İklim değişikliğiyle mücadelede BM bünyesindeki en önemli organizasyonlardan COP31, 9-20 Kasım'da Antalya'daki EXPO alanında düzenlenecek.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kararıyla COP31 Başkanlığı görevini üstlenen Bakan Kurum, Antalya Zirvesi'ne giden süreçte Türkiye'nin 'uygulama COP'u' hedefini uluslararası platformlara taşıyor.

Bu kapsamda Kurum, bugüne kadar 14 uluslararası zirve, forum ve bakanlar düzeyindeki toplantı ile BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi süreçleri kapsamında düzenlenen 10 teknik ve kurumsal etkinliğe katıldı. Kurum ayrıca 12 ziyaret ve özel görüşmeyle Türkiye'nin COP31 vizyonunu muhataplarına aktardı.

Böylece Kurum'un COP31 Başkanlığı kapsamında katıldığı toplantı, etkinlik, ziyaret ve özel görüşmelerin sayısı 36'ya ulaştı.

Diplomasinin ilk önemli duraklarından biri Berlin oldu

Bakan Kurum'un ev sahibi ülke diplomasisi kapsamında katıldığı önemli toplantılardan biri, 21 Nisan'da Almanya'nın başkenti Berlin'de gerçekleştirilen 17. Petersberg İklim Diyaloğu oldu.

Kurum, burada gerçekleştirdiği temaslarda, ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele konusundaki taahhütlerini somut ve ölçülebilir adımlara dönüştürmesi gerektiğini vurguladı.

COP31 diplomasisinin bir sonraki önemli durağı ise Danimarka'nın başkenti Kopenhag oldu. Kurum, 20 Mayıs'ta düzenlenen Kopenhag Bakanlar İstişareleri Toplantısı'na katıldı.

Toplantı öncesinde, COP31 Başkanlığı sürecindeki müzakereleri Türkiye ile yürütecek Avustralya'nın İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen ile bir araya gelen Kurum, konferansa yönelik işbirliği ve hazırlıkları ele aldı.

Kurum ayrıca Danimarka İklim, Enerji ve Kamu Hizmetleri Bakanı Lars Aagaard, Avrupa Çevre Ajansı İcra Direktörü Leena Ylä-Mononen ile BM Genel Sekreteri Özel Danışmanı ve İklim Eylem Ekibi Genel Sekreter Yardımcısı Selwin Hart'la görüşmeler gerçekleştirdi.

Türkiye'nin COP31 vizyonu Bonn'da dünyaya duyuruldu

Bakan Kurum, 8 Haziran'da Almanya'da düzenlenen Bonn İklim Değişikliği Konferansı'nda ise Türkiye'nin COP31 Başkanlığı dönemindeki yol haritasının temelini oluşturan 'COP31 Eylem Gündemi'ni taraflarla paylaştı.

Eylem Gündemi'nin konferanstan aylar önce açıklanmasıyla Türkiye, COP31'e yönelik temel yaklaşımını ve önceliklerini erken aşamada uluslararası kamuoyuna duyurdu.

Türkiye'nin iklim müzakerelerinde söylemden eyleme geçilmesini esas alan yaklaşımı taraflardan olumlu karşılık buldu. Bonn süreci, resmi müzakerelerin ilerletilmesi, paydaşlarla temasların güçlendirilmesi ve Antalya'ya uzanan uygulama yol haritasının şekillendirilmesi açısından kritik bir aşama oldu.

Diplomasi trafiği Antalya'ya kadar devam edecek

Bakan Kurum'un COP31'e yönelik diplomasi trafiğinin Antalya Zirvesi'ne kadar artarak sürmesi planlanıyor.

Bu kapsamda üçüncü COP Başkan Adayı mektubunun yayımlanmasının yanı sıra Bakü İklim Haftası, İstanbul Finans Zirvesi ve Trabzon Okyanus Konferansı gibi organizasyonlarda Türkiye'nin COP31 hedefleri anlatılacak.

Eylül ayında düzenlenecek BM Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası ve New York İklim Haftası da COP31 diplomasisinin önemli durakları arasında yer alacak.

Antalya'daki konferans öncesindeki en önemli hazırlık toplantılarından Pre-COP ise 5-8 Ekim'de Fiji'de gerçekleştirilecek.

Bu temaslarla Türkiye, 190'dan fazla ülkenin temsilcisini ağırlamaya hazırlandığı COP31 öncesinde tarafların beklentilerini dinlemeyi, görüş ayrılıklarını azaltmayı ve iklim taahhütlerini uygulanabilir politikalara dönüştürecek ortak bir zemin oluşturmayı amaçlıyor.

Eylem Gündemi'nde 10 öncelik alanı belirlendi

Türkiye'nin COP31 Başkanlığı kapsamında hazırladığı Eylem Gündemi, sıfır atıktan temiz enerji dönüşümüne, iklim dirençli şehirlerden gıda güvenliğine kadar 10 öncelik alanından oluşuyor.

Gündemde, 'Sıfır Atık', 'Temiz Enerji Dönüşümü ve Elektrifikasyon', 'Gıda Güvenliği', 'İklim Uygulama Köprüsü', 'Okyanuslar ve Denizler', 'İklim Dirençli Şehirler', 'Gençlik ve Eğitim', 'Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri', 'Rio Sinerjisi' ve 'Yeşil Sanayileşme' başlıkları yer alıyor.

Eylem Gündemi kapsamında 2035'e kadar küresel elektrifikasyon oranının yüzde 35'e çıkarılması, atık üretimindeki artışın yarı yarıya azaltılması ve bina sektöründeki enerji kullanım yoğunluğunun en az yüzde 25 düşürülmesi hedefleniyor.

Üretim ve imalat sektöründeki döngüsel malzeme kullanım oranının en az yüzde 15'e yükseltilmesi, iklim dirençli tarım uygulamaları ile iklim değişikliğiyle mücadele eğitimlerinin toplumun bütün kesimlerine ulaştırılması da hedefler arasında bulunuyor.

Ayrıca ülkelerin Ulusal Katkı Beyanlarının hayata geçirilmesini hızlandıracak ve yatırım yapılabilir proje portföylerini destekleyecek 'İklim Uygulama Köprüsü Mekanizması'nın 2035'e kadar yaygınlaştırılması amaçlanıyor.

Siyah-beyazlılar uzun uğraşlar sonucu yıldız golcüyle el sıkıştı.

Nicolo Schira'nın geçtiği habere göre Beşiktaş, Vlahovic ile 3 yıllık sözleşme imzalayacak. Deneyimli forvet yıllık 8 milyon Euro + bonus kazanacak.

İmza parasının 10 ila 12 milyon Euro arasında olduğu konuşuluyor.

Beşiktaş'ın anlaştığı Dusan Vlahovic'in bu akşam saat 19:00 sularında İstanbul'a gelmesi bekleniyor.

Oyuncu sağlık kontrollerinden geçmesinin ardından kendisini siyah-beyazlılara bağlayan sözleşmeyi imzalayacak.

Beşiktaşlı taraftarların havalimanında Sırp golcüye görkemli bir karşılama yapması bekleniyor.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Dış Ticaret Endeksleri çalışmasının 2026 yılı Haziran ayına ait sonuçlarını açıkladı.
TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

İhracat birim değer endeksi %12,6 arttı

İhracat birim değer endeksi Haziran ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %12,6 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde %5,9 arttı, ham maddelerde (yakıt hariç) %4,8 arttı, yakıtlarda %40,7 arttı, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %11,6 arttı.

İhracat miktar endeksi %8,1 arttı

İhracat miktar endeksi Haziran ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %8,1 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde %19,1 arttı, ham maddelerde (yakıt hariç) %25,8 arttı, yakıtlarda %29,6 azaldı, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %9,7 arttı.

İthalat birim değer endeksi %12,9 arttı

İthalat birim değer endeksi Haziran ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %12,9 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde %3,0 azaldı, yakıtlarda %39,3 arttı, ham maddelerde (yakıt hariç) %9,1 arttı, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %6,6 arttı.

İthalat miktar endeksi %9,0 arttı

İthalat miktar endeksi Haziran ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %9,0 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde %46,8 arttı, ham maddelerde (yakıt hariç) %25,9 arttı, yakıtlarda %7,5 azaldı, imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %13,9 arttı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi %5,5 azaldı

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat miktar endeksi; 2026 Mayıs ayında 147,5 iken 2026 Haziran ayında %5,5 oranında azalarak 139,5 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ihracat miktar endeksi; 2025 yılı Haziran ayında 148,9 iken 2026 yılı Haziran ayında %5,7 oranında azalarak 140,5 oldu.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi %8,3 arttı

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ithalat miktar endeksi; 2026 Mayıs ayında 116,3 iken 2026 Haziran ayında %8,3 oranında artarak 126,0 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ithalat miktar endeksi; 2025 yılı Haziran ayında 130,9 iken 2026 yılı Haziran ayında %2,5 oranında azalarak 127,6 oldu.

Dış ticaret haddi 2026 yılı Haziran ayında 90,1 olarak gerçekleşti

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan ve 2025 yılı Haziran ayında 90,3 olarak elde edilmiş olan dış ticaret haddi, 0,2 puan azalarak, 2026 yılı Haziran ayında 90,1 oldu.

Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 89,56 dolardan işlem görüyor.

Dün 90,03 dolara kadar yükselen Brent petrolün ekim vadeli varil fiyatı, günü 88,91 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.30 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,73 artarak 89,56 dolar oldu.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün eylül vadeli varil fiyatı da 83,85 dolar olarak belirlendi.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağına ilişkin beklentilerin zayıflaması ve bölgedeki arz kesintilerinin sürebileceği endişesi etkili oldu.

Katar'ın, Umman ile İran arasındaki Hürmüz Boğazı'na ilişkin görüşmelerin ileri bir aşamaya ulaştığını açıklamasının ardından ABD askeri güçlerinin Hürmüz Boğazı'nda bir gemiye daha müdahale etmesi bölgede kalıcı barışı kapsayacak bir anlaşmaya yönelik soru işaretlerini artırdı.

Enerji tedarikinde kritik değere sahip Hürmüz Boğazı, jeopolitik risklerin gölgesinde kalmaya devam ederken, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Washington'un Tahran'ın şartlarını kabul etmemesi halinde söz konusu boğazın açılmayacağını söyledi.

ABD Başkanı Donald Trump, müzakereler konusunda İran'a güvenmediğini belirterek, 'İran'a güvenecek en son kişi benim. Bana sürekli yalan söylediler.' dedi.

Hürmüz Boğazı'nın tamamen ABD Donanması tarafından kontrol edildiğini savunan Trump, 'Şu anda Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrolümüz var. Kontrol onlarda değil, tam kontrol bizde. Orası bizim.' değerlendirmesini yaptı.

ABD ile İran arasında gerilimin yeniden tırmanması halinde Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol sevkiyatının sekteye uğrayabileceği endişeleri fiyatları desteklemeyi sürdürürken, bölgede ticari gemilere yönelik güvenlik risklerinin devam etmesi de arz endişelerini artırıyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığından (CENTCOM) yapılan açıklamada, İran'a yönelik ablukayı ihlal eden bir geminin dümen tertibatının hedef alındığı bildirildi.

CENTCOM'un ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, 'Bugün erken saatlerde CENTCOM güçleri, Panama bayraklı M/V Vela Nova adlı kargo gemisinin Umman Körfezi'nden geçmeye ve İran'a yönelik ABD ablukasını ihlal ederek bir İran limanına doğru seyretmeye çalışması üzerine geminin dümen tertibatını devre dışı bıraktı.' ifadelerine yer verildi.

Açıklamanın devamında, 'Gemi artık ABD ablukasını ihlal ederek İran'a doğru seyir yapmıyor, abluka halen tam olarak yürürlükte.' ifadeleri kullanıldı.

CENTCOM ayrıca, 11 Ağustos itibarıyla ablukayı ihlal etmeye çalışan '55 ticari geminin rotasının değiştirildiği, 2 gemiye el konulduğu, üçünün ise devre dışı bırakıldığı' bilgilerini paylaştı.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi de Hürmüz Boğazı'na ilişkin hazırlanan yeni yasayla, 'düşman' ülkelere ait askeri ve ticari gemilerin İran'ın izni olmadan Basra Körfezi'ne girişinin yasaklanacağını söyledi.

Dün, ABD ile İran arasında hızlı bir anlaşmaya varılacağına yönelik beklentilerin zayıflaması ve Hürmüz Boğazı'nın normal deniz trafiğine açılmasına ilişkin belirsizliğin sürmesiyle Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 90 doları test etmişti.

Öte yandan, Amerikan Petrol Enstitüsü, ABD'nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta önceki haftaya göre 9 milyon 72 bin varil arttığını açıkladı. Piyasa beklentisi, stoklarda 500 bin varil düşüş yaşanacağı yönündeydi. Beklentilerin aksine kaydedilen güçlü stok artışı, ABD'de talebin görünümüne ilişkin endişeleri artırarak fiyatlardaki yükselişi sınırlıyor.

ABD Enerji Enformasyon İdaresinin gün içinde resmi stok verilerini açıklaması bekleniyor.

Brent petrolde teknik olarak 89,78 doların direnç, 89,08 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, güne yatay seyirle 13.704,98 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,78 değer kaybederek 13.704,52 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 0,46 puan artışla 13.704,98 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,19, holding endeksi yüzde 0,29 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 0,34 ile finansal kiralama faktoring, en çok gerileyen ise yüzde 0,78 ile ticaret oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da kalıcı uzlaşı sağlanamamasıyla jeopolitik belirsizliklerin sürmesine karşın teknoloji şirketlerinin bilançolarından gelen olumlu sinyaller risk iştahını destekledi. ABD'de bugün açıklanacak enflasyon verileri yatırımcıların odağına yerleşti.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD'deki enflasyon verilerinin yanı sıra ABD'de haftalık mortgage başvuruları ve bütçe dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.900 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 47,7570 seviyesinde bulunuyor.

Dün yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 47,7300'dan tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,1 artışla 47,7570 seviyesinde. Aynı dakikalar itibarıyla avro/TL önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 55,1310'dan, sterlin/TL yatay seyirle 64,5510'dan işlem görüyor.

Dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,8 seviyesinde bulunuyor.

ABD ile İran'ın merkezde yer aldığı, diğer ülkelerin de dahil olduğu Orta Doğu'daki diplomatik süreç, varlık fiyatları üzerinde etkili olmayı sürdürüyor.

Dün Katar'ın, Umman ile İran arasında devam eden Hürmüz Boğazı'na ilişkin görüşmelerin ileri bir aşamaya ulaştığını açıklamasının ardından ABD askeri güçlerinin Hürmüz Boğazı'nda bir gemiye daha müdahale etmesi bölgede kalıcı barışı kapsayacak bir anlaşmaya yönelik soru işaretlerini artırdı.

Söz konusu gelişmenin ardından arz endişelerinin yeniden güçlenmesiyle petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareket gözlendi.

Bölgedeki jeopolitik gelişmelere ve haber akışına duyarlı şekilde seyreden petrol fiyatlarındaki yüksek oynaklık, enerji maliyetleri üzerinden enflasyonist baskıların artmasına neden olarak merkez bankalarının enflasyonla mücadele süreçlerini karmaşık hale getiriyor.

Küresel çapta ekonomiler üzerindeki fiyat baskıları sürerken, ABD'de bugün açıklanacak enflasyon verileri yatırımcıların odağına yerleşti.

Ülkede haziran ayında yavaşlama eğilimine giren enflasyonun temmuz ayında da hız kesmeye devam etmesi bekleniyor.

Analistler, piyasalarda ABD'de temmuz ayında yıllık enflasyonun yüzde 3,4, aylık enflasyonun ise yüzde 0,1 olarak gerçekleşmesinin beklendiğini söyledi.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD ve Almanya'da enflasyonun yanı sıra ABD'de haftalık mortgage başvuruları ve bütçe dengesinin takip edileceğini belirtti.

- Çeyrek altın 11 bin 35 liradan, Cumhuriyet altını 43 bin 927 liradan satılıyor

Gram altın güne yükselişle başlamasının ardından 6 bin 738 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki düşüşe paralel satış ağırlıklı bir seyir izleyen gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,46 azalışla 6 bin 702 liradan tamamladı.

Bugüne alıcılı başlayan gram altın, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,5 artışla 6 bin 738 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 35 liradan, Cumhuriyet altını da 43 bin 927 liradan satılıyor.

Altının onsu ise yüzde 0,5 yükselişle 4 bin 388 dolarda seyrediyor.

ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz politikasına ilişkin belirsizlikler devam ederken ABD ile İran'ın merkezde yer aldığı, diğer ülkelerin de dahil olduğu Orta Doğu'daki diplomatik süreç, altının yönü üzerinde etkili olmayı sürdürüyor.

Piyasalarda bugün ABD'de açıklanacak enflasyon verilerinin Fed'in gelecek faiz politikası açısından sinyaller verebileceği beklentisi mevcut. Analistler, ülkede açıklanacak enflasyon verilerinin Fed'in yıl sonuna kadar nasıl adımlar atacağına dair sinyaller verebileceğini söyledi.

Jeopolitik tarafta ise ABD ile İran arasında devam eden görüşmelerden henüz sonuç çıkmamasına karşın, dün Katar, Umman ve İran arasında devam eden Hürmüz Boğazı'na ilişkin görüşmelerin ileri bir aşamaya ulaştığını açıkladı.

Öte yandan, ABD askeri güçlerinin Hürmüz Boğazı'nda bir gemiye daha müdahale etmesi bölgede kalıcı barışı kapsayacak bir anlaşmaya yönelik soru işaretlerini artıran unsur oldu.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD'de enflasyonun yanı sıra ABD'de haftalık mortgage başvuruları ve bütçe dengesinin takip edileceğini belirtti.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da kalıcı uzlaşı sağlanamamasıyla jeopolitik belirsizliklerin sürmesine karşın, teknoloji şirketlerinin bilançolarından gelen olumlu sinyaller risk iştahını desteklerken, ABD'de bugün açıklanacak enflasyon verileri yatırımcıların odağına yerleşti.

ABD ile İran'ın merkezde yer aldığı, diğer ülkelerin de dahil olduğu Orta Doğu'daki diplomatik süreç, piyasaların yönü üzerinde etkili olmayı sürdürüyor.

Dün Katar'ın, Umman ile İran arasında devam eden Hürmüz Boğazı'na ilişkin görüşmelerin ileri bir aşamaya ulaştığını açıklamasının ardından ABD askeri güçlerinin Hürmüz Boğazı'nda bir gemiye daha müdahale etmesi bölgede kalıcı barışı kapsayacak bir anlaşmaya yönelik soru işaretleri artırdı.

Enerji tedarikinde kritik değere sahip Hürmüz Boğazı, jeopolitik risklerin gölgesinde kalmaya devam ederken, İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Rızai, Washington'ın Tahran'ın şartlarını kabul etmemesi halinde söz konusu boğazın açılmayacağını söyledi.

Söz konusu gelişmenin ardından arz endişelerinin yeniden güçlenmesiyle birlikte petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareket gözlendi.

Bölgedeki jeopolitik gelişmelere ve haber akışına duyarlı şekilde seyreden petrol fiyatlarındaki yüksek oynaklık, enerji maliyetleri üzerinden enflasyonist baskıların artmasına neden olarak merkez bankalarının enflasyonla mücadele süreçlerini karmaşık hale getiriyor.

Bu durum aynı zamanda piyasalardaki belirsizliği artırarak yatırımcıların geleceğe yönelik fiyatlama ve pozisyonlanma kararlarını zorlaştırıyor. Küresel çapta ekonomiler üzerindeki fiyat baskıları sürerken, ABD'de bugün açıklanacak enflasyon verileri yatırımcıların odağına yerleşti.

Ülkede haziran ayında yavaşlama eğilimine giren enflasyonun temmuz ayında da hız kesmeye devam etmesi bekleniyor. Analistler, piyasalarda ABD'de temmuz ayında yıllık enflasyonun yüzde 3,4, aylık enflasyonun ise yüzde 0,1 olarak gerçekleşmesinin beklendiğini söyledi.

Analistler, ülkede açıklanacak enflasyon verilerinin ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar nasıl adımlar atacağına dair sinyaller verebileceğini söyleyerek verinin ardından piyasalarda sektör ve hisse bazlı oynaklıkların oluşabileceği konusunda uyarıda bulundu.

Bu süreçte Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, ekonominin şu anda karşı karşıya olduğu en büyük sorunun enflasyon olduğunu belirtti.

- Yapay zeka temasına yönelik iyimserlikler tazelendi

Öte yandan, Orta Doğu'ya ilişkin riskler varlığını korurken, teknoloji sektöründe artan iyimserlikler piyasalarda risk iştahını desteklemeye devam ediyor. Dün piyasa kapanışının ardından yapay zeka ve veri merkezleri için yüksek performanslı sunucu sistemleri üreten ABD merkezli teknoloji şirketi Supermicro (SMCI), dördüncü çeyrek finansal sonuçlarını açıkladı. Bilançoda siparişlerde artış, kar oranındaki toparlanma ve güçlü 2027 beklentisi öne çıktı.

Özellikle 2027 rehberliğinin çok güçlü gelmesi yapay zeka temasına yönelik iyimserlikleri tazeledi. Yapay zeka için bulut veri merkezi şirketi CoreWeave bilançosunun yapay zeka odaklı bulut hizmetlerine yönelik talebinin güçlü kaldığı sinyalleri piyasaları destekleyen başka bir gelişme olarak öne çıktı.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,69'da, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,8 seviyesinde bulunuyor. Fed'in adımlarına yönelik belirsizlikler ve dolar endeksinin 100 seviyesinin altında kalmasından destek bulan altının ons fiyatı, yüzde 0,8 artışla 4 bin 401 dolardan alıcı buluyor.

Ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,6 artışla 89,4 dolarda seyrediyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,32, Nasdaq endeksi yüzde 0,60 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,34 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- Avrupa borsaları karışık seyretti

Ağırlıklı olarak Orta Doğu'daki gelişmeler ve petrol fiyatlarının seyriyle yönlenen Avrupa borsaları dün karışık seyretti. Bölgede tahvil faizlerindeki yükselişler yavaşlarken, İngiltere'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5 sınırında kalmaya devam etti. Bununla birlikte, petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalmasının, enerji şirketlerinin karlılık beklentilerini desteklemesiyle bu hisselerdeki alıcılı seyir sürdü.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Avrupa'da etkili olan kuraklık ve nehirlerdeki düşük su seviyeleri nedeniyle elektrik arzının sıkışık olduğunu bildirdi.

AB Komisyonu Sözcüsü Eva Hrncirova, Brüksel'de düzenlenen günlük basın toplantısında, Avrupa'da kuraklığın ve nehirlerdeki düşük su seviyelerinin elektrik arz güvenliğine etkisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Hrncirova, 'Kuraklık ve nehirlerdeki düşük su seviyeleriyle bağlantılı olarak elektrik arz güvenliği durumunu yakından takip ediyoruz.' diye konuştu.

Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,17 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,13 düşerken, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,08 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,26 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif seyirle başladı.

- Asya borsaları Hong Kong hariç pozitif seyrediyor

Asya tarafında Hong Kong hariç alış ağırlıklı bir seyir izlenirken, güçlü sinyaller veren şirket bilançolarıyla bölge piyasalarında teknoloji şirketlerindeki yükseliş dikkati çekti.

Güney Kore'de teknoloji şirketi LG Electronics hisseleri yüzde 10, yarı iletken şirketi SK Hynix yüzde 5,4 ve Samsung Electronics hisseleri de yüzde 6,5 yükseldi. Japonya'da yarı iletken sektöründe de yükselişler göze çarptı. Buna göre, Kioxia Holdings hisseleri yüzde 4,4, Tokyo Electron hisseleri yüzde 2,3 değer kazandı.

Ancak yükselen petrol fiyatları, ABD-İran anlaşmasındaki belirsizlik ve ABD'de bugün açıklanacak enflasyon verileri yatırımcıların bir kısmını temkinli duruşa yönlendiriyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,8, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,5, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 yükselirken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,2 düştü.

- BIST 100 endeksi geriledi

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,78 değer kaybederek 13.704,52 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,11 düştü.

Dolar/TL dünü 47,7300'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 47,7560'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD ve Almanya'da enflasyonun yanı sıra, ABD'de haftalık mortgage başvuruları ve bütçe dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.800 ve 13.900 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, temmuz ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları

15.30 ABD, temmuz ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

21.00 ABD, temmuz ayı federal bütçe dengesi

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Hürmüz Boğazı'ndan yapılan petrol sevkiyatındaki ciddi kısıtlamaların ağustos boyunca devam edeceği beklentisiyle yılın üçüncü çeyreğine ilişkin petrol fiyatı tahminini yükseltti.

EIA'nın 'Ağustos 2026 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu'na göre, bu yıl için Brent petrolün ortalama varil fiyatının 86,81 dolar seviyesinde olacağı öngörülüyor. Kurum, bir önceki raporunda fiyat tahminini 81,91 dolar olarak açıklamıştı.

Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ortalama varil fiyatının ise 80,88 dolar olacağı değerlendiriliyor. EIA, WTI için geçen ay fiyat tahminini 76,26 dolar olarak belirlemişti.

EIA, gelecek yıl için ortalama varil fiyatı tahminini Brent petrol için 69,39 dolar, WTI için ise 65,39 dolar olarak belirledi.

Raporda, ABD ile İran arasında haziranda mutabakat zaptı imzalanmasının ardından Brent petrolün varil fiyatının 2 Temmuz'da 69 dolara kadar düştüğü anımsatıldı.

Ancak temmuzun ilerleyen günlerinde Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlere yönelik saldırıların yeniden başlaması ve petrol sevkiyatlarının azalması fiyatların yükselmesine neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı 23 Temmuz'da 105 dolara kadar çıktı.

EIA verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndan taşınan ham petrol ve diğer petrol sıvı yakıtların miktarı, çatışma öncesinde 2025'in son çeyreğinde günlük ortalama 21,6 milyon varil seviyesindeyken, bu yılın ikinci çeyreğinde 4,9 milyon varile geriledi.

Petrol fiyatlarına yönelik görünümde, Suudi Arabistan'ın Babülmendep Boğazı üzerinden gerçekleştirdiği petrol ihracatına yönelik yeni abluka tehdidi de etkili oldu.

EIA, Babülmendep'in hem küresel petrol ticareti açısından önemli bir geçiş noktası hem de Suudi Arabistan'ın Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan petrol ihraç edebildiği alternatif güzergahlardan biri olduğuna dikkati çekti.

Suudi Arabistan'ın sevkiyatlarını Süveyş Kanalı ve Mısır'daki Süveyş-Akdeniz (SUMED) Boru Hattı üzerinden yönlendirme imkanı bulunsa da bu alternatiflerin daha uzun sürdüğü, maliyetli olduğu ve sınırlı kapasiteye sahip bulunduğu belirtildi.

- Petrol akışları normale dönene kadar fiyatlar yüksek seyredecek

Hürmüz Boğazı'nda devam eden aksaklıkların küresel petrol stoklarında ciddi düşüşe yol açtığına işaret edilen raporda, petrol akışları normale dönene ve stoklar yeniden doldurulana kadar fiyatların yüksek seyredeceği öngörüldü.

Rapora göre, küresel petrol stoklarının yılın ikinci çeyreğinde günlük ortalama 4,2 milyon varil azaldığı, üçüncü çeyrekte ise günlük ortalama 3,8 milyon varil azalacağı tahmin ediliyor.

Bu gelişmeler doğrultusunda Brent petrolün fiyatının üçüncü çeyrekte varil başına ortalama 85 dolar olması bekleniyor. Söz konusu tahmin, geçen ayki rapora göre 11 dolar yukarı yönlü revize edildi.

Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin kademeli olarak artması ve devre dışı kalan üretimin yeniden başlamasıyla petrol fiyatlarının düşüşe geçerek dördüncü çeyrekte ortalama 78 dolara gerileyeceği öngörüldü.

Devre dışı kalan üretimin büyük bölümünün 2027'nin ilk çeyreğinde yeniden devreye girmesi ve küresel petrol stoklarının tekrar artmaya başlamasıyla Brent petrolün gelecek yıl ortalama 69 dolara gerilemesi bekleniyor.

- Küresel petrol talebinde daralma bekleniyor

Talep tarafında ise küresel petrol tüketiminin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 1,2 milyon varil azalarak 102,7 milyon varile gerilemesi bekleniyor.

Söz konusu düşüşün yaklaşık 800 bin varillik bölümünün OECD dışı ülkelerden kaynaklanacağı tahmin ediliyor. OECD dışı ülkelerin günlük petrol tüketiminin bu yıl 58,1 milyon varilden 57,2 milyon varile düşmesi öngörülüyor.

Küresel petrol talebinin gelecek yıl yeniden toparlanarak günlük yaklaşık 2,2 milyon varil artarak 105 milyon varile ulaşacağı tahmin ediliyor. Bu seviye, 2025 ortalamasının günlük yaklaşık 1 milyon varil üzerinde bulunuyor.

- ABD'nin ham petrol üretiminde artış bekleniyor

ABD'de günlük ortalama ham petrol üretiminin bu yıl 13 milyon 800 bin varil olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Bu miktar, önceki raporda 13 milyon 780 bin varil olarak tahmin edilmişti.

Gelecek yıl ise üretimin günlük ortalama 14 milyon 150 bin varil olacağı öngörülüyor. Önceki raporda bu tahmin 14 milyon 30 bin varil seviyesindeydi.

Bu yıl küresel petrol arzının ise günlük ortalama 100 milyon 820 bin varil, küresel petrol tüketiminin ise 102 milyon 730 bin varil seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Gelecek yıl küresel arzın günlük ortalama 109 milyon 740 bin varile, tüketimin ise 104 milyon 960 bin varile ulaşması bekleniyor.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat güne yüzde 0,15 düşüşle 15.666,00 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı hareket eden ağustos vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,97 azalışla 15.690,00 puandan tamamlamıştı. Endeks kontratı akşam seansında da düşüşünü sürdürerek 15.672,00 puandan işlem gördü.

Ağustos vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,15 azalarak 15.666,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da kalıcı uzlaşı sağlanamamasıyla jeopolitik belirsizliklerin sürmesine karşın, teknoloji şirketlerinin bilançolarından gelen olumlu sinyaller risk iştahını destekledi. ABD'de bugün açıklanacak enflasyon verileri yatırımcıların odağına yerleşti.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD'deki enflasyon verilerinin yanı sıra ABD'de haftalık mortgage başvuruları ve bütçe dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 15.500 ve 15.400 puanın destek, 15.800 ve 15.900 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Aliyev, 'Azerbaycan'ın ana bölümünü onun ayrılmaz parçası olan Nahçıvan'la birleştirmek bizim uzun yıllardır arzumuzdu. Artık hedefimize çok yaklaştık.' dedi.

İkinci Karabağ Savaşı'nın sona ermesinin ardından imzalanan üçlü bildiride Azerbaycan'ın ana bölümü ile Nahçıvan'ı birbirine bağlayan koridora ilişkin hüküm bulunduğunu hatırlatan Aliyev, buna karşın savaşın sona ermesinden sonraki 5 yıl içinde Zengezur Koridoru'nun açılması yönünde Ermenistan tarafından herhangi bir pratik adım atılmadığını söyledi.

Aliyev, 8 Ağustos 2025'te ABD'nin başkenti Washington'da gerçekleştirilen tarihi zirvede meselenin çözüme kavuşturulduğunu anımsatarak, 'TRIPP adını taşıyan bu projenin uygulanmasına artık başlanmıştır.' ifadelerini kullandı.

Azerbaycan'ın İkinci Karabağ Savaşı'nın hemen ardından hem demir hem de kara yollarının yeniden inşasına başladığını aktaran Aliyev, Nahçıvan yönünde gerçekleştirilen çalışmaların da sürdüğünü dile getirdi.

Aliyev, Azerbaycan tarafındaki demir yolunun gelecek yıl Ermenistan sınırına ulaşacağını, Ermenistan bölümünün hazır olmaması nedeniyle kendi taraflarındaki çalışmaları daha fazla hızlandırmaya ihtiyaç duymadıklarını ifade etti.

Cumhurbaşkanı Aliyev, Zengezur Koridoru'nda en az 15 milyon ton yük taşınmasını hedeflediklerini bildirdi.

Zengezur Koridoru'na başlangıçta öncelikle ulaşım güzergahı olarak yaklaşıldığını vurgulayan Aliyev, projenin kapsamının daha geniş bir çerçevede ele alınmaya başlandığını belirtti.

Azerbaycan'ın ana bölümünden Nahçıvan'a Ermenistan üzerinden elektrik hatlarının döşenmesine yönelik projenin hazır olduğunu anlatan Aliyev, işgalden kurtarılan Cebrayıl'da büyük bir trafo merkezinin inşa edildiğini ve bu tesisin yüksek miktarda elektrik enerjisinin iletilmesi amacıyla tasarlandığını kaydetti.

Aliyev, Ermenistan topraklarında elektrik direklerinin kurulacağı noktaların Azerbaycanlı uzmanların yaptığı incelemeler sonucunda belirlendiğini, Ermenistan'ın da bu konuda adım atmasını beklediklerini dile getirerek, şunları söyledi:

'Ermenistan bunu öncelikle kendisi için gerekli görebilir. Çünkü bugün onların temel enerji kaynağı nükleer santraldir. Bu santralin işletilmesi onların elinde değil. İkincisi, bu santral eskimiştir ve bütün bölge için tehlike kaynağıdır. Santralin er ya da geç kapatılması gerekecek.'

Azerbaycan ve Türkiye'nin söz konusu nükleer santrale ilişkin endişelerini çeşitli uluslararası platformlarda dile getirdiğini hatırlatan Aliyev, santralin faaliyetinin sona ermesi halinde Ermenistan'ın enerji alanında ciddi sorunlarla karşılaşabileceğini savundu.

Azerbaycan'ın enerji hatlarının Rusya, İran ve Gürcistan'a, Gürcistan üzerinden de Türkiye'ye bağlandığını ifade eden Aliyev, 'Ermenistan topraklarından Nahçıvan'a, oradan Türkiye'ye ve Avrupa'ya uzanacak enerji koridoru, bir kriz ortaya çıkması halinde Ermenistan'ın enerji sisteminin ayakta kalmasını sağlayabilir.' dedi.

Aliyev, söz konusu enerji bağlantısının Zengezur Koridoru'nun ayrılmaz unsurlarından biri olacağını vurgulayarak, şu ifadeleri kullandı:

'Bu proje sadece demir yolu ve kara bağlantısından oluşmayacak. Hatta buradan fiber optik kablo, ardından elektrik hatları, gelecekte ihtiyaç olması halinde petrol ve doğal gaz boru hatları da geçebilir. Dolayısıyla Zengezur Koridoru'na bugün daha geniş açıdan bakıyoruz.'

Saldırıların kaynağının belirlenmesi için soruşturma başlatıldığını aktaran Dibeybe, sorumluların tespit edilerek hesap vereceklerini kaydetti.

Dibeybe, '(İHA'lar ile düzenlenen saldırılar) Ciddi bir suç. Petrol tesislerine saldırılar karşılıksız kalmayacak.' ifadelerini kullandı.

Libya Ulusal Petrol Kurumu da Zaviye Petrol Kompleksi'nin son günlerde 5'inci kez İHA saldırısına uğradığını, son saldırıda bir yakıt tankında yangın çıktığını ve yangının kontrol altına alındığını duyurdu.

Öte yandan Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu (UNSMIL), Zaviye ve Surman kentlerinde devam eden çatışmaları kınayarak taraflara çatışmaları derhal durdurma çağrısında bulundu.

Trump, İran'ın müzakereler boyunca kendilerine defalarca 'yalan söylediğini' iddia ederek, bu süreçte Tahran'a güvenmediğini dile getirdi.

ABD Başkanı, 'İran'a güvenmiyorum. Neden sanki İran'a güveniyormuşum gibi konuşuyorsunuz? İran'a güvenecek en son kişi benim. Bana sürekli yalan söylediler.' diye konuştu.

Hürmüz Boğazı'nın tamamen ABD Donanması tarafından kontrol edildiğini savunan Trump, 'Şu anda Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrolümüz var. Kontrol onlarda değil, tam kontrol bizde. Orası bizim.' değerlendirmesini yaptı.

Öte yandan Trump, geçen ay NATO Zirvesi'nin ardından Türkiye'den ayrılırken Gizli Servis'in 'güvenlik endişelerini' gerekçe göstererek kendisini farklı bir uçak kullanmaya yönlendirdiği iddialarını doğruladı.

Trump, konuyla ilgili bir soruya, 'Bu tamamen Gizli Servis'e bağlı. Ben sadece onlar ne diyorsa ona uyarım. Dolayısıyla Gizli Servis ve ordunun yönlendirmesine uyarım. Benden farklı bir uçakla gitmemi istediler, o da güvenlik açısından eşdeğer bir seçenekti.' yanıtını verdi.

Kendisine birçok yerden farklı tehditlerin olduğunu ifade eden Trump, 'Bunu yapmamı istediler, ben de yaptım. Ne derlerse onu yaparım. Sanırım bir tehdit vardı. Bu konuda pek fazla soru sormadım. Çok fazla tehdit alıyorum.' değerlendirmesinde bulundu.

Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ortalama varil fiyatının ise 80,88 dolar olacağı değerlendiriliyor. EIA, WTI için geçen ay fiyat tahminini 76,26 dolar olarak belirlemişti.

EIA, gelecek yıl için ortalama varil fiyatı tahminini Brent petrol için 69,39 dolar, WTI için ise 65,39 dolar olarak belirledi.

Raporda, ABD ile İran arasında haziranda mutabakat zaptı imzalanmasının ardından Brent petrolün varil fiyatının 2 Temmuz'da 69 dolara kadar düştüğü anımsatıldı.

Ancak temmuzun ilerleyen günlerinde Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlere yönelik saldırıların yeniden başlaması ve petrol sevkiyatlarının azalması fiyatların yükselmesine neden oldu. Brent petrolün varil fiyatı 23 Temmuz'da 105 dolara kadar çıktı.

EIA verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndan taşınan ham petrol ve diğer petrol sıvı yakıtların miktarı, çatışma öncesinde 2025'in son çeyreğinde günlük ortalama 21,6 milyon varil seviyesindeyken, bu yılın ikinci çeyreğinde 4,9 milyon varile geriledi.

Petrol fiyatlarına yönelik görünümde, Suudi Arabistan'ın Babülmendep Boğazı üzerinden gerçekleştirdiği petrol ihracatına yönelik yeni abluka tehdidi de etkili oldu.

EIA, Babülmendep'in hem küresel petrol ticareti açısından önemli bir geçiş noktası hem de Suudi Arabistan'ın Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan petrol ihraç edebildiği alternatif güzergahlardan biri olduğuna dikkati çekti.

Suudi Arabistan'ın sevkiyatlarını Süveyş Kanalı ve Mısır'daki Süveyş-Akdeniz (SUMED) Boru Hattı üzerinden yönlendirme imkanı bulunsa da bu alternatiflerin daha uzun sürdüğü, maliyetli olduğu ve sınırlı kapasiteye sahip bulunduğu belirtildi.

Hürmüz Boğazı'nda devam eden aksaklıkların küresel petrol stoklarında ciddi düşüşe yol açtığına işaret edilen raporda, petrol akışları normale dönene ve stoklar yeniden doldurulana kadar fiyatların yüksek seyredeceği öngörüldü.

Rapora göre, küresel petrol stoklarının yılın ikinci çeyreğinde günlük ortalama 4,2 milyon varil azaldığı, üçüncü çeyrekte ise günlük ortalama 3,8 milyon varil azalacağı tahmin ediliyor.

Bu gelişmeler doğrultusunda Brent petrolün fiyatının üçüncü çeyrekte varil başına ortalama 85 dolar olması bekleniyor. Söz konusu tahmin, geçen ayki rapora göre 11 dolar yukarı yönlü revize edildi.

Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin kademeli olarak artması ve devre dışı kalan üretimin yeniden başlamasıyla petrol fiyatlarının düşüşe geçerek dördüncü çeyrekte ortalama 78 dolara gerileyeceği öngörüldü.

Devre dışı kalan üretimin büyük bölümünün 2027'nin ilk çeyreğinde yeniden devreye girmesi ve küresel petrol stoklarının tekrar artmaya başlamasıyla Brent petrolün gelecek yıl ortalama 69 dolara gerilemesi bekleniyor.

Talep tarafında ise küresel petrol tüketiminin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 1,2 milyon varil azalarak 102,7 milyon varile gerilemesi bekleniyor.

Söz konusu düşüşün yaklaşık 800 bin varillik bölümünün OECD dışı ülkelerden kaynaklanacağı tahmin ediliyor. OECD dışı ülkelerin günlük petrol tüketiminin bu yıl 58,1 milyon varilden 57,2 milyon varile düşmesi öngörülüyor.

Küresel petrol talebinin gelecek yıl yeniden toparlanarak günlük yaklaşık 2,2 milyon varil artarak 105 milyon varile ulaşacağı tahmin ediliyor. Bu seviye, 2025 ortalamasının günlük yaklaşık 1 milyon varil üzerinde bulunuyor.

ABD'de günlük ortalama ham petrol üretiminin bu yıl 13 milyon 800 bin varil olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Bu miktar, önceki raporda 13 milyon 780 bin varil olarak tahmin edilmişti.

Gelecek yıl ise üretimin günlük ortalama 14 milyon 150 bin varil olacağı öngörülüyor. Önceki raporda bu tahmin 14 milyon 30 bin varil seviyesindeydi.

Bu yıl küresel petrol arzının ise günlük ortalama 100 milyon 820 bin varil, küresel petrol tüketiminin ise 102 milyon 730 bin varil seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Gelecek yıl küresel arzın günlük ortalama 109 milyon 740 bin varile, tüketimin ise 104 milyon 960 bin varile ulaşması bekleniyor.

Bir ülkenin parasının dış dünyadaki değeri, yabancı paralar karşısındaki değeriyle, yani döviz kuruyla ölçülür. Uluslararası karşılaştırmalarda ise genellikle ABD doları esas alınır. Temmuz 2026 sonu itibarıyla 1 dolar 47,50 TL. Ancak bu kur, TL'nin satın alma gücünü gerçekten yansıtıyor mu?

Döviz kuru yalnızca arz ve talebe göre oluşmaz. Faiz farkları, risk primi, sermaye hareketleri, merkez bankası müdahaleleri ve beklentiler gibi birçok faktör kuru etkiler. Bu nedenle piyasa kuru, bir paranın satın alma gücüne dayalı değerinden farklı olabilir.

Satın alma gücü paritesinin (SAGP) temel mantığı basit: Farklı ülkelerde aynı veya benzer ürünlerin fiyatlarını karşılaştırıyoruz. The Economist'in uzun yıllardır yayımladığı Big Mac Endeksi de bu yöntemi kullanıyor. Big Mac, birçok ülkede büyük ölçüde standart bir ürün olduğu için ülkeler arasındaki fiyat ve satın alma gücü farklarını kabaca görmemizi sağlıyor.

30 Temmuz 2026 tarihli verilere göre Big Mac'in dünya ortalama fiyatı yaklaşık 5 dolar, Türkiye'deki fiyatı ise 325 TL.

Piyasa kuru olan 47,50 TL üzerinden Türkiye'deki Big Mac'in dolar karşılığı:

325 TL / 47,50 TL = 6,84 dolar

Yani Türkiye'deki Big Mac, piyasa kuruyla 6,84 dolara denk geliyor. Dünya ortalaması ise 5 dolar. Bu, Türkiye'deki Big Mac'in dolar bazında yaklaşık %37 daha pahalı olduğu anlamına geliyor.

Bu karşılaştırmadan hareketle Big Mac fiyatlarını eşitleyen SAGP kuru ise:

325 TL / 5 dolar = 65 TL/dolar

Dolayısıyla Big Mac Endeksi'ne göre Türk Lirası'nın satın alma gücünü esas alan dolar kuru, Temmuz 2026 sonunda yaklaşık 65 TL.

Elbette 65 TL, Türk Lirası'nın 'gerçek ve tartışmasız değeri' değil. Bu, yalnızca Big Mac fiyatlarından hareketle yapılan bir SAGP tahmini. Gerçek döviz kurunu faiz oranları, enflasyon beklentileri, dış ticaret dengesi, sermaye hareketleri, ülke riski ve para politikası gibi çok sayıda değişken belirliyor.

Ancak aradaki fark dikkat çekici: Piyasa kuru 47,50 TL, Big Mac Endeksi'nin işaret ettiği SAGP kuru ise yaklaşık 65 TL. Arada 17,50 TL'lik bir fark var.

Bu fark, kurun yalnızca nominal değerine bakarak Türkiye'nin uluslararası satın alma gücünü değerlendiremeyeceğimizi gösteriyor.

Üstelik kurun 47,50 TL yerine 65 TL olması yalnızca dolar cinsinden milli gelir rakamlarını değiştirmezdi. Türkiye'nin yüksek ithalat bağımlılığı nedeniyle enerji, ara malları ve diğer ithal girdilerin maliyetleri de yükselir, bu da enflasyon üzerinde ek baskı yaratabilirdi.

Nitekim 47,50 TL'lik kur üzerinden Türkiye'nin GSYH'si yaklaşık 1.658 milyar dolar, kişi başına geliri ise 18.621 dolar. Aynı TL büyüklüklerini 65 TL'lik kur üzerinden dolara çevirdiğimizde bu rakamlar sırasıyla yaklaşık 1.189 milyar dolar ve 13.745 dolar oluyor.

Asıl soru şu: Bir ülkenin parasını güçlü göstermek gerçekten o ülkeyi zenginleştirir mi, yoksa yalnızca dolar cinsinden görünen rakamları mı değiştirir?

Türkiye'nin son dönemdeki kur politikasını ve bunun milli gelir, kişi başına gelir ve faiz maliyeti üzerindeki etkilerini anlamak için asıl tartışılması gereken nokta da bu.

Çünkü bir kurun ekonomik gerçeklikten uzun süre uzak tutulmasının maliyeti, zaman içinde başka kanallardan ortaya çıkabiliyor.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Merkez Bankası çok muhtemeldir ki üçüncü raporda 2026'nın enflasyon hedefini değiştirmez ama tahmini belki 2-3 puan yukarı çeker.

2026 enflasyon hedefinin yüzde 24, tahmininin yüzde 26 olduğunu hatırlatayım.

Önceki dönemlere ilişkin de bir hatırlatmada bulunayım: Merkez Bankası geçen yılın üçüncü raporundan önceki dönemde zaten enflasyon hedefi belirleyip açıklamaz, tahmin aralığının orta noktasını tahmin olarak ilan ederdi. Geçen yılın üçüncü raporuyla bu uygulama terk edildi ve alt-üst tahminden bağımsız olarak hedef ilan edilmeye başlandı.

Bu yılın ikinci enflasyon raporunda bir değişikliğe daha gidildi ve tahmin aralığı belirlenmesine de son verildi ve yalnızca tek tahmin ilan edildi. Bu tahminden daha düşük de bir hedef açıklandı.

Son durum bu: 2026 için yüzde 24'lük hedef, yüzde 26'lık tahmin var.

Hatırlanacaktır geçen yılın ikinci raporunda da 2025 için hedef yüzde 24 olarak ilan edilirken tahmin aralığı yüzde 25-29 olarak duyurulmuştu. 2025'in son raporunda ise hedef yüzde 24'te sabit tutulurken tahmin aralığı yüzde 31-33 olarak belirlenmişti.

'Hedef sık sık değişmeyecek'

Merkez Bankası geçen yıl enflasyonda tahmin-hedef bağını bir anlamda koparırken hedefi daha önceki dönemlerde olduğu gibi öyle gelişmelere göre sık sık değiştirmeyeceğini vurgulamıştı:

'TCMB, enflasyon raporu dönemlerinde gerçekleşme ve varsayımlardaki değişiklikleri dikkate alarak tahminlerinde güncellemeye gidebilecektir. Ancak, taahhüt ve çıpa işlevi gören ara hedefler varsayım setinde olağanüstü bir güncelleme olmadığı sürece değiştirilmeyecek ve politika faizine ilişkin patikanın içsel olarak belirlenmesinde referans olarak alınacaktır.'

Bu yılın ikinci raporunda savaş etkisi yüzünden varsayım setinde olağanüstü güncellemeler yaşanmıştı ve Merkez Bankası da bunu gözeterek haklı olarak hedefinde değişikliğe gitmişti. Zaten başta yüzde 16 olarak belirlenen hedef savaş olmasa da gerçekçi değildi ama savaşla ve tırmanan petrol fiyatlarıyla birlikte bu oran tümüyle anlamını yitirmişti.

2025'in son enflasyon raporunda bu yılın tahmin aralığı yüzde 13-19, hedefi ise yüzde 16 olarak ilan edilmişti. Merkez Bankası bu yılın ilk raporunda yüzde 16'lık hedefi sabit tuttu ama tahmin aralığını yüzde 15-21 olarak değiştirdi.

Ancak ikinci raporun açıklanacağı mayıs ayına gelindiğinde koşullar öylesine değişmişti ki hedefi de, tahmini de ilk rapor düzeyinde tutmak mümkün değildi. Merkez Bankası, ABD ve İsrail'in İran'a saldırısıyla başlayan savaşla birlikte petrol fiyatlarının hızlı artışı ve ağırlıkla bundan kaynaklanan diğer olumsuzlukları gözeterek zaten tutmayacak olan yüzde 16'lık enflasyon hedefini yüzde 24'e yükseltti.

İkinci raporla birlikte enflasyonda tahmin aralığı uygulamasına da son verildi ve yalnızca yüzde 26'lık tek bir tahmin açıklandı.

Yarın ne olacağı belli gibi

Merkez Bankası ilk enflasyon raporunda bu yılın ortalama petrol fiyatını yaklaşık 61 dolar düzeyinde tahmin ediyordu.

Ancak savaşla birlikte bu tahminin hiçbir geçerliliği kalmadı. Merkez Bankası mayıs ayında açıkladığı ikinci raporda tahminini 89 dolara çıkardı. İlk dört aydaki gerçekleşmeden sonra yıllık ortalamanın 89 dolar olarak öngörülmesi makuldü, zaten yılın kalan döneminde bu düzeyde bir gerçekleşme olduğu takdirde ortalama da tutacaktı.

Brent petrolün yılın ilk yedi ayındaki ortalama fiyatı yaklaşık 75 dolar oldu. Ancak bu, Türkiye'nin petrol ithalatındaki ortalama fiyat değil, dünya ortalamasında oluşan fiyatı gösteriyor. Türkiye'nin ham petrol ithalatındaki fiyat açıklanmadığı için tutarı tam olarak bilme şansımız yok. Ancak Türkiye'nin ithalatındaki fiyatın Rusya'dan alınan görece ucuz petrolden dolayı dünya ortalamasındaki düzeyin bir miktar altında oluştuğunu varsaymak mümkün.

Merkez Bankası yılın tümünde 89 dolara razı ve enflasyon hedef ve tahmini olan yüzde 24 ve 26'yı bu fiyata göre oluşturmuş durumda. Son dönemde yıllık ortalamayı 89 doların çok üstüne çıkaracak ölçüde bir olumsuzluk gözlenmiyor. Dolayısıyla Merkez Bankası'nın eli rahat.

Yüzde 24'ün tutmayacağı tabii ki belli ama Merkez Bankası yukarıda aktardığım gibi ne diyor:

'Ara hedefler varsayım setinde olağanüstü bir güncelleme olmadığı sürece değiştirilmeyecek.'

Fiyat artışı ilk yedi ayda gelmiş yüzde 20'ye dayanmış ve yüzde 24'ü tutturmanın mucize ötesi bir durum olduğu anlaşılmış ama yine de Merkez Bankası bu oranı sabit tutacaktır.

Yüzde 26'lık tahmin mi; bakarsınız o oran birkaç puan yukarı çekilir. Zaten Merkez Bankası tahminini yukarı çekerse, ki makul olan çekmesidir, dikkate alınması gereken oran o olacaktır.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

S&P 500 endeksi yüzde 0,32 azalışla 7.728,20 puana, Nasdaq endeksi de yüzde 0,60 kayıpla 26.445,45 puana geriledi.

ABD ile İran arasındaki gerilime ilişkin gelişmeler yatırımcıların odağında olmaya devam ederken iki ülke arasında bir anlaşmaya varılabileceğine yönelik beklentilerin zayıflaması piyasalardaki negatif seyirde etkili oldu.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, ABD'nin İran'a yönelik savaşı sona erdirmesi ve İran'ın bloke edilen mal varlıklarını serbest bırakması gerektiğini belirterek, Washington'un İran'ın şartlarını kabul etmemesi halinde Hürmüz Boğazı'nın açılmayacağını söyledi.

Söz konusu gelişmelerle petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü seyir enflasyon endişelerini canlı tutarken ABD'de yarın açıklanacak Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verileri yatırımcıların odağında bulunuyor.

Geçen hafta açıklanan ve temmuzda istihdam artışının zayıfladığını gösteren verilerin ardından gelecek enflasyon verilerinin, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasına ilişkin beklentilerin şekillenmesinde önemli rol oynaması bekleniyor.

Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, ekonominin şu anda karşı karşıya olduğu en büyük sorunun enflasyon olduğunu belirtti.

Teknoloji hisselerindeki düşüşler de piyasalar üzerinde baskı oluşturdu. ABD'li teknoloji şirketlerinden Alphabet'in hisseleri yüzde 3,6, Amazon hisseleri yüzde 2,1 ve SpaceX hisseleri yüzde 3,9 değer kaybetti.

Borsa İstanbul şirketlerinin gün içerisinde yaptığı Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) açıklamalarında, yeni iş ilişkileri ve stratejik yatırımlara ilişkin gelişmeler dikkat çekti.

Şirketlerin açıklamalarında özellikle yurt dışı pazarlara açılım, enerji yatırımları, teknoloji projeleri, ihracat faaliyetleri ve yeni ticari sözleşmeler ön plana çıktı.

Türk Altın İşletmeleri, AzerGold ile iş birliği görüşmelerine başladı

Türk Altın İşletmeleri A.Ş. (TRALT), Azerbaycan'ın altın madenciliği alanında lider şirketlerinden AzerGold CJSC ile genel kapsamlı bir iş birliği yapmak üzere görüşmelere başladığını açıkladı.

Şirket, söz konusu görüşmelerin büyüme stratejileri ve mevcut üretim kapasitesinin en yüksek verimlilikle değerlendirilmesi hedefleri doğrultusunda yürütüldüğünü belirtti.

Potansiyel iş birliğinin Türk Altın İşletmeleri'nin uluslararası pazarlardaki operasyonel yetkinliğini artırması, bölgesel sinerji oluşturması ve şirketin küresel ölçekteki stratejik konumunu güçlendirmesi hedefleniyor.

Açıklamada ayrıca iş birliği kapsamında tesislerin kapasite kullanım oranlarının optimize edilmesi ve sürdürülebilir büyüme hedeflerine ivme kazandırılmasının amaçlandığı ifade edildi.

Mia Teknoloji'den 188 milyon TL'yi aşan teknoloji projeleri

Mia Teknoloji A.Ş. (MIATK) tarafından Gazi Üniversitesi Teknopark bünyesinde yürütülen iki projenin başarıyla tamamlandığı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Gazi Teknopark tarafından onaylanarak 11 Ağustos 2026 tarihinde Proje Bitirme Belgelerinin tescil edildiği açıklandı.

'Gelişmiş Görsel Üretim ve Düzenleme Platformu' projesinin 1 Ocak 2025 tarihinde başladığı ve 47,46 milyon TL bütçeyle tamamlandığı bildirildi.

Şirketin diğer projesi olan 'Biyometrik Kimlik Verilerinin RFID Kartlara Yazılması ve Okunması ile Güvenli Kimlik Doğrulama' projesinin ise 98,03 milyon TL bütçeyle tamamlandığı belirtildi.

Mia Teknoloji ayrıca bağlı ortaklığı Tripy Mobility Teknoloji A.Ş. tarafından yürütülen önemli bir yeşil dönüşüm projesinin TÜBİTAK desteği almaya hak kazandığını duyurdu.

Toplam 42,88 milyon TL bütçeli proje, Link Bilgisayar Sistemleri Yazılımı ve Donanımı Sanayi ve Ticaret A.Ş. ortaklığında hazırlandı. Proje, Dünya Bankası desteğiyle TÜBİTAK tarafından yürütülen 1832 - Sanayide Yeşil Dönüşüm Çağrısı kapsamında desteklenecek.

Proje ile mikromobilite araçlarına entegre edilecek sensör ve yazılım altyapısı aracılığıyla karbondioksit kaynaklı sera gazı emisyonlarının gerçek zamanlı ölçülmesi, analiz edilmesi ve yüksek çözünürlüklü haritalar oluşturulması hedefleniyor.

Aksa Enerji'den Manisa'daki depolamalı rüzgar santraline türbin anlaşması

Aksa Enerji Üretim A.Ş. (AKSEN), yüzde 100 bağlı ortaklığı Aksa Yenilenebilir Enerji Üretim A.Ş. ile Goldwind International Renewable Energy Limited ve Goldwind Turkey Enerji A.Ş. arasında türbin tedarik sözleşmesi imzalandığını açıkladı.

Sözleşme, 82,16 MWe/88 MWm kurulu güce ve 90,5749 MWh depolama kapasitesine sahip olması planlanan Manisa Depolamalı Rüzgar Enerji Santrali Projesi kapsamında imzalandı.

Anlaşmaya göre santralde kullanılacak rüzgar türbinlerinin tamamının tedarik ve kurulumu Goldwind tarafından gerçekleştirilecek.

Projenin ilk türbinlerinin Mayıs 2027'de devreye alınması planlanıyor.

Koleksiyon Mobilya'dan 124,63 milyon TL'lik sözleşme

Koleksiyon Mobilya Sanayi A.Ş. (KLSYN), Türkiye'de yerleşik kurumsal bir firma ile proje kapsamında mobilya ve tefrişat işlerinin üretim ve montajını gerçekleştirmek üzere 124,63 milyon TL bedelli sözleşme imzaladı.

Sözleşme kapsamında çalışmaların 30 Eylül 2026 tarihine kadar tamamlanması planlanıyor.

Şirket, anlaşmanın proje bazlı iş hacmini desteklemesinin yanı sıra üretim ve uygulama kabiliyetlerinin etkin kullanımına katkı sağlayacağını belirtti.

Söz konusu işin şirketin hasılatı ve operasyonel kârlılığı üzerinde olumlu etki yaratması bekleniyor.

Eminiş Ambalaj Kuzey Afrika'da büyümeyi hedefliyor

Eminiş Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. (EMNIS), Kuzey Afrika pazarındaki satış faaliyetlerini ve pazar payını artırmak amacıyla bölgede yerleşik bir firma ile münhasır ticari temsilcilik sözleşmesi imzaladı.

Tunus, Fas, Cezayir ve Libya pazarlarını kapsayan sözleşme 1 yıl süreyle geçerli olacak. Aksi bildirilmediği takdirde sözleşmenin yıllık olarak otomatik uzama opsiyonu bulunuyor.

Anlaşmada herhangi bir asgari alım veya satım taahhüdü bulunmuyor.

Şirket, iş birliğinin bölgedeki pazar geliştirme çalışmalarına ve satış potansiyeline katkı sağlamasını, bunun da önümüzdeki dönemde satış performansı ve ihracat faaliyetlerini olumlu etkilemesini bekliyor.

Orzaks İlaç'ın Hindistan yapılanması tamamlandı

Orzaks İlaç ve Kimya Sanayi Ticaret A.Ş. (ORZAX), Hindistan'ın Delhi Eyaleti'nde kurulmasına karar verilen 'ORZAX LIFE SCIENCES PRIVATE LIMITED' unvanlı bağlı ortaklığın kuruluş işlemlerinin tamamlandığını açıkladı.

27 Temmuz 2026 tarihli açıklamada duyurulan şirketin kuruluşu, Hindistan Şirketler Sicil Müdürlüğü nezdinde U46497DL2026FTC469383 şirket kimlik/tescil numarasıyla onaylandı.

Şirket, yeni yapılanma ile uluslararası pazarlardaki varlığını güçlendirmeyi, küresel büyüme hedeflerini desteklemeyi ve Asya-Pasifik bölgesinde stratejik bir konum elde etmeyi amaçlıyor.

Desa Deri'de sürdürülebilir biyofabrikasyon şirketi kuruldu

Desa Deri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (DESA), 5 Ağustos 2026 tarihinde duyurduğu biyomateryal şirketinin kuruluş işlemlerinin tamamlandığını açıkladı.

Yeni şirket, Ticaret Sicil kayıtlarında 'Nuera Sürdürülebilir Biyofabrikasyon Teknolojileri Sanayi ve Ticaret A.Ş.' unvanıyla tescil edildi.

Şirketin yeni unvanının Ticaret Sicil Gazetesi'nde de yayımlandığı bildirildi.

CW Enerji'ye 472,4 milyon TL sermaye avansı

CW Enerji Mühendislik Ticaret ve Sanayi A.Ş. (CWENE) pay sahiplerinden Tarzan Tarık Sarvan tarafından şirket hesaplarına 472,411 milyon TL sermaye avansı aktarıldığını duyurdu.

13 Temmuz 2026 tarihinde aktarılan 296,947 milyon TL tutarındaki sermaye avansının ardından yapılan son aktarım ile birlikte Sarvan tarafından şirkete aktarılan toplam sermaye avansı 769,358 milyon TL'ye yükseldi.

Pegasus Temmuz trafik verilerini açıkladı

Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. (PGSUS) ise 2026 yılı Temmuz ayına ilişkin trafik verileri ve karbon emisyonu istatistiklerini açıkladı.

BIST şirketlerinde büyüme ve kapasite mesajı

11 Ağustos 2026 tarihli şirket açıklamalarının genelinde, farklı sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin yeni pazarlara açılma, kapasite kullanımını artırma, teknoloji yatırımlarını geliştirme ve yeni ticari gelir alanları oluşturma stratejilerini sürdürdüğü görüldü.

Özellikle Aksa Enerji'nin depolamalı rüzgar projesi, Koleksiyon Mobilya'nın 124,63 milyon TL'lik sözleşmesi ve Mia Teknoloji'nin TÜBİTAK destekli yeşil dönüşüm projesi, şirketlerin gelecekteki operasyonlarına ve gelir potansiyellerine yönelik dikkat çeken gelişmeler arasında yer aldı.

İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,17 değer kaybederek 10.844,19 puana ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,13 azalarak 8.714,94 puana indi.

Avro/dolar paritesi, TSİ 19.41 itibarıyla yüzde 0,01 düşüşle 1,154 seviyesinden işlem gördü.

Avrupa'da yatırımcılar, ABD ve İran arasındaki diplomatik girişimlere odaklandı.