Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de düzenlemenin af niteliği taşımadığını, vergisini düzenli ödeyen mükellefler açısından adaleti koruyan bir sistem kurulduğunu belirterek, uygulamanın 'ödeme iradesi' bulunan esnaf gibi mükelleflere kolaylık sağlayacağına işaret etmişti.

Uygulamayla, vergi dairesince takip edilen ve vadesi 5 Haziran 2026 tarihi ve öncesi olan tüm alacaklar taksitlendirilebilecek. Gelir, kurumlar, katma değer vergileri, harçlar, trafik idari para cezası, ecrimisil, adli para cezası ve öğrenim kredileri gibi alacaklar, bu çerçevede yer alıyor.

Getirilen düzenleme kapsamında, KDV dışındaki borçlar 72 aya kadar taksitlendirilebiliyor. Katma değer vergisinde ise taksit süresi 12 ay olarak belirlendi. Buna göre, düzenleme çerçevesinde ilk 25 günde 228 binden fazla mükellef başvuru yaptı. Bu imkandan yararlananların, toplam 206 milyar lira borcu taksitlendirildi.

KDV dışındaki borçlar için mükelleflerin yüzde 18,01'i 6 taksiti, yüzde 30,69'u 12 taksiti, yüzde 13,21'i 24 taksiti, yüzde 25,19'u 36 taksiti tercih etti. Bu kapsamda, 48 taksiti tercih eden mükelleflerin oranı yüzde 10,6, 72 taksiti tercih edenlerin oranı da yüzde 2,3 oldu.

Vergi dairelerine vadesi 5 Haziran 2026 tarihinden önce olan tüm borçlar için faiz oranı yıllık yüzde 29 olarak belirlendi.

Borçları 10 milyon lirayı aşmayanlarda, teminat aranmadan taksitlendirme yapılabiliyor. Bu tutarı aşanların ise sadece aşan kısmın yarısı değerinde teminat göstermesi gerekiyor.

Haciz yok, elektronik başvuru imkanı var

Taksitlendirme için borçluların vergi dairelerine gitmesi şartı bulunmuyor. GİB'in internet adresi (gib.gov.tr), Dijital Vergi Dairesi (dijital.gib.gov.tr) üzerinden veya e-Devlet (turkiye.gov.tr) aracılığıyla elektronik ortamda başvuru yapılabiliyor.

Ayrıca araçlarına ilişkin borçlarını taksitlendirenler, araçlarının muayenelerini yaptırabilecek.

Borçlarını taksitlendiren mükellefler hakkında, vergi dairesince cebri takip yapılmayacak. Böylece, taksitlendirilmiş borçlardan dolayı mükelleflerin bankalardaki hesaplarına, gayrimenkullerine ve araçlarına haciz konulmayacak. Ayrıca, araçlar üzerine tatbik edilmiş yakalama şerhlerinin kaldırılması mümkün olacak ve satış işlemleri askıya alınacak.

Mükelleflerin bu imkandan yararlanmak için 31 Ağustos'a kadar başvuru yapması ve başvurularını son güne bırakmaması önem taşıyor. Bu imkandan yararlanan mükellefler, ilk taksitlerini 30 Eylül'e kadar ödeyebilecek. Diğer taksitlerin ödemeleri de takip eden aylarda yapılabilecek.

Lübnan resmi haber ajansı NNA’nın aktardığına göre, İsrail güçleri güneydeki beldelerde sivillere ait çok sayıda evi hedef aldı. Yıkımların patlayıcılarla gerçekleştirildiği belirtilirken, bölgede hasarın boyutunun arttığı ifade edildi.

İsrail’in ateşkes ihlalleri nedeniyle sınır hattındaki gerginlik devam ederken, saldırılar nedeniyle bölgedeki sivil yerleşimler zarar görmeye devam ediyor.

Lübnan ile İsrail arasında yürürlükte bulunan ateşkese rağmen İsrail ordusunun son dönemde Güney Lübnan’da sık sık hava saldırıları düzenlediği ve yerleşim alanlarını hedef aldığı kaydediliyor.

Yapılan açıklamada, kararın ABD müdahaleleri ile bazı ticari gemilerin "yetkisiz rotalarda" ilerlemesinin güvenlik riski oluşturduğu gerekçesiyle alındığı belirtildi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nda yabancı müdahalelerin ve gemilerin izinsiz rotalarda seyretmeye çalışmasının güvenlik sorunlarına yol açtığını savundu.

Açıklamada, daha önce yabancı müdahalelere ve gemilerin rotalarının izinsiz şekilde belirlenmesine karşı uyarılarda bulunulduğu, ancak birkaç saat önce bazı gemilerin bu uyarıları dikkate almayarak "yetkisiz rotalarda" ilerlemeye çalıştığı ifade edildi.

Uyarılara rağmen rotasını değiştirmediği ve deniz güvenliğini tehlikeye attığı öne sürülen gemilerden birinin, Devrim Muhafızları Ordusu Donanması tarafından uyarı atışlarıyla durdurulduğu aktarıldı.

İran tarafı, bu gelişmeler ve "yasadışı yabancı müdahale" nedeniyle oluşan güvenlik durumu gerekçesiyle Hürmüz Boğazı'nın ikinci bir duyuruya kadar kapalı kalacağını bildirdi.

Açıklamada ayrıca, Hürmüz Boğazı bölgesinde Amerikan müdahaleleri sona erene kadar hiçbir gemiye geçiş izni verilmeyeceği belirtilirken, "Amerikan-Siyonist düşmanın topraklarına girmesine izin veren ülkeler, bu müdahalenin sonuçlarından sorumlu tutulacaktır" ifadelerine yer verildi.

Yaz döneminde gurbetçilerin Türkiye'ye gelmesi, yerli ve yabancı turistlerin özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerine yönelmesinin araç kiralama talebini artırdığını belirten Yıldırım, 'Bugün itibarıyla İstanbul başta olmak üzere, Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerindeki araç kiralama şirketlerinde doluluk oranları yüzde 90 seviyelerinde. Geçmiş yıllarda da yaz sezonlarında yüzde 90 ila 100 arasında değişen doluluk oranlarıyla çalışıyorduk. Bundan dolayı mutluyuz' dedi.

Yıldırım, sezon dışında ise sektörde doluluk oranlarının genel olarak yüzde 50-60 seviyelerinde seyrettiğini, en fazla da yüzde 65'e ulaştığını ifade ederek, yaz aylarında zaman zaman yoğun talep nedeniyle talepleri karşılamakta zorlandıklarını dile getirdi.

'Yabancı turist ve gurbetçi talebi sektörü destekliyor'

İstanbul'un yanı sıra Ege ve Akdeniz'de yabancı turist hareketliliğinin araç kiralama sektörüne olumlu yansıdığını aktaran Yıldırım, sektördeki müşterilerin yüzde 20-30'unu yabancı turistlerin oluşturduğunu, tatil bölgelerinde ise bu oranın yüzde 40'a kadar çıkabildiğini söyledi.

Yıldırım, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının da yaz aylarında Türkiye'de tatillerini geçirdiğine işaret ederek bu grubun da turistik hareketlilik içinde değerlendirilmesi halinde söz konusu oranın yüzde 60 seviyelerine ulaşabildiğini kaydetti.

'Ekonomik araçlar tercih edilen ilk modeller oluyor'

Hidayet Yıldırım, yurt dışından yoğun rezervasyon aldıklarını belirterek, yaz sezonunda uluslararası talebin sektör açısından önemli katkı sunduğunu ifade etti.

Araç kiralama sektöründeki tüketici tercihlerine ilişkin ise Yıldırım şöyle konuştu:

'Öncelikle her zaman ekonomik araçlar tercih edilen ilk modeller oluyor. Ekonomik araç dediğimiz motor hacmi küçük, manuel vites araçlarımız en çok tercih edilen araçlarımız. Bu sezon öncesi de böyle sezonda da böyle genelde. Çünkü bizim filolarımızın omurgasını bu araçlar oluşturuyor. Bu araçlara her zaman daha fazla talep oluyor. Bunlar kiralama fiyatlarının daha uygun olduğu araçlar. Bizim filolarımızın yüzde 60'ını bu ekonomik araçlar oluşturuyorsa yüzde 15'ini bir üst segment dediğimiz C ve D grubu oluşturuyor.

Yüzde 10 gibisini ise SUV segmenti oluşturuyor. Ama genelde ekonomik araçlara talep daha yoğun bir şekilde. Ancak bu dönemde üst segmente de lüks segment araçlara da daha fazla talebin arttığını görüyoruz.'

Yıldırım, artık yapay zekanın tüm sektörlerde yoğun bir şekilde kullanıldığı bir dönemin içerisinde olunduğunu bildirerek kendi sektörlerinde de bunu yoğun ve etkili bir şekilde hissettiklerini söyledi.

Araç kiralama sektöründeki dijitalleşmeye ilişkin Yıldırım, 'Biz günlük ve aylık olarak alınan raporlara baktığımız zaman aldığımız talebin yüzde 90'ını online kanallardan alıyoruz. Yüzde 10'unu şubeye gelen müşteriden alıyoruz. Genelde şubelerimizin havalimanlarında olması ve oralarda daha çok insanların sirkülasyonunun olmasına rağmen rezervasyonları biz online kanallar üzerinden alıyoruz ve bunu olağan olarak karşılıyoruz' dedi.

'Bu talepleri karşılamak amacıyla filolarımızın sayısını da artırıyoruz'

Hidayet Yıldırım, müşterilerin seyahatlerini önceden planlayarak araçlarını da önceden rezerve etmeyi tercih ettiğini belirterek, araç kiralama hizmetinin uçak bileti veya otel rezervasyonu gibi önceden planlanan bir hizmet haline geldiğini ifade etti.

Artan yaz talebine hazırlık amacıyla firmaların sezon öncesinde filo yatırımlarını artırdığını dile getiren Yıldırım, 'Hatta bu bizim sektörde bu bölgesel olarak da yapılıyor. Mesela biz Ege ve Akdeniz bölgesine araç sevkiyatları sağlıyoruz, satın almalar yapıyoruz. Çünkü yoğun bir dönem bizi bekliyor. 4-5 hatta 6 ay kadar da sürebiliyor bazı bölgelerde sezon. İşte bu talepleri karşılamak amacıyla filolarımızın sayısını da artırıyoruz' diye konuştu.

Yıldırım, Türkiye'nin araç kiralama sektöründe globalde de iyi bir konumda bulunduğunu dile getirerek, 'Türkiye'deki araç kiralama sektörü dünyaya baktığımız zaman da ileri bir konumda bulunuyor. Bugün yurt dışında bu hizmeti nasıl alıyorsanız, ABD'de de AB'de bu hizmeti nasıl alıyorsanız aynı standartlarda ülkemizde de o şekilde alıyorsunuz ve baktığınız zaman turizmin vazgeçilmez bir parçası bu araç kiralama sektörü çünkü bir hizmet sektörü' ifadelerini kullandı.

'Yıllık yaklaşık 2 milyar dolar gibi bir döviz girdisi var'

Araç kiralama sektörünün Türkiye ekonomisine ve turizm gelirlerine katkısını değerlendiren Yıldırım, 'Bizim yapmış olduğumuz çalışmalara göre, araç kiralama sektörünün yıllık şu an için yaklaşık 2 milyar dolar gibi bir döviz girdisi var. Şu anda bu sektördeki araç sayısı 400-500 bin civarında değişiyor. Bunun dağılımını, günlük ortalama doluluk oranlarını ve bölgesel hacim baktığımız zaman yıllık olarak 2 milyar dolar civarlarında bir döviz girdisi sağlıyor bu ülkeye' dedi.

Yıldırım, hizmet ihracatı kapsamına alınması ve teşvik mekanizmalarının devreye girmesi halinde sektörün döviz kazandırıcı etkisinin daha da artacağını belirterek, sektörün istihdam, vergi gelirleri ve katma değer açısından ekonomiye önemli katkı sunduğunu dile getirdi.

Araç Kiralama Yönetmeliği'ne ilişkin çalışmaların son aşamaya geldiğini aktaran Yıldırım, Ticaret Bakanlığı ile yürütülen çalışmalar sonucunda düzenlemenin yıl içinde yürürlüğe girmesinin beklendiğini söyledi.

Yönetmeliğin hayata geçmesiyle birlikte hizmet kalitesinin yükseleceğini, müşterilerin daha güvenli hizmet alacağını ve sektörde standartların güçleneceğini belirten Yıldırım, yerli ve milli markaların küresel pazarlara açılması ve sektörün hizmet ihracatı kapsamına alınmasının sürdürülebilir büyümeyi destekleyeceğini sözlerine ekledi.

Üs bölgesini gezerek burada görevli personelle sohbet eden Çiftçi, komutanlardan hem bölge hem de yürütülen faaliyetlerle ilgili bilgi aldı.

Ziyaretin ardından basın mensuplarına açıklama yapan Bakan Çiftçi, üs bölgesindeki jandarma personelini ziyaret ettiklerini söyledi.

Söz konusu üs bölgesinin stratejik bir üs bölgesi olduğunu belirten Çiftçi, "İran 7,5 kilometre ileride, Irak sınırına da 28 kilometre uzaklıktayız. Burada kahraman Mehmetçiklerimizin, jandarmamızın, korucularımızın nöbet tutması neticesinde bizler şehirlerde, bulunduğumuz yerlerde rahatlıkla yaşayabiliyoruz. Günlük hayatımızı devam ettirebiliyoruz. Bunun en büyük müsebbibi de burada görev yapan kahraman Mehmetçiklerimiz, jandarmamız. Bu vesileyle bugüne kadar şehadet şerbetini içmiş olan Mehmetçiklerimizi, bütün jandarmamızı, polisimizi, güvenlik korucularımızı rahmetle yad ediyorum. Gazilerimize de hayırlı, uzun ömürler diliyorum." diye konuştu.

Ankara'da 7-8 Temmuz'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi'ne ve alınan güvenlik önlemlerine değinen Çiftçi, şunları kaydetti:

"3 katmanlı bir güvenlik tedbiri almıştık. Ankara'nın çevresindeki iller birinci katmanı oluşturuyordu. Onun civarındaki iller ikinci güvenlik bölgesini oluşturuyordu, liman illerimizle beraber. Sınır bölgelerimiz, sınır illerimiz de üçüncü katmanı oluşturuyordu. Şu anda bulunduğumuz mevki de üçüncü katmanda sınır illerimizden birisini oluşturuyor. Buradaki jandarmamızın kahramanca görev yapması neticesinde Ankara'daki NATO Zirvesi de kazasız, belasız bir şekilde sonuçlanmış oldu. Bundan dolayı görev yapan bütün jandarma personelimize, askerlerimize, polislerimize, güvenlik korucularımıza ayrı ayrı teşekkür ediyorum."

Güvenlik güçlerinin kazasız, belasız görev yapması temennisinde bulunan Çiftçi, şu ifadeleri kullandı:

"Bu bölge aynı zamanda 'Terörsüz Türkiye', 'terörsüz bölge' uygulamamızın da temelini teşkil ediyor. Jandarmamızın burada görev yapmasından dolayı artık eskiden olduğu gibi buralarda terörist kovalanmıyor, onların takibi yapılmıyor. Şemdinli açısından sınır bölgemizde daha çok asayiş olayları gözetlenmiş oluyor. Muhterem Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde 'Terörsüz Türkiye' projesi de hayata geçti, devam edecek ve başarıya ulaşacak. Ben bundan zerre kadar şüphe duymuyorum. Bugünkü ziyaretimizin de hayırlara vesile olmasını niyaz ediyorum. Burada görev yapan bütün personelimize üstün başarılar diliyorum. Allah hepsinin yardımcısı olsun. Allah devletimizi, milletimizi her daim payidar eylesin diye de dua ve niyazda bulunuyorum."

Çiftçi'ye ziyaretinde Hakkari Valisi ve Belediye Başkan Vekili İbrahim Taşyapan, Şemdinli Kaymakamı Fatih Erdoğan, İl Emniyet Müdürü Attila Ayata, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Cafer Öz ve AK Parti İl Başkanı Zeydin Kaya eşlik etti.

Pepe, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, ihracattaki artışta özellikle Kuzey Avrupa ülkelerine yapılan balıkçı gemileri, özel maksatlı gemiler ve römorkör teslimatlarının etkili olduğunu vurgulayarak, sektörün uluslararası pazardaki rekabet gücünü artırmaya devam ettiğini söyledi.

Yılın ilk 6 ayında 1,5 milyar dolarlık ihracata ulaştıklarını aktaran Pepe, 'Bu yıl sonunda yeni bir rekor kırarak 2,5 ila 3 milyar dolar arasında ihracata ulaşmayı hedefliyoruz.' bilgisini paylaştı.

Mustafa Talha Pepe, ilk 6 aylık performansın önemli bölümünün 2-3 yıl önce imzalanan sözleşmelerin teslimatlarından kaynaklandığını ifade ederek, Türk gemi inşa sanayisinin son yıllarda önemli bir gelişim gösterdiğini dile getirdi.

GYHİB Yönetim Kurulu Başkanı Pepe, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Öncelikle GYHİB olarak potansiyel gördüğümüz her pazarda önce ülkemizin bayrağını sonra birliğimizin bayrağını dalgalandırıyoruz ve bundan da gurur duyuyoruz. Mütemadiyen Avrupa'nın birçok ülkesinde hem gemi hem de yat için fuarlara katılıyoruz. Birebir etkinliklerde bulunuyoruz. Olabildiğince hem sektörü hem ülkemizi tanıtmaya gayret ediyoruz.

Geçtiğimiz ay Yunanistan'daydık. Muhtemelen eylül ve ekim ayında Almanya ve Fransa'daki fuarlarda olacağız. Şunu söylemek isterim ki buralarda hem ülkemizi hem sektörü temsil etmeye çalışıyoruz. Fırsatın olduğu her yere gitmeye çalışıyoruz. Bizim için sınırlar önemli değil, mesafelerin hiçbir önemi yok. Yeter ki imkan olsun ve fırsat görelim.'

Tersanelerin sipariş defterlerinde önceki yıllara kıyasla bir miktar gerileme yaşandığına işaret eden Pepe, sektörün potansiyelini daha da artırabilmesi için teşvik ve destek mekanizmalarının sürdürülmesinin önem taşıdığını vurguladı.

'Sektörümüze yön verecek teşviklerin ve kolaylıkların devam etmesini bekliyoruz'

Pepe, gemi inşa ve yat inşa sanayinin son derece yüksek katma değeri olan bir ihracat kalemi olduğuna dikkati çekerek, 'Bizim ortalama kilogram başına 25 dolar gibi bir ihracat rakamımız var. Dolayısıyla sektörümüzün katma değeri en yüksek sektörlerden biri olduğunu düşünüyorum. Türkiye'nin yekün ihracatındaki katma değerine değer kattığını düşünüyorum.' diye konuştu.

Sektörde ihracattaki artışın istihdama, yan sanayine ve yerli üretime etkilerini değerlendiren Pepe, 'Bunu çok olumlu değerlendiriyorum. Yan sanayiyi geçtiğimiz senelerde büyüttük katkısını gösterdi. İstihdamı büyüttük yine aynı şekilde sektöre katkısını gösterdi. Ondan dolayı yine önceki gibi sektörümüze yön verecek teşviklerin ve kolaylıkların devam etmesini bekliyoruz ve istiyoruz.' ifadesini kullandı.

Mustafa Talha Pepe, yerli üretim oranının yükselmesinin, sektörün ihracat başarısına etkisine değinerek, şunları kaydetti:

'Yerli üretimin artması kesinlikle çok pozitif etkiliyor. Çünkü biliyorsunuz ki özellikle salgın döneminde bütün gemi sahipleri ve imalatçılar test etti ki birbirine bağlı tedarik zincirleri olası krizlerde çok çabuk kayıplar veriyor. Dolayısıyla aslında biz gemi inşa ve yat sanayisinde müşterilerimize biraz da şunu gösteriyoruz, yurt içinde mümkün olduğunca çok yan sanayi girdisiyle elde edilecek ürünü yurt dışından gelecek malzemeye daha az muhtaç ederek, kusursuz bir teslimat süreci hazırlamaya çalışıyoruz. Dolayısıyla elbette ki yan sanayi ve yerli üretimin burada katkısı çok mühim. Her geçen gün de daha kıymetli hale geliyor. Son tüketicinin de kullanıcının da bu şekilde bir opsiyonla karşı karşıya kalması da son kullanıcının tercih ettiği ve memnun kaldığı bir hal alıyor.'

Sürdürülebilir denizcilik alanındaki dönüşüme hızla uyum sağladıklarını belirten Pepe, bugün Türk tersanelerinde üretilen gemilerin yarısından fazlasının elektrikli veya LNG destekli çevreci teknolojilere sahip olduğunu aktardı.

Pepe, özellikle Kuzey Avrupa pazarına yönelik yeşil gemi üretiminin arttığını dile getirerek, dünya denizcilik sektöründeki dönüşümü yakından takip ederek üretim süreçlerini bu doğrultuda şekillendirdiklerini anlattı.

Gelecek dönemde en önemli önceliklerinin Avrupa'da yıllar içinde kazanılan pazar payını korumak olduğunu vurgulayan Pepe, balıkçı gemileri, feribotlar, römorkörler ve özel maksatlı gemilerde elde edilen güçlü konumun sürdürülebilmesi için sektörün desteklenmeye devam edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Haftanın ilk işlem gününde BIST 100 endeksi yüzde 0,05 değer kazanarak 14.424,54 puana yükseldi. Toplam işlem hacmi 257 milyar 143 milyon TL olarak gerçekleşirken, bankacılık endeksi yüzde 0,07 yükseldi, holding endeksi ise yüzde 1,46 geriledi. Günün en fazla kazandıran sektörü yüzde 3,14 ile ulaştırma olurken, finansal kiralama ve faktoring endeksi yüzde 4,14 düşüşle en çok değer kaybeden sektör oldu. Aynı gün VİOP'ta BIST 30 endeks kontratı normal seansı yüzde 0,37 yükselişle 17.510 puandan tamamlarken, açık pozisyon sayısı 371 bin 104 olarak kaydedildi.

Salı günü yurt içi piyasalar küresel piyasalardan pozitif ayrıştı. BIST 100 endeksi yüzde 0,50 yükselerek 14.497,37 puana çıktı. Günlük işlem hacmi 282 milyar 932 milyon TL olurken, bankacılık endeksi yüzde 0,36, holding endeksi ise yüzde 0,29 değer kazandı. Finansal kiralama ve faktoring sektörü yüzde 8,75 ile günün en güçlü performansını sergilerken, teknoloji endeksi yüzde 2,61 geriledi. Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın gerçekleştirdiği görüşme ve F-35 ile CAATSA yaptırımlarına ilişkin açıklamalar yatırımcıların odağında yer aldı. VİOP'ta BIST 30 kontratı ise yüzde 0,02 düşüşle 17.507 puanda yatay bir görünüm sergilerken açık pozisyon sayısı 368 bin 183 oldu.

Haftanın en sert satışları çarşamba günü görüldü. BIST 100 endeksi yüzde 2,12 gerileyerek 14.189,96 puana indi. Toplam işlem hacmi 282 milyar 911 milyon TL olarak gerçekleşirken, bankacılık endeksi yüzde 3,25, holding endeksi ise yüzde 1,90 değer kaybetti. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la ateşkesin sona erdiğini açıklaması ve İran'a yönelik sert mesajları, Orta Doğu'da gerilimi yeniden artırarak küresel piyasalarda satış baskısını güçlendirdi. Aynı gün NATO Zirvesi'nin sonuç bildirisi yayımlanırken, IMF de Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nda küresel büyüme tahminini aşağı yönlü revize etti. VİOP'ta BIST 30 kontratı yüzde 2 düşüşle 17.157 puana gerilerken açık pozisyon sayısı 353 bin 534 olarak gerçekleşti.

Perşembe günü de satış baskısı devam etti. BIST 100 endeksi yüzde 0,60 değer kaybederek 14.105,44 puana geriledi. Günlük işlem hacmi 232 milyar 835 milyon TL olurken, bankacılık endeksi yüzde 1,17 düşerken holding endeksi yüzde 0,65 yükseldi. Günün en fazla kazandıran sektörü yüzde 3,53 ile madencilik olurken, teknoloji endeksi yüzde 3,55 ile en fazla gerileyen sektör oldu. Küresel piyasalarda Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler ve Fed toplantı tutanaklarında öne çıkan şahin mesajlar günün ilk bölümünde satışları artırırken, teknoloji hisselerindeki toparlanma risk iştahını kısmen destekledi. VİOP'ta BIST 30 kontratı normal seansı yüzde 0,86 düşüşle 17.009 puanda tamamlarken açık pozisyon sayısı 421 bin 595'e yükseldi.

Haftanın son işlem gününde ise Borsa İstanbul güçlü bir toparlanma sergiledi. BIST 100 endeksi yüzde 1,53 yükselerek 14.321,19 puandan kapanırken, toplam işlem hacmi 249 milyar 409 milyon TL oldu. Holding endeksi yüzde 1,78 değer kazanırken, bankacılık endeksi yüzde 1,07 gerileyerek günün tek kaybettiren sektör endeksi oldu. Turizm sektörü yüzde 4,32 yükselişle haftanın son gününde en güçlü performansı gösterdi. Küresel piyasalarda Orta Doğu kaynaklı jeopolitik endişelerin hafiflemesi ve yarı iletken sektörüne yönelik olumlu beklentilerin güçlenmesi risk iştahını artırdı. VİOP'ta BIST 30 endeks kontratı da yüzde 1,39 yükselişle 17.245 puandan kapanırken açık pozisyon sayısı 440 bin 226 olarak kaydedildi.

Böylece Borsa İstanbul'da yatırımcılar, 6-10 Temmuz haftasında jeopolitik gelişmeler, NATO Zirvesi'nden gelen mesajlar, Fed'e yönelik beklentiler ve küresel ekonomik görünümdeki değişimlerin etkisiyle yüksek oynaklığın hakim olduğu bir haftayı geride bıraktı. Haftanın son gününde gelen alımlar kayıpların önemli bölümünü telafi etse de BIST 100 endeksi haftalık bazda yaklaşık yüzde 0,72 değer kaybetti. VİOP BIST 30 endeks kontratı ise haftayı 17.245 puandan tamamlayarak cuma günkü güçlü yükselişle haftalık kayıplarını önemli ölçüde sınırlandırdı.

Kuzeyde dört yılı aşkın bir süredir devam eden Rusya-Ukrayna Savaşı, güneyde İsrail'in Filistin ve Lübnan'a saldırıları ve son olarak ABD/İsrail-İran Savaşı'nın dünya ekonomisine etkisi ve ticaret koridorları üzerinde yarattığı negatif durum ile Avrupa'da yaşanan ekonomik durgunluk, Türk ihracatçıları pazarlarını çeşitlendirmeye yönlendirdi.

Bu kapsamda Ticaret Bakanlığınca, dünya ekonomisinin yarısından fazlasını oluşturan 18 ülkenin ithalatından daha fazla pay almak amacıyla hayata geçirilen 'Uzak Ülkeler Stratejisi'nin Türk ihracatçılar için önemi daha da artarken, ihracatçılar bu strateji çerçevesinde söz konusu ülkelerle daha yakın temaslarda bulundu. Türkiye'nin bu adımları ihracat rakamlarına da yansıdı.

18 ülkeye ihracat 14 milyar doları aştı

AA muhabirinin, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden yaptığı derlemeye göre, aralarında ABD, Çin, Japonya, Pakistan, Hindistan, Kanada ve Avusturalya gibi uzak ülkelerin de olduğu 18 ülkeye yapılan ihracat bu yılın ocak-haziran döneminde yıllık bazda yüzde 12,2 artarak 14 milyar 345 milyon 805 bin dolara ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde söz konusu ülkelere 12 milyar 781 milyon 737 bin dolarlık ihracat yapılmıştı.

ABD ihracatta ilk sırada

ABD, 6 milyar 971 milyon 280 bin dolarlık ihracatla ilk sırada yer aldı. Bu ülkeye yapılan ihracat 18 ülkeye yapılan ihracatın yüzde 48'ini oluşturdu. ABD'yi 1 milyar 809 milyon 73 bin dolarla Çin, 641 milyon 689 bin dolarla Meksika, 640 milyon 244 bin dolarla Kanada, 580 milyon 426 bin dolarla Hindistan takip etti.

Yılın ilk yarısında ihracatın en fazla arttığı ülke yüzde 62,4 ile Nijerya oldu. Bu ülkeyi yüzde 57,1 ile Endonezya, yüzde 36 ile Güney Afrika Cumhuriyeti, yüzde 32,7 ile Çin ve yüzde 17,6 ile Meksika izledi.

ABD'ye en fazla kimyevi maddeler satıldı

Bu yılın ocak-haziran döneminde ABD'ye yapılan ihracatın alt kalemlerine bakıldığında 725 milyon 356 bin dolarla 'kimyevi maddeler ve mamulleri' sektörünün ilk sırada yer aldığı görüldü. Bu sektörü 679 milyon 155 bin dolarla 'elektrik ve elektronik', 607 milyon 230 bin dolarla 'otomotiv endüstrisi' izledi.

Çin'e yapılan ihracatın alt kalemlerine bakıldığında ise ilk 3 sırada, 1 milyar dolarla 'madencilik ürünleri', 362 milyon 417 bin dolarla 'kimyevi maddeler ve mamulleri', 87 milyon 776 bin dolarla 'tekstil ve ham maddeleri' sektörleri yer aldı.

Ocak-haziran döneminde en fazla ihracat yapılan 3. ülke olan Meksika'ya yönelik dış satımın alt kalemleri incelendiğinde ise ilk sırada 178 milyon 163 bin dolarla 'mücevher' sektörünün olduğu görüldü. Bu sektörü 114 milyon dolarla 'otomotiv endüstrisi' ve 73 milyon 99 bin dolarla 'çelik' takip etti.

Ticaret Bakanlığınca 2022'de hayata geçirilen Uzak Ülkeler Stratejisi, ABD, Avusturalya, Brezilya, Çin, Endonezya, Filipinler, Güney Afrika, Güney Kore, Hindistan, Japonya, Kanada, Malezya, Meksika, Nijerya, Pakistan, Şili, Tayvan ve Vietnam'ı kapsıyor.

Türkiye'den söz konusu 18 ülkeye, 2025 ve 2026 yılları ocak-haziran döneminde yapılan ihracat tutarı (bin dolar) şöyle:

AA muhabirinin Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü verilerinden derlediği bilgilere göre, bu yılın ocak-haziran döneminde toplam 169 milyon 960 bin adet madeni para tedavüle sunuldu. Bu dönemde basılan madeni paraların toplam değeri 434 milyon 615 bin 500 lira oldu.

En çok 1 lira, en az 25 kuruş basıldı

Söz konusu dönemde basılan madeni paraların dağılımına bakıldığında, adet bazında piyasaya en çok sürülen madeni paranın 90 milyon 439 bin adetle 1 lira olduğu görüldü. Bunu 67 milyon 686 bin adetle 5 lira ve 11 milyon 367 bin adetle 50 kuruş takip etti. Aynı dönemde 360 bin adet 10 kuruş ve 108 bin adet 25 kuruş dolaşıma sunulurken, 5 kuruş ve 1 kuruş ise hiç basılmadı.

Yılın ilk yarısında en fazla madeni para 46 milyon 210 bin adetle şubat ayında basılarak tedavüle girdi. Madeni para arzının en düşük kaldığı ay ise 15 milyon 600 bin adetle haziran oldu.

Geçen yıl tedavüle sürülen madeni paraların değeri 1 milyar 332 milyon 363 bin 400 lira olarak hesaplanmıştı. Bu dönemde 172 milyon 793 bin adet 5 lira, 449 milyon 652 bin adet 1 lira, 37 milyon 254 bin adet 50 kuruş, 1 milyon 80 bin adet 10 kuruş, 180 bin adet 5 kuruş ve 240 bin adet 1 kuruş dolaşıma sunulmuştu.

Bu yılın ilk 6 ayında tedavüle sunulan madeni paraların adedi ve toplam değerleri şöyle:

IEA'nın yayımladığı son petrol piyasası raporuna göre, küresel petrol talebinin 2026'da bir önceki yıla kıyasla günlük 1 milyon varil azalması öngörülüyor.

Bu gerçekleşirse, petrol talebinde Covid-19 salgınının en yoğun hissedildiği 2020 yılından bu yana ilk yıllık düşüşün yaşanacağı vurgulanıyor.

'Çatışmalar yeniden başlarsa toparlanma zorlaşabilir'

Ajans, bu yıl beklenen daralmanın 'ürün grupları ve bölgeler açısından büyük ölçüde belirli alanlarda yoğunlaştığını' belirterek petrol ve doğal gaz sevkiyatı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının Basra Körfezi üzerinden gerçekleştirilen ihracatı aksattığını kaydediyor.

Araştırmacılar, piyasada toparlanma sürecinin başladığını belirtirken çatışmaların yeniden tırmanmasının toparlanmayı zorlaştırabileceği ve görünüm üzerindeki belirsizlikleri artırabileceği uyarısında bulunuyor.

IEA'nın tahmini, ateşkes sağlanacağı ve Hürmüz Boğazı'nın kademeli olarak yeniden açılacağı varsayımına dayanıyor. Ancak Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile İran arasında bu hafta karşılıklı saldırıların yaşanması, bu senaryonun giderek daha belirsiz hale gelmesine neden oluyor.

Raporda 'Küresel petrol piyasasında dengenin yılın sonuna doğru yeniden arz fazlasına dönmesi bekleniyor. Fakat bu öngörü Hürmüz Boğazı'ndan tanker geçişlerinin kademeli olarak normale dönmesi, bunun da üreticilerin sahalarını yeniden devreye almasına ve Orta Doğu'daki rafineriler başta olmak üzere diğer bölgelerdeki tesislerin ürün sevkiyatına yeniden başlamasına bağlıdır' ifadelerine yer veriliyor.

Vatandaşın da konudan rahatsızlık duyduğunu aktaran Palandöken, 'Biz sattığımız zaman komisyon kesemiyoruz. Kimseyi mağdur etmeyecek adil çözüm lazım. Esnafın kazancının üstüne çıkınca gerçekten zor oluyor.' değerlendirmelerinde bulundu.

İki ülke arasında akdedilecek STA'ya yönelik müzakerelere hazırlık kapsamında yaz dönemi boyunca kapsamlı ve yoğun bir çalışma yapılacak.

Ticaret Bakanlığı, müzakere sürecinin tüm paydaşların katkısıyla yürütülmesini amaçlıyor. Bunun ardından iki ülke arasındaki mevcut ticari ve ekonomik ilişkiler ile muhtemel STA'ya ilişkin değerlendirmelere odaklanılacak. Kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ile diğer ilgili tarafların görüş ve önerilerinin alınmasına yönelik kapsamlı bir paydaş anketi Bakanlık tarafından kamuoyunun erişimine açılacak.

Elde edilecek katkılar doğrultusunda Türkiye'nin müzakere pozisyonu bütüncül bir yaklaşımla oluşturulacak. Bunun da müzakere sürecine hazırlık zemini oluşturması bekleniyor.

İlk tur müzakerelerinin yılın son çeyreğinde yapılması planlanıyor

Söz konusu teknik çalışma gruplarının kapsam belirleme faaliyetlerinin tamamlanmasının ardından müzakere çerçeve belgesi hazırlanacak. Sonrasında müzakereler öncesindeki hazırlık süreci nihayete erdirilecek.

Türkiye ile Kanada arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinin ilk turunun yılın son çeyreğinde gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

İki ülke arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin yeni bir aşamaya taşınması yönünde önemli bir adımın bu sayede atılması planlanıyor.

İki ülke dış ticaret hacmi yıllık 2,7 milyar dolar

Türkiye'nin geçen yıl Kanada'ya ihracatı 1 milyar 577 milyon 398 bin dolar, bu ülkeden ithalatı da 1 milyar 162 milyon 825 bin dolar oldu.

Böylece geçen yıl iki ülke arasındaki dış ticaret hacmi 2 milyar 740 milyon 223 bin doları buldu. Bu yılın 5 aylık döneminde de Türkiye'nin ihracatı 619 milyon 168 bin dolar, ithalatı 652 milyon 257 bin dolar olarak kayıtlara geçti.

İhracat fasıllara göre incelendiğinde, 2025'te kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler 158 milyon 781 bin dolarla ilk sırada geldi. Bu faslı 104 milyon 436 bin dolarla demir ve çelik, 97 milyon 45 bin dolarla demir veya çelikten eşyalar takip etti.

Ticaret bakanları bir araya gelmişti

Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Kanada Uluslararası Ticaret Bakanı Maninder Sidhu, iki ülke arasındaki ekonomik ortaklığı ilerletmek amacıyla haziran başında görüşme yapmıştı.

Görüşmede enerji sektörü, işbirliğinin daha da geliştirilmesi açısından 'umut vadeden bir alan' olarak görülmüştü.

Nükleer enerji alanındaki işbirliği imkanlarının, Kanada'nın CANDU (nükleer reaktör) teknolojisinin Türkiye'nin kaynak çeşitlendirme hedeflerine sağlayabileceği olası katkılar da dahil olmak üzere incelenmesi konusunda anlaşılmıştı.

STA görüşmeleriyle iki ülke arasında savunma sanayisinden enerjiye kadar birçok alandaki işbirliklerinin artırılması ve ticaret hacminin katlanması hedefleniyor.

Haftanın dikkat çekici açıklamalarından biri ASELSAN'dan geldi. Şirket, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ile hava savunma sistemlerinin devam eden seri üretim projelerine yönelik ilave sözleşme imzaladığını duyurdu. Sözleşme bedeli 1 milyar 470 milyon 500 bin 12,38 avro (yaklaşık 78 milyar 787 milyon TL) olarak açıklandı.

ASTOR Enerji, yurt dışında yerleşik bir müşteriyle 100 MVA ile 350 MVA arasında değişen güç transformatörlerinin tedariki için 42 milyon 510 bin 595 dolar (yaklaşık 1 milyar 987 milyon 477 bin TL) tutarında sözleşme imzaladığını bildirdi.

Kalyon PV, yurt içinde yerleşik bir şirketle güneş enerjisi panellerinin anahtar teslim kurulumu ve devreye alınmasına yönelik 141 milyon 519 bin 724,5 TL tutarında sözleşme gerçekleştirdi.

Yeo Teknoloji, hafta içerisinde iki ayrı önemli projeye imza attı. Şirket, Türk Ytong Sanayi A.Ş. ile Mardin'de kurulacak güneş enerji santralinin inşası kapsamında 8 milyon 444 bin 688 dolar (yaklaşık 395 milyon 800 bin TL) tutarında sözleşme imzalarken, Lindja Solar LLC ile de 130 MWp kapasiteli güneş enerji santralinin anahtar teslim mühendislik, tedarik ve inşaat (EPC) işlerine yönelik sözleşme yaptığını açıkladı.

İntek Bilgi Teknolojileri, Sağlık Bakanlığı İzmir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından düzenlenen Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi (SBYS ve DHBS) hizmet alımı ihalesini 329 milyon 898 bin 750,48 TL bedelle kazandı.

Trilçe (TRILC) ise Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Sağlık Market alım ihalesinde TURKFLEKS markasıyla 236 milyon 514 bin 709,2 TL tutarında sözleşmeye hak kazandı.

ARD Bilişim, hafta içerisinde iki ayrı sözleşme açıkladı. Şirket, özel bir şirketle yapay zekâ destekli güvenlik cihazları ile toplu taşıma araçlarının dijital dönüşüm sistemleri projesi kapsamında 3 milyon 454 bin 290 avro (yaklaşık 184 milyon 911 bin TL) tutarında sözleşme imzalarken, Şili Deniz Kuvvetleri ile NVIDIA grafik çözümleri tabanlı yapay zekâ destekli bilişim ürünlerinin tedariki için 554 bin 400 dolar (yaklaşık 25 milyon 900 bin TL) tutarında anlaşma gerçekleştirdi.

Oncosem (ONCSM), Ankara İl Sağlık Müdürlüğü Etlik Şehir Hastanesi Başhekimliği tarafından düzenlenen 24 aylık kemoterapi ilaç hazırlama hizmet alımı ihalesini 117 milyon 583 bin 168,8 TL bedelle kazandı.

SDT Uzay ve Savunma, yurt içindeki bir müşteriden üretim alanına yönelik 1 milyon 271 bin 60 dolar (yaklaşık 59 milyon 554 bin TL) tutarında sipariş aldığını duyurdu.

Onur Yüksek Teknoloji (ONRYT) ise yurt içinde yerleşik bir müşteriyle görev kritik ses haberleşme ve kayıt sistemi tedarikine ilişkin 661 bin 200 dolar (yaklaşık 30 milyon 980 bin TL) tutarında sözleşme imzaladı.

Link Bilgisayar, Emniyet Genel Müdürlüğü ile Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (KGYS) Genişleme Projesi Malzeme Alım İşi kapsamında 24 milyon 24 bin 650 TL tutarında sözleşme gerçekleştirdi.

Forte Bilgi İletişim, hafta içinde iki ayrı sözleşme açıkladı. Şirket, yurt içinde faaliyet gösteren bir savunma sanayi şirketiyle yazılım geliştirme projesi kapsamında 3 milyon 905 bin dolar (yaklaşık 183 milyon 26 bin TL) tutarında sözleşme imzalarken, İçişleri Bakanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından gerçekleştirilen Oracle Veri Tabanı Yönetim Sistemi lisans güncelleme, eğitim ve teknik destek alımı ihalesini 18 milyon 895 bin TL bedelle kazandı.

TCKRC, Bulgaristan'da mukim bir şirket ile ülkedeki hasarlı otokorkulukların bakım, onarım ve acil müdahale çalışmalarına yönelik 10 milyon avro (yaklaşık 534 milyon 918 bin TL) tutarında iş birliği sözleşmesi imzaladı.

SMRVA, DenizBank A.Ş. tarafından düzenlenen iki adet bireysel portföy ihalesini 405 milyon 110 bin TL bedelle kazandığını açıkladı.

BRKVY ise DenizBank A.Ş.'den tahsili gecikmiş alacak portföyünü 425 milyon 700 bin TL bedelle satın aldığını duyurdu.

Öte yandan, PCILT, OKX TR Kripto Varlık Alım Satım Platformu A.Ş. ile medya planlama ve satın alma hizmeti verilmesine yönelik, ODİNE ise Huawei Cloud ile Orta Doğu pazarına yönelik bulut tabanlı telekomünikasyon ve dijital dönüşüm çözümlerinin sunulmasını kapsayan iş ortaklığı sözleşmesi imzaladığını açıkladı. Her iki şirketin açıklamasında sözleşme bedeline ilişkin bilgi paylaşılmadı.

Ankara'da verdiği mesajın "basit" olduğunu belirten Lee, "Güvenlik artık coğrafyayla sınırlı değil. Avrupa-Atlantik ile Hint-Pasifik bölgeleri, ortak güvenlik tehditleri nedeniyle giderek daha fazla birbirine bağlanıyor." dedi.

Bu yeni dönemde güvenliğin yalnızca askeri güçle değil aynı zamanda teknolojik yenilikler, dayanıklı sanayi altyapıları ve güvenilir ortaklarla belirlendiğini aktaran Lee, son 20 yılda ülkesi ile NATO'nun güvene dayalı ilişki kurduğunu kaydetti.

NATO Ankara Zirvesi'ne ilişkin Lee, "Bu zirve, işbirliğimizin yeni bir safhaya girdiğini gösteriyor." ifadesini kullandı.

Daha derin işbirliği vurgusu

Lee, uzun yıllar boyunca ülkesi ile NATO arasındaki işbirliğinin savunma ekipmanlarının tedarikine odaklandığına dikkati çekerek, bu işbirliğinin değerli olduğunu ancak artık daha iddialı bir ortaklık kurmanın zamanının geldiğini aktardı.

"Kore-NATO Savunma Sanayi Ortaklığı 2.0" vizyonuyla yalnızca savunma sistemlerinin alınıp satılmasının ötesine geçilmesi gerektiğine dikkati çeken Lee, bu vizyonun, birlikte araştırma yapmak, üretmek ve faaliyet yürütmek anlamına geldiğini vurguladı.

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, ülkesinin güvenilir ve sağlam bir ortak olduğunu ortaya koyduğunu belirterek, NATO Ankara Zirvesi'nin sonuçlarının bu vizyon doğrultusunda atılan ilk somut adımlar olduğunu ifade etti.

"Kore-NATO Tedarik Çerçeve Anlaşması" için müzakerelerin başlatılmasını ve Güney Kore'nin NATO'nun çok uluslu projelerine geniş katılımını örnek gösteren Lee, bu faaliyetlerin daha kapsamlı ve derin işbirliğinin kurumsallaşmasına katkıda bulunacağını kaydetti.

Lee ayrıca, ülkesi ile NATO'nun gelecek yıllarda daha güçlü bir uluslararası güvenlik mimarisi inşa etme konusunda uzun vadeli ortaklar olmasını temenni etti.

Güney Kore Devlet Başkanı Lee, NATO Ankara Zirvesi çerçevesinde 7 Temmuz'da gerçekleştirilen Savunma Sanayii Forumu kapsamında "Ortak Değerler, Daha Güçlü Bir Sanayi Altyapısı: Ortaklıkların ve İşbirliğinin Genişletilmesi" başlıklı panelde konuşmacı olarak yer almıştı.

Ülkesinin en güvenilir ortak olacağını belirten Lee, "Dünya barışını ve refahını birlikte koruyan bir güvenlik işbirliği ortağı olarak NATO ile daha güvenli bir dünya için kararlılıkla ilerleyeceğiz." demişti.

Küresel piyasa değeri yeniden 2 trilyon doların üzerine çıkarken, yatırımcıların odağında Bitcoin ETF hareketleri, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) para politikasına ilişkin beklentiler ve kurumsal yatırımcıların pozisyonları yer aldı.

Haftanın ilk işlem gününde Bitcoin, büyük kurumsal yatırımcıların satış haberlerinin etkisiyle kısa süreli baskı altında kaldı. Özellikle Strategy'nin yaklaşık 216 milyon dolarlık Bitcoin satışı piyasada kâr realizasyonunu hızlandırırken, fiyat 61 bin dolar seviyelerine kadar geriledi. Ancak satış baskısı kalıcı olmadı ve hafta ilerledikçe alımlar yeniden güç kazandı.

Hafta boyunca risk iştahının toparlanmasıyla birlikte Bitcoin yeniden 63-64 bin dolar bandına yükseldi. Analistler, ETF akımlarındaki iyileşmenin ve kurumsal talebin devam etmesinin piyasaya destek verdiğini belirtirken, Fed'in faiz indirimleri konusunda temkinli duruşunu koruması nedeniyle yükselişlerin sınırlı kaldığı değerlendirmesini yaptı.

Ethereum cephesinde de benzer bir görünüm izlendi. Hafta başındaki satış baskısının ardından Ether toparlanarak 1.800 dolar seviyesine yaklaşırken, kurumsal yatırımcıların Ethereum ekosistemine yönelik ilgisinin devam etmesi fiyatı destekleyen en önemli unsur olarak öne çıktı. Bununla birlikte analistler, Ethereum'da güçlü ve kalıcı bir yükseliş trendinin başlayabilmesi için ağ kullanımındaki artışın ve kurumsal girişlerin hızlanması gerektiğine dikkat çekti.

Kripto para piyasasının toplam değeri hafta boyunca yeniden 2,1 trilyon dolar seviyesinin üzerine çıkarken, altcoin piyasasında ise seçici alımlar görüldü. Solana ve XRP gibi büyük altcoinler Bitcoin'e paralel hareket ederken, yatırımcıların yüksek riskli varlıklara karşı temkinli yaklaşımını sürdürmesi işlem hacimlerinin görece düşük kalmasına neden oldu.

Haftanın dikkat çeken gelişmelerinden biri de Bitcoin opsiyon piyasasında gerçekleşen yaklaşık 1,4 milyar dolarlık vade sonu işlemleri oldu. Piyasa katılımcıları bu sürecin kısa vadeli oynaklığı artırabileceğini değerlendirirken, Bitcoin'in 63 bin doların üzerinde tutunması teknik görünüm açısından olumlu karşılandı.

Genel görünüm itibarıyla 6-10 Temmuz haftası, haziran ayındaki sert düzeltmenin ardından kripto piyasasında güvenin kademeli olarak yeniden oluşmaya başladığı bir dönem olarak öne çıktı. Ancak analistler, Fed politikaları, ETF fon girişleri ve makroekonomik verilerin önümüzdeki haftalarda hem Bitcoin hem de Ethereum'un yönü üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini ifade ediyor.

Banka tarafından ABD Kongresi için yılda iki kez hazırlanan yarı yıllık Para Politikası Raporu'nun temmuz sayısı yayımlandı.

Fed Başkanı Kevin Warsh'un haftaya Kongre'de sunacağı raporda, enflasyonun bu yıl yükseldiği ve enerji dahil arz şoklarının bir yansıması olarak yüzde 2'lik uzun vadeli hedefin üzerinde kalmaya devam ettiği belirtildi.

Raporda, işsizlik oranının çok az değişmesi ve düşük seviyede kalmasıyla, iş gücü piyasasının genel olarak istikrarını koruduğu aktarıldı.

Reel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) ilk çeyrekte ılımlı bir hızda büyüdüğüne işaret edilen raporda, hanehalkı tüketimindeki artışın sınırlı düzeyde kaldığı kaydedildi.

Raporda, 'Genel hatlarıyla, kısmen Orta Doğu'daki çatışmalardan kaynaklanan yüksek belirsizliğe rağmen ekonomik faaliyet sağlam bir hızda genişlemektedir.' ifadesi kullanıldı.

Yılın geri kalan kısmında bağımsız çalışma gruplarının Fed'in para politikasının yürütülmesinde temel teşkil eden beş alanı inceleyeceği anımsatılan raporda, her bir çalışma grubunun mevcut uygulamaları inceleyeceği, alternatifleri değerlendireceği ve nihai karar Banka'da olmak üzere önerilerde bulunacağı aktarıldı.

'Uzun vadeli enflasyon beklentileri hedef ile uyumlu'

Raporda, fiyat artışlarına katkıda bulunan faktörler arasında, ithal ürünlerin maliyetini artıran geçmiş gümrük vergisi zamları, Orta Doğu'daki çatışmaların petrol arzını sekteye uğratmasıyla fırlayan enerji fiyatları ve yapay zeka odaklı yüksek teknoloji ürünlerine duyulan yoğun talebin yer aldığı belirtildi.

Yılın başlarında enerji fiyatlarında görülen ani yükselişin ardından, kısa vadeli enflasyon beklentilerine ilişkin bazı göstergelerin yukarı yönlü hareket ettiğine değinilen raporda, uzun vadeli enflasyon beklentilerine dair göstergelerin çoğunun ise Banka'nın yüzde 2'lik hedefiyle büyük ölçüde uyumlu seyir izlediği vurgulandı.

Raporda, iş gücü piyasasının bir soğuma döneminin ardından istikrara kavuştuğu, arz ve talebin kabaca dengede olduğu kaydedildi.

İlk çeyrekteki reel GSYH artışını, yüksek teknolojiye yönelik güçlü yatırım büyümesi ve geçen yılın dördüncü çeyreğindeki hükümet kapanmasının ardından federal alımlardaki toparlanmanın desteklediği ifade edilen raporda, konut piyasasının ise durgun kalmaya devam ettiği bildirildi.

Raporda, imalat sektöründe üretimin, veri merkezlerinin inşasıyla ilgili mallara yönelik artan talebi yansıtacak şekilde artış gösterdiği belirtilerek, ekonominin üretim kapasitesinin sağlam bir hızda artıyor gibi göründüğü aktarıldı.

Yılın başından bu yana Hazine tahvili getirilerinin arttığına dikkat çekilen raporda, piyasadaki faiz oranı beklentilerinin de yukarı yönlü hareket ettiği vurgulandı.

Raporda, ABD finansal sisteminin genel olarak sağlam ve dirençli kalmaya devam ettiği ve kırılganlıkların yılın başından bu yana neredeyse hiç değişmediği ifade edildi.

Varlık değerlemelerinin hisse senedi, şirket borçları ve konut amaçlı gayrimenkul piyasalarında tarihsel normların üzerinde kalmaya devam ettiğine değinilen raporda, bazı özel kredi araçlarının temerrütler ve dayanak varlıkların kalitesi hakkındaki endişelerle ilk çeyrekte kayda değer çıkış talepleriyle karşılaştığı anımsatıldı.

Raporda, bazı özel kredi fonlarından çıkışlara sınırlama getirildiğine işaret edilerek, özel kredi piyasalarının normal şekilde işlemeye devam ettiği belirtildi.

Dış ekonomik aktivitedeki büyümenin, kısmen Orta Doğu çatışmasının ve ABD gümrük vergilerinin getirdiği ters rüzgarları yansıtacak şekilde, 2026'nın ilk yarısında genel olarak durgun olduğu ifade edilen raporda, ancak bu olumsuzlukların yapay zeka ile ilgili yatırımlardaki ani artışla kısmen dengelendiği kaydedildi.

Apple mahkemeye sunduğu dosyada, OpenAI'ın donanım stratejisinin 'baştan aşağı çalıntı ticari sırlara dayandığını' ve 'yasa dışı olduğunu' savunurken, OpenAI'a katılan eski çalışanları Tang Yew Tan ve Chang Liu'yu suçladı.

Dava dosyasında, Tan'ın henüz Apple'da çalışan ve OpenAI'a iş başvurusunda bulunan adaylardan, mülakatlara Apple'a ait gizli donanım parçalarını getirmelerini istediği, Liu'nun da eski bir çalışma arkadaşının bilgisayarı üzerinden Apple ağına sızarak piyasaya sürülmemiş ürünlere ait onlarca gizli donanım dosyasını indirdiği öne sürüldü.

OpenAI'ın, Apple'dan ayrılma sürecindeki çalışanlara şirketin sistemlerine erişim sürelerini uzatabilmeleri için özel taktikler verdiği iddia edilen dosyada, OpenAI'ın donanım firmalarından Apple tarafından icat edilen özel bir metal kaplama tekniğini uygulamalarını istediğini ve bu firmaları 'Apple'ın izni olduğuna' inandırarak yanılttığı iddia edildi.

Dosyada Apple, ticari sırların kullanımının derhal durdurulması, tüm gizli ve tescilli materyallerin iade edilmesi ve uğradığı zarara karşılık maddi tazminat ödenmesi talebinde bulundu.

Bu durum, ABD Başkanı Donald Trump yönetimini, enerji sektörünün yüksek karlılığı ile enflasyonla mücadele ve düşük benzin fiyatı hedefi arasında denge kurmaya zorluyor.

Petrol rallisi şirketlerin ikinci çeyrek kar beklentilerini güçlendirdi

Londra Borsası Grubu (LSEG) tahminlerine göre, ExxonMobil'in, ABD/İsrail-İran savaşının desteklediği yüksek petrol fiyatları ve iyileşen rafineri marjlarının etkisiyle ikinci çeyrekte 15,7 milyar dolar net kar açıklaması bekleniyor. Bu rakam, şirketin ilk çeyrek karının yaklaşık üç katına işaret ediyor.

Chevron'un ikinci çeyrekte 9,9 milyar dolar net kar açıklayacağı öngörülürken, bunun ilk çeyreğe göre üç kattan fazla artış anlamına geldiği hesaplanıyor. Uzmanlar, ConocoPhillips'in de güçlü üretim performansıyla karlılığını artırmasını bekliyor.

Petrol sahası hizmet şirketlerinin de iyileşen marjlar ve artan yatırımların desteğiyle güçlü finansal sonuçlar açıklaması öngörülüyor. Uzmanlar, dijital ve veri merkezi faaliyetlerindeki büyümeden yararlanan SLB'nin yeni yatırım döngüsünden en fazla fayda sağlayabilecek şirketler arasında yer aldığını, Halliburton'ın ise Kuzey Amerika'daki hizmet kapasitesindeki daralmadan destek bulabileceğini ifade ediyor.

Yükselen benzin fiyatları seçim gündeminde

Ham petrol fiyatlarındaki artışın pompa fiyatlarına yansımasıyla yükselen benzin fiyatları, ABD'li tüketicilerin bütçesi üzerindeki baskıyı artırıyor.

Bu durum, kasımdaki ara seçimler öncesinde siyasi baskıyı derinleştirirken, Trump'ın petrol ve akaryakıt fiyatlarının düşürülmesine yönelik çağrılarını yeniden gündeme taşıyor.

Trump, 24 Haziran'da yaptığı açıklamada ham petrol fiyatlarındaki düşüşün pompa fiyatlarına yeterince yansımadığını belirterek, ABD Adalet Bakanlığına inceleme talimatı vermişti.

Büyük petrol şirketlerinin ham petrol maliyetlerindeki gerilemeye rağmen akaryakıt fiyatlarını aynı ölçüde düşürmediğini savunan Trump, tüketicilerin yüksek fiyatlarla karşı karşıya kaldığını, benzin fiyatlarının daha hızlı gerilemesi gerektiğini ifade etmişti.

Söz konusu açıklamalar, Kongre'nin kontrolünü belirleyecek kasımdaki ara seçimlere aylar kala gelirken, jeopolitik gerilimin yeniden yükselmesine ve İran'a yönelik yaptırımların sıkılaştırılmasına rağmen Brent petrol nisan ve mayıs aylarında görülen seviyelerin belirgin şekilde altında işlem görmeyi sürdürüyor.

'ABD başkanları seçim dönemlerinde yüksek benzin fiyatlarını göze alamaz'

Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi analisti Osama Rizvi, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, mevcut fiyat hareketlerinin 'savaş kaynaklı kazançlar' olarak nitelendirilebileceğini, bu yılın petrol sektörü açısından oldukça olumlu geçtiğini söyledi.

Rizvi, buna karşın tüketicilerin olumsuz etkilendiğinin altını çizerek, ABD ekonomisindeki zayıf istihdam eğilimleri ve tüketici güvenindeki tarihi gerilemelerin bunu ortaya koyduğunu ifade etti.

Kasımda yapılacak ara seçimler yaklaşırken yüksek benzin fiyatlarının Trump ve Cumhuriyetçiler açısından siyasi risk oluşturduğunu vurgulayan Rizvi, 'ABD başkanları seçim dönemlerinde iki şeyi göze alamaz, yüksek benzin fiyatları ve asker cenazeleri. Stoklar azalıyor, benzin ve dizel gibi petrol ürünlerinde arz sıkışıklığı yaşanıyor. Bu nedenle rafineri kar marjları son yılların en yüksek seviyelerine ulaşıyor.' diye konuştu.

Kamuoyundaki gerilime karşın Beyaz Saray ve enerji sektörü arasındaki bağlar güçlü

Bağımsız petrol piyasası analisti Gaurav Sharma da ABD/İsrail-İran Savaşı'nın başında petrol fiyatlarının 175-200 dolara yükselebileceği yönündeki endişelerin gerçekleşmemesinde ABD'nin yüksek petrol arzının belirleyici olduğuna dikkati çekerek, '100 doların üzerindeki petrol fiyatları ABD'li şirketlere doğrudan fayda sağladı. Asyalı alıcılar ABD'nin hafif ve düşük kükürtlü ham petrolünü satın almak için adeta sıraya girdi.' dedi.

Sharma, Trump'ın petrol şirketlerine yönelik soruşturma çağrıları ve akaryakıt fiyatlarını düşürmeleri yönündeki baskısına değinerek, şunları kaydetti:

'ABD'de ara seçimler yaklaşırken, akaryakıt fiyatları yüksek kalmaya devam ederse Trump'ın enerji şirketlerini daha sık eleştirdiğini göreceğiz. Ancak piyasa ve enerji şirketleri yalnızca faaliyet gösterdikleri iş ortamına tepki verebilir. Bu nedenle taraflar arasındaki bu gerilim sürecektir ve Trump'ın ABD'li tüketicileri destekleyen açıklamalar yapmayı bırakmasını kimse beklemiyor.'

Sharma, buna karşın kamuoyundaki söylemlere rağmen Beyaz Saray ile ABD enerji sektörü arasındaki ilişkilerin güçlü olduğunu vurgulayarak, 'Perde arkasında Beyaz Saray ile ABD enerji sektörü arasındaki ilişkiler hiç olmadığı kadar iyi durumda. ABD, büyük bir petrol ihracatçısı ve dünyanın en büyük LNG ihracatçısı olarak güçlü bir konumda bulunuyor. Ayrıca ülke, son nesillerin en büyük enerji yatırım ve kapasite artış sürecine hazırlanıyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Açıklamada, İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı'nın, Türkiye'nin taraf olduğu Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Kuruluş Anlaşması, Avrupa Birliği (AB) ile ihdas edilen Gümrük Birliği Kararı ve bu karara bağlı olarak muhtelif ülkelerle yapılan serbest ticaret anlaşmaları ve tercihli ticaret anlaşmaları çerçevesinde, tarım ve sanayi sektörlerinin ihtiyaçları ve taleplerinin dikkate alınarak hazırlandığı vurgulandı.

Açıklamada, İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar'ın ülkede üretim yaparak ekonomiye katkı sağlayan yerli üreticilerin desteklenmesi, cari açığın azaltılması ve istihdamın artırılması amacıyla uluslararası mevzuat kapsamında çok taraflı ve ikili anlaşmalardan doğan yükümlülükler göz önünde bulundurularak hazırlandığı ifade edildi.

İthalatta gözetim uygulamalarını düzenleyen tebliğlerde güncelleme

Gümrük tarife istatistik pozisyonlarında ve eşya tanımlarında yapılan değişiklikleri içeren 'İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetveli' metni doğrultusunda, İthalat Rejimi Kararı eki listeler ile İlave Gümrük Vergisi Kararı eki listelerde değişiklik ve düzenlemeler yapıldığının altı çizilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

'Yerli üretime konu ürünlerde ithalatın seyrinin izlenmesi amacıyla, ithalatta gözetim uygulanması hakkında mevzuat kapsamında gözetim uygulaması yürürlüğe konulabilmekte olup, bu çerçevede 184 gözetim tebliği yürürlüktedir. Resmi Gazete'de yayımlanan gözetim tebliğleriyle 18 ürün grubuna ilişkin düzenleme yapılmış olup gözetim uygulaması bulunan 10 ürün grubunda gözetim birim fiyatları-eşya kapsamı güncellenirken, 8 ürün grubunda ise gözetim kıymeti belirlendi. Böylece, Ticaret Bakanlığımızca uygulanan gözetim tebliği sayısı 192'ye yükselmiştir.'

'PET resin' ithalatına koruma önlemi

Yerli üreticiler tarafından iletilen, farklı ürün gruplarında ithalat artışından kaynaklı zarar görüldüğüne ilişkin taleplerin ulusal ve uluslararası korunma önlemleri mevzuatı kapsamında değerlendirildiği, yürütülen soruşturmalar sonucunda korunma önleminin alınabildiği anımsatılan açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:

'Bu kapsamda, 'polietilen tereftalat (PET) resin' tanımlı ürünün yerli üreticisi tarafından yapılan korunma önlemi başvurusu üzerine yürütülen inceleme sonucunda, söz konusu eşyanın ithalatında ton başına 120 dolar seviyesinde korunma önlemi alınmasına yönelik karar Resmi Gazete'de yayımlandı. Karar, 19 Temmuz'dan itibaren yürürlüğe girecektir.'

Açıklamada, diğer taraftan, korunma önlemlerinin üç yıl yürürlükte kaldığına, incelemeler sonucunda önlemin devam etmesine ihtiyaç olduğunun belirlenmesi halinde uygulama süresinin uzatılmasının mümkün olabildiğine dikkat çekilerek, şunlar kaydedildi:

'Bu kapsamda, filmaşin ve polietilen tereftalat cips ithalatında uygulanmakta olan korunma önleminin süresinin uzatılması için yerli üreticiler tarafından yapılan başvuru sonucunda mevcut korunma önleminin süresinin uzatılmasına yönelik soruşturma açılmasına dair tebliğler Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Ticaret Bakanlığımız, yerli üretim ile istihdamın desteklenmesi ve sanayimizin ihtiyaç duyduğu girdilerin etkin ve öngörülebilir şekilde temininin sağlanması amacıyla ithalat politikalarını bütüncül bir anlayışla düzenlemeye kararlılıkla devam edecektir.'

Öte yandan Ticaret Bakanlığının 'CE' işareti taşıması gereken bazı ürünlerin ithalat denetimine ilişkin tebliği de Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.