Depremin ardından devlet ve milletin el ele vererek büyük bir inşa süreci başlattığını anlatan Kurum, enkaz kaldırma çalışmalarının yanı sıra yeni şehirlerin inşası için de hızlı şekilde harekete geçildiğini ifade etti.

Kurum, depremden 15 gün sonra temellerin atıldığını, 45. günde ilk konutların teslim edilmeye başlandığını belirterek, şöyle konuştu:

'Bir taraftan enkaz kaldırılıyordu ama bir taraftan da mimarlarımız, mühendislerimiz, plancılarımız en sağlam zeminde, fay hatlarından uzak yeni konutların inşası için seferberlik yürütüyorlardı. O zaman deprem esnasında 'Yapılamaz' diyenler açıkçası moralini bozdu, milletimize umut olduk. Başımızı öne eğdik, dedikodulara aldırmadık ve o söylenenlere kulak asmadık, büyük bir motivasyonla saatte 23, günde 550 konut üreterek dünyada eşi benzeri olmayan bir başarıya hep birlikte imza attık.'

Bu başarının tek başına elde edilmediğini vurgulayan Kurum, deprem bölgesindeki 11 ilin tamamında vatandaşlarla birlikte çalıştıklarını dile getirdi.

Kurum, bugün Kahramanmaraş'ta hüzün yerine çocuk seslerinin yükseldiğini belirterek, 'Sayın Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde, 11 ilde gece gündüz karınca gibi çalışarak alın terimizle, emeğimizle bu işi yaptık. Şimdi de gururla bu şehre geliyoruz.' dedi.

Deprem bölgesindeki son depremzedenin yüzü gülene kadar çalışmaya devam edeceklerini vurgulayan Kurum, milletin zor zamanlarda yaptığı yardımların hesabını büyük bir sorumluluk bilinciyle taşıdıklarını söyledi.

Kurum, 'Sayın Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde 25 yıldır olduğu gibi eser üretmeye, hizmet üretmeye, milletin zor zamanda yanında olmaya devam edeceğiz.' diye konuştu.

Deprem bölgesinde yalnızca konut ve iş yerlerinin değil altyapı ve sosyal donatıların da inşa edildiğini anlatan Kurum, parklar, altyapı yatırımları, arıtma tesisleri ve düzenli depolama sahalarının hayata geçirildiğini belirtti.

Bakan Kurum, 'Türkiye'nin çevre uzunluğu kadar altyapı çalışması gerçekleştirildi. Bugün açılışını yapacağımız arıtma tesislerimiz, düzenli depolama sahalarımız var. Her sokakta, her mahallede yaşanabilir bir şehir oluşturmak için ne gerekiyorsa düşünüldü. Belediyelerimiz ve ilgili bakanlıklarımızın koordinasyonunda okullar yapıldı. Bugün deprem öncesine göre daha fazla derslik bulunuyor. Milli Eğitim Bakanlığımız okulları, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımız yolları inşa etti. AFAD, vatandaşlarımızın her türlü ihtiyacını karşılamak için gerekli adımları attı. Sağlık Bakanlığımız, sağlık altyapısını güçlendirdi. Tüm bakanlıklarımız, Sayın Cumhurbaşkanı'mızın koordinasyonunda çalışarak şehri bir bütün olarak ele aldı ve bu anlayışla yatırımları hayata geçirdi.' ifadelerini kullandı.

6 Şubat depremlerinin ardından yürütülen çalışmalara ilişkin dezenformasyonla da mücadele ettiklerini anlatan Kurum, deprem bölgesinde geçen yıl sonu itibarıyla 455 bin bağımsız bölümün tamamlandığını bildirdi.

Yerinde dönüşüm kapsamında 120 bin konut olmak üzere toplam 570 bin konutun inşa edildiğini belirten Kurum, şöyle konuştu:

'Bu rakam, bugün birçok Avrupa ülkesinin nüfusundan daha büyük bir büyüklüğü ifade ediyor. Dünyada 11 ili kapsayan, 3 bin 500 şantiyede böylesine kısa sürede şehir kimliği korunarak planlanan ve tamamlanan başka bir örnek göstermek mümkün değildir. 'Devlet yoktu.' diyenlere sormak gerekir: Saatte 23 konutu kim yaptı? Yaklaşık 200 bin mimar, mühendis ve işçinin gece gündüz çalışmasıyla inşa edilen bu 570 bin konutu kim yaptı? Elbette devletimiz yaptı.'

Deprem sürecinde görev yapan polis, jandarma, AFAD, Kızılay ve diğer kamu görevlilerinin çalışmalarına da değinen Kurum, birçok görevlinin kendi yakınlarını kaybetmesine rağmen vatandaşların yardımına koştuğunu söyledi.

Devletin yüz binlerce konutu inşa ederek vatandaşlara teslim ettiğini, insanların bugün burada huzur ve güven içinde yaşadıklarını dile getiren Kurum, 'Elbette hukuki süreç de işlemektedir. Milletimizin emanetleriyle ilgili her konu yargı tarafından değerlendirilecek, varsa bir yanlış veya ihmal, devletimiz bunun gereğini yapacaktır. Hiç kimsenin bundan şüphesi olmasın. Bu süreç, devletimizin kapasitesini ve organizasyon gücünü tüm Türkiye'ye ve dünyaya bir kez daha göstermiştir. Milletimizin vergileri ve yardımlarıyla oluşturulan kaynakların hesabı da şeffaf şekilde sorulacaktır. Herhangi bir usulsüzlük tespit edilmesi halinde devletimiz gerekli adımları atacaktır.' diye konuştu.

Kurum, Türkiye'nin kasım ayında Antalya'da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapacağını hatırlattı.

Zirve kapsamında 196 ülkenin temsilcilerini ve 100'ün üzerinde lideri ağırlayacaklarını belirten Kurum, iklim değişikliğinin etkilerinin giderek arttığına dikkati çekti.

Yangın, sel ve heyelan gibi afetlerin küresel ölçekte daha sık yaşandığını dile getiren Kurum, iklim krizine karşı bütün ülkelerin sorumluluk alması gerektiğini söyledi.

Kurum, iklim adaletinin önemine işaret ederek, dünyayı en az kirleten ülkelerin iklim krizinin ağır sonuçlarıyla karşı karşıya kaldıklarını belirtti.

Antalya'da düzenlenecek COP31'de istikrarın ve kimsenin geride bırakılmadığı bir anlayışın öne çıkarılacağını ifade eden Kurum, zirvede dünyaya önemli mesajlar vereceklerini sözlerine ekledi.

Söz konusu soruşturma kapsamında Dedetaş'ın, İstanbul Anadolu 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 31 Temmuz 2026 tarihli ve 2026/994 Sorgu numaralı kararıyla tutuklandığı belirtildi.

Açıklamada, 'Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş, Anayasanın 127'nci maddesi ile 5393 sayılı Belediye Kanununun 47'nci maddesi uyarınca geçici bir tedbir olarak İçişleri Bakanlığı'nca görevden uzaklaştırılmıştır.' ifadelerine yer verildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamaları şöyle:

'Sevgili İstanbullular, değerli dava ve yol arkadaşlarım, gözümüzün nuru gençler sizi en kalbi duygularla selamlıyorum.

Buradan bu çoşkulu salondan İstanbullu her bir vatandaşımızı selamlıyorum. Her zaman olduğu gibi müstesna bir kardeşlik ikliminde toplantımızı yapıyoruz. Ülkemize, milletimize ve şehrimize hayırlı olsun. Bizleri bir araya getiren il başkanımıza teşekkür ediyorum.

Bir hususu memnuniyetle ifade etmek istiyorum; İstanbul İl Başkanlığımız, belediyelerimiz ve kadın kollarımız bayrak yarışı içinde hizmet anlayışını sürdürüyor. Üye sayımızı artırarak yola devam ediyoruz.

Kapı kapı çalışarak milletimizle birlikte Türkiye Yüzyılı'nı inşaa ediyoruz. Her site bir teşkilat anlayışını İstanbul'da hayata geçirmeye başladık. AK saçlılarımızın tecrübesi ile gençlerimiz enerjisini harmanlıyoruz. Cazibe merkezi olmaya devam ediyoruz. Yeni üye seferberliği teşkilatlara yeni bir heyecan kazandır.

Üye sayısı ile açık ara Türkiye'nin birinci partisiyiz. Üye sayımız 11 milyon 710 bine ulaştı. Son 6 ayda 166 bin 612 kardeşimizi saflarımıza dahil ettik. İstanbul teşkilatımız üye seferberliğinin lokomotifi oldu, 253 bin yeni üye kazandır. İstanbul'da üye sayımız 2 milyon 198 bine geldi.

En çok üye yapan ilçelerimiz sırasıyla Beyoğlu, Ataşehiri Kartal, Fatih ve Zeytinburnu oldu. Durmak yok yola devam.Yeni üyelerimize aramıza hoş geldiniz diyorum.'

İTO'nun 2023=100 bazlı İstanbul Tüketici Fiyat Endeksi verilerine göre yılbaşından bu yana fiyatlardaki artış yüzde 21,56 seviyesine ulaştı.

Ana harcama grupları incelendiğinde temmuz ayında en yüksek aylık fiyat artışı sağlık harcamalarında gerçekleşti. Bu grubu çeşitli mal ve hizmetler, lokanta ve oteller ile konut harcamaları izledi. Bazı harcama gruplarında ise artış sınırlı kalırken, ulaştırma grubunda fiyat düşüşü görüldü.

Europen Endüstri, Alfa Solar Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile 21,31 milyon dolar tutarında solar camı satış anlaşması imzaladığını duyurdu. Söz konusu anlaşmanın TL karşılığının yaklaşık 1,01 milyar lira olduğu belirtildi.

Yeo Teknoloji, Çad Ulusal Elektrik Üretim, İletim ve Dağıtım Şirketi (SNE) ile Djamena Elektrik Dağıtım Şebekesi Dijitalizasyon Projesi kapsamında 9,76 milyon dolar tutarında sözleşme imzaladığını bildirdi. Sözleşmenin TL karşılığının yaklaşık 462,61 milyon lira olduğu aktarıldı.

Frigo-Pak Gıda, Türkiye'de yerleşik firmalardan toplam 330 milyon lira tutarında sipariş aldığını açıkladı.

Sasa Polyester, Just In Time Trading Pvt. Ltd. ile münhasır distribütörlük anlaşması imzaladığını duyurdu.

Tümosan, Konyaspor Kulübü ile 102 milyon lira tutarında sponsorluk anlaşması yaptığını bildirdi.

Tehol, Lumison Teknoloji ve Robotik Sanayi Ticaret A.Ş. ile Yushu Technology Co. Ltd. (Unitree Robotics) arasında alt distribütörlük, sistem entegratörlüğü ve stratejik iş birliği sözleşmesi imzalandığını açıkladı.

Özata Denizcilik, yurt dışında mukim üç firma ile toplam 2,3 milyon dolar tutarında üç adet gemi tamir, bakım ve onarım sözleşmesi imzaladığını duyurdu. Sözleşmelerin TL karşılığının yaklaşık 109 milyon lira olduğu kaydedildi.

Mia Teknoloji, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) ile 7,5 milyon lira tutarında bilgi ve yönetim sistemi bakım, onarım ve teknik destek hizmet satış sözleşmesi imzaladığını bildirdi. Şirket ayrıca Karabük Üniversitesi Rektörlüğü tarafından düzenlenen elektrikli araç şarj istasyonu kurulumu ve işletilmesi ihalesini 18 milyon lira bedelle kazandığını açıkladı.

Golda Gıda, yurt içi yerleşik bir müşteriye 37,43 milyon lira tutarında ürün satışı gerçekleştirdiğini duyurdu.

ARD Bilişim, ilgili kuruma yaklaşık 993,6 bin dolar tutarında bilişim malzemesi tedarik edeceğini açıkladı. Sözleşmenin TL karşılığının yaklaşık 46,95 milyon lira olduğu belirtildi.

Oncosem, Ankara Etlik Şehir Hastanesi Başhekimliği tarafından gerçekleştirilen 24 aylık kemoterapi ilaç hazırlama hizmet alımı ihalesini 117,58 milyon lira bedelle kazandığını bildirdi.

Yeo Teknoloji, Ova Enerji A.Ş.'ye bağlı Reap Batarya Teknolojileri A.Ş. tarafından üretilen 37,3 MWh kapasiteli bataryalı enerji depolama sistemlerinin satışını gerçekleştirdiğini açıkladı.

Fonet Bilgi Teknolojileri, Aydın İl Sağlık Müdürlüğü ile 36 aylık Sağlık Bilgi Yönetim Sistemi (SBYS) hizmet alımı sözleşmesi imzaladığını duyurdu. Sözleşme bedelinin 198,48 milyon lira olduğu bildirildi.

Beta Enerji, Hidrolik Santrallar Daire Başkanlığı Adana ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğü tarafından düzenlenen 'Seyhan 1 HES İç İhtiyaç Harici Besleme Sisteminin Kurulması' ihalesini 13,5 milyon lira bedelle kazandığını açıkladı.

Sektörün önde gelen üreticilerinin yılın ikinci çeyreğine yönelik açıkladıkları finansal sonuçlar, krizin münferit olmaktan çıkıp tüm endüstriyi sarsan kronik bir boyuta ulaştığını ortaya koydu.

Almanya ve Avrupa Birliği (AB) genelinde belirsizliğini koruyan siyasi çerçeve nedeniyle içten yanmalı motorlara uzun süre bağımlı kalan Alman üreticiler, dönüşüm sürecinin getirdiği zorluklarla mücadele ediyor.

Alman otomotiv üreticileri, yüksek üretim maliyetleri ve daralan kar marjlarının yanı sıra ABD'nin gümrük tarifeleri, Orta Doğu'daki krizler ve yükselen enerji fiyatlarının baskısını da bilançolarında doğrudan hissediyor.

Ekonominin bel kemiğinde istihdam kan kaybediyor

Otomotiv sanayisi, Almanya'da toplam katma değerin yüzde 5'ini, istihdamın ise yüzde 3'ünü oluşturarak gelir açısından ülkenin en büyük sanayi sektörü konumunda bulunuyor.

Sanayide çalışanların yaklaşık yüzde 14'ünü barındıran ve 2025'te toplam ihracatın yüzde 16,2'sine denk gelen 280 milyar avroluk dış satıma imza atan sektörde kan kaybı verilere de yansıyor. Tedarikçiler hariç yaklaşık 725 bin kişinin istihdam edildiği Alman otomotiv endüstrisinde, istihdam oranı bir önceki yıla göre yüzde 6,2 azaldı.

Alman mühendisliğinin ve küresel gücünün temel direklerinden olan bu sektördeki kötü gidişat, ekonomik sınırları da aşıyor.

Ülkenin küresel simgeleri olan Volkswagen, Mercedes-Benz ve BMW'nin içine düştüğü bu durum, yalnızca binlerce çalışanın geçim kaynağını ve ülke ekonomisini sarsmakla kalmıyor, aynı zamanda toplumsal huzuru, kırılgan siyasi dengeleri etkileyerek aşırı sağcı hareketleri de besliyor.

Radikal küçülme planları devrede

Derinleşen kriz, lüks segment dahil olmak üzere üreticileri radikal önlemler almaya zorluyor. Sektörün geleceğine yönelik tartışmaların odağında araç başına düşen yüksek işçilik maliyetleri yer alıyor.

Yönetim danışmanlığı şirketi Oliver Wyman'ın analizine göre, Almanya'da bir otomobilin üretimindeki ortalama işçilik maliyeti 3 bin 307 doları bulurken bu rakam Çin'de 597 dolar, Meksika'da ise 305 dolar seviyesinde seyrediyor. Çinli üreticilerin gelişmiş üretim hatları sayesinde bir aracı çok daha az iş gücü saatiyle banttan indirebilmesi, aradaki maliyet uçurumu derinleştiriyor. Bu tablo, üreticilerin yeni yatırımlarını Doğu Avrupa ve Meksika gibi bölgelere kaydırmasına yol açıyor.

Çin'in yükselişi dengeleri kalıcı olarak değiştirdi

Alman üreticiler küresel pazarda iki cepheli bir zorlukla karşı karşıya bulunuyor. Dünyanın en büyük otomobil pazarı olan Çin'de yabancı markaların satışları hızla erirken Çinli üreticiler Avrupa pazarında büyük adımlarla ilerliyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, 2025 yılında küresel elektrikli araç üretiminin yaklaşık yüzde 75'i Çin'de gerçekleştirildi. Çinli üreticiler, bir önceki yıla göre ihracatını ikiye katlayarak 2,5 milyondan fazla elektrikli aracı dünya pazarlarına gönderdi.

Çin, bir dönem Volkswagen satışlarının yüzde 37'sini oluşturacak kadar kazançlı bir adaydı. Ancak Çinli üreticiler, ortak girişimler sayesinde otomobil üretimini öğrendikten sonra dengeleri kendi lehlerine değiştirdi. Süreç içinde Çin kamu otomotiv şirketi BAIC Group, yüzde 9,98 hissesiyle Mercedes-Benz'in en büyük hissedarı konumuna geldi. BYD ve Geely Auto gibi Çinli firmalar elektrikli araç teknolojisinde hızla vites yükseltirken, Alman üreticiler cazip elektrikli modeller sunmakta gecikti. Bunun sonucunda, yılın ilk altı ayında Çin pazarındaki satışlar yıllık bazda Mercedes'te yüzde 28, Volkswagen'de yüzde 26 ve BMW'de yüzde 20 düşüş gösterdi.

Beş büyük Alman üreticide son durum

Alman otomotiv sektörünün en önemli aktörlerinden BMW, küresel ölçekte yaklaşık 154 bin kişiden oluşan iş gücünün yüzde 5'ine tekabül eden 8 bin idari ve AR-GE pozisyonunu 2027 sonuna kadar tasfiye edeceğini duyurdu. Şirketin ikinci çeyrek net karı ise yüzde 35 azalarak 1,2 milyar avroya geriledi.

Lüks spor otomobil markası Porsche, alınan tasarruf tedbirleri kapsamında Almanya'daki istihdamını 2035 yılına kadar 5 bin kişi azaltmayı, başka bir ifadeyle her 5 çalışandan 1'ini işten çıkarmayı planlıyor. Üreticinin küresel satışları, 2025'te yüzde 10 kayıpla 2020'den bu yana en düşük seviyeye indi.

İstihdam azaltma programının kapsamını iki katına çıkaran Volkswagen, 100 bin çalışanın işine son vermeyi ve Almanya'daki dört fabrikayı kapatmayı planladığını açıkladı. Benzer hacimde araç üreten Japon rakibi Toyota'dan yüzde 60 daha fazla çalışana sahip olan şirketin 2025 yılı faaliyet kâr marjı yüzde 2,8 gibi kritik bir seviyede kalmıştı.

Mercedes-Benz, 2027 yılına kadar 5 milyar avro tasarruf sağlamak amacıyla idari ve bilişim departmanlarından yaklaşık 5 bin 500 çalışanla yollarını gönüllü ayrılık formülüyle ayırdı. Çin pazarındaki sert rekabet sebebiyle 700 milyon avrodan fazla varlık silen şirketin çekirdek otomobil bölümünün faaliyet kârı yüzde 25 eriyerek 909 milyon avroya geriledi.

Daha önce 2029 yılı sonuna kadar idari ve AR-GE birimlerinden 7 bin 500 kişiyi işten çıkaracağını duyuran Audi'de ise krizin derinleşmesiyle fabrika kapatma senaryoları gündeme geldi. Üretim kapasitesi düşürülen Neckarsulm fabrikası, 2030 yılında kapatılması muhtemel tesisler listesine dahil edildi.

Yurt dışında üretim ve siyasi arayışlar

Alman otomotiv sanayisi üretim ağını uzun süredir küresel ölçekte organize ediyor. Günümüzde Alman markalı her 10 araçtan 7'sinden fazlası Almanya dışında üretiliyor. Bu durum pazarın olduğu yerde üretim yaparak lojistik maliyetlerini ve kur risklerini azaltmayı hedeflerken Almanya içindeki fabrikaların sadece marka imajına güvenmek yerine yüksek verimlilik odaklı çalışmasını zorunlu kılıyor. Alman Otomobilciler Birliği (VDA) verilerine göre, Almanya'da üretilen otomobil sayısı 2016 yılından bu yana yüzde 28 geriledi.

Kimya ve makineyle birlikte 19. yüzyıldan bu yana Alman mühendisliğinin üç temel direğinden biri olan otomotiv sektöründeki bu kötü gidişat, ekonomik sınırları aşıyor. Ülkenin küresel simgeleri olan Volkswagen, Mercedes-Benz ve BMW'nin içine düştüğü bu yapısal kriz, yalnızca binlerce çalışanın geçim kaynağını ve ülke ekonomisini sarsmakla kalmıyor, aynı zamanda Alman ulusal kimliğini, toplumsal huzuru ve kırılgan siyasi dengeleri de doğrudan etkiliyor.

Otomotiv sanayisindeki gerileme, Almanya'da aşırı sağcı siyasi hareketleri besleyerek toplumsal kırılganlığı artırıyor.

Sanayideki bu gerilemeye çözümler arayan Almanya Başbakanı Friedrich Merz, geçen hafta bir televizyon kanalına yaptığı açıklamada, sektörel sorunları doğrudan Çin'e bağlayarak, Çin kaynaklı ithalat dalgasına karşı Avrupa'nın geri kalanıyla ortak hareket etme sözü verdi.

Merz, Fransız üreticilerin de benzer sorunlarla karşılaştığına dikkati çekerek 'Otomotiv endüstrisini yeniden istikrara kavuşturmak için her şeyi yapıyoruz. Şu anda burası Almanya'daki en zordaki sektör.' ifadelerini kullandı.

Karara göre, MKK'nin 'Kripto Varlık Merkezi Kayıt Sistemi' faaliyeti, daha önce menkul kıymet mutabakat sistemi işletmek üzere verilen faaliyet izni kapsamına dahil edildi.

Söz konusu kararın, 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ile Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemlerinin Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik'in 17'nci maddesi uyarınca alındığı belirtildi.

Yeni düzenlemeyle birlikte MKK, kripto varlıklara ilişkin merkezi kayıt sistemini resmi yetki kapsamında işletebilecek.

Haftaya 65 bin dolar seviyesinin üzerinde başlayan Bitcoin, jeopolitik tansiyonun azalması ve petrol fiyatlarındaki gerilemenin desteğiyle ilk işlem günlerinde yukarı yönlü hareket etti. Ancak Fed toplantısı öncesinde yatırımcıların temkinli pozisyon almasıyla birlikte kazançlarının bir bölümünü geri verdi. Haftanın son işlem gününde Bitcoin 64 bin dolar civarında dengelenirken, haftalık bazda sınırlı bir değişim gösterdi. Analistler, piyasada yön arayışının sürdüğünü ve işlem hacimlerinin görece düşük kalmasının volatiliteyi sınırladığını değerlendirdi.

Ethereum ise aynı dönemde Bitcoin'e kıyasla daha güçlü bir performans ortaya koydu. Spot Ethereum ETF'lerine yönelik devam eden fon girişleri ve kurumsal yatırımcı ilgisinin sürmesi, Ethereum fiyatını destekleyen başlıca unsurlar arasında yer aldı. Hafta boyunca Ethereum yaklaşık 1.950 dolar seviyelerinde işlem görürken, piyasa uzmanları Bitcoin karşısındaki görece güçlü görünümün altcoin piyasasına ilişkin beklentileri de olumlu etkilediğini belirtti.

Haftanın en önemli gündem maddelerinden biri Fed'in para politikası beklentileri oldu. Faiz kararına ilişkin belirsizlik ve enflasyon verileri nedeniyle yatırımcılar yeni pozisyon almak yerine mevcut varlıklarını korumayı tercih etti. Bu durum, hem Bitcoin hem de Ethereum vadeli işlem piyasalarında açık pozisyonların büyük ölçüde yatay seyretmesine neden oldu.

Kurumsal yatırımcı cephesinde ise Bitcoin spot ETF'lerine yönelik girişlerin temmuz ayında önceki aylara göre belirgin şekilde yavaşladığı görüldü. Buna karşın Ethereum tarafında fon akışının devam etmesi, iki büyük kripto varlık arasındaki performans farkının açılmasına katkı sağladı.

Genel kripto para piyasası, hafta boyunca makroekonomik belirsizliklere rağmen temmuz ayını pozitif bölgede tamamlama eğilimini korudu. Uzmanlar, ağustos ayına girilirken Fed politikası, ETF fon akışları ve kurumsal yatırımcı talebinin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini ifade etti.

Kısaca, yapay zeka veri merkezlerinin bellek iştahı küresel bir DRAM ve NAND kıtlığı yarattı; bu kıtlık tüketici elektroniğinde fiyatları artırırken bellek üreticisi şirketlerin hisselerini tarihi seviyelere taşıdı. SK Hynix, Micron, Samsung ve SanDisk 2026'da yüzde 100 ile 250 arasında değer kazandı. Bu yazıda kıtlığın neden yapısal olduğunu, hangi şirketlerin kazandığını ve yatırımcıların dikkat etmesi gereken risk kalemini ele alacağız.

Kıtlık Neden Bu Kadar Sürüyor?

Belleği kıt hale getiren şey basit bir denklem: üç üretici, sınırlı kapasite, patlayan talep.

Küresel DRAM üretiminin yüzde 95'inden fazlasını üç şirket kontrol ediyor: Samsung, SK Hynix ve Micron. Bu üç üretici, sınırlı üretim kapasitesini yapay zeka hızlandırıcılarında kullanılan yüksek bant genişlikli belleğe (HBM) kaydırdı. HBM, sıradan bellekten kat kat daha kârlı olduğu için üreticiler doğal olarak kapasiteyi oraya yönlendirdi. Sonuç, tüketici sınıfı DRAM ve NAND flash tarafında sert bir arz daralması oldu. Piyasa araştırma şirketlerinin verilerine göre DRAM spot fiyatları son bir yılda yaklaşık yüzde 700 arttı; sözleşmeli fiyatlar ise 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 90-95, ikinci çeyreğinde yüzde 58-63 yükseldi.

Bu tablonun kritik yanı, geçici değil yapısal olması. Deutsche Bank'ın projeksiyonuna göre DRAM talebi ile kapasite arasındaki açık 2026'da yaklaşık yüzde 10 seviyesinde, 2028'de ise yüzde 29'a kadar genişliyor; dengenin ancak 2029-2030 civarında daralmaya başlaması bekleniyor. Yeni fabrika kapasitesi ve süreç geçişleri devreye girene kadar kıtlık koşulları birkaç yıl daha sürecek gibi görünüyor. Samsung da rekor çip kârı açıklarken bellek kıtlığının 2028'e kadar süreceğini belirtti.

Kıtlığın Kazananları Kim?

Kıtlığı satan tarafta duran şirketler, yani belleğin kendisini üreten üç dev ve NAND tarafındaki oyuncular, 2026'nın en güçlü hisse performanslarını kaydetti.

SK Hynix hisseleri yıl başından bu yana yüzde 248, Micron yüzde 210'un üzerinde, Samsung yaklaşık yüzde 165, SanDisk ise yüzde 156 değer kazandı. SK Hynix ve Micron trilyon dolarlık piyasa değeri kulübüne katıldı; Micron artık ABD'nin en büyük on birinci halka açık şirketi konumuna geldi. Bu yükselişin merkezinde HBM pazarındaki liderlik var. Counterpoint Research verilerine göre SK Hynix küresel HBM gelirinin yüzde 57'sini elinde tutuyor, ardından yüzde 22 ile Samsung ve yüzde 21 ile Micron geliyor. SK Hynix'in 2026 HBM üretiminin tamamı şimdiden satılmış durumda ve şirket yalnızca 2026'nın ilk çeyreğinde Nvidia'ya yaklaşık 5,2 milyar dolarlık HBM tedarik etti.

Bu hafta bir örnek daha yaşandı. Microsoft'un bilançosunda yapay zeka harcamasına dair endişeleri yatıştırmasının ardından bellek hisseleri sıçradı: Micron ve SK Hynix yaklaşık yüzde 14, SanDisk yüzde 22, Western Digital yüzde 15 yükseldi. Yani bu şirketlerin hisseleri artık büyük teknoloji devlerinin harcama iştahına doğrudan bağlı hareket ediyor. Bu tablonun bir önceki halkasını, Apple'ın aynı kıtlık yüzünden neden düştüğünü ayrı bir yazıda ele almıştık. Apple'ı Bilançosu Değil, Verdiği Söz Düşürdü

Değerlemeler Ne Söylüyor?

İlginç olan şu: bu kadar sert yükselişe rağmen bellek hisseleri klasik ölçütlerle pahalı görünmüyor.

Micron yaklaşık 9,6 kat ileriye dönük kâr çarpanıyla, SK Hynix ise 6,1 kat ile işlem görüyor. Bu rakamlar, yarı iletken sektörünün ortalama 27 katlık ve Nvidia'nın 25 katlık çarpanının belirgin şekilde altında. Bu iskonto, piyasanın kârların sürdürülebilirliğine dair taşıdığı şüpheyi yansıtıyor. Boğa tezini savunanlar ise yapay zekanın sektörün geçmişteki iniş çıkış döngüsünü kırdığını, yapısal arz açığının fiyatları yıllarca yüksek tutacağını öne sürüyor. Micron yönetimi de çok yıllı stratejik müşteri anlaşmalarıyla fiyat istikrarının kilitlendiğini belirtiyor.

Yatırımcının Dikkat Etmesi Gereken Risk

Bu hikayenin en kritik kısmı burası. Bellek sektörü tarih boyunca döngüsel bir sektör oldu: talep dalgalanırken kapasite sabit kaldığı için fiyatlar önce fırlar, sonra arz yetişince çöker. Boğa tezinin tamamı, yapay zekanın bu döngüyü kırdığı ve arz açığının kalıcı olduğu varsayımına dayanıyor. Eğer bu varsayım yanlışsa, yani büyük teknoloji şirketleri veri merkezi harcamalarını kısar veya ertelerse, arz-talep dengesi bozulur ve fiyatlandırma gücü hızla erir.

Analistler de bu riske dikkat çekiyor. Bazı yatırımcılar bellek hisselerindeki tarihi yükselişin klasik balon-çöküş döngüsünün yeni bir versiyonu olabileceği uyarısını yapıyor. Micron gibi hisselerin betası 2'nin üzerinde; yani piyasa hareketlerine göre iki kattan fazla oynaklık gösteriyor. Ayrıca dikkat çeken bir başka kalem, bazı üreticilerde görülen yüksek içeriden hisse satışı oldu. Kısacası kıtlık gerçek ve veriler yapısal bir açığa işaret ediyor, ancak bu tezin tamamı yapay zeka harcamasının bu hızda sürmesine bağlı. O harcamanın gerçek talebe dayanıp dayanmadığını gösterecek en doğrudan sınav ise ay sonunda Nvidia'nın açıklayacağı bilanço olacak.

Sıkça Sorulan Sorular

Bellek fiyatları neden bu kadar arttı?

Yapay zeka veri merkezleri, yüksek bant genişlikli bellek (HBM) için rekor sipariş veriyor. Üç büyük üretici olan Samsung, SK Hynix ve Micron sınırlı kapasitelerini bu kârlı ürüne kaydırınca tüketici sınıfı DRAM ve NAND arzı daraldı. DRAM spot fiyatları son bir yılda yaklaşık yüzde 700 arttı.

Hangi bellek hisseleri en çok kazandı?

2026 yılında SK Hynix yaklaşık yüzde 248, Micron yüzde 210'un üzerinde, Samsung yaklaşık yüzde 165 ve SanDisk yüzde 156 değer kazandı. SK Hynix ve Micron trilyon dolarlık piyasa değeri seviyesine ulaştı.

Bellek kıtlığı ne zaman bitecek?

Deutsche Bank projeksiyonuna göre arz-talep açığı 2028'e kadar genişliyor ve dengenin ancak 2029-2030 civarında daralması bekleniyor. Samsung da kıtlığın 2028'e kadar süreceğini belirtti. Yeni fabrika kapasitesi bu tarihe kadar anlamlı hacimde piyasaya gelmiyor.

Bellek hisseleri neden ucuz görünüyor?

Sert yükselişe rağmen Micron yaklaşık 9,6 kat, SK Hynix 6,1 kat ileriye dönük kâr çarpanıyla işlem görüyor. Bu, sektör ortalaması olan 27 katın altında. Düşük çarpan, piyasanın kârların sürdürülebilirliğine şüpheyle yaklaştığını gösteriyor.

Bu hisselere yatırımın en büyük riski nedir?

Bellek sektörü tarihsel olarak döngüsel bir sektör. Tüm boğa tezi yapay zeka harcamasının kalıcı olduğu varsayımına dayanıyor. Büyük teknoloji şirketleri veri merkezi harcamalarını kısarsa arz-talep dengesi bozulabilir ve fiyatlandırma gücü hızla erir.

Bu bilanço sezonu tek bir gerçeği netleştirdi: yapay zeka kaynaklı bellek kıtlığı, aynı olayın iki farklı yüzünü yarattı. Bir tarafta Apple gibi bu bileşenlere ihtiyaç duyan donanım üreticileri üretim baskısı altında; diğer tarafta belleği üreten şirketler yılın en büyük kazancını topluyor.

Yatırımcı için tablo hem cazip hem tehlikeli. Veriler yapısal bir arz açığına işaret ediyor ve değerlemeler ilk bakışta ucuz görünüyor, ancak tüm hikaye yapay zeka harcamasının bu hızda sürmesine bağlı. Bu harcamanın arkasındaki talebin gerçek olup olmadığını gösterecek en önemli sınav Nvidia'nın bilançosu olacak. Gelişmeleri birlikte takip edeceğiz.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar yayım tarihindeki (1 Ağustos 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir. Yatırım kararları öncesinde bir uzmana danışmanız önerilir.

SPK tarafından 1 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan basın duyurusunda, Kurul kaynaklarına dayandırıldığı öne sürülen söz konusu haberlerin asılsız olduğu belirtilerek, rehber taslağına ilişkin çalışmaların halen devam ettiği vurgulandı.

Açıklamada, taslağın yatırımcı haklarının korunması, piyasaların sağlıklı, şeffaf ve güvenilir şekilde işlemesi ilkeleri doğrultusunda hazırlandığı ifade edildi. Çalışmaların, gerekli görülmesi halinde ilgili tarafların uyum sağlayabilmesi için yeterli geçiş süreleri gözetilerek sürdürüldüğü kaydedildi.

SPK, hazırlık sürecinde Borsa İstanbul AŞ, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği, ilgili kamu kurumları, özel sektör temsilcileri ile yerli ve yabancı yatırımcıların görüşlerinin dikkate alındığını belirtti.

Kurul, rehber taslağının tamamlanmasının ardından süreçle ilgili tüm gelişmelerin eş zamanlı olarak resmi kanallar üzerinden kamuoyuyla paylaşılacağını bildirdi. Açıklamada, yatırımcıların yalnızca SPK'nın resmi duyurularını dikkate almaları gerektiği vurgulanarak, resmi açıklamalar dışında yapılan haber ve değerlendirmelere itibar edilmemesi çağrısında bulunuldu.

Fenerbahçe Denetim Kurulu Başkanı Mehmet Vodina, 1 Haziran 2025 - 31 Mayıs 2026 dönemine ilişkin mali tablo ile ilgili bilgilendirmede bulundu.

Kulübün kısa vadeli yükümlüklerinin 17 milyar 195 milyon TL, uzun vadeli yükümlülüklerin de 10 milyar 766 milyon TL olduğu belirtildi. Kulübün toplam yükümlülüğünün ise 27 milyar 961 milyon TL olarak açıklandı.

Borsa İstanbul'da aynı dönemde teknoloji endeksi yüzde 7,15 azalışla 47.070,34 puana, sanayi endeksi yüzde 3,85 düşüşle 18.476,08 puana, mali endeks yüzde 2,03 kayıpla 18.526,97 puana, hizmetler endeksi ise yüzde 1,15 gerilemeyle 12.527,90 puana indi.

Pasifik Eurasia Lojistik, en çok prim yapan hisse

Borsa İstanbul'da bu hafta en çok yükselen hisseler arasında yüzde 35,14 ile Pasifik Eurasia Lojistik Dış Ticaret AŞ ilk sırada yer aldı.

Pasifik Eurasia Lojistik Dış Ticaret AŞ'yi yüzde 13,96 ile Efor Yatırım Sanayi Ticaret AŞ ve yüzde 7,88 ile Aksa Akrilik Kimya Sanayii AŞ izledi.

Söz konusu hisseler arasında en çok değer kaybedenler ise yüzde 40,73 ile Şekerbank, yüzde 16,85 ile Destek Finans Faktoring AŞ ve yüzde 15,24 ile Europower Enerji ve Otomasyon Teknolojileri Sanayi Ticaret AŞ oldu.

Borsa İstanbul'da hisseleri işlem gören en değerli şirketler, 1 trilyon 560 milyar 660 milyon lirayla ASELSAN, 568 milyar 886 milyon 400 bin lirayla Tüpraş ve 525 milyar 599 milyon 999 bin 999 lirayla Enka İnşaat ve Sanayi AŞ oldu.

Altın değer kaybederken döviz yükseldi

24 ayar külçe altının gram fiyatı, geçen hafta sonuna göre yüzde 0,50 azalışla 6 bin 154 liraya, cumhuriyet altınının satış fiyatı da yüzde 0,57 düşüşle 40 bin 263 liraya indi.

Çeyrek altının satış fiyatı da önceki haftaki kapanışının yüzde 0,66 altında 10 bin 103 liraya geriledi.

Doların satış fiyatı, yüzde 0,38 artarak 47,5260 liraya, avronun satış fiyatı da yüzde 1,22 yükselişle 54,5180 liraya çıktı.

Geçen hafta 63,1230 lira olan İngiliz sterlininin satış fiyatı, bu hafta yüzde 1,02 artışla 63,7670 liraya yükseldi.

İsviçre frangı ise yüzde 1,06 değer kazanarak 58,5130 liradan alıcı buldu.

AA muhabirinin Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) verilerinden derlediği bilgilere göre, katılım bankaları bu yılın ilk 6 ayında 119,5 milyar liralık sukuk ihracı gerçekleştirdi.

Böylece istatistiklerin tutulmaya başlandığı 2013'ten bugüne kadar gerçekleştirilen sukuk ihracı toplamda 861,5 milyar liraya ulaştı.

2013'ten bu yana en fazla sukuk ihracı 197,8 milyar lira ile Ziraat Katılım Bankası tarafından yapıldı. Albaraka Türk 167,3 milyar lira, Türkiye Emlak Katılım Bankası 152 milyar lira, Vakıf Katılım Bankası 144,7 milyar lira, Kuveyt Türk 98,4 milyar lira, Türkiye Finans 84,8 milyar lira, Dünya Katılım Bankası yaklaşık 11 milyar lira ve Hayat Finans yaklaşık 5 milyar liralık sukuk ihracı gerçekleştirdi.

Piyasada şu an 68,3 milyar lira tutarında canlı ihraç bulunuyor

Söz konusu dönemde gerçekleştirilen ihraçların ortalama vadesi 139,97 gün oldu. Piyasada şu an 68,3 milyar lira tutarında canlı ihraç bulunuyor.

Sukuk yapısına göre ihraç hacimlerine bakıldığında, 776,3 milyar lirası yönetim sözleşmesine, 78,1 milyar lirası hibrit yapıya, 5,9 milyar lirası alım satıma ve 1,2 milyar lirası sahipliğe dayalı şekilde ihraç edildi.

Söz konusu ihraç tutarının yüzde 87,97'si nitelikli yatırımcıya satış şeklinde gerçekleştirilirken, yüzde 7,52'si halka arz yoluyla, yüzde 4,52'si ise tahsisli satış yoluyla yapıldı.

Yabancı para cinsinden ihraçlarda dolar ve Malezya ringgiti öne çıktı

Katılım bankalarının yabancı para cinsinden sukuk ihraçlarına bakıldığında en büyük hacmin dolar cinsinden gerçekleştiği görüldü. Dolar cinsinden sukuk ihraçlarında Kuveyt Türk 2 milyar 532 milyon dolarlık hacimle ilk sırada yer alırken, onu 1 milyar 95 milyon dolarla Albaraka Türk ve 1 milyar dolarla Türkiye Finans izledi.

Bu para biriminde ayrıca Ziraat Katılım'ın 943 milyon dolar, Vakıf Katılım'ın ise 500 milyon dolarlık sukuk ihracı kayıtlara geçti.

Dikkat çeken bir diğer döviz bazlı ihraç ise Malezya ringgiti cinsinden yapılan sukuk ihraçları oldu. Malezya ringgiti cinsinden yapılan ihraçlarda Türkiye Finans 1,2 milyar ringgitti ile öne çıkarken, Kuveyt Türk 800 milyon ringitti ihraç gerçekleştirdi.

Avro cinsinden sukuk ihracında ise 250 milyon avroluk hacmin tamamının Ziraat Katılım tarafından gerçekleştirildiği dikkati çekti.

'119,5 milyar liralık sukuk ihracı sektörün sahip olduğu yüksek finansal esnekliği ortaya koyuyor'

TKBB Genel Sekreteri İsmail Vural, konuya ilişkin AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yılın ilk 6 ayında katılım bankaları tarafından gerçekleştirilen 119,5 milyar lira tutarındaki sukuk ihracının sektörün sahip olduğu yüksek finansal esnekliği, sağlam bilanço yapısını ve sürdürülebilir büyüme kararlılığını açıkça ortaya koyduğunu söyledi.

Vural, bu güçlü performansın arkasındaki ana dinamiğin katılım bankalarının dinamik kaynak yönetimi kapasitesi ile yatırımcıların katılım finans ilkelerine uygun, güvenilir ve düzenli getirili sermaye piyasası araçlarına gösterdiği kesintisiz ilgi olduğunu bildirdi.

Hazine ve Maliye Bakanlığının nitelikli kira sertifikası ihraçlarının piyasada güçlü referans oluşturduğunu kaydeden Vural, şöyle devam etti:

'Katılım bankalarımızın aktif ihraçları da özel sektör sukuk piyasasının derinleşmesine son derece kıymetli katkılar sağlamakta. Ayrıca piyasamızda TLREFK gibi değişken getirili fiyatlama mekanizmalarının etkin şekilde kullanılması ve vadelerin başarıyla çeşitlendirilmesi, ürün yelpazemizin ne kadar olgunlaştığını göstermekte. Bugün sukuk, yalnızca nitelikli bir fonlama enstrümanı değil, aynı zamanda tasarrufları doğrudan reel sektöre yönlendiren ve sermaye piyasalarımızı güçlendiren stratejik bir finansman köprüsü.'

Vural, elde edilen 119,5 milyar liralık hacmin katılım bankalarının düzenli ihraç yapabilme kabiliyetinin ve yatırımcı nezdinde tesis ettiği derin güvenin somut bir göstergesi olduğunu dile getirdi.

Yılın ikinci yarısında da bu istikrarlı ve olumlu ivmenin artarak devam edeceğini vurgulayan Vural, 'Katılım bankalarımızın toplam sukuk ihraç hacminin yıl sonunda yaklaşık 250 milyar lira seviyesine ulaşacağını öngörüyoruz.' dedi.

'Katılım finans sektörü uluslararası nitelikli yatırımcı kitlesi nezdinde güçlü bir karşılık buluyor'

İsmail Vural, döviz cinsi sukuk ihraçları ile uluslararası sendikasyon kredilerinin katılım bankalarının uluslararası piyasalardaki varlığını ve fonlama çeşitliliğini pekiştiren, birbiriyle son derece uyumlu ve birbirini tamamlayan stratejik araçlar olduğunu belirtti.

Vural, gerek küresel piyasalardaki konjonktürel dalgalanmaların gerekse bölgesel gelişmelerin tüm finansal enstrümanların fiyatlama dinamiklerini etkileyebildiğine işaret ederek, 'Buna karşın, Türkiye katılım finans sektörünün sahip olduğu yüksek kredi kalitesi ve şeffaf kurumsal yapısı, uluslararası nitelikli yatırımcı kitlesi nezdinde son derece güçlü bir karşılık bulmaya devam etmekte. Körfez bölgesi başta olmak üzere küresel İslami bankalar, yatırım fonları ve kurumsal yatırımcıların katılım bankalarımızın ihraçlarına gösterdiği köklü talep, sukuk piyasamızın direncini ve çekim gücünü sürekli kılmakta.' diye konuştu.

Finansman tercihlerinin nasıl şekillendiğine değinen Vural, konuşmasını şöyle tamamladı:

'Finansman tercihlerini şekillendirirken tek bir parametreye bağlı kalmak yerine vadenin yapısı, yatırımcı tabanının genişletilmesi, bilanço dengesi ve uzun vadeli stratejik hedefler bütünsel bir yaklaşımla ele alınmakta. Bu doğrultudaki temel vizyonumuz, kısa vadeli piyasa hareketlerinden bağımsız olarak, uluslararası yatırımcıların sektörümüze olan güvenini pekiştirmek, ürün çeşitliliğimizi artırmak ve uluslararası sermaye piyasalarındaki rekabet gücümüzü sürdürülebilir kılmak. Katılım bankacılığı sektörü olarak güçlü öz kaynak yapımız ve gelişen sermaye piyasası araçlarımızla ülke ekonomimize değer katmaya kararlılıkla devam edeceğiz.'

Hafta başında İran'ın Hürmüz Boğazı'na ilişkin Umman ile görüşmeler yapıldığına dair açıklamalar Orta Doğu'daki gerilimlerin hafifleyeceğine dair umutları artırdı.

Ancak daha sonra İran'ın Ürdün güçlerine saldırması, ABD Başkanı Donald Trump'ın da bu saldırılara cevaben İran'ı 'çok sert bir şekilde' vuracaklarını söylemesi ve İran'daki askeri hedeflere yeni bir saldırı dalgaları başlatması tarafların hala anlaşmadan uzak oldukları değerlendirmelerine neden oldu. Bu durum da jeopolitik gelişmelere ilişkin belirsizlikleri yeniden artırırken piyasalardaki sert dalgalanmalarda etkili oldu.

Öte yandan Fed Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu. Karar 3'e karşı 9 oyla alındı. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari ve Dallas Fed Başkanı Lorie Logan toplantıda politika faizinin 25 baz puan artırılmasından yana oy kullandı.

Fed Başkanı Kevin Warsh, kararın ardından düzenlenen basın toplantısında, fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılıklarını yineleyerek enflasyon hedefinde herhangi bir yumuşamanın söz konusu olmadığını söyledi.

Buna karşın, Fed üyeleri arasındaki görüş ayrılıkları bankanın para politikasına ilişkin belirsizlikleri artırdı. Üyeler arasında fikir ayrılıklarının olması Fed'in enflasyonla mücadele için faiz artırımlarına başvurup başvurmayacağı konusunda yatırımcılarda kafa karışıklığına neden oldu.

Üyelerin bir kısmının faizlerin sabit bırakılmasını bir kısmının faiz artırımlarını savunması ve Fed Başkanı Kevin Warsh'un temkinli yorumları, piyasalarda gelecekte herhangi bir politika hamlesinin zamanlaması konusundaki belirsizlikleri öne çıkardı.

Fed Başkanı Warsh'un enflasyonla mücadelede kararlı olduklarını vurgulamasına karşın bunun tam olarak nasıl yapılacağı konusunda somut bir açıklama yapmaması da yatırımcılara bankanın enflasyonla mücadele etmek için ne yapacağına ilişkin bir ipucu vermedi.

Bankanın faiz artırımına gitmemesinden dolayı enflasyonla mücadelede geride kaldığına dair yorumlar da öne çıktı.

Söz konusu açıklamaların ardından enflasyon ve ekonomik büyüme beklentilerine göre hareket eden uzun vadeli tahvil getirilerinde belirgin yükseliş görüldü. Analistler, bunun yatırımcıların Fed'in enflasyonu kontrol altına almak için yeterince çaba göstermeyebileceğinden endişe duyduklarının bir işareti olarak algılanabileceğini kaydetti.

Fed Başkanı Kevin Warsh'un piyasalar tarafından şahin adımlar atmaya isteksiz olarak algılanan tutumu da bankanın enflasyonla mücadeledeki kararlılığı ve güvenilirliğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.

Bu gelişmelerle, ABD'nin 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5,28'le son 19 yılın en yüksek en yüksek seviyesini test etti. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi de haftayı 6 baz puan artışla yüzde 4,72'ye çıktı.

Dolar endeksi de yüzde 1,7 azalışla 99,7 seviyesine geriledi.

ABD'de açıklanan makroekonomik veriler de geçen hafta piyasaların odağındaydı.

ABD ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 1,5 ile beklentilerin altında büyüdü. Ülkede ekonomik büyüme birinci çeyreğe göre yavaşladı.

Fed'in enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise haziranda aylık bazda yüzde 0,1 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,7 arttı.

Ülkede, azalan kişisel tüketim harcamalarıyla yavaşlayan büyüme Fed'in faizleri daha uzun süre sabit tutabilmesi için biraz daha alana sahip olabileceğine dair iyimserliği artırırken, olası bir ikinci faiz artırım beklentilerinin de zayıflamasını sağladı.

Diğer taraftan haftayı altının onsu yüzde 0,2 düşüşle 4 bin 46 dolardan, ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,1 azalışla 87,9 dolardan tamamladı.

ABD'de gelecek hafta açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

New York borsasında bilançoların iyi gelmesi ve teknoloji hisselerindeki yükselişler etkili oldu

New York borsası şirketlerin açıkladığı bilançoların genel olarak iyi gelmesi ve teknoloji hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle geçen hafta pozitif seyretti.

Şirketlerin yapay zeka alanındaki büyük harcamalarının kara dönüşeceğine dair iyimserlikler New York borsasının yönü üzerinde etkili oldu.

Bu gelişmelerle haftayı Dow Jones endeksi yüzde 1,04, S&P 500 endeksi yüzde 1,05 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,59 artışla tamamladı.

Gelecek hafta pazartesi günü imalat sanayi PMI, salı günü JOLTS açık iş sayısı, imalat sanayi yeni siparişleri, çarşamba hizmet sektörü PMI, ISM hizmet sektörü PMI, perşembe günü haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma tarım dışı istihdam ve işsizlik oranı takip edilecek.

Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsalarında bilanço sezonuna ilişkin iyimserlikle geçen hafta pozitif bir seyir izlendi.

Şirketlerin bilançolarının genel olarak beklentilerden iyi gelmesi Avrupa piyasalarında risk iştahını destekleyen temel unsur olarak öne çıktı.

Öte yandan İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda yüzde 3,75'te sabit tuttu. BoE Para Politikası Kurulunun (PPK) açıklamasında, PPK üyelerinden BoE Başkanı Andrew Bailey dahil 6 üyenin politika faizini sabit bırakma, 3'ünün ise 25 baz puan artışla yüzde 4'e çıkarma yönünde görüş bildirdiği belirtildi.

Açıklamada, Orta Doğu'daki savaş sonrası yaşanan enerji krizinin İngiltere ekonomisine etkilerinin belirsizliğini koruduğu vurgulandı.

BoE Başkanı Bailey, karar sonrası yaptığı açıklamada, enflasyonun beklediklerinden daha hızlı gerilediğini ancak Orta Doğu'daki savaşın enerji fiyatlarının yüksek ve dalgalı seyrini sürdürmesine neden olmaya devam ettiğini söyledi.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde ikinci çeyreğe ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) önceki çeyreğe göre yüzde 0,4, yıllık yüzde 1 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Söz konusu veri bölgede büyümenin önceki çeyreğe göre hızlandığını ortaya koydu.

Bölgede temmuz ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yüzde 0,2, yıllık yüzde 2,9 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,23, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,29, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 2,11 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,64 değer kazandı.

Gelecek hafta pazartesi Avro Bölgesi'nde, İngiltere'de ve Almanya'da imalat sanayi PMI, çarşamba Avro Bölgesi'nde, İngiltere'de ve Almanya'da hizmet sektörü PMI, Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), perşembe Almanya'da imalat sanayi yeni siparişleri, cuma Almanya'da sanayi üretimi takip edilecek.

Asya borsaları karışık seyretti

Asya borsaları, teknoloji hisselerinde görülen sert dalgalanmaların etkisiyle geçen hafta karışık seyretti.

SK Hynix'in hisseleri, şirketin gelirlerinin yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 257 artarak 79,3 trilyon wona, operasyonel karının yüzde 557 artarak 60,5 trilyon wona çıkmasına karşın bilançosunun beklentileri karşılayamamasının ardından haftalık bazda yüzde 2,33 düştü.

Şirketin bilançosunun beklentileri karşılayamaması yapay zeka talebinin hız kaybedebileceğine yönelik endişeleri artırdı.

Japon teknoloji şirketlerinden SoftBank Group'un hisseleri geçen hafta yüzde 4,36, Tokyo Electron'un hisseleri yüzde 11,4 geriledi.

Samsung'un 2. çeyreğe ilişkin bilançosunun beklentilerden iyi gelmesinin ardından şirketin hisseleri geçen hafta yüzde 5,2 arttı.

Öte yandan Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faizini beklentiler dahilinde yüzde 1'de sabit tuttu.

Karar 8'e karşı 1 oyla alınırken, BoJ üyesi Hajime Takata faiz artırımı yönünde oy kullandı.

Japonya ekonomisinin 2026 mali yılında da yavaşlamış bir hızda da olsa ılımlı bir şekilde büyümesini sürdürmesinin beklendiği bildirilen BoJ açıklamasında, bankanın ekonomik faaliyet, enflasyon ve finansal koşullardaki gelişmelere bağlı olarak politika faizini artırmaya ve para politikasındaki destekleyici duruşu kademeli olarak ayarlamaya devam edeceği kaydedildi.

Bölgede Japon yeni, dolar karşısında atağa kalkarken ülke yönetiminin kura müdahale ettiğine yönelik değerlendirmeler öne çıktı. Dolar/yen paritesi haftayı yüzde 3,7 azalışla 157,6 seviyesinden tamamladı ve 29 Şubat 2024'ten bu yana en hızlı düşüşünü kaydetti.

Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,42, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,39 değer kaybederken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,47, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 3,69 değer kazandı.

Gelecek hafta pazartesi Çin'de imalat sanayi PMI, çarşamba hizmet sektörü PMI takip edilecek.

Gelecek hafta yurt içinde enflasyon takip edilecek

Yurt içinde geçen hafta satış ağırlıklı seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftalık bazda yüzde 3,48 azalarak 13.458,10 puana geriledi.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 47,5280'den tamamladı.

Gelecek hafta pazartesi enflasyon, salı dış ticaret dengesi takip edilecek.

AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) temmuzda yüzde 1,82 artacağını tahmin ediyor.

Ekonomistlerin temmuz ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 1,82) haziranda yüzde 32,11 olan yıllık enflasyonun temmuzda yüzde 31,80'e gerilemesi bekleniyor.

Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29,55 oldu.

Döviz dönüşüm desteği uygulamasında önemli değişiklikler getiren düzenlemeye göre, firmalar ürettikleri katma değerle orantılı olarak döviz dönüşüm desteğinden yararlanabilecek.

Firmaların katma değeri, karlılıkları ve iş gücü maliyetleri üzerinden hesaplanacak. Aracı ihracatçılar, katma değere dayalı limitlerini doldurduklarında, katma değeri yüksek tedarikçileri adına döviz dönüşüm işlemi yapabilecek. Bu durumda, döviz dönüşüm desteği doğrudan tedarikçi hesabına yatırılacak.

Döviz almama taahhüdü kalktı, yerine döviz pozisyonu şartı getirildi

İhracat ve döviz kazandırıcı hizmetler reeskont kredilerinde olduğu gibi, döviz dönüşüm desteğinden faydalanacak firmalar için döviz almama taahhüdü yerine döviz pozisyonlarına dayalı bir düzenlemeye gidildi. Buna göre, firmaların döviz pozisyonları döviz dönüşüm desteği başvurusu öncesinde Merkez Bankası tarafından belirlenecek üst sınırı geçemeyecek.

Uygulamanın etkin şekilde yürütülmesinde önemli rolü olan bankaların aracılık işlevleri güçlendirildi ve uygulamanın etkinliğini artırmaya yönelik ilave tedbirler alındı.

Bu değişiklikler 1 Ekim'de uygulanmaya başlanacak. Düzenlemenin ayrıntıları, Uygulama Talimatı'nda yer alacak.

Yüzde 3 destek ödemesinin ve yüzde 35 ihracat bedeli satış yükümlülüğünün süresi uzatıldı

Tebliğle, döviz dönüşüm desteğinin temel oranı yüzde 2 olarak düzenlenirken, yüzde 3 destek ödemesi ile ihracat bedeli satış yükümlülüğünün yüzde 35 olarak uygulanmasına ilişkin geçici sürenin 31 Ocak 2027'ye kadar uzatılması kararlaştırıldı. Geçici uygulamaların süresi 31 Temmuz'da doluyordu.

Buna göre, doğal gaz dağıtım şirketlerinin perakende satış tarifelerine ilişkin dördüncü tarife uygulama dönemi, 1 Ocak 2027-31 Aralık 2031 tarihlerini kapsayacak şekilde 5 yıl olarak belirlendi.

Ayrıca, doğal gaz dağıtım şirketlerinin uygulayacağı sistem kullanım bedellerinin hesaplanmasında dördüncü tarife uygulama dönemi için itfa süresinin 22 yıl olarak dikkate alınmasına karar verildi.

EPDK, Aksa Siirt Batman Doğalgaz Dağıtım AŞ'nin 2022-2026 yıllarına ilişkin tarife revizyonu kapsamında yatırım tavanını güncelledi. Şirketin bu yıl için yatırım tavanı 24 milyon 154 bin 452 liradan 54 milyon 749 bin 963 liraya yükseltildi.

Bolat, Ticaret Bakanlığı olarak daha önce 1988'de açılan, 2008'de yenilenen ve 2019'da büyütme çalışması yapılan Sarp Gümrük Kapısı'nda incelemelerde bulunduklarını belirterek Gürcistan'ın, Türkiye için çok değerli bir komşu olduğunu ifade etti.

Türkiye'nin Gürcistan ile 3 milyar dolarlık ticaret hacminin bulunduğunu aktaran Bolat, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Sarp Gümrük Müdürlüğü ve gümrük kapısı bütün Asya ülkelerine açılan çok önemli bir geçiş koridoru. Rusya-Ukrayna savaşı sona erdiğinde buradaki ticaret hacminin hızla artacağını, katlanacağını ümit ediyoruz. Çok modern, güzel bir gümrük kapımız var. Burada değerli çalışma arkadaşlarımız, Kaçkar Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürümüz ve ekibi ticareti hızlandırmak için 7 gün 24 saat canla başla çalışıyorlar.'

Bolat, hızlı, etkin, modern ve konforlu hizmet verme çabasında olduklarına işaret ederek 'Türkiye dış ticaretle büyüyen bir ülke. Milli gelirimiz 1 trilyon 640 milyar doların yarısı kadar mal ve hizmet ihracat ve ithalat toplamı var. Yani yaklaşık 850 milyar dolara yakın bir dış ticaret ekonomimiz var. Bunlar da gümrük müdürlüklerimizden, limanlarımızdan, kara geçiş kapılarımızdan gerçekleştiriliyor. Onun için hızlı, etkin, modern ve insanlarımıza konforlu hizmet verme çabası içindeyiz.' diye konuştu.

Ticaret Bakanlığının gümrükler noktasında 7 gün 24 saat çalışma halinde olduğunu ifade eden Bolat, şunları kaydetti:

'Gemiler, özellikle Türkiye'mizden ihracat amaçlı çıkan gemiler arttıkça, kara ulaşım aracı olan tırların gümrük kapılarımızdan ihracata çıkışı arttıkça bizler, hepimiz mutlu oluyoruz. Çünkü ülkemizin ihracatı artıyor, döviz kazanıyoruz, dış ticaret dengemiz açısından, istikrar açısından bunlar önemli gelişmeler. Sarp Gümrük Kapımız da bu vesileyle çok kısa bir süre önce Hopa'da 1500 tırın yer alacağı bir tır parkının protokolü yapıldı. İnşallah kısa bir sürede inşaatı tamamlandığında Karadeniz Sahil Yolu'ndaki uzun tır kuyruklarının azaldığını göreceğiz. Burada çalışan bütün arkadaşlarımıza çok teşekkürler ediyoruz. Onlardan Allah razı olsun. Bütün ihracatçılarımız, vatandaşlarımız, turistler için hizmet vermeye devam edeceğiz.'

Bolat, Türkiye'nin dünyanın en önemli ulaşım koridorlarında bulunduğuna değinerek 'Geçen cuma biz Şırnak'taydık. İpek Yolu ve Türkiye-Irak ticaretinin en önemli geçiş noktası olan Habur Gümrük Kapımızda incelemeler, çalışmalar yaptık. Bir hafta geçmedi, buradayız Sarp Gümrük Kapımızda. Biz de var gücümüzle, canla başla ülkemizin, milletimizin hizmetinde olmaya devam edeceğiz.' ifadelerini kullandı.

Kemalpaşa İlçe Stadyumu'nun temel atma törenine de katılan Bolat, daha sonra Arhavi Belediyesini ziyaret ederek Belediye Başkanı Turgay Ataselim ile görüştü.

S&P 500 endeksi yüzde 0,70 artarak 7.489,72 puana, Nasdaq endeksi de yüzde 1 kazançla 25.373,85 puana yükseldi.

Büyük teknoloji şirketlerinin açıkladığı finansal sonuçların yapay zeka harcamalarının geri dönüşüne ilişkin yatırımcı endişelerini hafifletmesiyle pay piyasalarında pozitif bir seyir izlendi.

ABD'nin önde gelen teknoloji şirketlerinden Microsoft ve Meta'nın bu hafta açıkladığı bilançolarının ardından Amazon ve Apple da dün piyasa kapanışı sonrasında finansal sonuçlarını yayımladı.

E-ticaret şirketi Amazon'un net satışları, yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 20 artarak 200,6 milyar dolara yükseldi.

Şirket, bulut bilişim birimi Amazon Web Services'ın (AWS) satışlarının da ikinci çeyrekte yüzde 37 artışla 42,2 milyar dolara ulaştığını ve bunun son 18 çeyrekteki en yüksek büyüme oranı olduğunu bildirdi. Amazon'un hisseleri yüzde 15,3 değer kazandı.

Microsoft ve Amazon'un bulut bilişim faaliyetlerindeki güçlü büyüme, bu hafta yapay zeka yatırımlarına ilişkin endişelerin hafiflemesinde etkili oldu.

Apple ise üç aylık dönemde gelirinin yıllık bazda yüzde 16,4 artarak 109,4 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Ancak şirketin tedarik sıkıntılarının satışlarını olumsuz etkileyebileceğini öngörmesinin ardından hisseleri yüzde 7,4 geriledi.

Öte yandan, ABD Merkez Bankasının (Fed) politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutmasının ardından tahvil piyasasında yaşanan hareketlilik sürdü. ABD'nin 30 yıllık Hazine tahvili getirisi yüzde 5,26 seviyelerinde işlem gördü.

Fed'in bu hafta 3'e karşı 9 oyla aldığı faiz oranını sabit tutma kararında faiz artışı yönünde karşı oy kullanan Fed yetkilileri ise gerekçelerini açıkladı.

Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, yüksek enflasyonun kalıcı hale gelmesi riskine karşı enflasyon ve istihdamın seyrine ilişkin daha fazla veri toplarken para politikasını kademeli olarak sıkılaştırmayı tercih ettiğini belirtti.

Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, mevcut politika duruşunu yeterince kısıtlayıcı bulmadığını kaydederek, 'Bana göre, kişisel tüketim harcamaları (PCE) enflasyonunun yüzde 2'lik hedefimize daha hızlı dönmesini sağlamak ve Amerikan halkına fiyat istikrarı konusunda verdiğimiz taahhüdü yerine getirmek için Federal Açık Piyasa Komitesi'nin (FOMC) harekete geçme zamanı.' değerlendirmesinde bulundu.

Dallas Fed Başkanı Lorie Logan da fiyatların hala hızlı yükselişini sürdürdüğüne işaret ederek, 'Herhangi bir politika kısıtlaması olmadan, enflasyon, beklenmedik bir şok yaşanana kadar muhtemelen hedefin üzerinde seyretmeye devam edecektir.' ifadelerini kullandı.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD'de Michigan Üniversitesince ölçülen tüketici güven endeksi, temmuzda yukarı yönlü revize edilerek 55,2 seviyesine yükseldi ve şubat ayından bu yana en yüksek seviyesini gördü.

Kısaca Apple, 30 Temmuz akşamı açıkladığı mali üçüncü çeyrek bilançosunda 109,4 milyar dolar gelir ve hisse başına 2,02 dolar kâr bildirerek beklentileri aştı; buna rağmen hissesi cuma günü yüzde 8 civarında geriledi. Düşüşün nedeni bilanço rakamları değil, gelecek çeyrek için verilen rehber oldu. Şirket eylül çeyreğinde yüzde 9 ile 11 arasında büyüme öngördü, piyasa beklentisi yüzde 12'ydi ve gerekçe olarak çip ile bellek tedarik kısıtları gösterildi. Amazon ise 200,6 milyar dolar net satış açıkladı, bulut birimi AWS yüzde 36,7 büyüyerek 42,2 milyar dolara ulaştı ve hisse yüzde 12 yükseldi. Bu yazıda iki bilançonun detaylarını, Apple'ın neden düştüğünü ve iki şirketi ayıran ortak sorunu ele alacağız.

Rakamlar Ne Diyor?

İki şirket de gelir ve kâr tarafında beklentileri aştı. Ayrışma, rakamlarda değil beklentilerde ortaya çıktı.

Tabloda dikkat edilmesi gereken bir kalem var. Amazon'un net kârındaki yüzde 244,9'luk artışın büyük bölümü, şirketin yapay zeka girişimi Anthropic'e yaptığı yatırımdan kaynaklanan faaliyet dışı gelirden geliyor. Yani bu rakam şirketin operasyonel performansını olduğundan güçlü gösteriyor. Aynı şekilde Apple'ın brüt marjına da gümrük tarifesi iadelerinden yaklaşık 2 puanlık ve hisse başına kârına 0,11 dolarlık tek seferlik bir katkı geldi. İki manşet rakam da düzeltilerek okunmalı.

Apple Neden Düştü?

Apple hissesindeki düşüşün nedeni açıklanan çeyrek değil, gelecek çeyrek için verilen rehber oldu. Şirket eylülde sona erecek mali dördüncü çeyrek için yüzde 9 ile 11 arasında gelir büyümesi öngördü; analist beklentisi yüzde 12 seviyesindeydi.

Rehberin gerekçesi de dikkat çekiyor. Apple bu ihtiyatlı öngörüyü talep zayıflığına değil, gelişmiş çip ve bellek tedarikindeki kısıtlara ve kur etkisine bağladı. Yani şirket satamayacağını değil, üretemeyeceğini söylüyor. Buna iki kalem daha eklendi: servis geliri 30,74 milyar dolarla beklentinin biraz altında kaldı ve Büyük Çin bölgesi de tahminleri karşılayamadı. Bir de manşet rakamların arkasındaki detay var. Şirketin brüt marjı yüzde 50,1 olarak açıklandı ancak bunun yaklaşık 2 puanı gümrük tarifesi iadelerinden geliyor; bu tek seferlik katkı çıkarıldığında tablo daha zayıf görünüyor.

Analist cephesi de bölündü. Barclays fiyat hedefini 253 dolardan 245 dolara indirdi ve endeks altı getiri tavsiyesini korudu. Goldman Sachs hedefini 370'ten 360 dolara, Morgan Stanley ise 364'ten 360 dolara çekti. Buna karşılık Wells Fargo hedefini 310 dolardan 350 dolara yükseltti ve Bank of America 380 dolarlık hedefini koruyarak rehberin arz kaynaklı olduğunu, talep zayıflığını yansıtmadığını savundu.

Amazon'da Ne Farklıydı?

Amazon'un bilançosunda belirleyici olan kalem bulut birimi AWS oldu. Birim yüzde 36,7 büyüyerek 42,2 milyar dolara ulaştı, 40,54 milyarlık beklentiyi aştı ve faaliyet marjı yüzde 39,4 seviyesinde gerçekleşti.

Bu büyüme oranının önemi, geçen yılki yavaşlamanın ardından gelen hızlanma olmasında yatıyor. Şirket yapay zeka altyapısına 2026 yılında yaklaşık 200 milyar dolar harcama planlıyor ve bu harcamanın büyük bölümü AWS veri merkezlerine, sunuculara ve kendi geliştirdiği Trainium çiplerine gidiyor. Yatırımcıların aradığı şey de tam olarak buydu: harcamanın gelire dönüştüğünün kanıtı. CEO Andy Jassy'nin telekonferansta öne çıkardığı yatırım kalemleri arasında Graviton5 çipleri, Bedrock model platformu, Zoox robotaksi projesi ve yaklaşık 400 uydudan oluşacak Amazon Leo ağı yer aldı. Şirket üçüncü çeyrek için 197 ile 202 milyar dolar arasında net satış bekliyor.

İki Şirketi Ayıran Ortak Sorun

Apple ile Amazon'un bu hafta yaşadığı ayrışmanın kaynağında aslında aynı sorun bulunuyor: yapay zeka talebinin yarattığı çip ve bellek kıtlığı. İki şirket bu kıtlığın iki farklı tarafında duruyor.

Amazon, kıtlığı yaratan talebi satan tarafta duruyor. Veri merkezi kapasitesine ihtiyaç duyan şirketler AWS'ye yöneliyor ve bu talep bulut gelirine dönüşüyor. Apple ise kıtlıktan etkilenen tarafta yer alıyor. Şirketin ürünleri aynı bellek ve gelişmiş çipleri kullanıyor; bu bileşenlere erişim zorlaştığında ve fiyatları yükseldiğinde üretim planı doğrudan etkileniyor. Nitekim Apple'ın rehberinde gösterdiği gerekçe tam olarak buydu.

Bu tablo, temmuz ayı boyunca piyasayı meşgul eden sorunun da özeti sayılabilir. Yapay zeka altyapısına akan yüz milyarlarca dolar, bir yandan bulut sağlayıcıları için gelir üretiyor, diğer yandan aynı bileşenleri kullanan donanım üreticileri için maliyet ve tedarik baskısı yaratıyor. Aynı hafta içinde Microsoft'un yükselip Meta'nın düşmesi de benzer bir ayrımdan kaynaklanmıştı. Microsoft Uçtu, Meta Çakıldı: Bilanço Gecesi Ayrıştı

Tim Cook'un Son Bilançosu

Perşembe gecesi yapılan telekonferans, Tim Cook'un Apple üst yöneticisi sıfatıyla katıldığı son bilanço toplantısı oldu. Cook görevi 1 Eylül'de donanım mühendisliğinden sorumlu üst yönetici John Ternus'a devredecek.

Cook toplantıda çeyreği şirketin en güçlü haziran dönemi olarak nitelendirdi ve iPhone, Mac ile servislerde çift haneli büyüme kaydedildiğini, üstelik bunun her coğrafi bölgede gerçekleştiğini vurguladı. Cook 2011 yılında Steve Jobs'tan devraldığı görevde on beş yılı geride bıraktı. Ternus ise devraldığı koltukta üç başlıkla karşılaşacak: yapay zeka rekabetinde Apple'ın konumu, tedarik zincirindeki bileşen kısıtları ve Çin pazarındaki performans.

Bilanço Sezonu Ne Gösterdi?

Beş büyük teknoloji şirketinin iki gecede açıkladığı sonuçlar tek bir ölçüt ortaya koydu: piyasa yapay zeka harcamasına karşı değil, ancak bu harcamanın karşılığını aynı bilançoda görmek istiyor.

Tablo şöyle oluştu. Microsoft harcamasını rehberde verdiği seviyede tuttu ve Azure büyümesini korudu, hissesi yükseldi. Amazon 200 milyar dolarlık yatırım planını sürdürdü ama AWS'de hızlanma gösterdi, hissesi yükseldi. Meta geliri yüzde 28 artırdı ancak kâr beklentisini ıskaladı ve harcama tabanını yükseltti, hissesi düştü. Apple ise hiç harcamadan rekor kırdı fakat tedarik kısıtı nedeniyle ihtiyatlı bir rehber verince cezalandırıldı.

Sırada bu döngünün merkezindeki şirket bulunuyor: Nvidia. Şirketin bilançosu, tüm bu altyapı harcamalarının karşılığında gerçek bir talep olup olmadığını gösterecek en doğrudan veri olarak izleniyor. Yapay zeka yatırımlarının nasıl finanse edildiği de ayrı bir tartışma başlığı olarak sürüyor. Nvidia'dan OpenAI'a 250 Milyar Dolarlık Dev Kefalet

Sıkça Sorulan Sorular

Apple hissesi neden düştü?

Düşüşün nedeni açıklanan çeyrek değil, gelecek çeyrek rehberi oldu. Apple eylül çeyreği için yüzde 9 ile 11 arasında büyüme öngördü, beklenti yüzde 12'ydi. Şirket bu ihtiyatlı rehberi çip ve bellek tedarik kısıtlarına bağladı. Ayrıca servis geliri ve Çin satışları beklentinin altında kaldı, brüt marjdaki 2 puanlık katkı ise tek seferlik tarife iadelerinden geldi.

Amazon'un kârı neden bu kadar arttı?

Amazon'un net kârı yüzde 244,9 artışla 62,6 milyar dolara çıktı ancak bu artışın büyük bölümü yapay zeka girişimi Anthropic'e yapılan yatırımdan kaynaklanan faaliyet dışı gelirden geliyor. Operasyonel performansı değerlendirmek için bulut birimi AWS'nin yüzde 36,7'lik büyümesine ve yüzde 39,4'lük faaliyet marjına bakmak daha doğru bir gösterge sunuyor.

AWS ne kadar büyüdü?

AWS geliri 2026'nın ikinci çeyreğinde yüzde 36,7 artışla 42,2 milyar dolara ulaştı ve 40,54 milyar dolarlık analist beklentisini aştı. Birimin faaliyet marjı yüzde 39,4 olarak gerçekleşti. Bu büyüme, geçen yıl yaşanan yavaşlamanın ardından gelen hızlanma anlamına geliyor.

Tim Cook ne zaman görevi bırakıyor?

Tim Cook, 1 Eylül 2026'da Apple üst yöneticiliğini donanım mühendisliğinden sorumlu üst yönetici John Ternus'a devredecek. Cook görevi 2011 yılında Steve Jobs'tan devralmıştı. 30 Temmuz'daki toplantı, Cook'un bu sıfatla katıldığı son bilanço telekonferansı oldu.

Analistler Apple için ne diyor?

Analist görüşleri bölündü. Barclays fiyat hedefini 245 dolara indirdi ve endeks altı getiri tavsiyesini korudu, Goldman Sachs 360 dolara, Morgan Stanley de 360 dolara çekti. Buna karşılık Wells Fargo hedefini 350 dolara yükseltti ve Bank of America 380 dolarlık hedefini koruyarak rehberin talep değil arz kaynaklı olduğunu savundu.

İki şirket de rekor kırdı, ikisi de beklentileri aştı. Piyasa yine de birini ödüllendirip diğerini cezalandırdı.

Aradaki fark, yapay zeka kaynaklı çip ve bellek kıtlığının hangi tarafında durduklarında ortaya çıktı. Amazon bu talebi satıyor ve bulut gelirine çeviriyor; Apple ise aynı bileşenlere ihtiyaç duyduğu için üretim planında kısıtla karşılaşıyor. Tedarik zinciri, bu çeyrekte teknoloji şirketlerinin kaderini belirleyen ana etken haline geldi. Önümüzdeki dönemde izlenecek başlık ise Nvidia'nın bilançosu olacak; o rakamlar, tüm bu harcamaların arkasındaki talebin gerçek olup olmadığını gösterecek. Gelişmeleri birlikte takip edeceğiz.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar yayım tarihindeki (31 Temmuz 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir. Yatırım kararları öncesinde bir uzmana danışmanız önerilir.

İdealist Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (IDGYO) yönetim kurulu kararı doğrultusunda kâr payı dağıtımı yapılmamasını kararlaştırdı.

Şok Marketler Ticaret A.Ş. (SOKM) ise genel kurul kararı kapsamında temettü dağıtmama kararı aldı.

Böylece her iki şirket de 2026 yılına ilişkin açıklamalarında hissedarlarına nakit temettü ödemesi gerçekleştirmeyeceğini duyurdu.