Kısaca uzay ve uydu teknolojisi hisseleri 2026 yazında sert bir satış dalgasıyla karşılaştı. Yahoo Finance'in 17 yeni nesil uzay şirketini kapsayan analizine göre grubun medyan hissesi zirvesinden yüzde 58 değer kaybetti ve sepet, yılbaşı seviyesinin yaklaşık yüzde 1 altına indi. SpaceX 16 Haziran'daki 2,68 trilyon dolarlık zirvesinden 1,52 trilyon dolara geriledi; yalnızca temmuz ayında kaybı yüzde 27 oldu. Rocket Lab yılbaşı zirvesinden yüzde 60 düştü, AST SpaceMobile ve Intuitive Machines de değer kaybetti; sektör fonu Procure Space ETF yıl zirvesinden yüzde 37 geriledi. Düşüşün nedenleri arasında aşırı değerleme çarpanları, yaklaşan kilit açılmaları ve yapay zeka hisselerine yayılan genel satış baskısı gösteriliyor. Bu yazıda düşüşün kronolojisini, değerleme tablosunu ve yatırımcı açısından anlamını ele alacağız.

Sektörde Tablo Ne Durumda?

Uzay hisselerindeki kayıp hem yaygın hem derin seyrediyor. Aşağıdaki tablo sektörün öne çıkan isimlerinin son durumunu gösteriyor.

Tablodaki en çarpıcı satır sektör medyanı oluyor. Yahoo Finance'in analizine göre bu 17 hisse 2026 zirvesinde ortalama yüzde 134 yükselmişti; bugün ise aynı grup zirvesinden yüzde 58 aşağıda ve yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 1 ekside bulunuyor. Yani yılın tüm kazancı silinmiş durumda. SpaceX'in kaybı ise mutlak rakamla ölçüldüğünde daha çarpıcı: şirket 16 Haziran'daki 2,68 trilyon dolarlık zirvesinden 1,52 trilyon dolara indi ve bu süreçte 1,16 trilyon dolarlık piyasa değeri buharlaştı. Şirket böylece Meta'nın altına düşerek en değerli yedi ABD şirketi listesinden çıktı.

Düşüşü SpaceX mi Başlattı?

Hayır. Veriler düşüşün SpaceX borsaya gelmeden önce başladığını gösteriyor. Procure Space ETF mayıs ayının sonunda zirve yaptı; SpaceX ise 12 Haziran'da işlem görmeye başladı.

Kronoloji şöyle işledi. Sektör hisseleri 2026'nın ilk yarısında güçlü bir ralli yaşadı ve medyan hisse yüzde 134 değer kazandı. Mayıs sonunda ivme kaybedilmeye başlandı. SpaceX halka arzı bu dönüşün hemen ardından geldi ve kısa süreliğine sektöre yeniden ilgi çekti, ancak temel eğilim değişmedi. SpaceX ilk günlerde yükseldi, 16 Haziran'da zirve yaptı ve sonrasında düşüşe geçti. Yani şirket düşüşü başlatmadı; devam eden bir satış dalgasına katıldı ve büyüklüğü nedeniyle en görünür kaybı yaşayan isim oldu. Bu ayrım yatırımcı açısından önemli, çünkü sorun tek bir şirketin performansı değil, sektörün tamamına yönelik beklentilerin yeniden fiyatlanması.

Asıl Sorun Değerleme mi?

Analistlerin işaret ettiği ana neden değerleme çarpanları oluyor. Sektörde fiyat/satış oranları, olgun teknoloji şirketlerinin çok üzerinde seyrediyor.

Rakamlar tabloyu net gösteriyor. SpaceX'in 2 trilyon dolarlık değerlemede fiyat/satış oranı yaklaşık 104 kat olarak hesaplandı. Aynı ölçüt Rocket Lab için 123 kat, AST SpaceMobile için ise 409 kat seviyesinde bulunuyor. Karşılaştırma için, olgun teknoloji şirketlerinde bu oran genellikle tek haneli ya da düşük çift haneli seviyelerde kalır. Fiyat/satış oranı, şirketin piyasa değerinin yıllık satış gelirine bölünmesiyle bulunur ve yüksek olması, yatırımcıların bugünkü satışlar için değil gelecekteki büyüme beklentisi için ödeme yaptığı anlamına gelir. Bu beklenti zayıfladığında ise düzeltme sert oluyor. Nitekim invezz'in analizinde dikkat çekilen bir soru da bu: SpaceX daha düşük çarpanla işlem görüyorsa, yatırımcı diğer uzay hisselerinde tam olarak neyin bedelini ödüyor?

İyi Haberler Neden İşe Yaramadı?

Sektörde bu dönemin en dikkat çekici örneği Rocket Lab oldu. Şirket art arda olumlu haberler açıkladı ancak hissesi düşmeye devam etti.

Rocket Lab bu süreçte 266 milyon dolarlık bir savunma sözleşmesi kazandı, 8 milyar dolarlık Iridium satın alımını tamamladı ve NASA'dan fırlatma sözleşmeleri aldı. Buna rağmen hisse yılbaşı zirvesinden yüzde 60 geriledi ve 65 dolar seviyesine indi. Investing.com'un aktardığı bir değerleme analizinde bu seviye, modelin 70,81 dolarlık gerçeğe uygun değer tahminiyle örtüştü. Aynı dönemde şirketin CEO'su Peter Beck'in 286,4 milyon dolarlık hisse satışı gerçekleştirdiği de kayıtlara geçti. Buradan çıkan sonuç şu: fiyat, operasyonel gelişmelerden bağımsız biçimde beklenti seviyesine göre ayarlanıyor. Şirket iyi iş yapsa bile, hisse fiyatı zaten çok daha iyi bir geleceği fiyatlamışsa düzeltme kaçınılmaz oluyor.

Analistler Ne Diyor?

Sert düşüşe rağmen analist cephesinde tablo ikiye ayrılıyor. Hisseyi takip eden 34 analistin ortalama tavsiyesi "al" yönünde ve 12 aylık ortalama fiyat hedefi 236,71 dolar seviyesinde bulunuyor; bu, mevcut fiyatın yaklaşık iki katına denk geliyor.

Ancak tüm kurumlar bu kadar iyimser değil. Piper Sandler 16 Temmuz'da SpaceX kapsamasını "nötr" tavsiyeyle başlattı ve 156 dolar fiyat hedefi verdi. Kurum notunda uzay tabanlı hizmetler pazarının varlığını SpaceX'e borçlu olduğunu belirtirken, kısa vadede şirkete özgü olumsuz faktörlerin yükselişi sınırlayacağını değerlendirdi; bu faktörler arasında kademeli kilit açılmaları ve olası bir Tesla işlemine dair belirsizlik sayıldı. Aynı kurum AST SpaceMobile için "endeks üstü getiri" tavsiyesi ve 100 dolar hedef verdi. Bank of America ise Rocket Lab için al tavsiyesini 115 dolar hedefle sürdürdü. Yani analistler sektörün uzun vadeli potansiyeline inanmayı sürdürüyor, ancak kısa vadeli fiyat hareketinde temkinli davranıyor.

Talep Tarafında Durum Ne?

Fiyatlardaki düşüşe rağmen sektörün sipariş defterleri dolu görünüyor. ABD'nin 2027 mali yılı uzay bütçesi 59,7 milyar dolar seviyesinde bulunuyor ve 31 fırlatmayı finanse ediyor; bu, önceki yıllara göre belirgin bir artışa işaret ediyor.

Şirket bazında tablo şöyle: Rocket Lab'ın sipariş birikimi 2,2 milyar dolar seviyesinde ve şirket 27 Temmuz'da tarihinin en büyük fırlatma sözleşmesini aldığını duyurdu. Intuitive Machines 2026 için 900 milyon ile 1 milyar dolar arasında gelir öngörüyor. AST SpaceMobile ise 150-200 milyon dolarlık gelir hedefini korudu ve yıl sonuna kadar yörüngede yaklaşık 45 BlueBird uydusuna ulaşmayı planlıyor. Bir başka veri de sektörün uzun vadeli beklentisini gösteriyor: UBS analizine göre uzay ekonomisi 2040 yılına kadar 1,3 trilyon dolar büyüklüğe ulaşabilir. Yani düşüşün nedeni talep eksikliği değil; fiyatların bu talebin çok ötesinde bir büyümeyi şimdiden fiyatlamış olması.

Sırada Ne Var?

Sektörün önündeki en kritik tarih 6 Ağustos olarak öne çıkıyor. SpaceX'te kilitli hisselerin serbest kalması bu tarihte başlıyor ve şirketin ikinci çeyrek bilançosu da aynı döneme denk geliyor.

Kilit açılması, halka arz öncesi ortakların hisselerini satmasının serbest bırakılması anlamına geliyor ve piyasada dolaşan hisse miktarını artırıyor. SpaceX halka arzda hisselerinin yüzde 5'inden azını işleme açmıştı; bu kıtlık, ilk günlerdeki yüksek değerlemede etkili olmuştu. Açığa satış oranının yüzde 32 seviyesine çıktığı bildiriliyor, yani piyasada düşüş yönlü pozisyon almış önemli bir kesim bulunuyor. Ortex verilerine göre açığa satış yapanların bu süreçteki kâğıt üzerindeki kazancı 15,5 milyar doları buldu. Sektörün diğer isimlerinde ise operasyonel takvim öne çıkıyor: Rocket Lab'ın Neutron roketinin fırlatılması ve Virgin Galactic'in ilk ticari uçuşu, yatırımcıların takip ettiği başlıklar arasında. SpaceX'in önündeki kritik takvimi ayrıca yazmıştık. SpaceX İçin Kritik 3 Hafta: Starship ve 6 Ağustos Bilançosu

Sıkça Sorulan Sorular

Uzay hisseleri neden düşüyor?

Üç neden öne çıkıyor. Birincisi yüksek değerleme çarpanları; sektörde fiyat/satış oranları 100 katın üzerinde seyrediyor. İkincisi, SpaceX'te 6 Ağustos'ta başlayacak kilit açılmasına yönelik satış baskısı oluyor. Üçüncüsü ise yapay zeka ve teknoloji hisselerine yayılan genel satış dalgası olarak sıralanıyor. Düşüş SpaceX borsaya gelmeden önce, mayıs sonunda başlamıştı.

SpaceX hissesi ne kadar düştü?

SpaceX, 16 Haziran'da gördüğü 2,68 trilyon dolarlık zirveden 1,52 trilyon dolar seviyesine geriledi ve bu süreçte 1,16 trilyon dolarlık piyasa değeri kaybetti. Yalnızca temmuz ayındaki kayıp yüzde 27 oldu. Hisse, 135 dolarlık halka arz fiyatının altında işlem görüyor.

Uzay hisselerine nasıl yatırım yapılır?

İki yol bulunuyor. Birincisi tekil hisse almak: SPCX, RKLB, ASTS ve LUNR gibi kodlar ABD borsalarında işlem görüyor ve Türkiye'den aracı kurumlar üzerinden alınabiliyor. İkincisi ise sektör fonu kullanmak; Procure Space ETF (UFO) uzay şirketlerine dağıtılmış maruziyet sağlıyor. Teknoloji ve uzay şirketlerine Türkiye'den nasıl yatırım yapılacağını rehberimizde adım adım anlattık. Yapay Zeka Hisseleri Nasıl Alınır?

Analistler ne diyor?

SpaceX'i takip eden 34 analistin ortalama tavsiyesi "al" yönünde ve 12 aylık ortalama fiyat hedefi 236,71 dolar seviyesinde bulunuyor. Ancak Piper Sandler kapsamasını "nötr" tavsiyeyle başlattı ve 156 dolar hedef verdi; gerekçe olarak kademeli kilit açılmalarını gösterdi. Bank of America ise Rocket Lab için 115 dolar hedefle al tavsiyesini sürdürüyor.

Fiyat/satış oranı nedir?

Fiyat/satış oranı, bir şirketin piyasa değerinin yıllık satış gelirine bölünmesiyle hesaplanır. Oranın yüksek olması, yatırımcıların mevcut satışlar için değil gelecekteki büyüme beklentisi için ödeme yaptığını gösterir. Uzay sektöründe bu oran SpaceX'te yaklaşık 104, Rocket Lab'da 123, AST SpaceMobile'da ise 409 kat seviyesinde bulunuyor.

Kilit açılması nedir, neden önemli?

Kilit açılması, halka arz öncesi ortakların hisselerini satmasının serbest bırakılmasıdır. Piyasada dolaşan hisse sayısını artırdığı için genellikle fiyat üzerinde baskı yaratabilir. SpaceX'te bu süreç 6 Ağustos'ta başlıyor ve şirket halka arzda hisselerinin yüzde 5'inden azını işleme açmıştı.

Uzay ekonomisi büyümeye devam ediyor. Ancak bu büyümenin hangi fiyattan satın alınacağı sorusu, yatırımcıları altı haftada bir trilyon dolardan fazla kayıpla karşı karşıya bıraktı.

Bir tarafta gerçek operasyonel ilerleme var: Rocket Lab tarihinin en büyük fırlatma sözleşmesini aldı, SpaceX Starship ile ilk kez gerçek yük taşıdı, ABD'nin uzay bütçesi 59,7 milyar dolara çıktı ve analistler 12 aylık hedeflerini mevcut fiyatların hayli üzerinde tutuyor. Diğer tarafta ise 100 katı aşan fiyat/satış oranları, yaklaşan kilit açılmaları ve beklentiden çok önde giden fiyatlar bulunuyor. Bu ikisi arasındaki mesafe kapanana kadar sektörde oynaklığın süreceği değerlendiriliyor. Yatırımcı açısından izlenmesi gereken başlıklar net: 6 Ağustos'taki kilit açılması, SpaceX'in ilk bilançosu ve Rocket Lab'ın Neutron fırlatması. Gelişmeleri birlikte takip edeceğiz.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar yayım tarihindeki (27 Temmuz 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir. Yatırım kararları öncesinde bir uzmana danışmanız önerilir.

Kısaca Wall Street Journal'ın 26 Temmuz 2026 tarihli haberine göre Nvidia, OpenAI'ın Ohio'da kiralayacağı 10 gigawattlık veri merkezi için yaklaşık 250 milyar dolarlık finansal garanti vermeyi görüşüyor. Garanti, kira ve inşaat finansmanını kapsıyor ancak içine yerleştirilecek Nvidia çiplerini kapsamıyor; çip alımları için ayrıca 350 milyar dolara varan bir finansman paketi konuşuluyor. Projenin toplam maliyeti çiplerle birlikte 500 milyar doları aşabilir ve bugüne kadar duyurulan en büyük veri merkezi yatırımı olur. Görüşmeler sürüyor, şartlar kesinleşmedi ve anlaşmanın gerçekleşmeme ihtimali bulunuyor. Bu yazıda anlaşmanın detaylarını, neden garantiye ihtiyaç duyulduğunu, Nvidia'nın motivasyonunu ve tartışmalı yönlerini ele alacağız.

Anlaşmanın Detayları Ne?

Görüşülen yapı iki ayrı finansman kaleminden oluşuyor. Birincisi veri merkezinin kirası ve inşaatı için verilecek garanti, ikincisi ise içine konulacak çiplerin satın alınması için ayrı bir finansman paketi.

Tablodaki ayrım önemli. Nvidia'nın vereceği 250 milyar dolarlık garanti, doğrudan nakit ödeme değil; kredi verenlere projenin finansmanının güvence altında olduğunu gösteren bir taahhüt niteliğinde. Yani Nvidia kasadan para çıkarmıyor, borcun arkasında duruyor. Muhasebe dilinde buna koşullu yükümlülük deniyor ve mekanizması şöyle işliyor: OpenAI yükümlülüklerini ödediği sürece garanti Nvidia'ya hiçbir maliyet getirmiyor ve ek bir kazanç da sağlamıyor; ancak OpenAI ödeyemezse zararı Nvidia üstleniyor. Çipler bu garantinin dışında tutulmuş ve onlar için ayrı bir paket görüşülüyor. Nvidia'nın OpenAI'a daha önce yaptığı 30 milyar dolarlık yatırım da bu tablonun üzerine ekleniyor.

Neden Böyle Bir Garantiye İhtiyaç Var?

Garantiye ihtiyaç duyulmasının nedeni basit: OpenAI henüz kâr etmiyor. Bu nedenle şirket kendi başına yatırım yapılabilir kredi notu alamıyor ve bankalar bu ölçekte bir borcu doğrudan vermekten çekiniyor.

Kredi notu, bir kurumun borcunu geri ödeme kapasitesinin bağımsız kuruluşlarca değerlendirilmesidir. Yatırım yapılabilir seviyenin altındaki bir şirkete kredi vermek daha riskli kabul edilir ve maliyeti yükseltir. OpenAI dünyanın en çok konuşulan teknoloji şirketlerinden biri olsa da mali tablosu henüz kâr üretmediği için bu eşiği aşamıyor. Nvidia'nın devreye girmesi tam da bu boşluğu kapatıyor: kredi verenler artık OpenAI'ın değil, dünyanın en değerli şirketlerinden birinin bilançosuna bakarak karar veriyor. Wall Street Journal'a göre bu yapı sektörde yeni de değil; benzer bir düzenleme daha önce Google tarafından Anthropic'e bağlı bazı veri merkezi projelerinde kullanılmıştı.

Nvidia Bunu Neden Yapıyor?

Nvidia açısından anlaşmanın karşılığı, yıllarca sürecek garantili bir çip talebi oluyor. OpenAI için ise bu adım, altyapısını Microsoft, Amazon ve Oracle'dan kiralamak yerine kendi kontrolüne alma yolundaki ilk büyük hamle anlamına geliyor.

Mantık şöyle işliyor: Nvidia garanti vermezse proje finanse edilemiyor, proje finanse edilemezse veri merkezi kurulamıyor, veri merkezi kurulamazsa Nvidia o merkeze çip satamıyor. Dolayısıyla garanti, satışın önündeki engeli kaldıran bir araç işlevi görüyor. Bu tablo şirketin sektördeki rolünün de değiştiğini gösteriyor: Nvidia artık yalnızca çip satan bir tedarikçi değil, müşterilerine arazi, elektrik ve finansman bulan bir altyapı garantörü konumuna geçmiş durumda. Sektörde bu yapıya döngüsel finansman adı veriliyor: satıcı, müşterisinin kendi ürününü alabilmesi için finansmanına destek oluyor. Eleştirenler bu modelin talebi yapay biçimde şişirebileceğini, gerçek pazar talebi ile finanse edilmiş talep arasındaki sınırı bulanıklaştırdığını savunuyor. Savunanlar ise altyapı yatırımlarında bu tür yapıların olağan olduğunu ve projenin ölçeğinin başka türlü finanse edilemeyeceğini belirtiyor. Yapay zeka harcamalarının bilançolara etkisini geçen hafta ayrıntılı yazmıştık. Tesla ve Alphabet Bilançoları: Rekor Gelir, Düşen Hisse

Ohio'daki Proje Ne?

Veri merkezi, Piketon kasabasında, Columbus'un yaklaşık 80 kilometre güneyinde ve kapatılmış bir uranyum zenginleştirme tesisinin arazisi üzerinde kuruluyor. Projeyi SoftBank'ın enerji yan kuruluşu SB Energy geliştiriyor ve ilk fazın 2028'de yaklaşık 800 megawatt kapasiteyle devreye girmesi planlanıyor. Tam kapasitede ulaşılacak 10 gigawatt, yaklaşık on büyük nükleer reaktörün üretimine denk geliyor.

Projenin devlet boyutu da dikkat çekici. Sahanın elektriği ABD hükümetinin kontrolünde bulunuyor ve bu enerji, yakın tarihli bir ticaret anlaşması kapsamında Japonya tarafından ayrıca finanse ediliyor; Japonya federal arazideki doğalgaz enerji projesine 33 milyar dolar yatırım taahhüdü verdi. Elektriğin hangi şirkete tahsis edileceğine ise ABD Ticaret Bakanlığı'nın başındaki Howard Lutnick'in dahil olduğu bir süreçle karar veriliyor. Kompleksin temeli mart ayında Lutnick, SoftBank kurucusu Masayoshi Son ve Enerji Bakanı Chris Wright'ın katıldığı bir törenle atılmıştı. Wall Street Journal'a göre sahaya ilgi gösteren tek şirket OpenAI değil; Anthropic, Microsoft ve Google da proje kapsamında ABD'li yetkililerle görüşmeler yaptı.

Piyasa Nasıl Tepki Verdi?

Nvidia hissesi haberin ardından Pazartesi sabahı yüzde 2 değer kaybederek 202 dolar civarına geriledi. Hisse yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 8 yükselmiş durumda.

Haberin en sert eleştirisi, 2008 krizini önceden gören yatırımcı olarak tanınan Michael Burry'den geldi. Burry X hesabından yaptığı paylaşımda dönüp dolaşıp aynı noktaya gelindiğini belirtti ve Nvidia'nın, ChatGPT'nin kendi çiplerine yapacağı harcamayı garanti etmesine dikkat çekti. Burry ayrıca Cuma günü Nvidia'daki açığa satış pozisyonunu artırmıştı. Teknoloji yorumcusu Ed Zitron da benzer endişeleri dile getirdi. Nvidia ve OpenAI, konuya ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.

Tepkinin ölçülü kalmasının nedeni büyük olasılıkla belirsizlik oldu. Wall Street Journal görüşmelerin sürdüğünü, şartların kesinleşmediğini ve anlaşmanın gerçekleşmeyebileceğini açıkça belirtti; Reuters da haberi bağımsız olarak doğrulayamadı. Dolayısıyla ortada imzalanmış bir sözleşme değil, ilerleyen bir müzakere bulunuyor. Öte yandan zamanlama kritik: bu hafta Microsoft, Meta, Apple ve Amazon bilanço açıklayacak ve piyasa halihazırda yapay zeka harcamalarının getirisini sorguluyor. Geçen hafta Alphabet rekor gelire rağmen yatırım harcaması hedefini yükselttiği için hisse kaybetmişti. Bu ortamda 600 milyar dolara yaklaşan yeni bir finansman yapısının konuşulması, harcama tartışmasını daha da büyütecek gibi görünüyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Nvidia OpenAI'a ne kadar garanti veriyor?

Wall Street Journal'ın haberine göre görüşülen tutar yaklaşık 250 milyar dolar. Bu garanti veri merkezinin kirasını ve inşaat borcunu kapsıyor, içine konulacak Nvidia çiplerini kapsamıyor. Çip alımları için ayrıca 350 milyar dolara varan bir finansman paketi görüşülüyor. Anlaşma henüz kesinleşmedi.

Backstop ne demek?

Backstop, finans dilinde bir tarafın başka bir tarafın yükümlülüğüne kefil olması anlamına gelir. Nakit ödeme değildir; kredi verenlere, borcun ödenmemesi durumunda garantörün devreye gireceği taahhüdünü verir. Bu sayede riskli görülen bir projeye daha uygun koşullarda finansman bulunabilir.

Döngüsel finansman nedir?

Döngüsel finansman, bir şirketin kendi ürününü satın alacak müşterisinin finansmanına destek olması durumudur. Bu örnekte Nvidia, OpenAI'ın veri merkezi kurabilmesi için garanti veriyor ve o veri merkezine kendi çipleri yerleştiriliyor. Eleştirenler bu yapının gerçek talep ile finanse edilmiş talep arasındaki ayrımı zorlaştırdığını savunuyor.

Nvidia hissesi Türkiye'den alınır mı?

Evet. Nvidia, Nasdaq borsasında NVDA koduyla işlem görüyor ve ABD borsalarına erişim sunan aracı kurumlar üzerinden Türkiye'den alınabiliyor. Yurt dışı hisse alımında komisyon, kur etkisi ve vergi koşullarının önceden araştırılması gerekiyor. Teknoloji şirketlerine Türkiye'den nasıl yatırım yapılacağını rehberimizde adım adım anlattık. Yapay Zeka Hisseleri Nasıl Alınır?

Neden elektrik bu kadar önemli?

Yapay zeka veri merkezleri çok yüksek elektrik tüketiyor ve bu ihtiyaç sektörde çip kadar belirleyici bir kısıt haline geldi. Ohio projesinin 10 gigawattlık tam kapasitesi, yaklaşık on büyük nükleer reaktörün üretimine denk geliyor. Sahanın elektriği ABD hükümetinin kontrolünde bulunuyor ve tahsis kararı Ticaret Bakanlığı'nın dahil olduğu bir süreçle veriliyor.

Anlaşma kesinleşti mi?

Hayır. Wall Street Journal görüşmelerin devam ettiğini, şartların kesinleşmediğini ve anlaşmanın sonuçlanmayabileceğini belirtti. Reuters haberi bağımsız olarak doğrulayamadı. Nvidia ve OpenAI tarafından resmi bir açıklama yapılmadı.

Yapay zeka altyapısının maliyeti artık tek tek şirketlerin bilançosuna sığmıyor. Bu proje, sektörün finansman yöntemlerini nasıl değiştirdiğini net biçimde gösteriyor.

Bir tarafta 500 milyar doları aşan bir veri merkezi kampüsü, kapatılmış bir uranyum tesisinin arazisi, Japonya'nın enerji yatırımı ve ABD hükümetinin elektrik tahsisi var. Diğer tarafta ise henüz kâr etmediği için kredi notu alamayan bir şirket ve ona kefil olmayı düşünen bir çip üreticisi bulunuyor. Bu tablo, yapay zeka yarışındaki asıl sorunun da değiştiğini gösteriyor: artık kimin en iyi çipe sahip olduğu değil, o çipleri çalıştıracak tesisleri kimin finanse edip elektriğini bulabildiği konuşuluyor. Bu yapının sürdürülebilir olup olmadığı, önümüzdeki dönemin en çok tartışılacak başlıkları arasında yer alıyor. Bu hafta Microsoft, Meta, Apple ve Amazon bilanço açıklayacak ve hepsine aynı soru yöneltilecek: bu harcamalar ne zaman kâra dönüşecek? Gelişmeleri birlikte takip edeceğiz.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar yayım tarihindeki (27 Temmuz 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir. Yatırım kararları öncesinde bir uzmana danışmanız önerilir.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,21 değer kaybederek 13.774,77 puandan tamamladı.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 169,10 puan azalırken, toplam işlem hacmi 180,4 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 1,08, holding endeksi yüzde 0,34 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,91 ile ulaştırma, en fazla kaybettiren ise yüzde 3,26 ile kimya petrol plastik oldu.

ABD ile İran arasındaki gerilimin azalmasının petrol fiyatlarını düşürmesi ve enflasyon endişelerini hafifletmesi küresel piyasalarda risk iştahını artırmasına karşın, Çin’in yerli çip üretim ekipmanlarında ilerleme kaydettiğine yönelik haber akışı, başta çip ekipmanı üreticileri olmak üzere teknoloji hisselerinde satış baskısına neden oldu.

Analistler yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de toptan eşya stokları, konut fiyat endeksi, Richmond ABD Merkez Bankası (Fed) imalat sanayi endeksi ve New York Fed tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.700 ve 13.600 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

VİOP’ta endeks kontratı normal seansı düşüşle tamamladı

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı vadeli işlem sözleşmesi, normal seansı yüzde 1,14 düşüşle 16.067 puandan tamamladı.

VİOP’ta BIST 30 endeks kontratı, 28 Temmuz 2026 tarihli normal seansta satıcılı bir seyir izledi.

Endeks kontratı, önceki kapanışa göre 186 puan ve yüzde 1,14 değer kaybederek 16.067 puana geriledi. Kontrat, bir önceki normal seansı 16.253 puandan tamamlamıştı.

BIST 30 endeks kontratında açık pozisyon sayısı ise 453 bin 73 olarak gerçekleşti.

New York borsası yükselişle açıldı

New York borsası, ABD ile İran arasındaki gerginliğin azalmasının etkisiyle haftanın ilk işlem gününe yükselişle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi yüzde 0,44 artışla 52.173,42 puana çıktı. ​​​​​S&P 500 endeksi yüzde 0,70 artarak 7.464,20 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 1,04 kazançla 25.236,18 puana yükseldi.

Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra yoğun bilanço sezonu, açıklanacak makroekonomik ve ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararı, yatırımcıların bu hafta odağında yer alırken, pay piyasaları haftaya pozitif bir başlangıç yaptı.

İran Ordusu Sözcüsü Muhammed Ekreminiya, dün yaptığı açıklamada, ABD saldırılarının son iki gecedir durduğunu, buna bağlı olarak misillemelerinin de durduğunu söyledi.

ABD'nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Mike Waltz, İran'a yönelik saldırılara iki gündür ara veren Başkan Donald Trump'ın İran ile diplomatik görüşmelere "alan tanıdığını" dile getirdi.

İki ülke arasındaki gerginliğin azalmasıyla petrol fiyatları gerilerken, hava yolu taşımacılığı gibi enerji maliyetlerine duyarlı sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin hisseleri yükseldi.

ABD'li hava yolu şirketlerinden United Airlines'ın hisseleri açılışta yüzde 3'ün, Southwest Airlines'ın hisseleri ise yüzde 2'nin üzerinde değer kazandı.

Petrol fiyatlarındaki düşüş, enerji şirketlerinin hisseleri üzerinde ise baskı oluşturdu. Exxon Mobil'in hisseleri yüzde 2'nin üzerinde, Chevron ile Occidental Petroleum'un hisseleri ise yüzde 3'ten fazla geriledi.

Analistler, ABD ile İran arasında çatışmalara ara verilmesine rağmen küresel petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı ile Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukasının ardından Babülmendep Boğazı'na yönelik güvenlik risklerinin yatırımcıları temkinli tutmaya devam ettiğini belirtti.

Geçen hafta Orta Doğu'da artan gerilim nedeniyle petrol fiyatlarının yükselmesi, enflasyonist baskıların yeniden güçlenebileceği yönündeki endişeleri artırmıştı.

Jeopolitik risklerin sürdüğü bir ortamda Fed, yarın başlayacak Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısının ardından çarşamba günü faiz kararını açıklayacak.

Fed'in bu hafta politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutacağına dair beklentiler öne çıkarken, piyasalar faiz artırımı ihtimalini de fiyatlamaya devam ediyor.

Fed'in faiz kararından bir gün sonra açıklanacak Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) fiyat endeksi verisi de yılın geri kalanına ilişkin faiz beklentilerinin şekillenmesi açısından yakından takip edilecek.

Öte yandan bilanço sezonu da sürerken, Alphabet, Tesla, IBM ve Intel'in geçen hafta açıkladığı finansal sonuçların ardından yapay zeka yatırımlarına yönelik yüksek harcamalara ilişkin endişeler yeniden gündeme gelmişti.

Microsoft, Meta, Amazon ve Apple'ın bu hafta açıklayacağı bilançoları da yakından izlenecek.

Bölgeyi kuşatarak giriş çıkışları kapatan İsrail güçleri, daha sonra Filistinli Cihad Musa'ya ait üç katlı evi yıktı.

Haberde, İsrail makamlarının, "ruhsatsız inşa edildiği" iddiasıyla birkaç ay önce yıkım kararını ev sahibine bildirdiği aktarıldı.

Ev sahibi Musa'nın, kararın uygulanmasını durdurmak amacıyla hukuki yollara başvurduğu, ilgili mercilere itiraz ve şikayetlerde bulunduğu ancak sonuç alamadığı, İsrail güçlerinin ise yıkım kararını zor kullanarak uyguladığı ifade edildi.

Arraba İstasyonu çevresinde yıkımlar sürüyor

İsrail güçleri son günlerde Arraba İstasyonu çevresindeki bazı barakalar ile ticari ve zirai tesisleri de yıkmıştı.

Cenin'de bazı noktaları birbirine bağlayan yol üzerinde bulunması dolayısıyla stratejik öneme sahip Arraba İstasyonu bölgesinde, son dönemde Filistinlilere ait arazilerin iş makineleriyle tahrip edilmesi, yapıların yıkılması ve mülklerin hedef alınması dikkati çekiyor.

Bölge sakinleri, söz konusu uygulamaların yalnızca yıkım kararlarının uygulanmasıyla sınırlı olmadığını, sahada yeni fiili durumlar oluşturmayı ve İsrail'in bölgedeki kontrolünü artırmayı amaçlayan bir politikanın parçası olduğunu söylüyor.

Bölgede, daha önce 1967 yılına kadar Ürdün ordusunun kontrolünde bulunan askeri kampa, İsrail'in Batı Şeria'yı işgal etmesinin ardından İsrail güçlerince el konulduğu belirtiliyor. İsrail güçlerinin 2005'te bölgeyi tahliye ettiği kaydediliyor.

Ancak İsrail'in son dönemde bölgenin çevresinde yürüttüğü eylemler, Tel Aviv'in kalıcı askeri varlığının yeniden tesis edildiği ya da yasa dışı yerleşim projelerine hizmet edecek şekilde bölgedeki kontrolünü genişletmeye çalıştığına ilişkin endişeleri artırıyor.

Bakanlık koordinasyonunda silahlı suç örgütlerinin eylem kabiliyetini ortadan kaldırmaya yönelik operasyonların ve önleyici güvenlik çalışmalarının kesintisiz sürdürüldüğünü belirten Çiftçi, güvenlik birimlerince bu yöntemi kullanan yapıların bütün bağlantılarıyla takip edildiğini söyledi.

Mücadelenin yalnızca saldırıyı yapan kişilerle sınırlı tutulmadığını vurgulayan Çiftçi, şöyle konuştu:

"Motosikleti kullanarak saldırıyı gerçekleştiren kişiden eylemin talimatını verene, silahı ve aracı temin edenden kaçış ve barınma imkanı sağlayana kadar suç zincirinin bütün halkalarını hedef alıyoruz. Operasyonel çalışmalarımızı, istihbari faaliyetlerimizi ve önleyici tedbirlerimizi birlikte yürüterek bu yapıların hareket alanını daraltıyoruz."

Bakan Çiftçi, bazı silahlı suç örgütlerinin motosikletleri olay yerine hızlı ulaşmak, kimliklerini gizlemek ve saldırının ardından bölgeden uzaklaşmak amacıyla kullandığına işaret ederek, kullanılan yöntemin değişmesinin güvenlik birimlerinin takibinden kurtulmaya yetmeyeceğini söyledi.

Olay sayısı geriledi

Motosikletle intikal edilerek ateşli silah kullanılan olaylara ilişkin verileri de paylaşan Bakan Çiftçi, şunları kaydetti:

"Geçen yılın 1 Ocak-16 Temmuz döneminde motosikletle intikal edilerek ateşli silah kullanılan 165 olay meydana gelmişti. Bu yılın aynı döneminde olay sayısı 46'ya geriledi. Böylece söz konusu olaylarda azalma sağlandı."

Çiftçi, aynı dönemler karşılaştırıldığında olaylarda hayatını kaybedenlerin sayısının 17'den 9'a indiğini, yaralananların sayısının ise 81'den 15'e gerilediğini bildirdi.

Elde edilen sonuçların güvenlik birimlerince sürdürülen kararlı mücadelenin sahadaki karşılığını gösterdiğini belirten Çiftçi, sözlerini şöyle tamamladı:

"Her bir olay, üzerinde aynı hassasiyetle durmamız gereken ciddi bir güvenlik meselesidir. Hedefimiz yalnızca olay sayılarını azaltmak değil, silahlı suç örgütlerinin eylem kapasitesini tamamen ortadan kaldırmaktır. Türkiye'nin güvenliğine kastedenlere, kullandıkları araç ve yöntem ne olursa olsun, geçit vermeyeceğiz."

Netanyahu'nun kabine üyelerine, "Buna şiddetle karşı çıkacağım ve onlara hayır diyeceğim." dediği belirtilen haberde, Trump'ın İsrail ordusunun çekilmesini istediği Gazze Şeridi'ne Uluslararası İstikrar Gücü'nün (ISF) girişine Tel Aviv yönetimince onay verildiğine dikkati çekildi.

Kanal 13'e konuşan kaynaklar, Tel Aviv yönetiminin Hamas tamamen silahsızlanana ve Gazze Şeridi’nden çıkarılıncaya kadar İsrail ordusunun "Sarı Hat" üzerindeki kontrolünü sürdüreceği ve geri çekilme olmayacağı ilkesini savunduğunu söyledi.

Kaynaklar, şu aşamada ISF'de Uganda ve Fas gibi İsrail’le dost ülkelerden yalnızca yaklaşık 200 temsilci bulunduğunu ifade etti.

İsrail kabinesinin ISF'ye "Uluslararası Kuruluşlar İçin Dokunulmazlıklar" yasası çerçevesinde dokunulmazlık tanınmasını onayladığına işaret eden kaynaklar, bu güçlerin İsrail ordusunun işgali dışındaki bölgelerde ve orduyla tam koordinasyon içinde faaliyet göstereceğini vurguladı.

Bir yetkili, "Herhangi bir ISF unsurunun ülkeye girişi başbakan, savunma bakanı ve dışişleri bakanının ayrı ayrı onayına tabi olacaktır. İsrail, hangi ülkelerin güç gönderebileceğini yalnızca barış anlaşmamız bulunan ve uluslararası alanda ülkeye veya yetkililerine karşı faaliyet yürütmeyen devletler arasından seçecektir." ifadelerini kullandı.

Gazze'de 10 Ekim 2025'te ateşkes anlaşmasının yürürlüğe girmesine rağmen İsrail, saldırı, yıkım ve ablukaya devam ediyor. Gazze'nin yaklaşık yüzde 70'ini işgal eden İsrail, Filistinlileri bölgenin yüzde 30'unu aşmayan bir alana sıkıştırdı.

Washington yönetiminin son dönemde İsrail'e Suriye, Lübnan ve Gazze Şeridi'nde işgal ettiği bölgelerden çekilmesi yönünde baskı yaptığı basına yansıyor.

Netanyahu'nun yarın Washington'da ABD Başkanı Donald Trump ile bir araya geleceği bildirilmişti.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftaya yüzde 0,61 yükselişle 14.028,40 puandan başladı.

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,95 değer kaybederek 13.943,87 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 84,53 puan ve yüzde 0,61 artışla 14.028,40 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 1,44, holding endeksi yüzde 0,80 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 2,06 ile ulaştırma, en çok gerileyen yüzde 3,76 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, ABD ve İran'ın karşılıklı saldırılara ara vermesiyle haftanın ilk işlem gününde pozitif seyrediyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksi ABD'de dayanıklı mal siparişleri ve Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde, 14.200 ve 14.300 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Kısaca bu hafta teknoloji bilançoları rekor gelirler açıkladı ancak yatırım harcamaları nedeniyle nakit akışları baskı altında kaldığı için hisseler tepki verdi. Alphabet 119,8 milyar dolar gelirle beklentiyi aştı ve yıllık yatırım harcaması hedefini 205 milyar dolara yükseltti; Tesla 28,24 milyar dolarla rekor gelir bildirdi ama hisse başına kâr 0,33 dolarla beklentinin altında kaldı; Intel ise 16,13 milyar dolar gelirle 2011'den bu yana en hızlı büyümesini kaydetti. Nasdaq Perşembe günü yüzde 2,15 değer kaybetti, BIST 100 haftayı 13.943,87 puandan kapattı, TCMB politika faizini yüzde 37'de sabit bıraktı ve Brent petrol 100 doları aşarak 100,30 dolara tırmandı. Avrupa borsaları ise ayrıştı ve haftayı yükselişle kapattı. Şimdi bu başlıkları tek tek açalım.

Bilanço Haftası: Rekor Gelir, Düşen Hisse

Bu haftanın ana hikayesi üç büyük teknoloji bilançosuydu ve üçü de aynı kalıbı gösterdi: gelir tarafı güçlü, harcama tarafı endişe verici. Yatırımcılar rekor rakamlara rağmen nakit akışı satırına odaklandı.

Çarşamba akşamı Tesla ve Alphabet aynı anda hesap verdi. Tesla 28,24 milyar dolarla tarihinin en yüksek çeyreklik gelirini açıkladı ve son on iki aylık geliri ilk kez 100 milyar doları aştı. Ancak hisse başına düzeltilmiş kâr 0,33 dolarda kaldı; beklenti 0,53 dolardı. Faaliyet marjı yüzde 1,4'e geriledi, serbest nakit akışı eksi 1,09 milyar dolar oldu ve hisse yüzde 4,1 düşüşle 358,55 dolara indi. Alphabet ise 119,8 milyar dolar gelirle beklentiyi aştı, Google Cloud yüzde 82 büyüyerek 24,8 milyar dolara ulaştı ve bulut sipariş birikimi 514 milyar dolara çıktı. Buna karşılık şirket yıllık yatırım harcaması hedefini 195-205 milyar dolar bandına yükseltti, çeyreklik harcama 44,9 milyar dolara çıktı ve serbest nakit akışı eksi 5,9 milyar dolara indi; hisse yüzde 2,9 geriledi.

Perşembe akşamı ise sürpriz Intel'den geldi. Şirket 16,13 milyar dolar gelirle yüzde 25,4 büyüdü; bu, 2011'den bu yana en hızlı çeyreklik oran oldu. Düzeltilmiş hisse başına kâr 0,42 dolarla beklentinin iki katına ulaştı, veri merkezi ve yapay zeka geliri yüzde 59 arttı. Şirketin finans direktörü arz kısıtı yaşadıklarını ve müşterilerin üretebildiklerinden fazlasını talep ettiğini söyledi. Bilançoda görünen 11 milyar dolarlık zarar ise faaliyetlerden değil, ABD hükümetiyle yapılan emanet hisse anlaşmasına bağlı nakit dışı bir muhasebe kaleminden kaynaklandı. Üç bilançoyu ayrıntılı yazdık. Tesla ve Alphabet Bilançoları: Rekor Gelir, Düşen Hisse ve Intel 15 Yılın Rekorunu Kırdı: Çip Korkusu Bitti mi?

Silikon Vadisi'nde Açık Kaynak Kavgası

Haftanın en çok konuşulan gelişmesi Cuma günü yaşandı. Nvidia'nın patronu Jensen Huang, 30 yıllık kariyerinde hiç X kullanmamışken ilk postunu attı ve 25 şirketin Kongre'ye yazdığı bir mektubu paylaştı. Mektubun istediği tek şey var: bedava indirilip herkesin bilgisayarında çalıştırılabilen yapay zeka modellerini yasaklamayın.

Konuyu basitleştirelim. Yapay zeka modellerinin iki türü var. Birincisi kapalı modeller; bunları yalnızca geliştiren şirketin sitesinden, para ödeyerek kullanabiliyorsunuz. İkincisi ise indirilebilir modeller; bunları bilgisayarınıza kurup kendi başınıza çalıştırabiliyorsunuz. İşte kavga bu ikincisi üzerine çıktı. Çünkü Çinli bir şirket olan Moonshot AI, 16 Temmuz'da bedava indirilebilen Kimi K3 modelini yayınladı ve model testlerde Amerikan şirketlerinin pahalı modelleriyle başa baş sonuç verdi. Beyaz Saray bu modelin bir Amerikan modelinden kopyalandığını öne sürdü ve yasak ile yaptırım seçeneklerini masaya koydu.

Bunun üzerine Nvidia ve Microsoft gibi şirketler yasağa karşı çıktı. Gerekçeleri iki tane: yasak işe yaramaz çünkü Çin yayınlamaya devam eder, ayrıca indirilebilir modeller yayıldıkça daha çok çip ve altyapı satılır. Huang'ın postu 11 milyon kişiye ulaştı ve imza sayısı 24 saatte 50'ye çıktı; rakip şirketler bile listeye girdi. Ancak Anthropic imzalamadı. Şirketin gerekçesi şu: bir model bir kez internete açıldığında geri çağırmak imkansız hale geliyor, kötüye kullanımı engelleyecek hiçbir araç kalmıyor. Ardından karşılıklı suçlamalar başladı ve Anthropic tartışmanın hedefi haline geldi. Tarafların tüm argümanlarını ayrıntılı yazdık. Huang Postladı, Vadi Karıştı: Anthropic Yalnız Kaldı

Starship İlk Kez Gerçek Yük Taşıdı

SpaceX açısından hafta iyi kapandı. Starship'in iki kez ertelenen 13. test uçuşu Cuma gecesi gerçekleşti ve roket ilk kez gerçek bir yük taşıdı.

Uçuşta 20 adet yeni nesil Starlink V3 uydusu uzaya bırakıldı ve mühendisler hepsiyle iletişim kurdu. Üst kademe Hint Okyanusu'na şirket tarihinin en yumuşak inişini yaptı, ısı kalkanı ilk kez sağlam halde görüntülendi ve uzayda motor yeniden ateşleme testi başarıyla tamamlandı. Super Heavy roketi ise iniş yakmasında 13 motordan yalnızca 5'ini ateşleyebildi ve sert indi. Bu, halka arz sonrası ilk Starship testiydi ve şirketin en büyük gelir kaynağı olan Starlink'in büyümesi doğrudan bu programa bağlı. Uçuşun detaylarını yazdık. Starship İlk Kez Gerçek Yük Taşıdı: 20 Uydu Yörüngede

Musk Birleşme İhtimalini Reddetmedi

Tesla'nın bilanço telekonferansındaki en dikkat çekici an rakamlarla ilgili değildi. Bir analist Tesla ile SpaceX'in birleşip birleşmeyeceğini sordu ve Musk bu ihtimali reddetmedi.

Musk iki şirket arasında giderek artan bir örtüşme olduğunu söyledi, Terafab adlı ortak çip projesini bu örtüşmenin merkezi olarak tanımladı ve konunun bir bilanço çağrısında değil uygun bir süreçle ele alınması gerektiğini belirtti. Deepwater Asset Management'tan Gene Munster, açıklamaların ardından önümüzdeki yıllarda birleşme gerçekleşme tahminini yüzde 80'den yüzde 90'a çıkardı. SpaceX Başkanı Gwynne Shotwell de iki şirketin geleceğinde sinerjiler bulunduğunu belirtti. Detayları ayrıca yazdık. Musk Kapıyı Araladı: Tesla ve SpaceX Birleşiyor mu?

TCMB Faizi Sabit Tuttu, Borsa Geriledi

Yurt içinde haftanın ana gündemi Perşembe günü açıklanan faiz kararıydı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, politika faizi olan bir hafta vadeli repo oranını beklentilere paralel şekilde yüzde 37 seviyesinde sabit bıraktı. Bu, üst üste beşinci sabit karar oldu.

Karar metninde iki vurgu öne çıktı. Birincisi enflasyon: kurul, haziran ayında ana eğilimin sınırlı biçimde gerilediğini ancak öncü verilerin temmuzda geçici bir yükselişe işaret ettiğini belirtti. İkincisi enerji: jeopolitik gelişmeler nedeniyle enerji fiyatlarının yeniden yükselme eğilimine girdiği ve bunun enflasyon görünümüne olası etkilerine dikkat çekildi. Kurul ihtiyatlı duruşun süreceği mesajını verdi. AA Finans anketine katılan ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentisi medyanı yüzde 35 seviyesinde bulunuyor.

Piyasa tarafında tablo şöyle: BIST 100 Çarşamba günü yüzde 1,18 yükselişle 14.138,85 puana çıktı, ancak Perşembe faiz kararının ardından yüzde 0,43 gerileyerek 14.077,67 puandan kapandı. Cuma günü küresel satış baskısı ve jeopolitik risklerle birlikte kayıp derinleşti ve endeks yüzde 0,95 düşüşle 13.943,87 puana indi. Yani 14 bin puan seviyesi haftanın sonunda korunamadı. TCMB'nin açıkladığı haftalık verilere göre toplam rezervler 17 Temmuz haftasında 2,81 milyar dolar azalarak 160,49 milyar dolara geriledi.

Petrol 100 Doları Aştı

Bu haftanın en dikkat çekici hareketi emtia tarafında yaşandı. Brent petrol, ABD ile İran arasındaki gerilimin enerji koridorlarında risk yaratmasıyla 100 dolar sınırını aştı ve 100,30 dolar seviyesine tırmandı.

Yükselişin hızı da önemli. Petrol hafta ortasında 92 dolar bandındaydı, yani birkaç gün içinde 8 dolarlık bir sıçrama gerçekleşti. Piyasada bu seviye kritik kabul ediliyor, çünkü enerji maliyetleri hem küresel enflasyon beklentilerini hem merkez bankalarının faiz patikasını doğrudan etkiliyor. Nitekim TCMB de karar metninde enerji fiyatlarındaki artışa özel vurgu yaptı. Değerli metallerde ise tablo daha sakin: ons altın 4.015 dolar, gram altın 6.127 lira, ons gümüş 57,35 dolar seviyesinde. Bitcoin 65.245 dolarla 65 bin dolar üzerinde tutundu.

Küresel hisse piyasalarında ise net bir ayrışma vardı. ABD endeksleri teknoloji satışıyla baskı altında kalırken Avrupa borsaları haftayı yükselişle kapattı: Euro Stoxx 50 yüzde 1,14, Almanya DAX yüzde 1,36, Fransa CAC 40 yüzde 0,88 ve İngiltere FTSE 100 yüzde 0,91 değer kazandı. Piyasaları etkileyen bir başka başlık ise Trump'ın 60 ülkeye yönelik tarife artışı planı oldu.

Peki Bu Hafta Ne Öğrendik?

Gel, haftayı toparlayalım. Bu hafta bize iki şey gösterdi. Birincisi, teknoloji hisselerinde rekor gelir artık tek başına yeterli değil; piyasa yatırım harcamalarını ve serbest nakit akışını izliyor ve bu iki kalem zayıfsa iyi bir bilanço bile hisseyi düşürebiliyor. İkincisi, yapay zeka sektöründeki ayrışma artık teknik bir tartışma olmaktan çıkıp kamuya açık bir politika kavgasına dönüştü.

Bu hafta yoğun geçecek. Microsoft, Meta, Amazon ve Apple bilanço açıklayacak ve aynı soruyla karşılaşacaklar: yapay zeka harcamaları ne zaman kâra dönüşecek? Washington'da CLARITY Yasası için son hafta başlıyor, çünkü Senato Ağustos'un ilk haftasında tatile giriyor. SpaceX cephesinde ise 6 Ağustos civarında beklenen ilk bilanço ve ardından açılacak kilitli hisseler var. Petrolde 100 dolar seviyesinin korunup korunmayacağı da yakından izlenecek. Yoğun bir hafta bizi bekliyor; gelişmeleri birlikte takip edeceğiz.

Tüm finans ve ekonomi gündemini takip etmek için. Finans Gundem

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar, yayım tarihindeki (27 Temmuz 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir.

Morgan Stanley'den Microsoft'a güçlü destek

Morgan Stanley, Microsoft'un 29 Temmuz'da açıklayacağı mali dördüncü çeyrek finansal sonuçları öncesinde şirket hisselerinin yatırımcılar açısından cazip bir risk-getiri dengesi sunduğunu değerlendirdi. Kurum, 600 dolarlık hedef fiyatını korurken, bu seviyenin mevcut fiyatlara göre yaklaşık yüzde 57'lik yükseliş potansiyeline işaret ettiğini belirtti.

Adam Wood liderliğindeki analist ekibi, Azure bulut platformunda büyümenin yüzde 40'ın üzerinde seyretmesini, Copilot yapay zekâ hizmetlerinden elde edilen gelirlerin hızlanmasını ve faaliyet giderlerinde disiplinli yönetimin sürmesini bekliyor. Morgan Stanley'e göre bu üç unsur, Microsoft'un uzun vadede güçlü büyüme ve istikrarlı getiri performansını desteklemeye devam edecek.

Banka, çeyrek için %41 sabit para birimi Azure büyümesinden emin. Gerekçe olarak güçlü kanal kontrolleri, iyileşen GPU kapasitesi ve olumlu CIO anket verileri gösteriliyor. Bankanın son CIO anketi önemli bir veri sunuyor. Microsoft, satıcılar arasında %7,6 ile en yüksek ileriye dönük yazılım harcama beklentisine sahip. CIO'ların %72'si önümüzdeki yıl Microsoft çözümlerine harcamalarını artırmayı bekliyor. Konsensüs %40,5 Azure büyümesi öngörüyor. Rehberliğin üst ucunun yaklaşık 1 puan üzerinde bir başarı muhtemelen yeterli. Bu, kapasite ve tahsis kısıtlamaları göz önüne alındığında yatırımcı engelini aşmak için yeterli olacak.

Copilot için analistler şunları belirtti: Ücretli M365 koltukları, 3Ç'de 15 milyondan 4Ç'de 20 milyona yükseldi. Bu, ticari çekişi ölçmek için çok daha somut bir KPI sağlıyor. Copilot odaklı kullanıcı başına ortalama gelir (ARPU) gelişiyor. Üç başlı bir büyüme itici gücüne dönüşüyor: koltuk benimsenmesi, daha yüksek değerli E7 katmanına geçiş ve genişleyen tüketime dayalı AI para kazanma.

Microsoft'ta yapay zekâ yatırımları gelir beklentisini yükseltti

Microsoft'un 1 Temmuz M365 fiyat artışının önemli bir katkı sağlaması bekleniyor. Mali 2027, 2028 ve 2029 boyunca sırasıyla yaklaşık 2 milyar dolar, 4 milyar dolar ve 6 milyar dolar ek gelir tahmin ediliyor.

Sermaye harcamaları konusunda ekip şunları söyledi: Konsensüs tahminleri, Microsoft'un AI altyapı inşasına göre muhafazakar kalıyor. CFO Amy Hood, takvim 2026'da yaklaşık 190 milyar dolar toplam sermaye harcaması için rehberlik veriyor. Bunun yaklaşık 25 milyar doları daha yüksek bileşen fiyatlandırmasına bağlı. Analistler şunları ekledi: Hisse, mali 2028 GAAP EPS'nin yaklaşık 16 katından işlem görüyor. Bu, şirketin büyüme profilini yansıtmıyor. Çekici risk/getiriyi vurguluyor.

Wedbush'tan Alphabet ve Reddit'e güçlü destek

Wedbush analisti Ygal Arounian, Alphabet ve Reddit'i firmanın En İyi Fikirler Listesine ekledi. Bulut pazar payı kazanımları ve reklam ivmesi sırasıyla yatırım tezleri olarak gösteriliyor.

Arounian şunları söyledi: Alphabet'in ikinci çeyrek sonuçları bir görüşü güçlendirdi. Şirketin tam yığın AI pozisyonu gerçek Bulut pazar payı kazanımlarına dönüşüyor. Yakın vadeli karlılık, artan AI ile ilgili harcamalarla sınırlı olsa da bu böyle.

Google Cloud geliri yıllık bazda %82 artarak 24,8 milyar dolara ulaştı. Bu, beklentilerin oldukça üzerinde. Birinci çeyrekteki %63 büyümeden hızlanıyor. Cloud faaliyet marjı %20,7'den %35,6'ya genişledi. Cloud biriktirme listesi 514 milyar dolara yükseldi.

Önemli uyarı sermaye harcamaları. Alphabet, 2026 tam yıl sermaye harcaması rehberliğini 195-205 milyar dolara yükseltti. Bu, serbest nakit akışını (FCF) ikinci çeyrekte (5,9) milyar dolara negatif itti. Wedbush şimdi FCF'nin 2027 boyunca negatif kalmasını bekliyor. 2028'de bir dönüş noktası öngörülüyor.

Reddit hisselerinde dikkat çeken beklenti!

Reddit için Arounian, ikinci çeyrek sonuçları öncesinde güçlü reklam ürün ivmesini işaret etti. Sonuçlar 30 Temmuz'da açıklanacak. Aktif reklamverenler birinci çeyrekte yıllık bazda %75'ten fazla büyüdü. Performans formatları reklam gelirinin %60'ını aştı.

Analist ayrıca Google ve OpenAI ile AI veri lisanslama anlaşmalarından yukarı yönlü potansiyel görüyor. Bunlar yıllık yaklaşık 60 milyon dolar ve 70 milyon dolar değerinde. Konsensüsün şu anda yansıttığının ötesinde yenileme ekonomilerinin artmasını bekliyor. 22 Temmuz'da hisseler %8 düştü. Reddit'in Google'ın içeriğine erişimini kısıtlayabileceğine dair raporlar geldi. Buna rağmen Arounian şunu bekliyor: Sonuçta potansiyel daha derin entegrasyonlarla bir ilişki olacak.

Meta, Mizuho'nun teknoloji sektöründeki favorisi oldu

Mizuho Securities, Meta Platforms'u çevrimiçi reklam ve mega-cap teknoloji hisseleri arasında en iyi seçimi olarak belirledi. İkinci çeyrek kazançları öncesinde Outperform notunu ve 835 dolarlık hedef fiyatı yineledi.

Analistler Meta'dan sağlam bir açıklama beklediklerini söyledi. Reklam geliri yavaşlaması için yakın vadeli beklentiler sessiz. Şirketin konsensüs reklam geliri tahminlerini karşılayabilmesi veya aşabilmesi gerektiğini savundular. Yüksek etkileşim ve reklam büyümesinin sürdürülebilirliği göz önüne alındığında bu mümkün.

Önemli bir yeni katalizör Anthropic'e bilgi işlem gücü kiralama anlaşması. İki yıl boyunca 10 milyar dolara kadar değerde olduğu bildiriliyor. Mizuho bunu sermaye harcaması yatırım getirisinin ilk işareti olarak nitelendirdi.

Analistler şunları yazdı: %50-75 artan marj varsayıldığında, bu yıllık vergi sonrası hisse başına 1-1,25 dolar kazanç ekleyebilir. Üst ucu 20 kat kapitalize etmek, diğer her şey eşit olduğunda hisseye 25 dolar ekleyebilir.

Analistler şunları ekledi: Doğrudan etkiye ek olarak, sermaye tahsisinde daha fazla güven Meta'da genel çarpanı artırabilir.

Citi'den yarı iletken hisseleri için 'alım fırsatı' değerlendirmesi

Citi analistleri, yarı iletken hisselerindeki son geri çekilmeyi bir satın alma fırsatı olarak görüyor. Yükselen petrol fiyatları, artan tahvil getirileri ve AI harcama endişeleri bunu tetikledi. Banka, yarı iletken hisselerine göre yarı iletken sermaye ekipmanını tercih ediyor.

Banka şunları söyledi: Veri merkezleri en güçlü son pazar olmaya devam ediyor. Toplam yarı iletken talebinin %34'ünü oluşturuyor. 2030'a kadar tüm yarı iletken toplam adreslenebilir pazarı (TAM) aşma yolunda. Otomotiv ve endüstriyel, pazarın %21'inde bir toparlanma gösteriyor. PC, cep telefonu ve tüketici elektroniği talebi, pazarın birleşik %42'si, zayıflamaya devam ediyor. Bunun nedeni bellek maliyet enflasyonu ve arz kısıtlamaları.

Citi'den çip ekipmanı hisselerine güçlü destek

Citi şunları belirtti: Rapor veren şirketler arasında 2026 ve 2027 için konsensüs gelir tahminleri sırasıyla %4 ve %7 arttı. EPS tahminleri ise %7 ve %8 yükseldi. Banka, yarı iletken hisselerine göre yarı iletken sermaye ekipmanı hisselerini tercih ediyor. Gerekçe, sermaye harcaması artışlarının yönlendirdiği daha yüksek tahmin revizyonları.

Intel, TSMC ve Tesla'dan gelen sermaye harcaması yorumları özellikle cesaret verici olarak işaretlendi. Ekipman üreticileri için bu önemli. Intel, 2026 sermaye harcaması rehberliğini yaklaşık 18 milyar dolardan 20 milyar doların üzerine çıkardı. Araç satın alımları yıllık bazda %40 büyüyor. 2027 sermaye harcamalarının önemli ölçüde daha yüksek olacağı söylendi.

TSMC de 2026 sermaye harcaması rehberliğini tekrar yükseltti. Yaklaşık 56 milyar dolardan 60-64 milyar dolara çıkardı. Gerekçe olarak daha güçlü AI talebi ve daha yüksek ekipman maliyetleri gösteriliyor. Arizona'ya ek 100 milyar dolarlık yatırım açıklandı. Bu, toplam taahhüdünü 265 milyar dolara getiriyor. Yaklaşık dört ek fabrika içeriyor.

Jefferies, Datadog hissesi için not indirimine gitti

Jefferies, hafta başında Datadog hissesi için yatırım tavsiyesini 'Al'dan 'Tut'a düşürdü. Kurum, bu kararın arkasında şirketin operasyonel performansından ziyade, yılbaşından bu yana yaşanan güçlü yükselişin ardından oluşan yüksek değerleme seviyelerinin bulunduğunu belirtti. Buna karşın Jefferies, Datadog'un yapay zekâ yatırımlarından fayda sağlayan ve sektöründe lider konumunu koruyan şirketlerden biri olduğu yönündeki olumlu görüşünü sürdürdü.

Analist Brent Thill, şirketin yapay zekâ odaklı büyüme hikâyesinin 2026'nın ilk yarısında büyük ölçüde fiyatlandığını ifade etti. Datadog hisselerinin yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 94 değer kazandığını hatırlatan Thill, gelir büyümesinin de 2025'in ilk çeyreğindeki yüzde 25 seviyesinden 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 32'ye yükselerek ivme kazandığını vurguladı.

Jefferies, Datadog'un 2027 tahmini gelirine göre yaklaşık 18 kat firma değeri (EV) çarpanıyla işlem gördüğünü ve Snowflake'e kıyasla yaklaşık 4 puan primli fiyatlandığını belirtti. Raporda, mevcut değerlemenin olası bir operasyonel yavaşlamaya karşı sınırlı bir güvenlik marjı sunduğu, bu nedenle daha cazip fiyat seviyelerinde hisseye yeniden olumlu yaklaşılabileceği ifade edildi.

Ev bulmanın giderek zorlaştığı büyükşehirlerde birçok kiracı, başka seçeneği olmadığı için bu belgeyi imzalamak zorunda kaldığını ifade ederken, tahliye süreçleri nedeniyle açılan davalar da mahkemelerin iş yükünü artırıyor.

İmza tarihi önemli

Gayrimenkul hukuku uzmanları, tahliye taahhütnamesinin kira sözleşmesiyle aynı gün imzalatılması halinde hukuken geçersiz sayıldığını, belgenin ancak kiracının özgür iradesiyle ve sözleşmeden sonra düzenlenmesi durumunda geçerli olduğunu belirtiyor.

Ancak bu durumun ev sahipleri tarafından kiralama sürecinin rutin bir dayatması haline getirilmesi, emlak sektörü temsilcilerine göre taraflar arasındaki güveni zedeleyerek piyasada istikrarsızlığa yol açıyor.

Türkiye'nin haberine göre uzmanlar, hem kiracıyı hem de belgeyi hukuka uygun kullanan dürüst ev sahiplerini korumak ve yargıya taşınan uyuşmazlıkları azaltmak adına sıkı denetim ve ceza mekanizmalarının devreye alınması gerektiğini ifade ediyor.

Uraloğlu, 'Katar ile kurduğumuz stratejik ortaklık sayesinde Türksat filomuza yüksek veri kapasiteli yeni nesil bir uydu kazandırıyoruz. Bu proje ile hem filomuzu büyütüyor hem de ülkemizin uzaydaki etkinliğini ve küresel uydu pazarındaki rekabet gücünü de artırıyoruz.' dedi. Bakan Uraloğlu ayrıca, uydunun adını Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın verdiğini söyledi.

Türksat-Biruni'nin 50 derece Doğu yörüngesinde görev yapacağını belirten Uraloğlu, 'Yüksek veri kapasiteli Ka-Bant teknolojisine sahip yeni uydumuz, Türksat'ın hizmet kapasitesini önemli ölçüde artıracak. Katar finansmanıyla hayata geçirilecek proje sayesinde filomuza yeni nesil bir uydu kazandırırken uydu haberleşme altyapımızı da daha güçlü hale getireceğiz.' ifadelerini kullandı.

İş birliğinin yalnızca yeni bir uydu yatırımı olmadığını belirten Uraloğlu, 'Es'hailSat ile kurduğumuz ortaklık kapsamında iki şirketin uydu varlıkları, yer altyapıları, dağıtım ağları ve müşteri portföyleri birlikte değerlendirilecek. Altyapı yatırımlarının paylaşılmasıyla kaynaklarımızı daha verimli kullanacak, Türksat-Biruni'nin ticari potansiyelini ilk günden itibaren en üst seviyeye çıkaracağız. Türksat'ın kullanımına sunulacak 50 Gbps'a kadar ilave kapasiteyle ülkemizin uydu haberleşme altyapısını daha da güçlendireceğiz.' diye konuştu.

Projenin Türkiye'nin stratejik haklarını koruyarak yürütüldüğünü vurgulayan Uraloğlu, '50 derece Doğu yörüngesindeki frekans ve yörünge haklarımız korunmaya devam edecek. Bu proje kapsamında herhangi bir hak devri söz konusu olmayacak. Es'hailSat tarafından üretilecek olan uydu, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) nezdinde Türksat adına kayıtlı olacak. Böylece hem mevcut haklarımızı güvence altına alacak hem de filomuza yeni nesil bir uydu kazandıracağız.' ifadelerini kullandı.

Türksat-Biruni'nin geniş bir coğrafyada hizmet vereceğini belirten Uraloğlu, 'Katar ile kurduğumuz ortaklık sayesinde Orta Doğu, Kuzey Afrika, Avrupa, Orta Asya ve Sahra Altı Afrika'da çok daha güçlü bir hizmet ağı oluşturacağız. Türksat'ın teknik altyapısını Es'hailSat'ın bölgesel gücüyle birleştirerek küresel ölçekte yeni fırsatlar elde edeceğiz.' dedi.

Yeni uydunun birçok kritik alanda önemli katkılar sağlayacağını belirten Uraloğlu, 'Yüksek kapasiteli geniş bant internet hizmetlerinin yanı sıra havacılık ve denizcilik mobilite hizmetleri, kamu kurumlarımızın haberleşme ihtiyaçları ve kurumsal veri iletişimi alanlarında da daha güçlü çözümler sunacağız. Artan bağlantı ihtiyacına çok daha yüksek kapasiteyle cevap vereceğiz.' değerlendirmesinde bulundu.

Türksat-Biruni'nin Türkiye'nin uzay vizyonuna önemli katkı sağlayacağını vurgulayan Uraloğlu, 'Bu proje, Türkiye ile Katar arasındaki stratejik iş birliğini uzay ve uydu teknolojileri alanında daha ileri seviyeye taşıyacak. Türksat-Biruni ile ülkemizin uydu haberleşmesindeki etkinliğini artırırken küresel uydu pazarındaki konumumuzu da daha da güçlendireceğiz.' ifadelerini kullandı.

Haftanın ikinci işlem gününde satış baskısı öne çıktı. BIST 100 endeksi yüzde 0,69 düşüşle 13.974,14 puana gerilerken, bankacılık endeksi yüzde 0,77, holding endeksi ise yüzde 0,07 değer kaybetti. İletişim sektörü yüzde 1,25 ile en fazla yükselen sektör olurken, finansal kiralama ve faktoring endeksi yüzde 8,82 geriledi. VİOP BIST 30 endeks kontratı da yüzde 0,70 değer kaybederek 16.375 puana indi.

Çarşamba günü alımlar yeniden güç kazandı. BIST 100 endeksi yüzde 1,18 artışla 14.138,85 puana yükseldi. Holding endeksi yüzde 1,45, bankacılık endeksi ise yüzde 0,08 değer kazandı. Finansal kiralama ve faktoring ile teknoloji endeksleri yüzde 2,46 ile en fazla yükselen sektörler olurken, tekstil ve deri endeksi yüzde 2,62 geriledi. VİOP BIST 30 endeks kontratı ise günü yüzde 1,19 yükselişle 16.570 puanda tamamladı.

Perşembe günü küresel piyasalardaki olumsuz görünüm yurt içi piyasaları da etkiledi. BIST 100 endeksi yüzde 0,43 düşüşle 14.077,67 puana geriledi. Madencilik endeksi yüzde 4,47 ile en fazla yükselen sektör olurken, iletişim endeksi yüzde 5,35 ile en sert kaybı yaşadı. Gün içerisinde Brent petrol fiyatının 100 doların üzerine çıkması ve Orta Doğu'daki enerji arzına yönelik riskler piyasalarda baskı oluşturdu. Aynı gün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), politika faizini beklentilere paralel şekilde yüzde 37 seviyesinde sabit bıraktı. VİOP BIST 30 endeks kontratı ise normal seansı yüzde 1,08 düşüşle 16.391 puanda tamamladı.

Haftanın son işlem gününde satışlar devam etti. BIST 100 endeksi günü yüzde 0,95 kayıpla 13.943,87 puanda tamamladı. Bankacılık endeksi yüzde 0,03 yükselirken, holding endeksi yüzde 0,58 değer kaybetti. Bilişim sektörü yüzde 2,40 ile en fazla yükselen sektör olurken, finansal kiralama ve faktoring endeksi yüzde 2,27 gerileyerek en fazla düşen sektör oldu. VİOP'ta ağustos vadeli BIST 30 endeks kontratı da yüzde 0,84 değer kaybederek normal seansı 16.253 puanda tamamladı.

Hafta boyunca küresel piyasalarda ABD ile İran arasındaki gerilimin enerji koridorlarına yönelik riskleri, petrol fiyatlarındaki yükseliş, ABD'nin Kanada'ya yönelik yeni gümrük tarifesi açıklamaları ve büyük teknoloji şirketlerinin bilançoları yakından izlendi. Yurt içinde ise yatırımcıların odağında TCMB'nin faiz kararı ve makroekonomik veriler yer aldı.

Önümüzdeki hafta piyasalarda yurt içinde işsizlik oranı ve dış ticaret dengesi, yurt dışında ise ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz kararı, Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) Fiyat Endeksi, ABD büyüme verileri ile İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) faiz kararı başta olmak üzere yoğun veri gündemi takip edilecek.

Suriye'ye en fazla ihracat 103 milyon 879 bin dolarla değirmencilik ürünlerinde gerçekleştirildi. Bu sektörü 102 milyon 256 bin dolarla çimento, 80 milyon 107 bin dolarla elektrik ve enerji ürünleri izledi. Çimento ihracatındaki yüzde 116,8'lik artış öne çıktı.

Suriye'ye yapılan ihracatta Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin payı 461 milyon 823 bin dolar olarak hesaplandı. Bölgenin ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre miktar bazında yüzde 34,6, değer bazında ise yüzde 11,4 arttı.

Suriye'ye ihracattaki yükseliş sürüyor

TİM Yönetim Kurulu Üyesi ve TİM Suriye Masası Başkanı Celal Kadooğlu, 2025'in Suriye pazarında yaklaşık yüzde 70'lik ihracat artışıyla tamamlandığını, 2026'da da yükseliş eğiliminin sürdüğünü söyledi.

Bankacılık sisteminin uluslararası finansal sisteme entegrasyonunun, güvenlik koşullarındaki iyileşmenin ve İslahiye ile Nusaybin sınır kapılarının tam kapasiteyle hizmete alınmasına yönelik hazırlıkların ticarete olumlu katkı sağlayacağını belirten Kadooğlu, 'İki ülke üst yönetiminin karşılıklı olarak attığı olumlu adımlar, ortak geleceğimize dair hedeflerimizi pekiştiriyor.' dedi.

Haziran ayında Suriye'de yürürlüğe giren yeni kararnameyle binden fazla üründe güncellenen gümrük vergilerinin iki ülkenin ortak ticaret vizyonu doğrultusunda yeniden değerlendirileceğine inandıklarını ifade eden Kadooğlu, bazı ürün gruplarında uygulanan yüksek tarifelerin ihracat maliyetlerini önemli ölçüde artırdığını dile getirdi.

Kadooğlu, ton başına 1000 dolara ulaşan gümrük tarifelerinin 20 tonluk bir tır için ek masraflarla birlikte yaklaşık 25 bin dolarlık maliyet oluşturduğunu belirterek, bu yükün karşılıklı diyalogla makul seviyelere çekilmesinin hem Türkiye'nin ihracat potansiyelini artıracağını hem de Suriye'de ihtiyaç duyulan ürünlere daha uygun koşullarda erişim sağlayacağını kaydetti.

İki ülke arasındaki ticaretin daha öngörülebilir ve sürdürülebilir hale gelmesi için gümrük tarifelerinin ortak menfaatler doğrultusunda yeniden düzenlenmesi ve serbest ticaret anlaşmasının yeniden yürürlüğe girmesinin önem taşıdığını sözlerine ekledi.

Kısaca 25 teknoloji şirketi ve kuruluşu, 24 Temmuz 2026'da "Açık Ağırlıklar ve Amerikan Yapay Zeka Liderliği" başlıklı üç sayfalık bir açık mektup yayınladı. Mektup ABD'li politika yapıcılardan açık ağırlıklı yapay zeka modellerine yönelik erken kısıtlamalardan kaçınılmasını, işlem gücüne erişimin genişletilmesini ve fikri mülkiyet hırsızlığının geniş yasaklar yerine hedefli kurallarla ele alınmasını talep ediyor. Jensen Huang mektubu hayatındaki ilk X postuyla duyurdu; post 11 milyon görüntülenmeyi aştı ve imzacı sayısı 24 saat içinde 50'ye yükseldi. OpenAI ilk listede yer almazken sonradan imzacılara katıldı, Google'ın da katıldığı bildirildi. Anthropic ve Amazon ise mektubun hiçbir versiyonunda yer almadı. Bu yazıda mektubun içeriğini, politika taleplerini, kabul ettiği riskleri ve tarafların karşılıklı eleştirilerini ele alacağız.

Huang'ın Postunda Ne Yazıyor?

Huang'ın postu dört cümleden oluşuyor ve Nvidia'nın sitesinde barındırılan mektup dosyasına yönlendiriyor. Postta yapay zekanın her sektörü dönüştüreceği, her şirkete güç vereceği ve her ülke tarafından geliştirileceği belirtiliyor.

Huang'ın ifadesine göre açık modeller güvenliği ve siber güvenliği güçlendiriyor, inovasyonu ve yayılımı hızlandırıyor, egemenliği mümkün kılıyor. Postun son cümlesinde ise dünyanın hem sınır seviyesindeki kapalı modellere hem sınır seviyesindeki açık modellere ihtiyacı olduğu yazıyor. Huang metni "Nvidia'nın imzaladığı bir mektup" olarak tanımladı; yani belge Huang'ın kişisel yazısı değil, bir koalisyon metni olarak sunuluyor. Post, Huang'ın iki gün önce Axios'a verdiği demeçle de bağlantılı; o görüşmede Amerikan şirketlerinin Çin yapay zeka modellerini kullanmakta özgür olması gerektiğini söylemişti.

Açık Ağırlık Nedir?

Açık ağırlık, bir yapay zeka modelinin eğitim sonucu ortaya çıkan parametrelerinin indirilebilmesi, incelenebilmesi, değiştirilebilmesi ve geliştiricinin sunucuları dışında çalıştırılabilmesi anlamına gelir. Kapalı modellerde kullanıcı yalnızca bir arayüz üzerinden modele erişebilir, modelin kendisini edinemez.

Mektuba göre bu ayrımın kurumsal düzeyde pratik sonuçları bulunuyor. Açık ağırlıklı bir modeli indiren kurum, onu kendi altyapısında çalıştırabiliyor, kendi verisiyle özelleştirebiliyor ve verisini dışarıya göndermeden kullanabiliyor. Metinde bu esneklik teknolojik egemenliğin bir parçası olarak tanımlanıyor ve sağlık kuruluşları, savunma tedarikçileri, hukuk büroları ile bankalar gibi düzenlemeye tabi sektörler için genel bir kıyaslama tablosunda en yüksek puanı alan modele erişimden daha önemli olabileceği belirtiliyor. Meta'nın Llama modelleri bu yaklaşımı ABD'de yaygınlaştırdı, Fransız girişimi Mistral ise güçlü açık modellerin Silikon Vadisi dışından da çıkabildiğini gösterdi.

Mektup Hangi Argümanları Sunuyor?

Mektubun ana tezi, ABD'nin yapay zeka liderliğinin tek bir sınır modeliyle değil, ülkenin güçlü ve açık bir ekosistem kurup kurmadığıyla ölçüleceği yönünde. Metin argümanlarını üç sayfa boyunca dört eksende topluyor.

Birinci eksen tarihsel paralellik kuruyor. Mektup 1980'lerin açık kaynak yazılım tartışmasına atıf yapıyor ve o dönem ilerleme için sıkı kontrolün gerekli olduğu düşünüldüğünü, ancak paylaşılan kodun internetin, kurumsal sistemlerin ve ABD devlet altyapısının temeli haline geldiğini belirtiyor. Metne göre açık kaynak yazılım maliyetini düşürmekten fazlasını yaptı ve Amerikalı mühendisler için kurumsal egemenlik yarattı.

İkinci eksen güvenlik. Mektup burada sezgiye ters bir iddia ortaya koyuyor: metne göre yalnızca kapalı modellere dayanmak doğası gereği güvenli değil, çünkü kapalı sistemler dışarıdan tespit edilemeyecek biçimde ele geçirilebilir ya da arıza verebilir. İmzacılara göre ileri yeteneklerin bir avuç kapalı model içinde toplanması tek bir kırılma noktası riski yaratıyor. Metinde ayrıca şeffaflığın belirsizlikten daha güvenli olabileceği savunuluyor ve siber saldırganların halihazırda ileri yapay zeka kullandığı, savunma tarafının da tehditleri tespit edip simüle edebilmek için eşdeğer yetenekte modellere ihtiyaç duyduğu belirtiliyor.

Üçüncü eksen ekonomik erişimi konu alıyor. Mektuba göre indirilebilir ağırlıklar seçenek kümesini genişletiyor: bir girişim küçük bir modeli dar bir görev için özelleştirebiliyor, bir hastane ya da kamu kurumu istem ve çıktıları kontrollü bir ortamda tutabiliyor, bir üretici ise gecikme süresinin önemli olduğu bir üretim hattının yanında çıkarım yapabiliyor. Dördüncü eksen ise damıtma ayrımı. Metinde politika yapıcıların meşru model geliştirme tekniklerini kötüye kullanımla karıştırmaması gerektiği belirtiliyor ve damıtmanın, yani bir modelin çıktılarının başka bir modeli eğitmek veya iyileştirmek için kullanılmasının, model geliştirme, değerlendirme ve doğrulama alanında yaygın kullanılan bir teknik olduğu ifade ediliyor.

Mektup Ne Talep Ediyor?

Mektup dört somut politika talebi sıralıyor. Metin bu taleplerin ABD'nin yapay zeka alanındaki konumunu koruyacağını savunuyor.

Metnin bir başka yönü ise riskleri inkar etmemesi oluyor. Mektup, açık ağırlıkların gerçek ve kendine özgü riskler taşıdığını kabul ediyor: bir kez yayınlandıktan sonra ağırlıklar orijinal geliştiricinin kontrolünden çıkıyor ve değiştirilmiş sürümlerin izlenmesi ile geri alınması güçleşiyor. İmzacılar bu riskleri kabul etmekle birlikte, riskten dolayı yasaklama yaklaşımına karşı çıkıyor.

Kimler İmzaladı, Kimler İmzalamadı?

Mektubun imzacı listesi kadar eksik isimleri de tartışma yarattı. Sektör yorumcuları özellikle en güçlü kapalı modelleri işleten şirketlerin konumuna dikkat çekti.

Listenin genişleme hızı da haber oldu. Forbes'un aktardığına göre mektup 25 imzayla yayınlandı, Huang'ın postu 11 milyon görüntülenmeyi aştı ve imzalar haberler yazılırken gelmeye devam etti; sayı 24 saat içinde 50'ye ulaştı. Aynı gün barındırılan iki farklı kopya farklı imza sayıları taşıdı.

En dikkat çeken katılım OpenAI'dan geldi. Şirket ilk listede yer almazken Huang'ın postundan saatler sonra imzacılara eklendi. Sam Altman, Huang'ın postunu alıntılayarak ABD'nin yapay zekada hem açık kaynakta hem tescilli modellerde kazanmasını istediğini ve bu gelişmeyi memnuniyetle karşıladığını yazdı. Google CEO'su Sundar Pichai ise şirketin uzun süredir açık kaynaktan yararlandığını, ona katkı sunduğunu ve DeepMind tarafından geliştirilen açık ağırlıklı Gemma modellerini düzenli yayınladığını belirtti. Forbes'un aktardığına göre Google da sonradan imzacılar arasına katıldı; ilk gün yayınlanan haberlerde ise şirket listede yer almıyordu. İmzacı listesinin canlı biçimde güncellenmesi nedeniyle aynı gün farklı kaynaklarda farklı sayılar yer aldı. Microsoft CEO'su Satya Nadella mektubu aynı gün paylaştı. Elon Musk tam destek verdiğini yazdı ancak SpaceX imzacı listesinde yer almadı.

Tom's Hardware'in ilk listeye ilişkin tespiti şuydu: 25 imzacının hiçbiri kapalı bir sınır modeline erişim satmıyordu. OpenAI'ın sonradan katılması bu tabloyu değiştirdi ve Anthropic'i en belirgin imzalamayan konumunda bıraktı. Sektör yorumcuları bu durumu bir oyun teorisi problemi olarak değerlendirdi; zira mektubun tezi, kapalı sınır modellerine premium fiyatla erişim satan şirketlerin ticari çıkarına ilk bakışta ters düşüyor.

Anthropic Neden İmzalamadı?

Anthropic mektuba ilişkin ayrı bir açıklama yapmadı. Şirketin bu alandaki pozisyonu, kurucusu Dario Amodei'nin daha önceki kamuya açık açıklamalarından biliniyor: Amodei, güçlü model ağırlıkları yayınlandıktan sonra geliştiricinin kullanımı izleme, erişimi iptal etme ve güvenlik önlemlerini güncelleme yeteneğini kaybettiğini savunmuştu.

Bu argümana göre kapalı bir modelde geliştirici, kötüye kullanım tespit ettiğinde erişimi kesebiliyor, yeni bir güvenlik açığı bulunduğunda modeli güncelleyebiliyor ve kullanım kalıplarını izleyebiliyor. Ağırlıklar indirildikten sonra bu araçların işlemediği belirtiliyor. Amodei ayrıca açık kaynak tartışmasını asıl meseleden uzaklaştıran bir başlık olarak değerlendirdiğini ifade etmişti. Axios'un haberine göre Anthropic ve OpenAI, güçlü Çin açık modellerinin yarattığı riskler konusunda Washington'ı uyaran taraf arasında yer alıyor.

Listede yer almayan diğer isim olan Amazon ile Anthropic arasında dikkat çekici bir bağ bulunuyor: Amazon, Anthropic'in en büyük yatırımcısı konumunda ve Anthropic modellerini kısmen Amazon'un Trainium çipleri üzerinde eğitip sunuyor. Anthropic'in bir başka yatırımcısı olan Google ise mektubu imzaladı; bu da Amazon ile Anthropic arasındaki hizalanmayı daha belirgin hale getiriyor.

Forbes'un değerlendirmesinde bu noktada bir uyarı yer alıyor: her iki şirket de yokluğunu açıklamadı ve nedeni varsaymak hata olur. Aynı analize göre iki okuma birlikte mümkün görünüyor. Birincisi ticari çıkar okuması, zira Anthropic kapalı sınır modeline erişim satıyor. İkincisi ise güvenlik pozisyonu okuması, çünkü şirket ağırlıkların bir kez yayınlandıktan sonra geri çağrılamayacağını yıllardır kamuya açık biçimde savunuyor. Analize göre bu iki okuma aynı anda doğru olabilir. Sektör analistleri ayrıca simetrik bir uyarı yaptı: çıkar sorgulaması hem imzalayan hem imzalamayan tarafa yöneltilebilir, dolayısıyla iki koalisyonun da tarafsız olmadığı ve her iki metnin bulgu değil beyan olarak okunması gerektiği belirtildi.

Tartışma Nasıl Sertleşti?

Mektup yayınlandıktan sonraki 48 saat içinde tartışma politika dilinden çıkıp karşılıklı suçlamalara dönüştü. Sertleşme üç cepheden geldi: Beyaz Saray danışmanı, Anthropic çalışanı ve sektör gazetecileri tartışmaya dahil oldu.

Kronoloji aslında mektuptan önce başladı. 16 Temmuz'da Kimi K3 yayınlandıktan sonra OpenAI'ın strateji şefi Dean Ball, Washington'ın Çin açık ağırlıklı modelleri etrafında düzenleyici risk oluşturacağını X üzerinden öngördü. Bu paylaşım sektörde açık modellere karşı bir korku ve belirsizlik kampanyasının desteklenmesi olarak okundu; Ball daha sonra postunun bazı bölümlerini geri çekti. Sektör yorumcularına göre Cuma günü yayınlanan mektup, büyük ölçüde bu paylaşıma verilmiş bir yanıt niteliği taşıyor.

Bu arada 22 Temmuz'da Beyaz Saray yetkilileri Moonshot AI'ı damıtma yoluyla Amerikan fikri mülkiyeti çalmakla suçladı ve yaptırım seçeneklerini gündeme getirdi; Hazine Bakanlığı da bu seçenekleri değerlendirdi. Anthropic'in politika direktörü söz konusu operasyonu endüstriyel casusluk olarak tanımladı. Ardından beklenmedik bir taraf devreye girdi: yaklaşık 200 girişim, Başkan Trump'a ortak bir mektup göndererek bağımlı oldukları açık modellere erişimin kesilmemesini talep etti. Yani tartışma yalnızca dev şirketler arasında değil, onlara bağlı küçük ölçekli geliştiriciler cephesinde de sürüyor.

Karşılıklı suçlamaların ilk hamlesi Beyaz Saray'ın yapay zeka ve kripto danışmanı David Sacks'tan geldi. Sacks, kapalı model laboratuvarlarını düzenleyici belirsizliği açık kaynak rekabetini yok etmek için silah olarak kullanmakla suçladı ve OpenAI ile Anthropic'i devlet koruması arayan bir gelir düopolü olarak tanımladı. İkinci hamle Anthropic tarafından geldi. Şirkette teknik personel olarak çalışan ve daha önce Google DeepMind'da AlphaGo ile AlphaZero projelerinde yer alan araştırmacı Julian Schrittwieser, mektubu kutlayan paylaşımlara alaycı bir yanıt verdi ve imzacılara kendi ürünlerini açık kaynak yapma çağrısında bulundu; Nvidia'nın CUDA yazılım katmanı ile Microsoft'un Office paketini örnek gösterdi.

Üçüncü hamle OpenAI'ın imzasıyla geldi. Teknoloji gazetecisi Tae Kim, OpenAI'ın mektubu imzaladığını duyurduktan sonra bunu şaşırtıcı bir dönüş olarak nitelendirdi ve sözü doğrudan Anthropic'e bıraktığını yazdı. Anthropic CEO'su Dario Amodei ise açık kaynak tartışmasını asıl meseleden uzaklaştıran bir başlık olarak değerlendirdiğini daha önce ifade etmişti. Huang ile Amodei arasındaki görüş ayrılığı yeni değil; Huang 2025'te Amodei'nin söylediklerinin neredeyse tamamına katılmadığını belirtmiş, Amodei ise kendisine yönelik eleştirileri kötü niyetli bir çarpıtma olarak nitelendirmişti.

Schrittwieser'ın CUDA eleştirisine gelen tepkiler de ikiye bölündü. Bir kesim bunu yerinde bir tutarsızlık tespiti olarak değerlendirdi ve CUDA'nın sektörde yarattığı bağımlılığa dikkat çekti. Karşı görüşü savunanlar ise iki durumun farklı olduğunu belirtti: bu görüşe göre Nvidia hiçbir zaman düzenleyicilerden Linux'un yasaklanmasını istemedi, Microsoft da Linux Foundation'a karşı yasal kısıtlama için lobi yapmadı; her iki şirket kendi ürünlerini kapalı tutarken çevredeki açık ekosisteme müdahale etmedi.

Mektuba Hangi Eleştiriler Geliyor?

Mektuba yönelik eleştiriler iki başlıkta toplanıyor: imzacıların ekonomik çıkarları ve metnin içeriğinin yeniliği. Her iki eleştiri de sektör analistleri tarafından dile getiriliyor.

Birinci eleştiri konumlanmayla ilgili. Analistlere göre imzacıların açık ve yaygın bir yapay zeka ekosisteminde doğrudan ekonomik çıkarları bulunuyor: Nvidia yapay zekanın üzerinde çalıştığı çipleri satıyor ve yapay zeka yayıldıkça daha fazla çip gerekiyor; Meta ile Mistral açık ağırlıklı modeller yayınlıyor; Hugging Face bu modelleri barındırıyor; Andreessen Horowitz ile Y Combinator ekosisteme yatırım yapıyor; Microsoft, IBM, Dell ve ServiceNow kurumlara yapay zeka satıyor. Bu değerlendirmeye göre söz konusu durum argümanları yanlış kılmıyor ancak metni konumlandırıyor: belge tarafsız bir hakemin değil, açık modellerin yayılmasından fayda sağlayanların bakış açısını yansıtıyor. Bir analist metnin tarafsız araştırma değil politika pozisyonu olduğunu vurguladı.

İkinci eleştiri metnin içeriğine yöneliyor. Bir analiz, mektuptaki hiçbir argümanın 1998 ile 2005 arasında açık kaynak yazılım için ya da 2023 ile 2025 arasında açık ağırlıklı modeller için zaten yapılmamış olmadığını, yeni olanın yalnızca zamanlama ve koalisyonun bileşimi olduğunu savundu. Aynı analiz mektubun önerdiği çözümlerin problem karşısında yetersiz kaldığını, işlem gücü erişimi ile paylaşılan veri setleri önerilerinde rakam, mekanizma ya da isim verilmiş kurum bulunmadığını belirtti. Aynı değerlendirmede Çin açık modellerinin yasaklanmasının Amerikan açık ağırlık liderliğini geri getirmeyeceği, ağırlıklar kamuya açıldıktan sonra bunun teknik olarak uygulanabilir olmadığı ve mektubun bu noktada haklı olduğu da ifade edildi.

Tartışmayı Ne Tetikledi?

Mektubun zamanlaması, 16 Temmuz'da yayınlanan Çinli bir modele dayanıyor. Pekin merkezli ve Alibaba destekli Moonshot AI'ın 2,8 trilyon parametreli Kimi K3 modeli, bağımsız testlerde yaygın izlenen bir yetenek endeksinde üçüncü sıraya ve kör kodlama karşılaştırmasında birinci sıraya yerleşti. Şirketin kendi ölçümlerine göre model bazı görevlerde Anthropic ve OpenAI'ın tescilli sistemleriyle başa baş sonuç veriyor; API fiyatları ise milyon girdi token başına 3 dolar, milyon çıktı token başına 15 dolar seviyesinde.

Bu sonuç Washington'da kısıtlama tartışmasını hızlandırdı. Mektup, Trump yönetiminin Çin modellerini yasaklama girişimini yeniden gündeme aldığına dair haberlerden dört gün sonra yayınlandı; ancak metin Çin'den, Moonshot AI'dan ya da DeepSeek'ten doğrudan söz etmiyor. Masadaki sorular arasında Çin yapay zeka modellerine ABD'de erişimin kısıtlanması, damıtma tekniğinin sınırlanması ve model ağırlıklarına ihracat kontrolü uygulanması bulunuyor. Ardından Beyaz Saray Bilim ve Teknoloji Politikası Ofisi Direktörü Michael Kratsios, Kimi K3'ün Anthropic'in Fable 5 modelinden damıtma yoluyla geliştirildiğini öne sürdü. Trump yönetimi Moonshot AI'a yaptırım seçeneklerini değerlendiriyor. Moonshot AI'ın halka arz planlarını ayrıca yazmıştık. Moonshot AI Borsaya Geliyor: Hedef 50 Milyar Dolar

Düzenleyici baskı yalnızca Çin modellerine yönelik değil. ABD Ticaret Bakanlığı 12 Haziran 2026'da, ihracat kontrolü yetkisine dayanarak Anthropic'in Claude Mythos 5 ve Fable 5 modellerinin kamuya dağıtımına dünya çapında lisans şartı getirdi. Kontroller 30 Haziran'da kaldırıldı ve şirket 1 Temmuz'da erişimi yeniden açtı. Kongre üyeleri Sam Liccardo ve Ted Lieu, Ticaret Bakanı Howard Lutnick'e yazarak kararın hukuki dayanağını sorguladı. Ayrıca Hugging Face'te yaşanan güvenlik ihlalinin ardından, yapay zeka modelleri için acil kapatma mekanizması zorunluluğu getirecek bir yasa tasarısı Kongre'de ilerliyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Jensen Huang ilk X postunda ne yazdı?

Huang, Nvidia'nın imzaladığı açık ağırlıklar mektubunu paylaştı ve yapay zekanın her sektörü dönüştüreceğini, her şirkete güç vereceğini ve her ülke tarafından geliştirileceğini yazdı. Açık modellerin güvenliği ve siber güvenliği güçlendirdiğini, inovasyonu hızlandırdığını ve egemenliği mümkün kıldığını belirtti. Son cümlesinde dünyanın hem sınır kapalı hem sınır açık modellere ihtiyacı olduğunu ifade etti.

Açık ağırlıklı yapay zeka modeli nedir?

Açık ağırlıklı model, eğitim sonucu oluşan parametrelerinin indirilip incelenebildiği, değiştirilebildiği ve geliştiricinin sunucuları dışında çalıştırılabildiği modeldir. Meta'nın Llama serisi ve Google'ın Gemma modelleri bu kategoride yer alıyor. Kapalı modellerde kullanıcı yalnızca arayüz üzerinden erişim sağlıyor.

Mektup ne talep ediyor?

Mektup dört talep sıralıyor: açık ağırlıklı modellere erken kısıtlamalardan kaçınılması, işlem gücüne erişimin genişletilmesi, paylaşılan veri setleri ile değerlendirme araçlarına yatırım yapılması ve fikri mülkiyet hırsızlığının geniş yasaklar yerine hedefli kurallarla ele alınması.

Mektubu hangi şirketler imzaladı?

Mektup 24 Temmuz'da 25 imzayla yayınlandı; ilk imzacılar arasında Nvidia, Microsoft, Meta, IBM, Dell, Palantir, CrowdStrike, ServiceNow, Mistral, Hugging Face, Andreessen Horowitz, Y Combinator, Mozilla ve Linux Foundation bulunuyor. İmza sayısı 24 saat içinde 50'ye yükseldi; OpenAI, Google, Cisco, Cohere, GitHub ve Palo Alto Networks sonradan katıldı. Anthropic, Amazon ve Apple listede yer almadı.

Damıtma nedir?

Damıtma, bir modelin çıktıları kullanılarak başka bir modelin eğitilmesi veya iyileştirilmesi tekniğidir. Mektup bunu model geliştirme, değerlendirme ve doğrulamada yaygın kullanılan meşru bir yöntem olarak tanımlıyor. Beyaz Saray danışmanı Michael Kratsios ise Çinli Moonshot AI'ın Kimi K3 modelinin bu yöntemle bir ABD modelinden kopyalandığını öne sürdü.

Nvidia hissesi Türkiye'den alınır mı?

Evet. Nvidia, Nasdaq borsasında NVDA koduyla işlem görüyor ve ABD borsalarına erişim sunan aracı kurumlar üzerinden Türkiye'den alınabiliyor. Yurt dışı hisse alımında komisyon, kur etkisi ve vergi koşullarının önceden araştırılması gerekiyor. Teknoloji şirketlerine Türkiye'den nasıl yatırım yapılacağını rehberimizde anlattık. Yapay Zeka Hisseleri Nasıl Alınır?

Yapay zeka sektöründeki en temel ayrışma artık kamuya açık bir belgeye dönüşmüş durumda. Mektup bir politika pozisyonu ortaya koyuyor ve imzacıları bu pozisyonun arkasında duruyor.

Belgenin talepleri net: erken kısıtlama gelmemesi, işlem gücüne erişimin artması, paylaşılan varlıklara yatırım ve hırsızlığa karşı hedefli önlemler. Metin açık ağırlıkların risklerini kabul ederken çözüm olarak yasak yerine hukuki yolları öneriyor. İmzalamayan tarafta ise ağırlıkların yayınlanmasının geri alınamaz olduğu gerekçesi öne çıkıyor. Tartışmanın bir boyutu da karşılıklı çıkar suçlamaları: bir taraf kapalı laboratuvarları düzenleme yoluyla rekabeti kısıtlamakla, diğer taraf imzacıları kendi iş modellerine uygun bir politika savunmakla eleştiriyor. Analistlerin ortak uyarısı ise her iki metnin de tarafsız bir bulgu değil beyan olarak okunması gerektiği yönünde. Kongre'nin nasıl bir çerçeve benimseyeceği, Moonshot AI'a yaptırım uygulanıp uygulanmayacağı ve damıtmanın yasal statüsü önümüzdeki dönemin izlenecek başlıkları arasında yer alacak. Gelişmeleri birlikte takip edeceğiz.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar yayım tarihindeki (26 Temmuz 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir. Yatırım kararları öncesinde bir uzmana danışmanız önerilir.

Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bordo Salonu'nda düzenlenen Bolu Ticaret ve Sanayi Odası'nın 100'üncü yıl programına; Bolu Valisi Abdulaziz Aydın, AK Parti Bolu Milletvekili Yüksel Coşkunyürek, CHP Bolu Milletvekili Türker Ateş, Bolu Bağımsız Milletvekili İsmail Akgül, TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, Bolu Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Abdullah Alemdar, iş insanları ve çok sayıda davetli katıldı. Program kapsamında TSO'nun 100 yıllık tarihini anlatan sinevizyon gösterimi ile halk oyunları gösterisi gerçekleştirildi.

'Banka genel müdürleri ile Merkez Bankası Başkanı ile bir araya geldim, finansmana ulaşmadaki zorlukları anlattık'

'Bugünün ekonomik şartlarında üretim yapmaya, almaya, satmaya devam eden her kardeşim madalya almayı hak ediyor. Dünyada çatışmaların, ticaret savaşlarının yoğun olduğu bir dönemde Türkiye'de de biz üretim yapmaya, almaya, satmaya çalışıyoruz. Sıkıntılarımız var mı, var. Ankara'da daha geçen hafta bankalar genel müdürleriyle, Merkez Bankası Başkanı ile bir araya geldim. Sizlerin dertlerini, sıkıntılarını aktardık. Burada özellikle finansmanın maliyeti, finansmana ulaşmaktaki zorluklarımızı kendilerine anlattık. İnşallah yakın zamanda çözülür diyoruz.'

'Türkiye'deki yaklaşık 600 bin üyemize kefil olduk'

Kredi Garanti Fonu aracılığıyla borsa ve oda üyelerine yönelik destekler ile 'Nefes Kredisi'nden bahseden Hisarcıklıoğlu, şöyle devam etti:

'Özellikle dünyada Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği olarak bir ilki yapıyoruz. Gün öyle bir güne döndü ki babanın oğula, kardeşin kardeşe, komşunun komşuya kefil olmadığı yerde, Bolu Ticaret ve Sanayi Odası üyesiysen sana kefil oluyoruz bankaya karşı. Diyoruz ki bankaya, 'Buna krediyi ver, yüzde 85'inin riski benden, yüzde 15'i de senden.' diyoruz. Dünyada bunu yapan yok. Bu kapsamda Türkiye'deki yaklaşık 600 bin üyemize kefil olmuşuz. Bunlar banka kredisine rahatlıkla ulaşabildiler.'

Hisarcıklıoğlu, içinde bulunulan durumun geçici olduğunu dile getirerek, 'Gelecek bugünden daha iyi olacak çünkü biz iş insanıyız. Bir de inancımız gereği umutsuz olamayız. Gelecek bugünden daha iyi olacak, haberiniz olsun. Yeter ki birlik ve beraberliğimizi bozmayalım.' dedi.

İşte geçen haftanın önemli başlıkları...

1- ABD 'zorla çalıştırma' gerekçesiyle 60 ticaret ortağına tarife uygulayacak

ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatının yasaklanmaması ve bu yasağın etkin şekilde uygulanmamasına yönelik 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında yürütülen soruşturmalar sonucunda 60 ticaret ortağına yüzde 10 veya yüzde 12,5 oranında gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu.

2- Petrol 100 doların üzerinde kalırken arz endişeleri büyüyor

Brent petrol 100 doların üzerinde kalırken, Kızıldeniz ve İran gerilimi fiyatları destekliyor.

3- AMB'den beklentilere paralel faiz kararı

AMB kararında ana refinansman oranını yüzde 2,40 ve marjinal borç verme oranını yüzde 2,65 olarak korudu.

4- Alphabet'in ikinci çeyrek net kârı 4 katına çıktı

Alphabet'in ikinci çeyrek net kârı yıllık bazda yüzde 298 artarak 112,1 milyar dolara, geliri ise yüzde 24 artışla 119,8 milyar dolara yükseldi.

5- Savaşın Kızıldeniz'e yayılması endişesi artıyor

İran savaşı kapsamında yeni bir cephe açma tehdidinde bulunan Yemen'deki Husiler, Kızıldeniz'de iki petrol tankerini hedef aldıklarını açıkladı.

6- ABD, İran'daki 'askeri hedeflere' saldırmaya başladığını açıkladı

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'daki 'askeri hedeflere' saldırmaya başladığını duyurdu.

7- TCMB faizi değiştirmedi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizini yüzde 37'de sabit bıraktı. Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40'ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5'te sabit tuttu.

ABD'de açıklanan son veriler, enflasyon baskılarının hafiflediğine işaret ederken Orta Doğu'daki çatışmaların yeniden tırmanması ve petrol fiyatlarının yükselişe geçmesi, enflasyon görünümüne ilişkin değerlendirmelerde önemli bir risk unsuru olan enerji maliyetlerini yeniden gündeme taşıdı.

Piyasalarda Fed'in gelecek haftaki toplantısında politika faizini sabit tutacağı beklentisi öne çıkarken enerji fiyatlarındaki yükseliş ve enflasyonun hedefin üzerinde seyretmeye devam etmesi nedeniyle faiz artışı ihtimali de göz ardı edilmiyor.

CME Group verilerine göre 25 Temmuz itibarıyla piyasalar, Fed'in temmuz toplantısında politika faizini yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutma ihtimalini yüzde 65,8, faiz artırımı ihtimalini ise yüzde 34,2 olarak fiyatlıyor.

Fed'in yeni Başkanı Kevin Warsh'ın, göreve gelmesinin ardından yaptığı açıklamalarda fiyat istikrarını yeniden sağlama konusundaki kararlılığını vurgularken para politikasının gelecekteki seyrine ilişkin sınırlı yönlendirmede bulunması da belirsizliği artırıyor.

Enerji maliyetlerindeki gerilemeyle yıllık enflasyon haziranda yavaşladı

ABD'de açıklanan son ekonomik veriler, Fed'in temmuz toplantısında faizleri sabit tutacağı beklentisini destekleyen temel unsurlar arasında yer alıyor.

ABD Çalışma Bakanlığının verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), haziranda aylık bazda yüzde 0,4 azalırken yıllık bazda yüzde 3,5 arttı. Böylece yıllık enflasyon, piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

TÜFE, aylık bazda Mayıs 2020'den bu yana ilk kez düşüş kaydetti.

Enerji maliyetleri, martta aylık yüzde 10,9, nisanda yüzde 3,8 ve mayısta yüzde 3,9 yükseldikten sonra haziranda yüzde 5,7 geriledi. Enerji endeksindeki düşüş, barınma ve gıda dahil diğer kalemlerdeki fiyat artışlarını dengeleyerek aylık TÜFE'deki gerilemenin temel belirleyicilerinden biri oldu.

Enerji fiyatlarında aylık bazdaki düşüşe karşın enerji endeksi, haziranda yıllık bazda yüzde 15,7 arttı.

Değişken enerji ve gıda fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE ise haziranda aylık bazda yatay seyrederken yıllık bazda yüzde 2,6 yükseldi.

Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de haziranda aylık bazda yüzde 0,3 gerilerken yıllık bazda yüzde 5,5 artarak piyasa beklentilerinin altında kaldı.

ABD'de tarım dışı istihdam ise haziranda 57 bin kişi artarak beklentilerin altında gerçekleşirken işsizlik oranı yüzde 4,2'ye geriledi. İstihdam artışındaki yavaşlamaya rağmen işsizlik oranındaki düşüş, iş gücü piyasasının genel olarak dirençli kaldığına işaret etti.

Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilim petrol fiyatlarını yukarı çekiyor

Orta Doğu'da yeniden artan tansiyon ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, ABD'de enerji maliyetlerine ilişkin endişeleri de yeniden gündeme taşıdı.

Brent petrolün varil fiyatı geçen hafta mayıs ayından bu yana ilk kez 100 doların üzerini görürken ABD'de benzinin ortalama fiyatı da haziran ayından bu yana ilk kez 4 dolar seviyesini aştı.

Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, benzinin ülke genelindeki ortalama fiyatı 25 Temmuz itibarıyla galon başına 4,11 dolara yükseldi.

ABD ile İran arasında çatışmaların durdurulmasına yönelik haziran ayında varılan mutabakatın ardından petrol fiyatlarındaki gerilemeyle benzinin ortalama fiyatı da galon başına 4 doların altına inmişti.

'Fed'in bu yıl ve gelecek yıla girerken faiz oranlarını sabit tutmasını bekliyorum'

Moody's Analytics Başekonomisti Mark Zandi, AA muhabirine, 'Fed'in bu yıl ve gelecek yıla girerken faiz oranlarını değiştirmeden sabit tutmasını bekliyorum.' dedi.

Enflasyonun muhtemelen zirve yaptığına, enflasyon beklentilerinin iyi çıpalanmış göründüğüne ve iş gücü piyasasının zayıfladığına işaret eden Zandi, pek çok şeyin ABD ile İran arasındaki çatışmaların nasıl seyredeceğine bağlı olduğunu belirtti.

Zandi, ABD Başkanı Donald Trump ile İran rejiminin gelecek haftalarda anlaşmaya varacağını, Hürmüz Boğazı'nın kademeli olarak yeniden açılacağını ve petrol fiyatlarının yılı varil başına 80 dolar seviyelerine yakın noktada tamamlayacağını varsaydığını, her iki tarafın da daha kalıcı anlaşmaya varması yönünde güçlü teşviklerin bulunduğunu ifade etti.

Bununla birlikte savaşın sürmesi, petrol fiyatlarının yüksek kalması ve enflasyonun gerilememe riskinin de yüksek olduğuna dikkati çeken Zandi, ABD'de eylül ayının ilk haftasında kutlanacak İşçi Bayramı'na kadar durumun bu yönde olması halinde Fed'in eylül toplantısında faiz artırması ihtimalinin daha yüksek olacağını kaydetti.

Zandi, yeni Fed Başkanı Warsh'ın ileriye dönük yönlendirme (forward guidance) konusunda eskisi kadar şeffaf olmayacağını açıkça ortaya koyduğunu belirterek, yatırımcıların Fed'in bir sonraki adımına ilişkin ipuçları arayacağını ve tahvil faizlerindeki oynaklığın artacağını ifade etti.

Fed Başkanı Kevin Warsh'ın piyasalardan daha fazla sinyal alacağını da söylediğini anımsatan Zandi, bunun Hazinenin enflasyona endeksli tahvillerinden elde edilen başa baş enflasyon oranları gibi göstergelerin Fed'in faiz kararları için daha önemli bir gösterge haline gelmesi anlamına geldiğini dile getirdi.

'Son TÜFE verileri, Fed'e rahatlaması için pek neden vermiyor'

Fitch Ratings ABD Ekonomik Araştırmalar Başkanı Olu Sonola da 'Son TÜFE verileri, Fed'e faiz oranlarını sabit tutması için iyi bir neden sunuyor ancak rahatlaması için pek neden vermiyor.' diye konuştu.

Enflasyonun haziranda yavaşladığını ve iş gücü piyasasının iyi durumda kalmaya devam ettiğini belirten Sonola, buna karşın üretici fiyatları ve ithalat fiyatlarına ilişkin verilerin enflasyon baskılarının sürdüğüne işaret ettiğini anlattı.

Sonola, 'Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji maliyetlerini yeniden yükseltme tehdidi oluşturmasıyla Fed'in gelecek hafta faiz oranlarını değiştirmemesini ve eylül ayına kadar bu eğilimi değerlendirmesini bekliyoruz.' dedi.

Temel beklentilerinin Fed'in yılın geri kalanında faiz oranlarını sabit tutacağı yönünde olduğunu ifade eden Sonola, faiz artışı ihtimalinin de göz ardı edilemeyeceğini vurguladı.

Sonola, dayanıklı iş gücü piyasasının politika yapıcıların enflasyona odaklanmaya devam etmeleri için alan sağladığını, Orta Doğu'daki çatışmanın tırmanması, petrol fiyatlarının yükselmeye devam etmesi ve çekirdek kişisel tüketim harcamaları endeksinin artışını sürmesi halinde Fed'in bu yılın ilerleyen dönemlerinde yeniden sıkılaştırmaya gitmek zorunda kalabileceğine işaret etti.

Fed Başkanı Warsh'ın özellikle çekirdek enflasyonun hala yüksek seyretmesi ve Orta Doğu'daki gerilimin enerji fiyatları üzerinde yeni yukarı yönlü riskler yaratması nedeniyle haziran ayında TÜFE'deki yavaşlamayı kalıcı olarak değerlendirmesinin pek olası görünmediğini belirten Sonola, piyasaların Warsh'ın bu riskleri ne kadar güçlü bir şekilde vurgulayacağına ve hangi koşulların yeni faiz artışını tetikleyebileceğine odaklanacağını ifade etti.

Sonola, Warsh'ın ileriye dönük sınırlı yönlendirme yapması halinde açıklanacak enflasyon verileri ve Orta Doğu'daki gelişmelerin para politikası görünümüne ilişkin en net sinyaller haline geleceğini vurguladı.

'Fed'in sonraki toplantılarda faiz artırımına gitme ihtimali yüksek'

American Enterprise Institute (AEI) Kıdemli Uzmanı Steven Kamin de 'Enflasyonist baskıların hafiflediğine işaret eden haziran ayı TÜFE verilerinin, Fed'in temmuz toplantısında faizleri sabit tutmasını sağlamaya yeteceğini düşünüyorum.' dedi.

İş gücü piyasasının görünüşe göre bir tür denge durumunda olması ve Orta Doğu'daki çatışmanın yeniden alevlenmesiyle petrol fiyatlarının yükselmesi nedeniyle Fed'in sonraki toplantılarda faiz artırımına gitme ihtimalinin de yüksek olduğunu belirten Kamin, enflasyonun birkaç yıldır Fed'in hedefinin üzerinde seyretmesi ve Warsh'ın enflasyon karşıtı duruşunu pekiştirmek istemesinin bu durumu bilhassa geçerli kıldığını ifade etti.

'Faiz artışı beklemiyoruz'

Oxford Economics ABD Başekonomisti Nancy Vanden Houten da Fed'in temmuz ayı toplantısının piyasa beklentileriyle çelişen öngörülerini değiştirmesini beklemediklerini dile getirdi.

Houten, 'Faiz artışı beklemiyoruz ancak Federal Açık Piyasa Komitesinin enflasyonun faiz indirimini gerektirecek kadar düşük bir seviyeye gerileyeceğini öngördüğümüz gelecek yılın eylül ayına kadar politika faizini sabit tutmasını bekliyoruz.' diye konuştu.

Fed Başkanı Warsh'ın son dönemdeki tutumundan daha fazla veya daha az 'şahin' bir tavır takınmasını beklemediklerini anlatan Houten, beklenenden iyi gelen son enflasyon verilerini not ederken ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilimin enflasyon üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğuna dikkati çekeceğini düşündüğünü belirtti.

Aboneliğin iptal edilmesinin ardından hizmet sağlayıcı tarafından talep edilen 4 bin 211 liralık cayma bedelini ödeyen tüketici, söz konusu ücretin haksız olduğunu savunarak iadesi için İzmir İl Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurdu.

Başvuru kapsamında savunma yapan firma ise internet hizmetinin başka bir işletmecinin altyapısı üzerinden sunulduğunu, altyapıda yaşanan arızalara doğrudan müdahale etme yetkisinin bulunmadığını belirtti. Şirket ayrıca, tüketicinin taahhüt süresi dolmadan aboneliğini sonlandırdığı için tahakkuk ettirilen cayma bedelinin yürürlükteki mevzuata uygun olduğunu ileri sürdü.

İnterneti sık kesilmesi ayıplı hizmet sayıldı

Dosyayı inceleyen İzmir İl Tüketici Hakem Heyeti, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 'ayıplı hizmet' hükümleri kapsamında değerlendirme yaptı.

Kararda, tüketicinin uzun süre internet hizmetinden yararlanamadığı, buna karşın hizmet sağlayıcının internet hizmetinin sözleşmeye uygun ve kesintisiz şekilde sunulduğunu ortaya koyan somut ve teknik bir delil sunamadığı belirtildi.

Heyet, internet hizmetinin tüketicinin makul beklentisini karşılamadığına ve bu nedenle ayıplı hizmet niteliğinde olduğuna hükmetti.

Kararda, 'Tüketicinin hizmetten yararlanamadığına ilişkin beyanlarının olayın akışıyla uyumlu olduğu değerlendirilmiştir. Bu durum hizmetin tüketicinin makul beklentisini karşılamadığını ve ayıplı hizmet niteliğinde olduğunu göstermektedir. Ayıplı hizmet sunulması halinde tüketicinin sözleşmeyi haklı nedenle feshetme hakkı bulunduğu, bu durumda taahhüt kapsamında cayma bedeli talep edilemeyeceği açıktır. Bu kapsamda tüketicinin hizmetin gereği gibi sunulmaması nedeniyle aboneliğini haklı nedenle feshettiği, tahakkuk ettirilen 4 bin 211 lira tutarındaki cayma bedelinin hukuka uygun olmadığı ve tüketici talebinin haklı olduğu sonucuna varılmıştır.' ifadeleri yer aldı.

Başvurular e-Devlet üzerinden ücretsiz yapılabiliyor

Tüketicinin avukatı, abonelerin haklı gerekçelerle sözleşmelerini feshetmeleri durumunda cayma bedeli talep edilmemesi gerektiğini söyledi.

Cayma bedelinin tahsil edilmesi halinde tüketicilerin e-Devlet üzerinden Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurarak haklarını arayabileceklerini belirten avukat, söz konusu başvuruların tamamen ücretsiz olarak gerçekleştirilebildiğini ifade etti.