Kapanışta gösterge endeks Stoxx Europe 600, yüzde 0,24 değer kaybederek 635,61 puana indi.

Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,55 gerileyerek 8.421,14 puana, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,16 değer kaybıyla 24.985,82 puana ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,35 azalarak 10.363,27 puana düştü.

İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi ise yüzde 0,31 artarak 52.848,93 puana çıktı.

Avro/dolar paritesi TSİ 19.18 itibarıyla yüzde 0,05 artışla 1,146 seviyesinde bulunuyor.

Avrupa piyasaları, İsviçre'de yapılması planlanan ABD-İran görüşmelerinin iptal edilmesini olumsuz karşıladı.

Avrupa Birliği (AB) liderleri, Brüksel'de düzenlenen zirvede, Çin ile artan ticari dengesizlikler ve stratejik bağımlılıklara karşı Birliğin ekonomik savunma araçlarını güçlendirmesi gerektiği konusunda görüş birliğine varırken; AB Komisyonu'na şirketlerin tedarik zincirlerini çeşitlendirmesini hızlandıracak ve riskleri azaltacak yeni bir 'çeşitlendirme aracı' üzerinde çalışma talimatı verdi.

Bugün açıklanan makroekonomik verilere göre, Almanya'da mayıs ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 2,2 artarak beklentilerin altında gerçekleşti.

Öte yandan, SANEL.E payları için aynı tarihler arasında emir paketi tedbiri uygulanacak. Tedbir kapsamında;

• Piyasa emri ve piyasadan limite emir girişleri kısıtlanacak,
• Emir iptali, emir miktar azaltımı ve emir fiyat kötüleştirmesi yasaklanacak,
• Emir toplama aşamasındaki bilgi yayını sınırlandırılacak.

Borsa İstanbul tarafından yapılan açıklamada, SANEL.E paylarında halihazırda yürürlükte bulunan açığa satış ve kredili işlem yasağı ile brüt takas tedbirlerinin de emir paketi tedbirinin uygulanacağı dönem boyunca devam edeceği belirtildi.

BIST 100 endeksi, en düşük 14.251,51 puanı ve en yüksek 14.876,07 puanı gördükten sonra haftayı, önceki hafta kapanışının yüzde 5,71 üzerinde 14.734,50 puandan tamamladı.

Kapalıçarşı'da işlem gören 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı bu hafta yüzde 0,55 azalışla 6 bin 198 lira, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,55 düşüşle 41 bin 777 lira oldu.

Geçen hafta sonu 10 bin 836 lira olan çeyrek altının satış fiyatı yüzde 0,55 azalışla 10 bin 382 liraya geriledi.

Bu hafta ABD doları yüzde 0,39 artarak 46,4450 liradan, avro yüzde 0,55 azalışla 53,2770 liradan tamamladı.

Yatırım fonları bu hafta yüzde 2,76, emeklilik fonları yüzde 3,42 değer kazandı.

Kategorilerine göre bakıldığında, yatırım fonları arasında en çok kazandıran yüzde 5,63 ile 'Hisse Senedi Fonları' oldu.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, 92,84 puan azalarak 14.734,50 puandan kapandı.

BIST 100 endeksi, güne 116,37 puan ve yüzde 0,78 azalışla 14.710,97 puandan başladı.

Gün içinde en düşük 14.657,77 puanı, en yüksek 14.876,07 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,63 değer kaybederek 14.734,50 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 107,98 puan ve yüzde 0,63 azalışla 17.019,86 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre mali endeks yüzde 0,01 değer kazanırken, teknoloji endeksi yüzde 1,14, hizmetler endeksi yüzde 0,72 ve sanayi endeksi yüzde 0,65 değer kaybetti.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 30'u prim yaptı, 65'i geriledi, 5 tanesi yatay seyretti. Türk Hava Yolları, Europower Enerji, Akbank, Türkiye İş Bankası (C) ile ASELSAN en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 150 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 150 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 1,3 düşüşle 6 milyon 300 bin lira oldu.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 37,73, bileşik getirisi yüzde 41,28 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 46,2400, satışta 46,4253 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 46,2137, satışta 46,3988 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1473, sterlin/dolar paritesi 1,3226 ve dolar/yen paritesi 161,2 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 0,9 artışla 79,9 dolardan işlem görüyor.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 92,84 puan azalırken, toplam işlem hacmi 198,2 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,31 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 1,80 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 3,78 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,08 ile madencilik oldu.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışı yatırımcıların odağındaki yerini korurken karışık bir seyir izliyor.

Bununla birlikte, bölgede oluşan barış ikliminin İsrail'in Lübnan'ı hedef almasının ardından İran'ın müzakerelerden çekilmesiyle tehlikeye girmesi ve ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde daha şahin politikalara yönelebileceği sinyalini vermesi, doları diğer para birimleri karşısında desteklerken küresel piyasalardaki fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturuyor.

Analistler, gelecek hafta yurt içinde Tüketici Güven Endeksi'nin, yurt dışında ise dünya genelinde imalat sanayi ve hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri ile ABD'de büyüme başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.500 puanın destek, 14.900 ve 15.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Haberlere göre, İsrailli yetkili, Hizbullah ile yeni ateşkesin devreye girdiğini kaydederek İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde işgal ettiği bölgeden çekilmeyeceğini ve herhangi bir saldırı durumunda karşılık vereceklerini ileri sürdü.

İran ve ABD arasında varılan mutabakata göre Lübnan dahil tüm cephelerde ateşkes uygulanacağı belirtilmiş, bu durum İsrail'de tepkilere neden olmuştu.

İsrail ordusunun ABD-İran mutabakatına rağmen Lübnan'ın güneyine gece saatlerinde düzenlediği hava saldırılarında 25 kişinin hayatını kaybettiği açıklanmıştı.

İsrail ordusu yeni ateşkes iddiasına rağmen Lübnan'a saldırılar düzenledi

Lübnan basınında yer alan haberlere göre, İsrail ordusu Yukarı Nebatiye ve Adşit ve Şevkin beldelerini hava saldırısıyla hedef aldı.

İsrail uçakları ayrıca Cizzin bölgesindeki Reyhan bölgesini bombaladı.

Trump, İtalyan kanalı La7'ye telefonda verdiği kısa demeçte, "Başbakanınız nasıl? Benimle görüşmesine dair ne dedi. Muhtemelen onunla konuştuğum için mutludur. Onunla konuşmak zorunda değildim. Benimle fotoğraf çektirmek için yalvardı. Benimle fotoğraf çektirmeyi çok istiyordu. Fotoğraf çekilmezdim ama ona acıdım." diye konuştu.

ABD Başkanı'nın bugünkü açıklaması, G7 Zirvesi'ndeki görüşmeden sonra İtalya'da "durumun açıklığa kavuşturulduğuna" dair oluşan havanın öyle olmadığını ortaya koydu. Bu açıklama, iki lider arasında yeniden soğuk rüzgarlar esmesine yol açarken, Meloni'den Trump'a yanıt gecikmedi.

Meloni, Trump'ın açıklaması basında yer aldıktan kısa bir süre sonra sosyal medya hesabından yaptığı videolu paylaşımda, şu değerlendirmede bulundu:

"Bazı şeylere acil bir yanıt verilmesi gerekir. Donald Trump'ın açıklamaları tamamen uydurmadır. Açıkçası hayretler içindeyim. ABD Başkanı'nın müttefiklerine neden böyle davrandığını bilmiyorum. Bu ilk kez olmuyor. Batı'nın düşmanlarına karşı aynı kararlılığı göstermemesi üzücü. Şunun unutulmaması gerekiyor ki; ben ve İtalya asla yalvarmayız."

- İtalya Dışişleri Bakanı, ABD seyahatini iptal etti

Meloni hükümetinin Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani de ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, "Başkan Trump'ın Başbakan Meloni'ye yönelik ciddi ve saldırgan sözleri tüm İtalya'yı incitiyor. Bu nedenle, 21 ve 22 Haziran'da yapılması planlanan ABD ziyaretimi iptal etmeye karar verdim." ifadelerini kullandı.

Savunma Bakanı Guido Crosetto da X'teki hesabından yaptığı paylaşımda, Trump'ın çıkışını "kimseye iyi gelmeyen yeni bir üslup hatası" olarak değerlendirirken, Meloni'nin tehdit altında olsa dahi kimseden böyle fotoğraf gibi bir isteği olmayacağını kaydetti.

İtalya'da muhalefet de Trump'a tepki gösterdi

Muhalefetteki sol partiler de Trump'ın sözlerine tepki gösterirken, daha önce Trump'ın yakın siyasi müttefiki olmakla övündüğünü hatırlattıkları Meloni'yi de eleştirdi.

Ana muhalefetteki Demokratik Parti (PD) Milletvekili Lia Quartapelle, "Başkan Trump'ın Başbakan'a yönelik kullandığı son derece ağır ve kırıcı ifadeler kabul edilemez. Asıl küçük düşen kendisidir. İtalya ile ilişkilerine zarar vermekten çekinmeyen bir zorba gibi davranıyor. Giorgia Meloni ile birçok konuda görüş ayrılığım var ancak saygı konusunda değil. Kendisine dayanışmamı iletiyorum." değerlendirmesinde bulundu.

"Daha Fazla Avrupa Partisi" lideri Riccardo Magi de "Trump daha da gerçeküstü bir hal alıyor. Şimdi de elinde kalan son müttefiklerden biri olan Giorgia Meloni'ye zorbalık yapıyor. Umarım İtalya Başbakanı, İtalyan dış politikasını bu Amerikan yönetiminin pozisyonlarına bu kadar bağımlı hale getirmiş olması konusunda bir özeleştiri yapar." ifadelerini kullandı.

Yeşil ve Sol İttifak (AvS) lideri Angelo Bonelli ise Meloni'ye bu sözlerin duyulmasına yol açtığı için kenara çekilmesi çağrısında bulunarak, "Donald Trump'ın sözleri, Meloni'nin ABD Başkanı ile kurduğu ilişkinin ne kadar bağımlı bir karakter taşıdığının sonucudur. Bu bağımlılık, İtalya'nın ve İtalyanların onurunu zedelemiştir." dedi.

Savaş, yakın siyasi ilişkiler içerisindeki Trump ve Meloni'nin arasını açmıştı

Meloni ile Trump, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasından önce yakın siyasi ilişkiler içindeydi.

İtalya Başbakanı Meloni, geçen yıl Trump'ın yemin törenine davet edilen tek Avrupalı lider olmuştu.

Savaş başladıktan bir süre sonra 31 Mart'ta İtalya'nın, ABD'nin Orta Doğu'ya gönderdiği bazı uçakların Sicilya Adası'ndaki Sigonella Üssü'nü kullanmasına izin vermediği ortaya çıkmıştı.

Bu sırada, Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo, birçok kez savaşın sonlandırılması çağrısı yapmış, Trump ise 12 Nisan'da Papa için "dış politikada zayıf ve berbat" ifadelerini kullanarak, sert tepki göstermişti.

Zirve kapsamındaki özel oturumda "Aile" başlığı "Aile ve Nüfus On Yılı" vizyonu doğrultusunda ele alındı.

Oturumda soruları da cevaplayan Göktaş, ailenin en kıymetli varlık olduğunu, dünün, bugünün ve yarının aileyle anlam kazandığını söyledi.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının toplumun tüm kesimlerine yönelik hizmet sunduğunu dile getiren Göktaş, Bakanlığın müstakil bir yapıda kurulmasını sağlayan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkür etti.

Güçlü bir toplumun temelinin güçlü aileden geçtiğine, güçlü ailenin dirençli bir toplum ve gelecek anlamına geldiğine dikkati çeken Göktaş, bu nedenle Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın tensipleriyle geçen yılın "Aile Yılı" ilan edildiğini, bunun çeşitli gerekçeleri bulunduğunu vurguladı.

Bakan Göktaş, "Doğurganlık hızımız ortada, 1,42'ye geriledik. Nüfusumuz yaşlanıyor. Kentleşme, şehirleşme, dijital değişim, dönüşümler hayatımızın her alanını etkiliyor. Dolayısıyla aileyi güçlendirmenin, aileyi tekrar toplumun merkezine almanın ve bütün politikalarımızı aile etrafında şekillendirmemiz gerektiğine inanıyoruz." diye konuştu.

Aileye bütüncül perspektifle yaklaşılması gerektiğinin altını çizen Göktaş, aile içindeki bir ferdin yaşadığı sorunların tüm aileyi etkilediğine işaret etti.

Göktaş, aileyi tekrar merkeze alan bir anlayışla hareket ettiklerinden bahsederek, "8. Aile Şuramızı 2023'te hayata geçirdik. Türkiye genelinde 15 bin ailemizle görüştük ve 81 ilimizde çalıştaylar yaptık. Bununla beraber Bakanlığımızda Aileyi Korumak ve Güçlendirmek Vizyon Belgesi'ni oluşturduk. Daha öncesinde yoktu." ifadelerini kullandı.

Kadın, çocuk ve engellilere yönelik çeşitli eylem planlarının bulunduğunu ancak aileyi bütüncül yaklaşımla ele alan bir planın olmadığını aktaran Göktaş, bu doğrultuda 15 Mayıs 2024'te Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Eylem Planı'nı hayata geçirdiklerini kaydetti.

Göktaş, "Aile Yılı" kapsamında 81 ilde 20 bin etkinlik düzenlediklerini, toplumun aile değerlerine sahip çıktığını gördüklerini, bu doğrultuda çalışmalarını "Aile ve Nüfus On Yılı" vizyonuna dönüştürdüklerini belirterek, aileyi güçlendirme, evliliği teşvik etme, doğurganlığı artırma, nitelikli gençlik yetiştirme ve aktif yaşlanmayı destekleme hedefleriyle aile odaklı kamu politikalarını kalıcı hale getirdiklerini dile getirdi.

Türkiye'de yaşlı nüfusun giderek arttığını, 65 yaş ve üzeri nüfus oranının yüzde 11,1'e ulaştığını, yaşlı nüfusun yoğun olduğu il sayısının ise 2007'de 19'ken 2025 itibarıyla 62'ye yükseldiğini anlatan Göktaş, "Yaşlanan nüfus demek, doğurganlığın azalması da demek aynı zamanda. Genç ve dinamik nüfus yapımızın azalması, doğrudan yaşlanmaya da ortanca yaşımıza da yansıyor. Türkiye olarak hala genç ve dinamik nüfus yapısına sahibiz. Bizim ortanca yaşımız 34,9. Hala rekabetçi, genç ve dinamik bir ülkeyiz. Ancak biz ülkemizin gençliğini ve dinamizmini gitgide bu rakamlardan dolayı doğurganlığın azalmasıyla beraber kaybediyoruz maalesef." diye konuştu.

Göktaş, doğurganlık oranlarının düşmesi ve yaşlı nüfusun artmasının çalışan nüfusun azalması ile bakım ve sosyal güvenlik ihtiyaçlarının artması gibi riskler doğurduğunu belirtti.

Doğurganlığın düşmesinin küresel bir mesele olduğuna dikkati çeken Göktaş, şunları söyledi:

"Uzun zamandır 'Nüfus azalsın, nitelikli insan kalsın. Dünyamız bir açlık, kıtlıkla karşı karşıya kalmasın.' anlayışı çok yoğun olarak yükseldi. Aslında genç ve dinamik nüfus yapısının bütün ülkeler için ne kadar kritik olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla burada sadece doğurganlığın azalmasını, küresel bir mesele olduğu için tek bir sebebe indirmemiz oldukça zor. Biz bir araştırma yaptık Türkiye genelinde Enstitü Sosyal ve TÜİK'le. Bunun pek çok sebebi var. Yani kadınlarda özellikle eğitim ve kariyer sebepleri evlenme yaşını ilerletebiliyor. Diğer yandan şehirleşme bütün hayatımızı etkiliyor. Az önce de ifade ettiğim gibi dijitalleşme, inanılmaz bir etkisi var. Erkeklerde genel olarak ekonomik kaygılar. Bu gençlerimizin evlenmesini farklı şekillerde desteklememiz gerekiyor. 'Aile ve Nüfus On yılı' vizyonumuz tam olarak da bu yaklaşımı benimsiyor; ekonomik destek, aile politikaları, özellikle bakım hizmetleri ve iş-aile yaşam dengesini sunabilmesi..." ifadelerini kullandı.

Sevgili İstanbullular, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımızın değerli mensupları, kıymetli hanımefendiler, beyefendiler, istikbalimizin teminatı sevgili gençler, hepinizi en kalbi duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyorum. Sizlerin vasıtasıyla 39 ilçesi, 16 milyon nüfusuyla tüm İstanbul'u yürekten selamlıyorum. Meydanlara sığmayan şu ilginiz için her birinize teşekkür ediyorum.

Açılışını yaptığımız Halkalı-İstanbul Havalimanı Metrosu Halkalı-Arnavutköy kesiminin ülkemize, milletimize, hat üzerindeki yerleşim yerlerimize ve tüm İstanbul'a hayırlı olmasını diliyorum. Bu hattın İstanbul'umuza kazandırılmasında emeği geçen Ulaştırma Bakanlığımızı, sinyalizasyon sistemini geliştiren ASELSAN ve TÜBİTAK'ı, yüklenici firmalarımızı, mühendisinden işçisine herkesi tebrik ediyorum.

Sultan Fatih'in şehrine, yine Sultan Fatih'in tavsiyelerini kendimize rehber kılarak aşkla hizmet ediyoruz. Ne demişti o büyük sultan? 'Hüner, bir şehir bünyad etmektir; reaya, kalbin abad etmektir.' İşte biz de meftunu ve maşuku olduğumuz güzel İstanbul'umuzu mamur etmek, ihya ve inşa etmek, İstanbul halkını hak ettiği hizmet standardıyla buluşturmak için gece gündüz koşturuyoruz.

Bilhassa raylı sistemler noktasında büyük bir çaba içindeyiz. İşte şimdi buraya gelirken 120 kilometre hıza kadar ulaştık. 16 milyon nüfusu, yıllık 20 milyona yaklaşan ziyaretçisiyle dünyanın en büyük metropollerinden biri olan şehrimizi demir ağlarla ilmek ilmek örüyoruz.

16 istasyondan oluşan 69 kilometre uzunluğundaki Gayrettepe-İstanbul Havalimanı-Halkalı Metro Projesi'ni iki ayrı koldan hayata geçirdik. 37,5 kilometrelik Gayrettepe-İstanbul Havalimanı ve 31,5 kilometrelik Halkalı-İstanbul Havalimanı metrosu olarak şehrimizin hizmetine verdik.

Gayrettepe'den Halkalı'ya kesintisiz ulaşım imkanı sağlayacak hattımızın Gayrettepe'den Arnavutköy'e kadar olan 47 kilometrelik kesimini geçtiğimiz yıllarda devreye aldık. Kağıthane-İstanbul Havalimanı kesimini 22 Ocak 2023'te, Kağıthane-Gayrettepe arasını 29 Ocak 2024'te, Arnavutköy-İstanbul Havalimanı kesimini ise 2024 yılının mart ayında İstanbul halkının istifadesine sunduk. Daha önce hizmete açtığımız bu 47 kilometrelik kesimde İstanbul Havalimanı'nda yapacağımız hızlı tren hattı, Kağıthane istasyonunda Mahmutbey-Mecidiyeköy-Kabataş metro hattı, Gayrettepe istasyonunda Yenikapı-Hacıosman metrosu ve metrobüs ile entegrasyon sağladık. Arnavutköy-İstanbul Havalimanı kesimindeki Arnavutköy, Hastane ve Taşoluk istasyonlarını da bu sisteme dahil ettik.

Kısaca yatırım fonu, birden fazla yatırımcının parasının bir havuzda toplanıp profesyonel bir portföy yöneticisi tarafından hisse senedi, tahvil, altın gibi varlıklara yatırıldığı bir finansal üründür. Bu yazıda yatırım fonunun ne olduğunu, türlerini, nasıl alınacağını, vergisini ve risklerini örneklerle anlatacağız. Borsaya yeni başlayan biri için yatırım fonu en çok önerilen araçlardan biri. Gel, en baştan tanıyalım.

Yatırım Fonu Nedir? En Basit Anlatım

Bir havuz düşün. Bu havuza senin gibi yüzlerce, binlerce yatırımcı para koyuyor. Toplanan bu büyük para, uzman bir portföy yöneticisine emanet ediliyor. Yönetici bu parayı hisse senedi, tahvil, altın gibi farklı varlıklara dağıtıyor. Sen ise bu havuzdan bir "katılma payı" satın alarak fona ortak oluyorsun.

Fonun değeri arttıkça senin payının değeri de artıyor. Yani aslında tek başına ulaşamayacağın kadar büyük ve çeşitli bir portföye, küçük bir tutarla ortak olmuş oluyorsun. İşte yatırım fonunun temel mantığı bu. Bireysel yatırımcının, profesyonel yönetimle çeşitlendirilmiş bir portföye erişmesi.

Yatırım fonlarının yasal dayanağı 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu. Bu fonlar Türkiye'de Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından sıkı şekilde denetleniyor. Önemli bir güvenlik detayı var. Fonun varlıkları, fonu yöneten kurumun kendi varlıklarından tamamen ayrı tutuluyor. Yani fonu yöneten şirket batsa bile, senin fondaki paran o şirketin alacaklıları tarafından haczedilemiyor. Fon varlıkları Takasbank'ta saklanıyor.

Borsa ve hisse senedi yatırımının temellerini de anlattık. Hisse Senedi Nedir, Yeni Başlayanlar İçin Dürüst Rehber

Yatırım Fonu ile ETF Aynı Şey mi?

Bu iki kavram sık karıştırılıyor. Aralarında bir akrabalık var ama aynı şey değiller. Kısaca ETF, borsada hisse gibi anlık alınıp satılan bir fon türüdür. Klasik yatırım fonu ise günde tek bir fiyat üzerinden işlem görür ve genelde TEFAS platformundan alınır.

Yani temel fark işlem şeklinde. ETF'i borsa açıkken gün içinde istediğin an alıp satabilirsin, fiyatı anlık değişir. Klasik yatırım fonunda ise emir verirsin, işlemin valör süresine göre bir veya iki gün sonra gerçekleşir. İkisi de çeşitlendirme sağlar, ikisi de profesyonel yönetilir.

ETF konusunu ayrıca derinlemesine işledik. ETF Nedir, Nasıl Alınır? Yeni Başlayanlar İçin Rehber

Yatırım Fonu Türleri Nelerdir?

Yatırım fonları tek tip değil. İçlerinde hangi varlık ağırlıktaysa ona göre türlere ayrılıyorlar. En yaygın türleri tanıyalım.

• Para Piyasası Fonu: Kısa vadeli, düşük riskli araçlara yatırım yapar. Repo, ters repo, vadeli mevduat gibi. Likit fon da denir, parana hızlı erişmek istersen uygundur.
• Borçlanma Araçları Fonu: Devlet tahvili, hazine bonosu ve özel sektör tahvillerine yatırır. Daha düşük riskli, sabit gelir arayanlar için.
• Hisse Senedi Fonu: Ağırlıklı olarak borsadaki hisselere yatırır. Yüksek getiri potansiyeli taşır ama dalgalanması da fazladır.
• Kıymetli Madenler Fonu: Altın, gümüş gibi değerli madenlere yatırır. Fiziki altın saklamadan altına yatırım yapmanı sağlar.
• Karma Fon: Birden fazla varlık türünü bir arada bulundurur. Dengeli bir dağılım hedefler.
• Katılım Fonu: Faizsiz finans ilkelerine göre yönetilir, faiz içermeyen araçlara yatırır.
• Fon Sepeti Fonu: Doğrudan varlıklara değil, başka fonlara yatırım yapar. İçinde fonlardan oluşan bir sepet gibidir.

TEFAS Nedir? Fonlar Nereden Alınır?

Yatırım fonu almanın yolu büyük ölçüde tek bir platformdan geçiyor. TEFAS. Kısaca TEFAS, Türkiye'deki tüm yatırım fonlarını tek bir yerden alıp satabileceğin resmi platformdur. Açılımı Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu.

TEFAS'ın sağladığı kolaylık şu. Hangi bankada hesabın olursa olsun, bu platform üzerinden başka kurumların fonlarına da erişebiliyorsun. Yani sadece kendi bankanın fonlarıyla sınırlı değilsin. 2026 itibarıyla Türkiye'de 1.500'den fazla fon TEFAS üzerinden işlem görüyor. Bu platform Takasbank bünyesinde çalışıyor ve fonların fiyatları her gün şeffaf biçimde yayımlanıyor.

Fon almak için karmaşık bir süreç yok. Bir banka veya aracı kurumda yatırım hesabın olması yeterli. Fiziksel sözleşme ya da ek evrak gerekmez. Tüm süreç dijital olarak birkaç dakikada tamamlanır.

Yatırım Fonu Nasıl Alınır? Adım Adım

Yatırım fonu almak sandığından kolay. Beş adımda tamamlanır.

1. Yatırım hesabı aç. Bir banka ya da aracı kurumda yatırım hesabı aç. Çoğu banka mobil uygulamasından bunu dakikalar içinde yapabilirsin.

2. Risk profili testini doldur. Bankalar mevzuat gereği bir yatırımcı profili testi uygular. Bu test, sana uygun fonlara erişimi açar ve risk toleransını ölçer.

3. TEFAS menüsüne gir. Mobil bankacılık veya internet bankacılığında "Yatırım Fonu" menüsüne git. Ardından "TEFAS" ya da "Diğer Kurum Fonları" bölümünden aradığın fonu bul.

4. Fonu seç. Fon listesinden risk, getiri ve türe göre filtreleme yaparak sana uygun fonu seç. Seçmeden önce fonun geçmiş performansını, portföy dağılımını ve gider oranını incele.

5. Alım emri ver. Almak istediğin tutarı gir ve emri onayla. Fonun türüne göre işlem aynı gün ya da bir iki iş günü sonra hesabına yansır.

Yatırım Fonunun Maliyeti ve Vergisi

Yatırım fonuna yatırım yapmadan önce iki maliyet kalemini bilmek önemli.

Fon toplam gider oranı. Bu, fonun yönetim, saklama ve operasyon maliyetlerini kapsar. Fon türüne göre genelde yüzde 1 ile yüzde 3 arasında değişir. Güzel haber şu. Bu maliyet, fonun günlük birim fiyatına zaten yansıtılmıştır, yani ayrıca cebinden bir ödeme yapmazsın.

Stopaj vergisi. Fondan elde ettiğin kazanç üzerinden stopaj, yani kaynakta kesinti uygulanır. Burada önemli bir avantaj var. Hisse yoğun fon olarak adlandırılan, portföyünün en az yüzde 51'i Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetlerinden oluşan ve en az bir yıl elde tutulan fonlarda stopaj oranı sıfırdır. Diğer fon türlerinde ise belli bir oranda stopaj kesilir. Vergi otomatik olarak satış sırasında kesilir, ayrıca beyan vermen gerekmez. Stopaj oranları zaman içinde sık sık değişebildiği için, yatırım yapmadan önce güncel oranı kontrol etmende fayda var.

Yatırım Fonunun Avantajları

Yatırım fonlarının bu kadar popüler olmasının somut sebepleri var.

Birincisi, profesyonel yönetim. Fonu senin yerine sermaye piyasası uzmanları yönetiyor. Hangi hisseyi ne zaman alıp satacağını sen düşünmüyorsun. İkincisi, risk dağılımı. Tek bir varlığa bağlı kalmıyorsun, fon onlarca farklı varlığa yayılıyor. Üçüncüsü, küçük tutarla erişim. Tek başına ulaşamayacağın büyük bir portföye, küçük bir parayla ortak olabiliyorsun. Dördüncüsü, kolaylık ve şeffaflık. Tüm işlemler dijital, fiyatlar her gün TEFAS'ta açıkça yayımlanıyor.

Riskler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Her yatırım aracı gibi yatırım fonu da risksiz değil. Dürüst olmak gerekiyor.

En önemli nokta şu. Yatırım fonları TMSF, yani Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu güvencesi altında değildir. Mevduat hesabından farklı olarak, fonun değeri düşerse bu zarar sana aittir. Ana para garantisi yoktur. Fonun riski 1'den 7'ye kadar bir skalada gösterilir. 1 en düşük, 7 en yüksek risk demektir.

Bu yüzden fon seçerken birkaç şeye dikkat etmek gerekiyor. Fonun risk seviyesini kontrol et. Geçmiş performansına bak, ama bunun geleceğin garantisi olmadığını unutma. Gider oranını incele, çünkü yüksek maliyet net kazancını düşürür. Ve en önemlisi, kendi risk toleransına uygun bir fon seç.

Sıkça Sorulan Sorular

Yatırım fonu nedir kısaca?

Yatırım fonu, birçok yatırımcının parasının bir havuzda toplanıp profesyonel bir portföy yöneticisi tarafından hisse, tahvil, altın gibi varlıklara yatırıldığı finansal üründür. Yatırımcı katılma payı satın alarak fona ortak olur.

Yatırım fonu nasıl alınır?

Bir banka veya aracı kurumda yatırım hesabı açıp risk profili testini doldurduktan sonra, mobil bankacılıktaki TEFAS menüsünden istediğin fonu seçip alım emri verebilirsin. Süreç tamamen dijitaldir.

TEFAS nedir?

TEFAS, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'dur. Hangi bankada hesabın olursa olsun, bu platform üzerinden 1.500'den fazla farklı fona tek noktadan erişebilirsin.

Hangi yatırım fonunda vergi yok?

Portföyünün en az yüzde 51'i Borsa İstanbul hisse senetlerinden oluşan ve en az bir yıl elde tutulan hisse yoğun fonlarda stopaj oranı sıfırdır. Diğer fon türlerinde fon ve vade durumuna göre stopaj uygulanır. Oranlar değişebildiği için güncel durumu kontrol etmek önemlidir.

Yatırım fonu güvenli mi?

Yatırım fonları SPK denetiminde ve Takasbank saklamasındadır, fon varlıkları yönetici kurumdan ayrıdır. Ancak TMSF güvencesi yoktur, yani fonun değeri düşerse zarar yatırımcıya aittir. Ana para garantisi bulunmaz.

Yatırım fonu mu, mevduat mı daha iyi?

Kısa vadede para piyasası fonu, likidite avantajıyla vadeli mevduata yakın bir alternatiftir. Orta ve uzun vadede hisse veya karma fonlar mevduatı aşma potansiyeli taşır, ancak risk de içerir. Tercih, vade ve risk toleransına bağlıdır.

Sonuç

Yatırım fonu, özellikle yeni başlayan yatırımcı için dengeli ve erişilebilir bir araç. Profesyonel yönetim, risk dağılımı ve küçük tutarla geniş portföye erişim imkanı, onu cazip kılıyor. TEFAS sayesinde tüm fonlara tek bir platformdan ulaşmak da işi iyice kolaylaştırıyor.

Yine de unutma. Yatırım fonu bir mevduat değil, risk içeriyor ve ana para garantisi yok. En sağlıklısı, kendi risk profiline uygun bir fonla başlamak, fonun gider oranını ve geçmişini araştırmak ve uzun vadeli düşünmek. Atacağın ilk adım net. Bir yatırım hesabı aç, risk testini doldur, küçük bir tutarla başla ve fonun nasıl hareket ettiğini gözlemle.

Tüm finans gündemini ve yatırım rehberlerini takip etmek için. Finans Gundem

Güncel fon verileri ve resmi bilgiler için. SPK Resmi Sitesi

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararı vermeden önce kendi araştırmanızı yapmanızı ve gerekirse SPK lisanslı bir yatırım danışmanına başvurmanızı öneririz.

Kısaca Midjourney, radyasyon yerine ses ve su kullanan, yaklaşık altmış saniyede tüm vücudun iç görüntüsünü çıkardığını iddia eden bir tarayıcı tanıttı. Adı Midjourney Scanner. Bu haber teknoloji dünyasını şaşkına çevirdi. Çünkü bu şirket bugüne kadar tek bir fiziksel ürün bile üretmemişti, bırakın tıbbi bir cihazı. Bu yazıda bu çarpıcı makinenin ne olduğunu, nasıl çalıştığını, gerçekten bir çağ açıp açmadığını ve hangi soru işaretlerini taşıdığını anlatacağız.

Resim Yapan Şirket Neden Vücut Tarıyor?

Önce şu şaşkınlığı bir oturtalım. Midjourney, bir yazı yazıyorsun ve sana saniyeler içinde etkileyici görseller çiziyor. Dünyanın en çok kullanılan görsel üretme yapay zekalarından biri. Peki böyle bir şirketin tıbbi tarayıcıyla ne işi var?

Cevap, şirketin kurucusu David Holz'un vizyonunda. Holz, daha önce el hareketlerini algılayan Leap Motion adlı donanım şirketini de kurmuş biri. Yani sensör ve donanım dünyasına yabancı değil. Holz'a göre yapay zekanın geleceği sadece ekrandaki modellerde değil, fiziksel dünyayı anlayan sensörlerde. Ona göre yapay zekanın insan sağlığına gerçekten faydalı olması için, vücut hakkında hızlı, ucuz ve bol veriye ihtiyacı var. İşte bu tarayıcı, o veriyi toplamanın yolu olarak tasarlandı.

Holz bu girişimi yeni kurulan Midjourney Medical bölümü altında hayata geçirdi. Şirketin görsel üretmeden kazandığı yüksek gelir de bu hayali finanse edecek kaynağı sağlıyor. İddia büyük, Holz bu cihazın sunduğu görüntü kalitesinin pek çok açıdan MRI ile yarışabileceğini hatta onu aşabileceğini savunuyor.

Yapay zekanın bir güç ve sağlık aracına dönüşmesini daha önce de işledik. Yapay Zeka Artık Bir Silah, ABD İlk Yasağı Koydu

Bu Makine Nasıl Çalışıyor?

Çalışma mantığı hem basit hem de etkileyici. Adım adım bakalım.

Önce ılık ve sığ bir havuza adım atıyorsun. Altındaki platform seni saniyede yaklaşık beş santimetre hızla suya indiriyor. İnerken vücudun, içinde yaklaşık beş yüz bin minik sensörün bulunduğu bir halkanın içinden geçiyor. Bu sensörlerin her biri bir kum tanesi büyüklüğünde ve iki iş yapabiliyor. Hem ses çıkarıyor hem de geri dönen yankıyı dinliyor.

Halka, vücudunun içinden her açıdan ultrason, yani insan kulağının duyamayacağı yükseklikte ses dalgaları gönderiyor. Sonra geri yansıyan yankıları topluyor. Şirket bu mekanizmayı yarasaların ve yunusların kullandığı ekolokasyona benzetiyor. Yaklaşık iki petaflopluk işlem gücüne sahip bilgisayarlar bu yankıları işleyip vücudunun üç boyutlu, kesit kesit bir haritasını çıkarıyor. Kas, yağ, kemik ve organlar bu haritada görünüyor. İşte ultrason muayenesinde bebeğin görüntüsünü çıkaran teknolojinin, tüm vücuda uygulanmış dev hali.

Şirketin iddiasına göre bu işlem yaklaşık altmış saniye sürüyor. Karşılaştırma yapalım. Tam vücut MRI taraması genelde altmış ila doksan dakika sürer. Yani bu makine, iddia edildiği gibi çalışırsa, neredeyse yüz kat daha hızlı demek.

Neden Bu Kadar Heyecan Verici?

Bu teknolojinin neden bir devrim olarak görüldüğünü anlamak için, mevcut görüntüleme yöntemlerinin sorunlarına bakmak gerekiyor.

MRI cihazları pahalı, yavaş, gürültülü ve sıkıntılı. Dar bir tüpün içinde uzun süre kıpırdamadan yatmak gerekiyor. Kapalı alan korkusu olanlar için işkence gibi. Bilgisayarlı tomografi (BT) ise radyasyon kullanıyor, bu yüzden sık sık çekilemiyor. Her iki yöntem de hastane ortamı, randevu ve yüksek maliyet demek.

Midjourney'nin vaadi bu sorunların hepsini ortadan kaldırıyor. Radyasyon yok, yani teorik olarak istediğin sıklıkta taranabilirsin. Hastane yok, bir spaya gider gibi gidiyorsun. Hız var, dakikalar yerine saniyeler. Eğer bütün bunlar gerçekleşirse, koruyucu sağlık tamamen değişebilir. İnsanlar hastalanmadan önce, düzenli olarak vücutlarını kontrol ettirebilir. Holz'un iddialı hayali, bu sayede ölümlerin önemli bir kısmının, hatta yaklaşık yüzde otuzunun önlenebileceği.

Şimdi de Madalyonun Öteki Yüzü

Buraya kadar her şey kulağa harika geliyor. Ama dürüst olmak gerekiyor. Bu heyecan verici tablonun ardında ciddi soru işaretleri var. Bunları bilmek önemli, çünkü gerçeği abartıdan ayırmak gerekiyor.

Birincisi, bu makine henüz bir prototip. Şu ana kadar sadece yaklaşık on iki kişi tarandı. Vaat edilen altmış saniyelik hız da şu an tam anlamıyla gerçek değil, mevcut prototipte tarama bundan daha uzun sürüyor. Şirket önümüzdeki yıl boyunca algoritmaları geliştirmeye ve klinik araştırmalar yürütmeye devam edeceğini söylüyor.

İkincisi, görüntülemeyi yapan teknoloji Midjourney'nin kendi icadı değil. Bu teknoloji, Butterfly Network adlı tıbbi cihaz şirketiyle ortaklaşa geliştirildi. Her sistemde bu şirketin geliştirdiği kırk adet ultrason modülü bulunuyor. Yani Midjourney, alanında uzman bir ortakla çalışıyor, ama görüntüleme teknolojisinin temeli başka bir şirkete ait.

Üçüncüsü, ve sağlık açısından en kritik olanı, bu cihazın henüz hiçbir resmi onayı yok. ABD İlaç ve Gıda Dairesi (FDA) onayı alınmadı. Bağımsız klinik doğrulama verileri yayımlanmadı. Bu yüzden şirket, başlangıçta cihazı bir tanı aracı olarak değil, sadece "vücut kompozisyonu haritası" çıkaran bir araç olarak sunuyor. Yani sana ne kadar kasın, yağın, kemiğin olduğunu gösteriyor, ama bir hastalık teşhisi koymuyor. Bu, sıkı sağlık onaylarından kaçınmak için seçilmiş bilinçli bir yol.

Ultrasonun Bir de Fiziksel Sınırı Var

Teknolojinin kendisiyle ilgili de bilinmesi gereken bir gerçek var. Ultrason her şeyi göremez. Bunun fiziksel bir nedeni var. Ses dalgaları havadan ve kemikten geçemez, onlara çarpıp geri döner.

Bu da şu anlama geliyor. Akciğerler hava ile dolu olduğu için, ultrason onların derinine MRI ya da tomografi gibi bakamaz. Bu önemli bir sınır, çünkü örneğin akciğer kanserini erken yakalamak genelde tomografi gerektirir. Ultrason, vücudun yumuşak ve suya yakın bölgelerinde, yani tiroit, böbrek, karaciğer, damarlar gibi yerlerde çok iyidir. Ama her dokuyu aynı netlikte göremez. Yani MRI'ı geçme iddiası, en azından şimdilik, her organ için geçerli değil.

Bir başka risk de şu. Sağlıklı insanların sürekli taranması, aslında zararsız olan küçük anormalliklerin bulunmasına yol açabilir. Bu da gereksiz endişe ve ek testler demek. Tıp dünyası bu durumu "aşırı teşhis" olarak adlandırıyor ve bunun her zaman faydalı olmadığını söylüyor.

Peki Bu Gerçek Bir Devrim mi?

İşte en kritik soru bu. Cevap, ne tam bir evet ne de tam bir hayır. İkisinin arasında bir yerde.

Fikir gerçekten devrimci. Hızlı, ucuz, radyasyonsuz ve insanların gitmek isteyeceği bir ortamda vücut görüntüleme, koruyucu sağlığı baştan yazabilir. Üstelik teknolojinin temeli sağlam, çünkü Butterfly Network ciddi ve FDA onaylı ürünleri olan bir tıbbi cihaz şirketi. Holz'un donanım geçmişi de bu işe inandırıcılık katıyor.

Ama tıp, yapay zeka sanatı gibi değil. Güzel görseller üreterek klinik doğrulamayı geçemezsin. Daha fazla veri her zaman daha iyi bakım anlamına gelmez. Ve insanlardan tüm vücut tarama verilerine güvenmelerini istemek için, gizlilik modelinin kusursuz olması gerekiyor. Şu an elimizde sadece bir prototip, büyük vaatler ve bir spa konsepti var. Asıl kanıt, yani bağımsız klinik sonuçlar henüz ortada yok.

Doğru yaklaşım ne körü körüne heyecan ne de peşinen reddetmek. Doğru yaklaşım şu. Bu ciddi ve iddialı bir hamle, ve şimdi Midjourney'nin bunu kanıtlaması gerekiyor.

Türkiye İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu gelişme şu an uzak bir San Francisco hikayesi gibi görünebilir. İlk spa 2027 sonunda orada açılacak. Ama bu teknolojinin işaret ettiği yön, Türkiye dahil herkesi ilgilendiriyor.

Birincisi, sağlıkta erişim meselesi. Eğer ucuz ve radyasyonsuz görüntüleme gerçekleşirse, pahalı tıbbi cihazlara erişimi kısıtlı olan ülkeler için bu büyük bir fırsat olabilir. Koruyucu sağlık, bir lüks olmaktan çıkıp herkesin ulaşabileceği bir şeye dönüşebilir.

İkincisi, veri ve gizlilik. Tüm vücut tarama verisi, son derece hassas bir kişisel bilgi. Bu tür teknolojiler yaygınlaştıkça, sağlık verilerimizin kimin elinde olduğu ve nasıl korunduğu giderek daha kritik bir soru haline geliyor.

Üçüncüsü, sağlıkçı görüşünün önemi. Böyle araçlar ne kadar gelişirse gelişsin, bir doktorun değerlendirmesinin yerini almıyor. Bir tarama sonucunu doğru yorumlamak uzmanlık gerektiriyor. Teknolojiye duyulan heyecan, hekim kontrolünün önemini azaltmamalı.

Sıkça Sorulan Sorular

Midjourney Scanner nedir?

Midjourney Scanner, görsel üreten yapay zeka şirketi Midjourney'nin tanıttığı ilk donanım ürünüdür. Radyasyon yerine ultrason ses dalgalarıyla çalışan, yaklaşık altmış saniyede tüm vücudun üç boyutlu iç haritasını çıkarmayı hedefleyen bir tam vücut tarayıcısıdır.

Midjourney tarayıcı nasıl çalışıyor?

Kullanıcı sığ bir su havuzuna giriyor ve yaklaşık beş yüz bin ultrason sensöründen oluşan bir halkanın içinden geçiriliyor. Sensörler her açıdan ses dalgası gönderip yankıları topluyor, güçlü bilgisayarlar bu verileri üç boyutlu görüntüye dönüştürüyor.

Midjourney tarayıcı radyasyon yayıyor mu?

Hayır. Cihaz iyonlaştırıcı radyasyon kullanmıyor. Görüntüleme tamamen ultrason ses dalgaları ve su üzerinden yapılıyor. Bu yönüyle radyasyon kullanan bilgisayarlı tomografiden ayrılıyor.

Midjourney tarayıcı MRI'ın yerini alır mı?

Şimdilik hayır. Şirket gelecekte MRI kalitesine yaklaşmayı hedeflediğini söylese de, henüz FDA onayı ve bağımsız klinik doğrulama yok. Ayrıca ultrason, hava ve kemik içeren bölgelerde MRI kadar derin göremez. Cihaz başlangıçta teşhis için değil, vücut kompozisyonu analizi için sunuluyor.

Midjourney Spa ne zaman açılıyor?

İlk Midjourney Spa merkezinin 2027 sonundan önce San Francisco'nun Union Square bölgesinde, on tarayıcıyla açılması planlanıyor.

Sonuç: Cesur Bir Hayal, Kanıtı Bekleyen Bir Söz

Midjourney'nin tam vücut tarayıcısı, 2026'nın en şaşırtıcı teknoloji hamlelerinden biri. Resim üreten bir şirketin, insan vücudunun içini görüntüleyen bir makineyle ortaya çıkması, yapay zekanın artık ekrandan çıkıp fiziksel dünyaya, hatta bedenimize uzandığının işareti.

Tablo net. Vizyon nefes kesici, teknolojinin temeli gerçek, ama vaatler henüz kağıt üzerinde. Altmış saniyelik hız, MRI'ı geçme iddiası, bunların hepsi şu an birer hedef, sonuç değil. Önümüzdeki yıllarda klinik testler, FDA onayları ve bağımsız doğrulamalar bu hayalin gerçeğe dönüşüp dönüşmeyeceğini gösterecek.

Belki de bu hikayenin bize öğrettiği şey şu. Yapay zeka çağında en cesur fikirler bile, sonunda gerçek dünyanın sınavından geçmek zorunda. Güzel bir vaat ile kanıtlanmış bir sonuç arasındaki fark, özellikle söz konusu sağlık olduğunda, hayati önem taşıyor. Şimdilik elimizde umut verici bir başlangıç var. Gerisini zaman ve bilim gösterecek.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve iddialar, yayım tarihindeki kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir. Sağlıkla ilgili kararlar için bir hekime danışınız.

Enflasyonun üçüncü çeyrekte yeniden düşüş eğilimine girmesini bekleyen Peach, bu oranın daha önce kendisinin öngördüğü ya da TCMB'nin şu anda tahmin ettiği kadar düşmeyeceğini ifade etti.

Peach, 'Manşet enflasyonun yıl sonu itibarıyla yüzde 30 seviyesinde kapanmasını bekliyoruz; merkez bankasının tahmini ise yüzde 26. Yine de, bunun TCMB'nin yıl sonlarında gevşeme döngüsüne yeniden başlamasına olanak sağlayacağını düşünüyoruz' görüşünü aktardı.

'Türkiye daha riskli konumda'

Gelişmekte olan Avrupa ekonomilerinin İran savaşı kaynaklı enerji şokunu küçük bir ivme kaybı ve genel olarak enflasyonu kontrol altında tutarak atlattığını ve bölgede bu faiz indirimlerine gidilebileceğini belirten ekonomist, 'Bu yıl Rusya, İsrail, Macaristan ve Türkiye'de faiz indirimleriyle birlikte küresel ölçekte parasal genişleme döngülerinin şekilleneceği birkaç bölgeden biri olacağını düşünüyoruz' değerlendirmesini yaptı.

Notta, 'Türkiye, bölgenin geri kalanına kıyasla daha riskli bir konumda. Enerji şoku, ödemeler dengesi üzerindeki baskıyı artırarak politika yapıcıları, para politikasını sıkılaştırmaya ve para birimini desteklemek için döviz rezervlerini kullanmaya sevk etti. Dolayısıyla, düşük petrol fiyatları çok ihtiyaç duyulan bir rahatlama sağlayacaktır ve baz senaryomuz, enflasyonun düşmeye devam edeceği ve TCMB'nin bu yılın ilerleyen dönemlerinde faiz indirimlerine yeniden başlayabileceği yönünde olsa da enerji fiyatlarında yaşanacak yeni bir artış, ekonomiyi krize sürükleyebilir' ifadeleri yer aldı.

Citi, ABD-İran anlaşmasının Hürmüz Boğazı'ndaki akışları normalleştirmesi ve fiyatları savaş öncesi zayıf temel göstergelere yeniden çıpalamaya başlamasıyla petrol fiyatının 6-12 aylık bir süreçte 2027'nin ilk çeyreğine kadar varil başına 60-65 dolara gerileme eğilimi göstereceğini öngörüyor.

Bankanın baz senaryosu, ABD-İran mutabakat muhtırası kapsamında Hürmüz geçişlerinin kalıcı olarak normalleşmesini öngörüyor.

Boğaz geçişlerinin yeniden sağlanması, zamanla fiyatları çatışma öncesinde zaten zayıf olan temel göstergelere yeniden çıpalayacak.

Bankadan yapılan açıklamada, ekonominin yıl başındaki geçici yavaşlamanın ardından ılımlı büyümesini sürdürdüğü, kalıcı fiyat artışlarının kısmen gerilemesine rağmen yıllıklandırılmış bazda yüzde 4-5 aralığında kaldığı belirtildi.

Açıklamada, 'Rusya Merkez Bankası, politika faiz oranını 25 baz puan düşürerek yüzde 14,25'e indirmeye karar verdi.' ifadesine yer verildi.

Son aylarda kredi büyümesinin hızlandığına dikkati çekilen açıklamada, politika faizinin nisandaki temel senaryoda öngörülenden daha yüksek bir patikada tutulmasını gerektirebileceği kaydedildi.

Açıklamada, bankanın gelecek toplantılarda faiz indirimlerini, enflasyondaki yavaşlamanın kalıcılığı, enflasyon beklentilerinin seyri ile iç ve dış koşullardan kaynaklanan risklere göre değerlendireceği bildirildi.

Mevcut para politikası çerçevesinde yıllık enflasyonun 2026 sonunda yüzde 4,5-5,5 aralığına gerilemesinin beklendiğine işaret edilen açıklamada, kalıcı enflasyonun yılın ikinci yarısında yüzde 4 civarında gerçekleşeceği ve 2027'den itibaren hedef seviyede kalacağı belirtildi.

Nisan-mayıs döneminde mevsimsellikten arındırılmış yıllıklandırılmış fiyat artışının ilk çeyrekteki yüzde 8,7'den ortalama yüzde 2,1'e gerilediği bilgisine yer verilen açıklamada, çekirdek enflasyonun yüzde 6,2'den yüzde 4,2'ye düştüğü ifade edildi.

Yıllık enflasyonun 15 Haziran itibarıyla yüzde 5,6 seviyesinde bulunduğunun kaydedildiği açıklamada, hane halkı ve işletmelerin enflasyon beklentilerinin gerilemesine rağmen yüksek seyrini koruduğu vurgulandı.

Ekonomik faaliyetin ikinci çeyrekte toparlandığı, tüketici talebinin hızlandığı ve yatırım faaliyetlerinin yıl başındaki yavaşlamanın ardından sınırlı artış gösterdiği belirtilen açıklamada, işsizliğin tarihi düşük seviyelerde kalmayı sürdürdüğü bildirildi.

Rusya Merkez Bankası, son olarak 24 Nisan'daki toplantısında politika faizini 50 baz puan düşürerek 14,5'e indirmişti.

Banka, Haziran 2025'te Eylül 2022'den bu yana ilk kez faiz indirerek oranı yüzde 21'den 20'ye çekmiş, sonraki indirimlerle politika faizini 2025 sonunda yüzde 15,5'e, Mart 2026'da yüzde 15'e düşürmüştü.

Konuya yakın bir diplomatın aktardığı bilgilere göre İran, daha önce imzalanan mutabakat kapsamında yer alan Lübnan'daki çatışmaların sonlandırılması maddesinin hayata geçirileceğine dair garanti istedi. Arabulucuların ise bu konuda taraflar arasında çözüm arayışını sürdürdüğü belirtildi.

Diplomat, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları nedeniyle planlanan görüşmelerin geçici olarak ertelendiğini ifade ederken, müzakerelerin ne zaman yeniden başlayacağına ilişkin net bir tarih verilmediğini kaydetti.

İran ile ABD arasında Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler sonucunda 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve sorunların diplomatik yollarla çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata varıldığı açıklanmıştı. 'İslamabad Mutabakatı' olarak adlandırılan anlaşma, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Mutabakatta Lübnan'daki çatışmaların sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeler yer alıyor. Tarafların ayrıca İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması başlıklarını kapsayan 60 günlük yeni bir müzakere sürecine başlaması bekleniyor.

Zirvenin ilk gününde Ukrayna'ya destek, rekabetçilik, Avrupa'nın ekonomik güvenliği ve Çin ile ilişkiler konuları görüşüldü.

Liderler, Rusya'ya yönelik yaptırımların uzatılması konusunda siyasi uzlaşı sağlarken, Rus ekonomisinin belirli sektörlerini hedef alan yaptırımların yenilenme süresinin 6 aydan 12 aya çıkarılması konusunda mutabakata vardı.

İlk gün görüşmelerinde ayrıca, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa'nın ekibine Rusya ile diplomatik temas kanallarının açık tutulmasına yönelik verdiği talimat da değerlendirildi.

AB liderleri, Birliğin ekonomik çıkarlarını korumak ve Çin kaynaklı riskleri azaltmak amacıyla gerekli araçların geliştirilmesi konusunda AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e yetki verdi.

Almanya Başbakanı Merz'den AB'ye "bütçe" tehdidi

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, gelecek dönem bütçe müzakereleri öncesinde gazetecilere açıklamalarda bulundu.

Merz, "Mevcut teklif, soyut rakamlar bazında çok yüksek. Masaya yeni bir teklif konulmalı ve ardından gelir-gider yapısını tartışmalıyız. Rakamların düşürülmesi gerekiyor." dedi.

Bu pozisyonu diğer bazı AB üyesi ülkelerle de paylaştığını belirten Merz, "Bu bir çoğunluk değil ancak oy birliğiyle bir sonuca varmamız gerekiyor." ifadesini kullandı.

Almanya Başbakanı Merz, zirve oturumlarında Avrupa Birliği'nin daha fazla borçlanmaması gerektiği yönündeki çağrısını yineleyeceğini kaydetti.

Bütçe müzakerelerinde tarafların 2026 yılının ikinci yarısında ortak bir uzlaşıya varmasını umduğunu dile getiren Merz, bütçenin genel planlanabilirliği açısından bu yıl içinde bir karara varılmasının önemine dikkati çekti.

Yeni bütçe masada

Zirvenin ikinci gününde liderlerin ana gündem maddesini Birliğin gelecek dönem bütçesi oluşturuyor.

Bu kapsamda liderler, 2028-2034 dönemini kapsayacak yeni Çok Yıllı Mali Çerçeve'yi (MFF) ele alacak. AB bütçesi, harcama tavanlarının belirlendiği yedi yıllık dönemler için hazırlanıyor.

AB Komisyonu, yeni dönemde bütçenin yaklaşık 2 trilyon avroya çıkarılmasını ve mevcut yapıya göre daha esnek kullanılmasını öneriyor.

Üye ülkelerin bütçenin büyüklüğü, finansman kaynakları ve öncelikleri konusunda farklı pozisyonlar benimsemesi nedeniyle müzakerelerin zorlu geçmesi bekleniyor.

Yeni bütçenin 1 Ocak 2028'de yürürlüğe girebilmesi için siyasi anlaşmanın 2026 yılı sonuna kadar sağlanması gerekiyor.

AB'nin 2021-2027 dönemini kapsayan yaklaşık 1,2 trilyon avroluk mevcut bütçesi 2020 yılında kararlaştırılmıştı. Uzun vadeli bütçenin kabulü için Avrupa Parlamentosunun onayı ve üye ülkelerin AB Konseyinde oy birliği gerekiyor.

Bütçe görüşmelerinde üye ülkelerin katkı payları, savunma harcamaları, rekabetçilik, tarım, uyum fonları ve yeni önceliklere ayrılacak kaynaklar konusunda yoğun tartışmalar yaşanması bekleniyor.

Orta Doğu'daki gelişmeler de değerlendirilecek

Liderler, zirvenin bugünkü oturumlarında Orta Doğu'daki son gelişmeleri de ele alacak.

AB, Washington ile Tahran arasında sağlanan mutabakatı memnuniyetle karşılarken, İran'ın nükleer silah edinmemesi ve balistik füze programı dahil bölgesel istikrarı tehdit eden faaliyetlerine son vermesi gerektiği yönündeki tutumunu sürdürüyor.

Görüşmelerde Gazze'deki insani durum, Filistin yönetiminin reform gündemi ve AB'nin bu sürece sağlayacağı destek de değerlendirilecek. Bazı üye ülkeler İsrailli yetkililere yaptırım uygulanması ve İsrail'e karşı daha sert tedbirler alınmasını talep ederken, Birlik içinde bu konuda ortak bir tutum bulunmuyor.

AB içinde son dönemde, işgal altındaki Filistin topraklarında kurulan yasa dışı yerleşimlerle bağlantılı kişi ve kuruluşlara yönelik yaptırımlar ile bu yerleşimlerde üretilen ürünlerin Avrupa pazarındaki durumuna ilişkin tartışmalar da yoğunlaştı.

Liderlerin ayrıca İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları, Lübnan ile İsrail arasındaki ateşkesin korunması ve ülkedeki güvenlik durumunu da değerlendirmesi bekleniyor.

AB, Lübnanlı makamların devlet otoritesinin güçlendirilmesi ve silahlı grupların kontrol altına alınmasına yönelik çabalarına desteğini sürdürme yönündeki tutumunu koruyor.

Söz konusu anlaşma, Lübnan dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor.

Sağlanan mutabakatın ardından gözler, ticari gemi trafiğinin 28 Şubat'tan bu yana durma noktasına geldiği Hürmüz Boğazı'na çevrildi.

AA muhabirinin veri analitik şirketi Kpler ve MarineTraffic'ten edindiği bilgilerden yaptığı derlemeye göre, dün sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), ham petrol ve petrol ürünleri, gübre, kuru yük ve konteyner taşıyan toplam 25 gemi Hürmüz Boğazı'ndan geçti. Bu rakam, 1 Haziran'dan bu yana Boğaz'da kaydedilen en yüksek ticari gemi geçişi oldu. Söz konusu gemilerin 9'unun yüklü olduğu belirlendi.

Hürmüz Boğazı'ndan dün geçen dört süper tankerde toplam en az 8 milyon varil ham petrol taşındı.

Bunlardan üç süper tankerde bulunan 6,2 milyon varil Suudi Arabistan ham petrolünün 4 milyon varilden fazlası Japonya ve Güney Kore'ye gidiyor. Suudi Arabistan bayraklı Jaham isimli tankerde bulunan 2,1 milyon varil ham petrolün ise varış noktası henüz bilinmiyor.

Birleşik Arap Emirlikleri'nden 1,8 milyon varil ham petrol yükleyen Tenzan adlı süper tanker de Japonya'ya doğru ilerliyor.

Fransa bayraklı Mraikh adlı LNG tankeri, Katar'ın Ras Laffan tesisinden yüklediği 169 bin metreküp LNG'yi Pakistan'a taşıyor.

Hong Kong bayraklı Tong Lin Wan adlı tankerde ise Birleşik Arap Emirlikleri'nden yüklenen 592 bin varil temiz petrol ürünü bulunuyor. MarineTraffic verileri, tankerin Singapur'a doğru ilerlediğini gösteriyor.

Hürmüz Boğazı'ndan yüklü halde geçen iki kuru yük gemisi ise Hindistan ve Çin'e gübre taşıyor.

MarineTraffic verilerine göre, 14 Haziran'da 12, 15 Haziran'da 10, 16 Haziran'da 14 ve 17 Haziran'da 7 ticari gemi Hürmüz Boğazı'ndan geçti.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın 28 Şubat'ta başlamasının ardından Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilerin birçoğu yaptırım listesinde yer alıyor veya "gölge filo" kapsamında bulunuyor.

Boğaz'dan yapılan ticari gemi geçişlerinin önemli bölümü de "İran rotası" olarak adlandırılan İran karasularından gerçekleştiriliyor.

"Türkiye Hızlanıyor" vurgusu yapan Duran, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın teşrifleriyle bugün açılışı yapılacak Halkalı–Arnavutköy Metro Hattı’nın; İstanbul Havalimanı’nı, şehir merkezini ve milyonlarca vatandaşı kesintisiz, hızlı ve konforlu ulaşım ağıyla buluşturacağını kaydetti.

"Yerli ve milli teknoloji"

Projenin teknik donanımı ve stratejik önemine dikkat çeken Duran, şu değerlendirmelerde bulundu;

Toplamda 69 kilometrelik uzunluğuyla Türkiye’nin en uzun ve en hızlı metro ring hattı olan bu dev eser; yerli ve milli teknolojisi, sürücüsüz sistemi ve güçlü altyapısıyla Türkiye Yüzyılı’nın ulaştırma vizyonunu yansıtıyor. İstanbul’umuza ve ülkemize hayırlı olmasını diliyor, emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.

Dolar endeksi, ABD Merkez Bankasının (Fed) 'şahin' mesajları ve Orta Doğu'da sağlanan uzlaşının belirsizlik taşımasıyla birlikte 101,13 seviyesine çıkarak son 13 ayın zirvesini gördü.

Orta Doğu'da oluşturulan barış ikliminin İsrail'in Lübnan'ı hedef alması sonucu İran'ın müzakerelerden çekilmesiyle tehlikeye girmesi ve Fed'in gelecek dönemde 'şahin' politikalara dönebileceğinin sinyalini vermesi, doları diğer para birimleri karşısında destekledi.

Fed, önceki gün politika faizini beklentiler doğrultusunda sabit tutarken, kısaltılan politika metninde fiyat istikrarı üzerinde duruldu. Banka, federal fon oranına ilişkin tahminini bu yıl sonu için yüzde 3,4'ten 3,8'e yükseltti.

Fed'in yeni başkanı Kevin Warsh, karar sonrası yaptığı açıklamada, enflasyonun yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde seyrettiğini belirterek, fiyat istikrarını sağlama konusunda kararlı olduklarını ifade etti.

Bu gelişmeler sonrasında para piyasalarında yıl sonuna kadar bir kez faiz artışı yapılması ihtimali güçlendi. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in eylül toplantısında yüzde 89 ihtimalle politika faizini 25 baz puan artıracağı tahmin ediliyor.

Öte yandan, geçen hafta ABD'de açıklanan enflasyon verileri, fiyat artışlarındaki hızlanmayı gözler önüne serdi. Ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) mayısta aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 4,2 arttı. Bu dönemde piyasa beklentisine paralel artan TÜFE, yıllık bazda Nisan 2023'ten bu yana en yüksek artışını kaydetti.

Dolar endeksi, bu gelişmeler, Fed'in 'şahin' mesajları ve Orta Doğu'da sağlanan uzlaşının belirsizlik taşımasıyla birlikte 101,13 seviyesine çıkarak son 13 ayın zirvesini gördü. Endeks, 16 Mayıs 2025 tarihinde 101,25 seviyesinde bulunuyordu.

Avro/dolar paritesi yaklaşık 3,5 ayın en düşük seviyesinde

Avrupa Merkez Bankasının yıl genelinde sıkı duruşunu sürdürmesi beklense de bölgede güçlenen enerji arz sıkıntıları kaynaklı maliyet baskılarının gücünü koruması avro/dolar paritesinin aşağı yönlü risklere karşı hassasiyetini artırıyor.

Dolardaki güçlü seyirle avro/dolar paritesi bugün 1,1418 ile 16 Mart'tan bu yana en düşük seviyeyi gördü ve şu sıralarda 1,1460'ta dengelendi.

Sterlin/dolar paritesi de 1,3163 ile 31 Mart'tan beri en düşük seviyeden işlem gördü. Parite, şu sıralarda önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 1,3229 seviyesinde seyrediyor.

Dolar/yen paritesi ise dün 161,81 ile 10 Temmuz 2024'ten bu tarafa en yüksek seviyesini test etmesinin ardından yeni günde yüzde 0,1 düşüşle 161,29'da bulunuyor.

'Güvenli liman talebi ve faiz oranı farkları doları etkiledi'

Rabobank Kıdemli FX Stratejisti Jane Foley, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, doların döngüsel destek bulduğu bir aşamaya girildiğinin söylenebileceğini belirtti.

Dolarda uzun vadeli bir düşüş eğilimi olduğu düşünülse de bunun döngüsel yükselişlere alan açabileceğinin kabul edilebileceğini söyleyen Foley, son 2 ayda güvenli liman talebi ve faiz oranı farkları gibi unsurların doları etkileyen belirgin faktörler olarak öne çıktığını ifade etti.

Foley, ABD/İsrail-İran Savaşı'nın başlarında piyasanın çeşitli G10 merkez bankaları için faiz artışlarını fiyatlamaya yöneldiğini ancak Fed'e yönelik faiz artışı beklentilerinin esas olarak mayıs ayında ortaya çıktığını dile getirdi.

Bu beklentilerin, Fed Başkanı Warsh'un sıkı para politikası yanlısı söylemiyle bu hafta daha da güçlendiğini vurgulayan Foley, şunları kaydetti:

'Avro/dolar paritesi, dolar endeksinin önemli bir bileşenidir. Bizim görüşümüze göre Avrupa'daki büyüme zayıflıkları, geçen yılki yükseliş eğilimli avro momentumunun kaybolduğunu göstermektedir. Bu da dolar endeksinde daha fazla yukarı yönlü potansiyel yaratacaktır. Avro/dolar paritesi, 1 aylık hedefimiz olan 1,15 seviyesinin altına gerilemiştir. 3 aylık 1,16 hedefimiz, Warsh'un daha 'güvercin' bir duruş sergilemesini varsayıyordu. Dolar görünümümüzü bu ayın ilerleyen günlerinde yeniden değerlendireceğiz.'

'Fed'in 'şahin' mesajları dolarda yukarı yönlü momentumu canlandırdı'

In Touch Capital Markets Kıdemli FX Analisti Piotr Matys de Fed'den gelen daha 'şahin' mesajların, dolarda yukarı yönlü momentumu yeniden canlandırdığını belirtti.

Teknik açıdan endeksin mart zirvesinin üzerine çıkarak yılın başından bu yana yeni bir tepe yapma olasılığını içeren bir senaryonun değerlendirilebileceğini kaydeden Matys, 'Dolar için bir diğer destek unsuru ise ABD ile İran arasındaki çatışmayı sonlandırmaya yönelik nihai bir anlaşmaya varılmasının zorlaşması durumunda ortaya çıkabilir.' dedi.