere'de dün açıklanan verilere göre, işsizlik mart-mayıs döneminde yüzde 4,9 oldu. İşsizlik, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,2 artarken, şubat-nisan dönemini kapsayan üç aya göre değişiklik göstermedi.

Almanya merkezli Avrupa Ekonomik Araştırmalar Merkezi (ZEW), kurumsal yatırımcı ve analistlerin gelecek 6 aya ilişkin beklentilerini ölçen ZEW Ekonomik Güven Endeksi'nin temmuz ayı sonuçlarını açıkladı.

Öte yandan Avrupa Merkez Bankasının (ECB) yarın açıklayacağı para politikası kararları piyasaların odağında yer alıyor. ECB'nin yarın vereceği kararın yanı sıra ECB Başkanı Christine Lagarde'ın enflasyon görünümü, enerji fiyatları ve jeopolitik risklere ilişkin değerlendirmelerinin Avrupa piyasalarının yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,58, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,28, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,81, Almanya'da DAX 40 endeksi ise yüzde 0,66 değer kazandı. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif seyirle başladı.

- Asya borsaları Hong Kong hariç pozitif seyrediyor

Asya tarafında Hong Kong hariç alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, Japonya'da dış ticaret üst üste iki aydır açık vermeye devam ediyor.

Ülkede ihracat haziranda yüzde 19,3, ithalat yüzde 25,4 arttı. İthalattaki artışın etkisiyle ülkede dış ticaret dengesi 406,9 milyar yen (yaklaşık 2,5 milyar dolar) açık verdi.

Öte yandan yarı iletken sektöründeki toparlanma bölge piyasalarında da göze çarparken, Güney Kore'de yapay zeka bağlantılı şirket hisselerinde hızlı yükselişler görüldü. Ülkede SK Hynix hisseleri yüzde 4,7, Samsung Electronics hisseleri yüzde 4,3, LG Electronics hisseleri yüzde 8,2 arttı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,9, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükselirken Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1 düştü.

- BIST 100 endeksi dün, satış ağırlıklı bir seyir izledi

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,69 değer kaybederek 13.974,14 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,08 yükseldi. Dolar/TL dünü 47,1890'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 47,2140'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranının, yurt dışında ise İngiltere'de enflasyon verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puan seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 İngiltere, haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

09.00 İngiltere, haziran ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)

10.00 Türkiye, temmuz ayı reel kesim güven endeksi

10.00 Türkiye, temmuz ayı imalat sanayi kapasite kullanım oranı

11.30 İngiltere, mayıs ayı Konut Fiyat Endeksi (Yıllık)

14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları

14.30 Türkiye, mayıs ayı finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülükleri

Dün satış ağırlıklı seyreden ağustos vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,70 azalışla 16.375,00 puandan tamamlamıştı. Endeks kontratı akşam seansında ise kayıplarının bir kısmını telafi ederek 16.388,00 puandan işlem gördü.

Ağustos vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,18 azalışla 16.346,00 puandan işlem görüyor.

Orta Doğu'daki jeopolitik belirsizliklere karşın hızlanan bilanço sezonunda teknoloji şirketlerine yönelik iyimserlikler, küresel piyasalardaki toparlanmayı destekliyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranının, yurt dışında ise ABD'de haftalık mortgage başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 16.200 ve 16.100 puanın destek, 16.500 ve 16.600 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

ABD'ye getirilen tüm jenerik ilaçlar için 1 Ağustos itibarıyla gümrük vergisi oranının iki yıllık bir süre boyunca yüzde 0 olarak uygulanmaya devam edeceğini belirten Trump, bu sürenin ardından vergi oranının bir yıl boyunca yüzde 100'e, sonrasında ise yüzde 200'e yükseltileceğini aktardı.

Trump, bunun jenerik ilaç üretiminin ABD'ye geri taşınmasını sağlamak amacıyla yapıldığını, belirtilen süre içinde fabrika ve ekipman yatırımı yapmamayı tercih eden şirketlere yaptırım uygulanacağını kaydetti.

Politikanın amacının 'ABD halkını korumak' olduğunu savunan Trump, patentli, markalı veya inovatif ilaçlara yönelik mevcut politikanın aynı şekilde devam edeceğini belirtti.

Trump, 'ABD'nin dört bir yanında, daha önce hiç görülmemiş düzeyde ilaç üretim tesisleri inşa ediliyor.' ifadelerini kullandı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,89 artarak 7.509,20 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 1,29 kazançla 25.837,21 puana yükseldi.

Hız kazanan bilanço sezonu yatırımcıların odağında yer alırken; pay piyasalarında, son dönemde satış baskısı altında kalan yarı iletken hisselerindeki toparlanmayla pozitif bir seyir izlendi.

Yarı iletken şirketlerinden Marvell Technology'nin hisseleri yüzde 6,7, Micron Technology'nin hisseleri yüzde 12,2 ve Intel'in hisseleri yüzde 8,6 yükseldi.

Bazı büyük teknoloji şirketlerinin bu hafta açıklayacağı bilançolar yatırımcılar tarafından beklenirken, Alphabet, Tesla ve IBM'in yarın, Intel'in ise perşembe günü açıklayacağı finansal sonuçlar yakından takip edilecek.

Analistler, yatırımcıların özellikle şirketlerin yapay zeka harcamaları ve ileriye dönük beklentilerine ilişkin açıklamalarına odaklanacağını belirtti.

Bilanço sezonunda şimdiye kadar açıklanan güçlü finansal sonuçlar da piyasaları destekledi.

Sanayi şirketi 3M'in yıl geneline ilişkin kar tahminini yükseltmesinin ardından hisseleri yüzde 7,3 değer kazandı.

General Motors'un hisseleri de finansal sonuçlarının beklentileri aşması sonrası yüzde 4,9 yükseldi.

Jeopolitik tarafta ise Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a karşı 'deniz ablukası uygulamaya başladıklarını' duyurması, bölgedeki çatışmaların daha da genişleyebileceği endişelerini artırmış ve küresel enerji arzına yönelik risklerin artmasına neden olmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, bugün yaptığı açıklamada, İran ile yakında yeni bir görüşme olup olmayacağına ilişkin 'İran, çaresizce görüşmek istiyor ama anlamlı bir şekilde görüşmeye hazır olana kadar bizim görüşmeye hiç niyetimiz yok.' dedi.

Trump, Hürmüz Boğazı üzerinden yaşanan son çatışmaların ardından yeni saldırılarını İran'ın 'Kazma Dağı bölgesine çok yakında, çok güçlü biçimde' yapacaklarını belirtti.

Trump yönetiminin, Kanada'nın Amerikan ürünlerine yönelik 'ayrımcı' uygulamalarda bulunduğunu öne sürerek, bu ülkeden ithal edilen bazı mallara yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulanacağını açıklaması da yatırımcıların gündemindeki gelişmeler arasında yer aldı.

Financial Times'ın haberinde, Trump'ın şubatta yürürlüğe giren ve cuma günü süresi dolacak tüm ülkelere yönelik yüzde 10 oranındaki küresel gümrük vergisinin yerine bazı ülkelere yenilerini koymayı planladığı iddiasına yer verildi. Haberde, Trump'ın bu hafta içerisinde bazı ülkelere yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen yeni gümrük vergileri uygulamaya hazırlandığı öne sürüldü.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer de CNBC televizyonunda katıldığı yayında, 'zorla çalıştırma' gerekçesiyle 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında yürütülen ve 60 ülkeyi kapsayan soruşturmaya işaret ederek, 'Yakında bazı adımlar atılmasını bekliyoruz.' ifadesini kullandı.