Kanunda, otomobillere ilişkin özel tüketim vergisi (ÖTV) düzenlemesi öngören maddeler de yer aldı.

Hazine ve Maliye Bakanlığından edinilen bilgiye göre, kanun, binek otomobiller ile esas itibarıyla insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtların vergilendirme sistemine asgari maktu vergi standardı getiriyor.

Kanunla, mevcut uygulamada, motor silindir hacmi, motor gücü, emisyon, menzil ve matrah gibi kriterlere göre nispi (oran bazlı) olarak vergilendirilen bu taşıtlar için yeni alt sınır mekanizması oluşturuldu.

Yeni sisteme göre, kapsama giren taşıtlar için nispi vergi oranı üzerinden hesaplanacak ÖTV tutarının belirlenen asgari maktu vergi tutarının altında kalması durumunda, yalnızca asgari maktu vergi tutarı tahsil edilecek. Nispi vergi tutarının yüksek çıkması durumunda ise mevcut sistemdeki gibi oran üzerinden vergilendirmeye devam edilecek.

Bu uygulama binek otomobilleri kapsarken, yolcu veya yük taşımaya mahsus ticari araçlar ile motosikletlerin vergilendirilmesinde ise değişiklik yapılmadı.

Düzenleme kapsamında binek otomobiller ve bu gruptaki diğer taşıtlar için asgari maktu vergi tutarı 100 bin lira olarak tespit edildi.

Üç ve dört tekerlekli motorlu araçlar ile ATV'lerin bir kısmını içeren (L) sınıfı taşıtlarda ise sadece elektrik motor gücü 4 kilovat ve üzerinde olanlar kapsama alındı. Bu araçlar için asgari maktu tutarı 30 bin lira olarak belirlendi.

Buna karşılık, (L) sınıfında olup elektrik motor gücü 4 kilovatın altında kalanlar, içten yanmalı motoru olanlar, iki tekerlekli motosikletler ve (T) sınıfındaki tarım-orman traktörleri ile bu sınıftaki ATV'ler, yeni uygulamadan muaf tutuldu.

Halen satışı yapılan ve mevcut mevzuata göre hesaplanan nispi vergi tutarları, belirlenen maktu sınırların üzerinde kalıyor. Düzenlemeyle, mevcut araç fiyatları ve vergi üzerinde doğrudan değişiklik olması öngörülmüyor.

Uygulama, düzenlemenin gerekçe hükümlerine göre, cari dönemde vergi artışı oluşturmak amacıyla değil, ilerleyen süreçte yaşanabilecek sektörel ve ticari değişimlere karşı idari kararların hızlı alınabilmesi için tasarlandı.

Uygulama, piyasadaki olası rekabet eşitsizliklerine ve fiyatlama yapısını bozucu gelişmelere karşı müdahale aracı olarak mevzuata eklendi.

Bulgaristan Ulusal Gümrük Ajansı ile Ticaret Bakanlığı arasında gerçekleştirilen ikili gümrük görüşmelerinde alınan karar doğrultusunda, Kırklareli Dereköy-Malko Tırnovo sınır kapılarının 3 Ağustos itibarıyla brüt ağırlığı 3,5 tona kadar olan hafif ticari kargo araçlarının geçişine açılacağı belirtilen açıklamada, bu araçlarla taşınan ticari yüklerin gümrük işlemlerinin yapılmasında da mutabık kalındığı bildirildi.

Açıklamada, Sofya Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliğinin söz konusu araçların geçişine ilişkin olarak Bulgaristan Ulusal Gümrük Ajansının resmi bildirimini ilettiği aktarılarak, şunlar kaydedildi.

'Söz konusu resmi bildirimde, sınır kapısından geçiş yapacak hafif ticari araçların gümrük işlemlerinin sorunsuz yürütülebilmesi için taşınan eşyanın gümrük idaresine transit rejimi altında sunulması ve gümrük mühürleriyle uygun şekilde emniyete alınmış olması, ayrıca araçların geçerli yük taşımacılığı lisansları ile gerekli uluslararası taşıma izinlerine sahip bulunması gerektiği belirtilmiştir. Yeni düzenlemeyle, haftalık 1500 giriş ve 1500 çıkış olmak üzere 3 bin ticari aracın Kırklareli Dereköy-Malko Tırnovo sınır kapılarını kullanacağı, böylece Kapıkule ve Hamzabeyli gümrük müdürlüklerindeki araç ve eşya trafiğinin rahatlayacağı öngörülmektedir. Uygulamayla, ihracat ve ithalat geçişlerinde rahatlama sağlanacaktır.'

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat güne yüzde 0,73 yükselişle 15.523,00 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı seyreden ağustos vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 2,23 azalışla 15.410,00 puandan tamamlamıştı. Endeks kontratı akşam seansında ise kayıplarının bir kısmını telafi ederek 15.429,00 puandan işlem gördü.

Ağustos vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,73 artarak 15.523,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, teknoloji şirketlerindeki sert yükselişlerle pozitif bir seyir izleniyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hesaplar ve aylık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesinde enflasyon, Almanya'da işsizlik oranı ve ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 15.700 ve 15.800 puanın direnç, 15.400 ve 15.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Küresel piyasalarda, teknoloji şirketlerindeki sert yükselişlerle pozitif bir seyir izleniyor.

Teknoloji hisselerindeki ralli, yapay zeka ile bağlantılı varlıklardaki son satış dalgasının sona ermek üzere olduğuna dair umutları artırdı. Şirketlerin yapay zeka alanındaki büyük harcamalarının karlara dönüşeceğine dair iyimserlikle hisselerinde sert yükselişler görülürken, çip üreten şirketlerin hisseleri de son dönemde yaşadıkları keskin düşüşlerin bir kısmını telafi etti.

Analistler, yapay zekaya olan talebin hala sürdürülebilir gibi göründüğünü belirterek, dolayısıyla görülen satış dalgasının piyasaların sermaye harcamalarıyla ilgili bazı endişelere aşırı tepki vermesinden kaynaklanmış olabileceğini ifade etti.

Öte yandan, ABD'de dün açıklanan makroekonomik veriler de piyasaların odağında yer aldı. ABD ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 1,5 ile beklentilerin altında büyüdü. Ülkede ekonomik büyüme birinci çeyreğe göre yavaşladı.

ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise haziranda aylık bazda yüzde 0,1 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,7 arttı.

Gıda ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi de aynı dönemde aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 3,3 yükseldi. ABD'de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı da 25 Temmuz ile biten haftada 197 bine çıkmasına karşın piyasa beklentisinin altında kaldı.

Ülkede, azalan kişisel tüketim harcamalarıyla yavaşlayan büyüme Fed'in faizleri daha uzun süre sabit tutabilmesi için biraz daha alana sahip olabileceğine dair iyimserliği artırırken, olası bir ikinci faiz artırım beklentilerinin de zayıflamasını sağladı.

Bu gelişmeler pay piyasalarını destekleyen unsurlar arasında yer aldı. Diğer taraftan İran'ın Hürmüz Boğazı'na ilişkin Umman ile görüşmeler yapıldığına dair açıklamaları da Orta Doğu'daki gerilimlerin hafifleyeceğine dair umutları artırdı. Artan bu umutlar da küresel piyasalarda risk iştahını destekledi.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan azalışla yüzde 4,65'e, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,4 azalışla 85,4 dolara indi.

Jeopolitik gelişmelere ilişkin belirsizliklerin devam etmesiyle dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 100,2 seviyesinde seyrederken, altının onsu yüzde 0,5 azalışla 4 bin 82 dolardan işlem görüyor.

-New York borsası pozitif seyretti

New York borsası, Microsoft'un beklentileri aşan finansal sonuçlarının teknoloji hisselerini desteklemesiyle pozitif seyretti.

Microsoft'un Azure bulut hizmetlerinden elde ettiği gelirin güçlü büyüme göstermesi ve şirketin sermaye harcamalarına ilişkin görünümünün piyasa beklentilerinin altında kalması yapay zeka harcamalarına yönelik endişeleri bir miktar hafifletti. Microsoft hisseleri yüzde 15,5 değer kazandı.

Meta ise gelirinin yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 28 artarak 60,8 milyar dolara yükselmesine karşın net karının aynı dönemde yüzde 14 azalışla 15,85 milyar dolara gerilediğini bildirdi. Şirketin ikinci çeyrekte serbest nakit akışının düştüğünü açıklamasıyla da Meta hisseleri yüzde 7,95 geriledi.

Yarı iletken hisselerinde de toparlanma görülürken, Micron Technology hisseleri yüzde 18,4, Advanced Micro Devices (AMD) hisseleri de yüzde 13 yükseldi.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 1,19, S&P 500 endeksi yüzde 1,66 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,78 değer kazandı.

ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Öte yandan ABD'li teknoloji şirketlerinden Apple ve Amazon piyasalar kapandıktan sonra bilançolarını açıkladı. Apple'ın net karı haziranda sona eren üç aylık dönemde yüzde 27,1 artarak 29,8 milyar dolara ulaştı. Ancak şirketin tedarik zinciri nedeniyle satışlarının düşeceğini öngörmesinden dolayı piyasa sonrası işlemlerde yüzde 6,1 geriledi.

Amazon'un net karı da ikinci çeyrekte yüzde 244,9 artarak 62,6 milyar dolara çıkarken, şirketin hisseleri piyasa sonrası işlemlerde yüzde 10,4 yükseldi.

- Avrupa borsaları İngiltere hariç pozitif seyretti

Şirketlerin açıkladığı bilançoların genel olarak beklentilerden iyi gelmesi Avrupa piyasalarını desteklemeye devam ediyor. Bölgede, değerli metallerdeki yükselişin etkisiyle madencilik hisselerindeki kazançlar öne çıktı.

Dün İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizini piyasa beklentileri doğrultusunda yüzde 3,75'te sabit tuttu. BoE Para Politikası Kurulunun (PPK) açıklamasında, PPK üyelerinden BoE Başkanı Andrew Bailey dahil 6 üyenin politika faizini sabit bırakma, 3'ünün ise 25 baz puan artışla yüzde 4'e çıkarma yönünde görüş bildirdiği belirtildi.

Açıklamada, Orta Doğu'daki savaş sonrası yaşanan enerji krizinin İngiltere ekonomisine etkilerinin belirsizliğini koruduğuna dikkat çekildi.

BoE Başkanı Bailey, karar sonrası yaptığı açıklamada, enflasyonun beklediklerinden daha hızlı gerilediğini ancak Orta Doğu'daki savaşın enerji fiyatlarının yüksek ve dalgalı seyrini sürdürmesine neden olmaya devam ettiğini söyledi.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde ikinci çeyreğe ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) önceki çeyreğe göre yüzde 0,4, yıllık yüzde 1 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Söz konusu veri bölgede büyümenin önceki çeyreğe göre hızlandığını ortaya koydu.

Almanya'da temmuz ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık yüzde 0,8, yıllık yüzde 2,8 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, enflasyonun haziran ayına göre hızlandığı görüldü.

Ülkede ikinci çeyreğe ilişkin GSYH önceki çeyreğe göre yüzde 0,9, yıllık bazda da yüzde 0,9 artarak beklentilerden iyi geldi. Bu gelişmelerle, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,6, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,29 değer kazanırken, İngiltere'de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,1 geriledi.

Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı

- Asya borsaları Hong Kong hariç pozitif seyrediyor

New York borsasındaki teknoloji hisselerinde görülen sert yükselişler Asya piyasalarına da taşınırken, Güney Kore borsasındaki sert yükseliş dikkati çekti.

SK Hynix'in hisseleri yüzde 29,7, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 25 arttı. Asya piyasalarında bugün Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz kararı piyasaların odağında bulunuyor.

BoJ, politika faizini beklentiler dahilinde yüzde 1'de sabit tuttu. Dün yüzde 3,3 azalışla 157,97 seviyesine kadar gerileyen dolar/yen paritesi bugün yüzde 0,8 artışla 160,7 seviyesinde seyrediyor. Dolar/yen paritesindeki dünkü sert düşüş Japon ekonomi yönetiminin 'yeni' desteklemek amacıyla döviz piyasasına resmi müdahalede bulunduğuna dair ihtimallere işaret ediyor.

Öte yandan Asya'da bugün makroekonomik veriler de takip edildi.

Japonya'da temmuz ayına ilişkin Tokyo TÜFE, yüzde 2 artarak beklentiler dahilinde gerçekleşirken, haziran ayına göre hızlandı. Ülkede, Tokyo TÜFE haziran ayında yüzde 1,7 artmıştı.

Japonya'da haziran ayına ilişkin sanayi üretimi aylık yüzde 1,3, yıllık yüzde 4,2 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşirken, haziran ayına ilişkin perakende satışlar aylık yüzde 4,1 azalırken, yıllık yüzde 0,5 arttı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 4, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 16, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 artarken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 geriledi.

- Borsa günü düşüşle tamamladı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,55 değer kaybederek 13.292,93 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,1 yükseldi.

Dolar/TL dün günü yüzde 0,2 artışla 47,4940'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen altında 47,4890'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hesaplar ve aylık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise Avro Bölgesinde enflasyon, Almanya'da işsizlik oranı ve ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.200 ve 13.100 puanın destek, 13.400 ve 13.500 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, haziran ayı dış ticaret dengesi

10.55 Almanya, temmuz ayı işsizlik oranı

12.00 Avro Bölgesi, temmuz ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

14.30 Türkiye, 1. Çeyrek finansal hesaplar

14.30 Türkiye, haziran ayı aylık para ve banka istatistikleri

17.00 ABD, temmuz ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi

17.00 ABD, temmuz ayı Michigan enflasyon beklentisi

- Banka, nisan ayında yüzde 2,8-3 aralığında öngörülen 2026 yılı enflasyon (taze gıda hariç) tahminini, yüzde 2,3-2,7 aralığına revize etti

Japonya Merkez Bankası (BoJ), politika faizini beklentiler dahilinde yüzde 1'de sabit tuttu.

BoJ'dan yapılan açıklamada, bankanın iki günlük para politikası toplantısının ardından politika faizini beklentilere paralel yüzde 1'de sabit bıraktığı, kararın 8'e karşı 1 oyla alındığı bilgisi verildi.

BoJ üyesi Hajime Takata, faiz artırımı yönünde oy kullandı. Hajime, durumun yurt dışı gelişmelerden kaynaklanan talep şokları ve yurt dışı finansal koşullardaki değişikliklerden kaynaklanan fiyat artış risklerine karşı bankanın çevik bir yaklaşım benimsemesi gereken yeni bir aşamaya geçtiğini değerlendirdi.

Açıklamada, Japonya ekonomisinin 2026 mali yılında da yavaşlamış bir hızda da olsa ılımlı bir şekilde büyümesini sürdürmesinin beklendiği belirtildi.

Orta Doğu'daki gelişmelerin etkisiyle ilkbahar başından bu yana yükselen ham petrol fiyatlarının ekonomik aktiviteyi baskılamasının beklendiği aktarılan açıklamada, buna karşın ekonominin, hükümetin çeşitli destekleyici tedbirleri, elverişli finansal koşullar ve küresel yapay zeka talebindeki artışın etkisiyle büyümesini sürdürmesinin beklendiği ifade edildi.

Açıklamada, yüksek ham petrol fiyatlarının olumsuz etkilerinin azalacağı ve gelir-harcama döngüsünün kademeli olarak yoğunlaşacağı öngörüldüğünden, Japonya'nın ekonomik büyüme oranının 2027 mali yılından itibaren ılımlı bir şekilde artmasının muhtemel görüldüğü kaydedildi.

Açıklamada, şu değerlendirmelere yer verildi:

'Tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) (taze gıda hariç tüm kalemler) yıllık artış oranının, 2026 mali yılının ikinci yarısından itibaren yüzde 2'nin oldukça üzerine çıkması bekleniyor. Bunun nedeni, ücret artışlarının satış fiyatlarına yansıtılmasına yönelik adımların devam etmesiyle, bugüne kadarki ham petrol fiyatlarındaki artışın, başta enerji ve tüketim malları olmak üzere fiyatları yukarı çekmesi ve küresel yapay zekaya ilişkin talebin artışını yansıtan yarı iletkenler ve diğer kalemlerin fiyatlarındaki artışın ve yenin son dönemdeki değer kaybının, başta dayanıklı tüketim malları olmak üzere fiyatlarda artışa yol açmasıdır. Daha sonra, yüksek ham petrol fiyatlarının etkilerinin azalmasıyla, artış oranının tahmin döneminin ikinci yarısında yaklaşık yüzde 2'ye doğru düşmesi bekleniyor.'

Açıklamada, Orta Doğu'daki durumun finans ve döviz piyasaları ile Japonya'nın ekonomik faaliyeti ve fiyatları üzerindeki etkisine özellikle dikkat edilmesi gerektiği vurgulandı.

Ayrıca, küresel yapay zeka ile ilgili talepteki gelişmelerin ve gelecekteki döviz kurlarındaki gelişmelerin Japonya'nın ekonomik faaliyeti ve fiyatları üzerindeki etkilerine de dikkat edilmesi gerekliliğinin altı çizilen açıklamada, şu ifadeler yer aldı:

'Risk dengesi açısından, ekonomik aktiviteye yönelik riskler genel olarak dengelidir. TÜFE görünümüne ilişkin riskler yukarı yönlüdür. Temel TÜFE enflasyonuna gelince, firmaların davranışlarının ücret ve fiyat artışlarına doğru kayması ve orta ila uzun vadeli enflasyon beklentilerinin yükselmeye devam etmesi gibi faktörler göz önüne alındığında, enflasyonun yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefinin üzerine çıkma riski bulunmaktadır. Bu tür bir riskin gerçekleşmesini ve dolayısıyla ekonomiyi olumsuz etkilemesini önlemek için gereken özen gösterilmelidir. Banka, ekonomik faaliyet, enflasyon ve finansal koşullardaki gelişmelere bağlı olarak politika faizini artırmaya ve para politikasındaki destekleyici duruşu kademeli olarak ayarlamaya devam edecektir.'

Öte yandan banka, yıl sonu enflasyon tahminlerini aşağı yönlü revize etti. Buna göre, nisan ayında yüzde 2,8-3 aralığında öngörülen 2026 yılı enflasyon (taze gıda hariç) tahmini, son toplantıda yüzde 2,3-2,7 aralığına çekildi. Banka ayrıca çekirdek enflasyon (gıda ve enerji hariç) tahminini de sınırlı ölçüde aşağı revize ederek medyan beklentiyi yüzde 2,6'dan yüzde 2,5'e indirdi.

Bu kuyrukların nedenleri ise günümüzde hâlâ siyasi tartışmaların konusu olmaya devam ediyor. Kimileri yaşanan sıkıntıları tamamen dönemin hükümetlerine bağlarken, kimileri ise dış gelişmeleri belirleyici etken olarak görüyor. Gerçekte yaşananlar ne yalnızca hükümetlerin ne de yalnızca dış gelişmelerin sonucuydu.

1970'lerin başında dünya ekonomisi ciddi bir sarsıntıyla karşı karşıya kaldı. 1973 Petrol Krizi ile petrol fiyatları birkaç kat arttı. Türkiye, enerji ihtiyacının önemli bölümünü ithalatla karşıladığı için bu gelişmeden doğrudan etkilendi. Artan enerji maliyetleri ulaştırmadan sanayiye kadar hemen her sektörde üretim maliyetlerini yükseltti. 1979'daki ikinci petrol krizi ise mevcut sorunları daha da ağırlaştırdı.

Ancak küresel gelişmeler tek başına yaşanan sıkıntıları açıklamaya yetmiyordu. Türkiye'nin ihracat gelirleri, ithalatını finanse etmeye yetecek düzeyde değildi. Döviz rezervlerinin azalması nedeniyle petrol, sanayi hammaddeleri ve birçok ara malının ithalatı aksadı. Üretimde yaşanan kesintiler piyasadaki ürün miktarını düşürdü. Bazı temel tüketim mallarında arz yetersizliği ortaya çıktı ve kuyruklar oluşmaya başladı.

Ekonomik politikalar da bu tabloyu etkileyen önemli unsurlardan biriydi. Devlet birçok temel ürünün fiyatını kontrol altında tutmaya çalışıyordu. Ancak maliyetlerin hızla yükseldiği bir ortamda üreticiler ve satıcılar bu fiyatlarla satış yapmakta isteksiz davranabiliyor, ürünler piyasaya yeterli miktarda piyasaya sunulamıyordu. Bunun yanında yüksek enflasyon, vatandaşların bulabildikleri ürünleri ihtiyaçlarından fazla satın almalarına yol açarken, bazı satıcıların ürünleri fiyat artışını bekleyerek stoklaması da arz sıkıntısını büyüten etkenler arasında gösteriliyordu.

Dönemin siyasi atmosferi de ekonomik sorunların çözümünü zorlaştırıyordu. Sık hükümet değişiklikleri, koalisyonlar ve yoğun siyasi kutuplaşma, uzun vadeli ekonomik programların uygulanmasını güçleştiriyordu. Bu nedenle ekonomik sorunlar giderek derinleşiyor ve günlük hayatın her alanında hissedilir hâle geliyordu.

1974'te gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında yaşanan gelişmeler de bu sürecin önemli parçalarından biriydi. Harekâtın ardından Amerika Birleşik Devletleri'nin Türkiye'ye uyguladığı silah ambargosu doğrudan askerî malzemeleri kapsıyordu. Bununla birlikte savunma sanayii, dış finansman ve uluslararası ekonomik ilişkiler üzerinde dolaylı olumsuz etkiler yarattı. Zaten kırılgan olan ekonomi üzerindeki baskıyı artırdı ve döviz sıkıntısının hafiflemesini zorlaştırdı. Pek çok tarihçi ve iktisatçı, ambargonun tek başına kuyrukların nedeni olmadığını; mevcut sorunları ağırlaştıran etkenlerden biri olduğunu değerlendirmektedir.

Bu durum yalnızca Türkiye'ye özgü değildi. Petrol krizinin ardından Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere birçok ülkede de benzin istasyonlarında uzun kuyruklar oluştu ve enerji arzında ciddi sıkıntılar yaşandı. Buna karşılık Türkiye'de döviz darboğazı, ithalata bağımlı üretim yapısı ve siyasi istikrarsızlık gibi iç dinamikler, küresel krizin etkilerinin daha ağır hissedilmesine yol açtı.

Bugünden geriye dönüp bakıldığında, 1970'lerde yaşanan kuyrukları bir hükümete, bir dış güce ya da yalnızca Kıbrıs Harekâtı sonrasındaki ambargoya bağlamak tarihsel gerçekliği tam olarak yansıtmaz. Aynı şekilde dış gelişmeleri öne sürerek iç ekonomik tercihlerin ve yapısal sorunların etkisini görmezden gelmek de eksik bir değerlendirme olur. O dönemde yaşanan tablo, şu etkenlerin birbirini beslediği çok boyutlu bir sürecin sonucuydu: küresel petrol krizleri, döviz yetersizliği, ekonomik politika tercihleri, siyasi istikrarsızlık ve Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında uygulanan ambargonun dolaylı etkileri.

Bugün 1970'lerin kuyrukları hâlâ siyasi tartışmalarda örnek gösteriliyor. Ancak o dönemi doğru anlamak için tek bir suçlu aramak yerine, küresel krizleri, ekonomik tercihleri ve siyasal koşulları birlikte değerlendirmek gerekiyor. Tarih, çoğu zaman tek bir nedenin değil, birbirini etkileyen birçok etkenin sonucudur. Geçmişe bu gözle bakmak, bugünün ekonomik tartışmalarını da daha sağlıklı değerlendirmeye yardımcı olabilir.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

'Türkiye'nin gerçek işsizlik oranı, sihirli aynanın karşısına geçip Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler'in kötü karakterli kraliçesinin güzelliğini tescil ettirmeye çalışması gibi 'Ayna ayna söyle bize işsizlik oranımız yüzde 8, değil mi' diye sorsa başlangıçta alacağı yanıt aynı masaldaki gibi muhtemelen 'Evet' olurdu.'

Ama aynı soru şimdi sorulsa ve aynı yanıt alınsa o kötü kalpli kraliçe 'Ne 8'i, artık işsizlik oranımız yüzde 7'lere düştü' diye haykırırdı!

Ama ya gerçek; ne 7, ne 8! Gerçek işsizliği gösteren oran çok daha yukarılarda ve grafiklerde:

Oysa görünen işsizlikte olumlu anlamda rekor kırıldı.

TÜİK dün haziran ayının işgücü verilerini açıkladı ve mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 7,6 ile 2005'in ocak ayından bu yana olan dönemin en düşük düzeyine indi.

Ocak 2005'ten haziran 2026'ya: Tam 21 yıl 6 ay: Bir başka ifadeyle 258 ay.

Demek ki Türkiye ekonomisi 2005'ten bu yana geçen bunca yılın istihdam yaratma ve işsizliği düşürme yönüyle en iyi dönemini yaşıyor!

Son bir yılda ne olmuş?

İşgücü istatistiklerine ilişkin başlıca göstergelerin son bir yıldaki seyrine bakalım:

• 2025'in haziranından bu yılın haziranına 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus 610 bin kişi artmış.
• Nüfus 610 bin kişi artmış ama daha fazla kişi işgücünden çıkmış, işgücüne dahil olmayanların sayısındaki artış 823 bini bulmuş.
• Böyle olunca işgücünde 213 bin kişilik bir azalma kaydedilmiş.
• İstihdam edilenlerin sayısında ise 181 bin kişilik artış olmuş.
• İşsiz sayısı da 393 bin kişi azalmış.

Sonuçta olan biten şu:

'Nüfus artıyor ama çalışmak isteyenler azalıyor, öte yandan istihdam artıyor, dolayısıyla işsiz sayısı geriliyor ve işsizlik oranı adeta dip yapıyor.'

İşsiz sayısı da çok düşük

Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı 2005'in başından bu yana olan dönemin en düşük düzeyine geriledi, bunu belirttim.

İşsiz sayısında da çok düşük bir düzeye inildi.

Bu yılın haziranındaki işsiz sayısı 2 milyon 688 bin kişi.

Bu sayı 2014'ün şubat ayındaki 2 milyon 676 binden sonraki en düşük düzeye işaret ediyor.

On iki yıl öncesi, 2014'ün şubatı: O dönemde 15 ve daha yukarı yaştaki nüfus 56-57 milyon, şimdi 67 milyon. Ama işsiz sayısı o dönemle neredeyse aynı. Nüfus 10 milyon artmış ama bu artış işsiz sayısına hiç yansımamış.

'İş aramıyorsan işsiz değilsin!'

İşsizliğin görünürde böylesine olumlu seyretmesinin altında yatan en büyük etken hiç kuşku yok ki işsizlik tanımında ve o tanımda yer alan dört hafta ölçüsünde yatıyor:

'Referans haftasında istihdamda olmayan, son dört hafta içinde aktif olarak iş arayan, iş bulduğu takdirde iki hafta içinde işbaşı yapabilecek durumda olan kişiler.'

Yalnızca bu tanıma uyanlar işsiz sayılıyor.

İş aramış aramış bir türlü bulamamış ve iş aramanın bile maliyetini karşılayamayıp kaderine razı olmuş milyonlar var. Son dört haftada iş aramadıkları için artık onlar işsiz sayılmıyor.

Gerçek işsizlikte durum ne?

Görünen işsizlik gayet iyi gidiyor, hatta iyi tanımlaması zayıf bile kalır, şahane gidiyor.

Peki ya gerçek işsizliği gösteren atıl işgücünde durum ne?

Her ne kadar haziranda önceki dönemlere göre atıl işgücünde de bir miktar iyileşme varsa da, uzun dönemli bakıldığında bu göstergenin çok olumsuz seyrettiği ortada.

İş aramaktan vazgeçenlerin etkisiyle görünen işsizlik oranının aşağı gitmesi tabii ki sorunun hafiflediği anlamına gelmiyor. Önemli olan atıl işgücü oranı ve bu oranla görünen işsizlik arasındaki makas.

Bu makas toplamda 21,2 puan. Erkeklerde fark 17,2 puana düşüyor. Ancak kadınlarda atıl işgücü oranı ile görünen işsizlik oranı arasında tam 27,6 puanlık bir fark var.

Nedir bu atıl işgücü?

Atıl işgücü hesaplanırken önce işsizlik oranı alınıyor, sonra bu orana zamana bağlı eksik istihdam oranı ekleniyor. Zamana bağlı eksik istihdamı TÜİK şöyle açıklıyor:

'İstihdamda olan ve 40 saatten daha az süre çalışıp daha fazla gelir elde etmek amacıyla daha fazla süre çalışmak istediğini belirten ve mümkün olduğu durumda daha fazla çalışmaya başlayabilecek olan kişiler.'

Yani bu kişiler çalışıyor ama işinden memnun değil, daha uzun süre çalışabilecek durumda ve o yüzden aslında iş arıyor. Dolayısıyla bu kişileri bir başka bakış açısıyla işsiz saymak gerekiyor.

Bir de potansiyel işgücü var. Bu tanıma girenler de görünen işsizlik oranı ve zamana bağlı eksik istihdamın bütünleşik oranına ekleniyor.

Potansiyel işgücü de şu gruplardan oluşuyor:

• İşbaşı yapabilecek durumda olduğu halde iş bulacağına inanmadığı için iş aramayanlar.
• Çeşitli nedenlerle iş aramayan, ancak iki hafta içinde işbaşı yapmaya hazır olduğunu belirtenler.
• Son dört hafta içinde en az bir iş arama kanalını kullanan fakat iki hafta içinde işbaşı yapamayacak durumda olanlar.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Buna göre, şirketin geliri bu dönemde yıllık bazda yüzde 16,4 artarak 109,4 milyar dolara yükseldi. Apple, geçen yılın aynı döneminde 94 milyar dolar gelir elde etmişti.

Şirketin net karı da aynı dönemde yüzde 27,1 artarak 29,8 milyar dolara ulaştı. Firma, geçen yılın aynı döneminde 23,4 milyar dolar net kar açıklamıştı.

Apple'ın hisse başına karı da söz konusu dönemde 1,57 dolardan 2,02 dolara yükseldi.

- iPhone ve Mac satışları arttı, iPad geriledi

Bu dönemde Apple'ın iPhone ve Mac satışlarında artış kaydedilirken, iPad satışlarında düşüş görüldü.

iPhone satışlarının tutarı, 27 Haziran'da biten üç aylık dönemde yıllık bazda yüzde 21,7 artışla 54,3 milyar dolara ulaştı.

Aynı dönemde Mac satışları yüzde 28,7 artarak 10,4 milyar dolara yükselirken, iPad satışları yüzde 5,9 azalışla 6,2 milyar dolara geriledi.

- Amazon'un satışlarında yüzde 20'lik artış

Amazon da 2026'nın nisan-haziran dönemine ilişkin bilançosunu yayımladı.

Buna göre, Amazon'un net satışları bu yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 20 artarak 200,6 milyar dolara yükseldi. Şirketin net satışları, geçen yılın aynı döneminde 167,7 milyar dolar olarak kaydedilmişti.

Amazon'un net karı, büyük oranda yapay zeka şirketi Anthropic yatırımlarından elde edilen faaliyet dışı gelirlerin etkisiyle, ikinci çeyrekte yüzde 244,9 artarak 62,6 milyar dolara çıktı. Şirket, geçen yılın aynı döneminde 18,2 milyar dolar net kar elde etmişti.

E-ticaret devinin geçen yılın ikinci çeyreğinde 1,68 dolar olan hisse başına karı da bu yılın aynı döneminde 5,75 dolara yükseldi.

Amazon, bu yılın üçüncü çeyreğinde ise 197 milyar dolar ile 202 milyar dolar arasında net satış beklediğini açıkladı.

Şirketin bulut bilişim birimi Amazon Web Services (AWS) satışlarının ikinci çeyrekte yüzde 37 artışla 42,2 milyar dolara ulaştığı ve bunun son 18 çeyrekteki en yüksek büyüme oranı olduğu bildirildi.

S&P 500 endeksi yüzde 1,66 artarak 7.437,63 puana, Nasdaq endeksi de yüzde 2,78 kazançla 25.122,18 puana yükseldi.

ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararının ardından dün sert düşüş yaşayan pay piyasalarında, Microsoft'un güçlü bilançosu ve yapay zeka harcamalarına ilişkin endişelerin bir miktar hafiflemesiyle pozitif bir seyir izlendi.

Fed, Federal Açık Piyasa Komitesi'nin (FOMC) iki gün süren toplantısının ardından politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutmuştu.

Bankanın para politikası kararının 3'e karşı 9 oyla alınması, Fed üyeleri arasındaki görüş ayrılıkları olduğunu göstermiş ve para politikasının seyrine ilişkin belirsizlikleri artırmıştı.

Üyelerin bir kısmının faizlerin sabit bırakılmasını bir kısmının faiz artırımlarını savunması ve Fed Başkanı Kevin Warsh'un temkinli açıklamaları tahvil piyasalarında hareketliliğe yol açmıştı.

ABD'nin 30 yıllık Hazine tahvili getirisi yüzde 5,24 ile 2007'den bu yana en yüksek seviyesini görmesi sonrası yüzde 5,22 seviyelerinde dengelendi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,67 civarında seyretti.

Dün piyasa kapanışı sonrası bilançosunu açıklayan Microsoft'un beklentileri aşan finansal sonuçları ise teknoloji hisselerindeki yükselişi destekledi.

Microsoft'un Azure bulut hizmetlerinden elde ettiği gelirin güçlü büyüme göstermesi ve şirketin sermaye harcamalarına ilişkin görünümünün piyasa beklentilerinin altında kalması yapay zeka harcamalarına yönelik endişeleri bir miktar hafifletti. Microsoft hisseleri yüzde 15,5 değer kazandı.

Yarı iletken hisselerinde de toparlanma görülürken, Micron Technology hisseleri yüzde 18,4, Advanced Micro Devices (AMD) hisseleri de yüzde 13 yükseldi.

Dün bilançolarını açıklayan teknoloji şirketlerinden Meta ise gelirinin yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 28 artarak 60,8 milyar dolara yükselmesine karşın net karının aynı dönemde yüzde 14 azalışla 15,85 milyar dolara gerilediğini bildirdi. Şirketin ikinci çeyrekte serbest nakit akışının düştüğünü açıklamasıyla da Meta hisseleri yüzde 7,95 geriledi.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD ekonomisinin ikinci çeyrekte yüzde 1,5 ile beklentilerin altında büyüdüğü görüldü.

Fed'in enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise haziranda aylık bazda yüzde 0,1 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,7 arttı.

Gıda ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi de aynı dönemde aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 3,3 yükseldi.

ABD'de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı da 25 Temmuz ile biten haftada 197 bine çıkmasına karşın piyasa beklentisinin altında kaldı.

Girişim Elektrik Sanayi Taahhüt ve Ticaret A.Ş. (GESAN), TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen 154 kV Oğulbey Trafo Merkezi Yapım İşi ihalesinde en avantajlı teklifi vererek ihaleyi kazandığını duyurdu.

İhale komisyonunun kesinleşen kararına göre sözleşme bedeli 294,3 milyon TL olarak açıklandı. Projede kullanılacak güç transformatörleri Europower World Enerji A.Ş.'den, ana şalt ekipmanları ise Europower Enerji A.Ş.'den temin edilecek.

EUREN ile ALFAS arasında 21,3 milyon dolarlık anlaşma

Europen Endüstri ile Alfa Solar Enerji arasında 21,3 milyon dolar (yaklaşık 1,01 milyar TL) tutarında solar cam satış sözleşmesi imzalandı.

Sevkiyatların Ağustos 2026'da başlaması ve Nisan 2027'de tamamlanması planlanırken, sözleşmenin Europen'in cirosuna olumlu katkı sağlaması bekleniyor.

AEFES, Tariş Üzüm satın almasını tamamladı

Anadolu Efes, iştiraki AE Mercan aracılığıyla Tariş Üzüm'ün sermayesinin %60'ını devralma işlemini tamamladı.

İlk etapta 26 milyon dolar olarak öngörülen işlem bedeli, kapanış düzeltmeleri sonrasında 25,4 milyon dolar olarak kesinleşti. Tarım ve Orman Bakanlığı onayının ardından pay devri 30 Temmuz itibarıyla tamamlandı.

ORZAX Özbekistan'da şirket kurdu

Orzaks İlaç, Orta Asya büyüme stratejisi kapsamında Özbekistan'da 1 milyon dolar sermayeli yeni bağlı ortaklığını resmen kurdu.

Şirketin %70 pay sahibi olduğu yeni yapılanmanın, Özbekistan ve çevre pazarlarda büyümeye, lojistik avantaj sağlamaya ve ihracat faaliyetlerini desteklemeye katkı sunması hedefleniyor.

Beta Enerji EÜAŞ ile sözleşme imzaladı

Beta Enerji, EÜAŞ Adana ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Seyhan 1 HES İç İhtiyaç Harici Besleme Sistemi Kurulması ihalesi kapsamında 13,5 milyon TL bedelli sözleşmeyi imzaladı.

Söz konusu işin tutarı şirketin son açıklanan brüt satış hasılatının yaklaşık %1,92'sine karşılık geliyor.

Reysaş filosunu büyütüyor

Reysaş Taşımacılık, artan müşteri talebini karşılamak amacıyla filosuna;

• 51 adet Renault çekici,
• 20 adet Scania oto taşıma çekicisi,
• 42 adet dorse

satın aldı.

Toplam yatırım tutarı 10,35 milyon euro olurken araçların 2026'nın son çeyreğinde teslim edilmesi planlanıyor.

Golda Gıda'dan 193,5 milyon TL'lik hammadde alımı

Golda Gıda, üretim sürekliliğini sağlamak amacıyla üreticilerden toplam 193,5 milyon TL tutarında buğday ve bakliyat alımı gerçekleştirdi.

Şirket, yüksek hacimli tedarikin hammadde maliyetlerini düşürmesini ve satış kârlılığına olumlu katkı sağlamasını bekliyor.

TNZTP'den 1,05 milyar TL'lik sat-kirala-geri al işlemi

Tapdi Oksijen Sağlık, İzmir'deki Galen Hastanesi binasını 1,05 milyar TL bedelle Kuveyt Türk Katılım Bankası'na 'sat ve geri kirala' modeliyle devretti.

Şirket, işlemin bilançta likiditeyi artıracağını ve finansman yapısını güçlendireceğini belirtirken, vade sonunda taşınmazın yeniden şirkete geçeceğini açıkladı.

Euro Yatırım Holding'den 120 milyon TL'lik gayrimenkul satışı

Euro Yatırım Holding, Ankara Çankaya'daki yatırım amaçlı gayrimenkullerini 120 milyon TL bedelle satma kararının ardından tapu devrinin gerçekleştirildiğini açıkladı.

Elde edilecek kaynağın işletme sermayesinde kullanılacağı ifade edildi.

Link Bilgisayar'a ilave sipariş

Link Bilgisayar, Emniyet Genel Müdürlüğü KGYS Genişleme Projesi kapsamında yürüttüğü iş için 4,8 milyon TL tutarında ilave sipariş onayı aldığını duyurdu.

BESTE Gürcistan'da satın alma görüşmelerine başladı

Best Brands Grup Enerji, Gürcistan'ın Gardabani bölgesinde geliştirilecek güneş enerji santrali projesi kapsamında faaliyet gösteren bir şirketin satın alınmasına yönelik görüşmelere başladığını açıkladı.

Günün öne çıkan gelişmeleri

Açıklanan KAP bildirimleri arasında büyüklük açısından öne çıkan işlemler; Europen'in 21,3 milyon dolarlık satış sözleşmesi, GESAN'ın 294 milyon TL'lik TEİAŞ ihalesi, Tapdi Oksijen'in 1,05 milyar TL tutarındaki finansman işlemi ve Anadolu Efes'in 25,4 milyon dolarlık satın alma sürecinin tamamlanması oldu.

Bunun yanında Orzaks'ın Özbekistan yatırımı, Reysaş'ın filo genişletme hamlesi ve Beta Enerji'nin yeni sözleşmesi de şirketlerin büyüme ve yatırım planlarına yönelik dikkat çeken gelişmeler arasında yer aldı.

ABD Temsilciler Meclisi'nin yasa tasarısını 'bir yıldan uzun süre önce' kabul ettiğini belirten Bessent, bu süreçte iki partinin katılımıyla uzun müzakereler yürütüldüğünü ve ilerleme kaydedildiğini aktardı.

Bessent, Senato'nun Bankacılık ile Tarım komitelerinin tasarının kendi yetki alanlarına giren bölümlerini tamamladığını, Cumhuriyetçi senatörlerin de Genel Kurul'da oylamaya hazır bir metin hazırladığını kaydetti.

ABD Hazine Bakanı Bessent, 'Amerikan liderliği açısından büyük bir zaferin eşiğindeyken Senato Demokratlarının siyasi çıkarları tercih etmesi hayal kırıklığı yaratıyor ancak şaşırtıcı değil.' değerlendirmesinde bulundu.

Demokratların 'tasarının tüketiciler için yeterli koruma sağlamadığı ve yasa dışı finansmanla mücadelede yetersiz kaldığı' yönündeki eleştirilerine katılmadığını ifade eden Bessent, yasa tasarısının dijital varlık aracılarına yönelik düzenleyici ve uyum yükümlülüklerini önemli ölçüde artırdığını ve bunları geleneksel finans kuruluşlarına benzer bir konuma getirdiğini savundu.

Senato'ya tasarıyı 'derhal oylama' çağrısı yapan Bessent, Demokrat senatörlerin Senatör Elizabeth Warren'ın kripto varlıklara yönelik yaklaşımı nedeniyle yasa tasarısını ilerletmekten çekindiğini ileri sürdü.

- Demokratlar etik hükmünün yetersiz olduğunu savunuyor

Dijital varlıklara ilişkin düzenleyici belirsizlikleri gidermeyi ve sektöre kapsamlı bir yasal çerçeve oluşturmayı amaçlayan 'CLARITY Act', 17 Temmuz 2025'te Temsilciler Meclisi'nde 134 'hayır' oyuna karşı 294 'evet' oyuyla kabul edilmişti.

Yasalaşabilmesi için Senato'dan da geçmesi ve ardından ABD Başkanı Donald Trump'ın imzasına sunulması gereken tasarı, taraflar arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle henüz Senato'da oylanamadı.

Son günlerde tartışmaların odağında ise Beyaz Saray'ın da üzerinde uzlaşı sağladığı etik hükümleri yer alıyor.

Söz konusu düzenleme, kamu görevlileri, kamu çalışanları ve eşlerinin dijital varlık ihraç etmesini veya bu varlıklara sponsor olmasını yasaklıyor. Düzenleme ayrıca işlem platformlarının bu tür dijital varlıkları listelemesini yasaklıyor ve kuralların uygulanması yetkisini Adalet Bakanlığına veriyor.

Bazı Demokrat senatörler yaptırım yetkisinin yalnızca Adalet Bakanlığına verilmesini eleştirerek etik düzenlemelerin güçlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Demokrat Senatör Elizabeth Warren da tasarının, ABD Başkanı Donald Trump'ın kripto varlıklardan gelir sağlamaya devam etmesini engellemediğini ve etik düzenlemelerde önemli boşluklar bulunduğunu öne sürüyor.

Cumhuriyetçiler ise tasarının yatırımcı korumasını güçlendirdiğini, dijital varlıklara ilişkin düzenleyici belirsizlikleri ortadan kaldıracağını ve kara para aklama ile yasa dışı finansmanla mücadeleye yönelik şimdiye kadarki en kapsamlı hükümleri içerdiğini savunuyor.

Tasarının Senato'nun 10 Ağustos'taki tatilinden önce oylanıp oylanmayacağı belirsizliğini korurken, sürecin sonbahar dönemine sarkabileceği öngörülüyor.

- 'CLARITY Act'

'CLARITY Act' olarak adlandırılan 'Dijital Varlık Piyasası Netlik Yasa Tasarısı', ABD'de dijital varlık piyasalarına yönelik kapsamlı bir düzenleyici çerçeve oluşturmayı amaçlıyor.

Tasarı, hangi dijital varlıkların ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), hangilerinin ise Emtia Vadeli İşlemler Komisyonunun (CFTC) yetki alanına gireceğini netleştirirken, yatırımcıların korunmasına yönelik yeni yükümlülükler getiriyor ve dijital varlık piyasalarına ilişkin düzenleyici belirsizlikleri gidermeyi hedefliyor.

Dev transferin zamanlaması dikkat çekti

Transferin gerçekleştiği saatlerde Bitcoin, spot piyasada 65 bin dolar seviyesine yaklaşarak son günlerin en güçlü toparlanmalarından birini sergiledi. Büyük miktardaki USDT hareketleri çoğu zaman piyasaya yeni likidite girişini veya çıkışını çağrıştırsa da bu işlemde fiyat tarafında kayda değer bir satış baskısı oluşmadı.

İlk bakışta Binance'ten Tether Treasury'ye gönderilen 500 milyon USDT, borsadaki kullanılabilir stabilcoin miktarında azalma olarak yorumlanabilir. Ancak uzmanlar, bu tür işlemlerin önemli bir bölümünün teknik altyapı düzenlemeleri ve rezerv yönetimi kapsamında gerçekleştirildiğini hatırlatıyor.

Zincirler arası yeniden dengeleme ihtimali öne çıkıyor

Piyasa analistlerine göre söz konusu transferin en güçlü senaryosu, USDT arzının farklı blokzincir ağları arasında yeniden dağıtılması olabilir. Tether, Ethereum, Tron, Solana ve diğer birçok ağ üzerinde USDT ihraç ediyor. Ağlar arasındaki kullanıcı talebi değiştikçe şirket, bir ağdaki tokenleri hazinesine geri alıp başka bir ağ üzerinde eşdeğer miktarda yeni USDT basabiliyor.

Bu yöntem sayesinde borsalar, kullanıcıların yoğun olarak tercih ettiği ağlarda daha hızlı para yatırma ve çekme hizmeti sunabiliyor. Özellikle son dönemde düşük işlem ücretleri nedeniyle Tron ağına yönelik talebin artması, benzer yeniden dengeleme işlemlerinin daha sık görülmesine yol açıyor.

Likidite yönetimi açısından ne ifade ediyor?

Kripto para borsaları yüksek hacimli işlemlerde rezervlerini düzenli olarak optimize ediyor. Büyük USDT transferleri her zaman piyasadan para çıkışı anlamına gelmiyor. Aksine, marjin işlemleri, vadeli işlem piyasaları ve kurumsal müşteri taleplerini karşılamak amacıyla rezervlerin farklı cüzdanlar veya blokzincirler arasında taşınması olağan operasyonların bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Analistler, bu nedenle yalnızca tek bir zincir üstü transfer üzerinden piyasaya yönelik güçlü bir yükseliş veya düşüş beklentisi oluşturmanın sağlıklı olmayacağını vurguluyor. Transferin ardından Bitcoin fiyatında sert bir volatilite oluşmaması da bu görüşü destekleyen gelişmeler arasında yer aldı.

Bitcoin teknik görünümünü koruyor

Teknik görünüm tarafında Bitcoin'in önemli destek seviyelerinin üzerinde kalmayı sürdürmesi dikkat çekiyor. İşlem hacminin yoğunlaştığı bölgelerde alıcıların yeniden devreye girmesiyle fiyat yukarı yönlü hareketini korudu.

Göreceli Güç Endeksi (RSI) ise aşırı satım bölgesinden uzaklaşarak nötr seviyelere yükseldi. Bu görünüm, kısa vadede satış baskısının zayıfladığına ve piyasanın yeniden denge kazandığına işaret ediyor. Bitcoin'in 65 bin dolar bölgesi üzerinde kalıcılık sağlaması halinde yatırımcıların bir sonraki direnç seviyelerine odaklanması bekleniyor.

Piyasa büyük transferi soğukkanlı karşıladı

500 milyon USDT büyüklüğündeki transfer, hacmi nedeniyle dikkat çekse de kripto para piyasasında panik havası oluşturmadı. Zincir üstü hareketlerin operasyonel nedenlerle de gerçekleşebileceğini bilen yatırımcılar, bu işlemi büyük ölçüde teknik bir rezerv yönetimi adımı olarak değerlendirdi.

Önümüzdeki günlerde Tether tarafından farklı blokzincir ağlarında yeni USDT basımı gerçekleşmesi halinde, bu transferin zincirler arası likidite optimizasyonunun bir parçası olduğu yönündeki beklentiler daha da güçlenebilir. Bu nedenle yatırımcılar, tek bir büyük transfer yerine borsa rezervleri, stablecoin arzı ve Bitcoin ETF girişleri gibi daha geniş piyasa göstergelerini birlikte takip etmeyi sürdürüyor.

TEHOL'den bedelsiz sermaye artırımı

Tera Yatırım Teknoloji Holding A.Ş. (BIST: TEHOL), genel kurul kararı doğrultusunda nakit temettü dağıtmama kararı aldı. Şirket, bunun yerine kâr payından karşılanmak üzere %87,95178 oranında bedelsiz sermaye artırımı gerçekleştirecek.

BEGYO temettüyü 5 taksitte ödeyecek

Batı Ege Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (BIST: BEGYO), genel kurulda alınan kararla temettünün beş taksit halinde dağıtılmasını onayladı.

Dağıtım takvimi şu şekilde olacak:

• 20 Ağustos 2026: Hisse başına 0,0306748 TL
• 20 Ekim 2026: Hisse başına 0,0122699 TL
• 21 Aralık 2026: Hisse başına 0,0184049 TL
• 22 Şubat 2027: Hisse başına 0,0306748 TL
• 20 Nisan 2027: Hisse başına 0,0306748 TL

Şirketin açıkladığı tutarlara göre ödemeler yatırımcı hesaplarına belirtilen tarihlerde aktarılacak.

TRALT'tan 0,50 TL nakit temettü

Türk Altın İşletmeleri A.Ş. (BIST: TRALT), genel kurul kararı kapsamında hisse başına 0,50 TL brüt, 0,425 TL net nakit temettü dağıtacak. Temettü ödemesinin 6 Ekim 2026 tarihinde yapılması planlanıyor.

Yatırımcılar açısından üç şirketin kararları farklı dağıtım modelleri sunarken, TEHOL bedelsiz sermaye artırımıyla öne çıkarken, BEGYO taksitli temettü modeli, TRALT ise tek seferlik nakit temettü ödemesiyle dikkat çekti.

Avn'ın aynı zamanda çok tecrübeli bir asker olduğunu dile getiren Erdoğan, Avn'ın sene başında Cumhurbaşkanı olarak seçilmesini Lübnan'da güvenliğin temini noktasında da çok önemli gördüğünü söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Avn'a başarılar diledi.

'Lübnan'ın egemenliği ve toprak bütünlüğüne kuvvetli desteğimizi sürdürüyoruz'

Erdoğan, Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam'ı da 10 Temmuz'da İstanbul'da ağırladığını ve bu görüşmede iki ülke münasebetlerini değerlendirdiklerini hatırlatarak, 'Bugün Sayın Avn ile de bilhassa Lübnan'ın güneyinde süren İsrail işgali ışığında bölgesel gelişmeleri ele aldık. Güçlü bağlara sahip olduğumuz dost ve kardeş Lübnan'ın egemenliği ve toprak bütünlüğüne kuvvetli desteğimizi sürdürüyoruz.' diye konuştu.

Lübnan'ın uzun yıllardır bölgedeki bazı güçlerin rekabet ve çatışma alanı olarak en büyük zararı gören kardeş bir ülke olduğuna işaret eden Erdoğan, bu minvalde Orta Doğu'da en başından beri hedefledikleri istikrar, barış ve işbirliği ortamından en fazla faydayı görecek ülkelerin başında da Lübnan'ın yer aldığını anlattı.

Erdoğan, Avn'ın son dönemde diplomatik girişimlerini de yakından takip ettiklerine dikkati çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Türkiye olarak bu girişimlerinde kendisine ne tür katkılarda bulunabileceğimizi değerlendirdik. İkili ilişkilerimizin muhtelif alanlarda daha da geliştirilmesi imkanlarını ele aldık. Bu noktada Lübnan'ın kurumsal kapasitesinin artırılması için desteklerimizi sürdüreceğiz. Lübnan'a yönelik insani ve teknik yardımlarımıza devam edeceğiz. Ayrıca Lübnan ile Suriye arasında gelişen diyaloğun artarak sürmesinin her iki ülke için faydalı olduğuna inanıyoruz. Zor bir geçmişe sahip iki ülke ilişkilerinin güçlenmesi için gereken katkıyı vermeye hazırız. Lübnan'ın güneyinde konuşlu Birleşmiş Milletler Geçici Görev Gücü'nün (UNIFIL) görev süresinin tamamlanması önemli bir gelişmeyi teşkil edecek. Mevcut uluslararası gücün geri çekilmesinden sonra bölgede güvenliğin desteklenmesi ve Lübnan'ın egemenliğinin temini için başlatılacak tüm girişimlerde Türkiye olarak yer almak istiyoruz. Tabii güvenlik bağlamında Lübnan Silahlı Kuvvetlerine desteğimiz de sürecek.'

'Türkiye, ilk günden beri saldırılara en güçlü tepkiyi gösteren ülkelerden biri olmuştur'

İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının başladığı 2 Mart 2026'dan bu yana 4 bin 300'den fazla Lübnanlının yaşamını yitirdiğini, 2 binden fazla Lübnanlının yaralandığını, 1 milyon kişinin evlerini, yurtlarını terk etmek zorunda bırakıldığını vurgulayan Erdoğan, şunları kaydetti:

'Burada bir kez daha Sayın Cumhurbaşkanı'nın şahsında Lübnan halkına başsağlığı diliyor, yaralılara acil şifalar temenni ediyorum. Türkiye, ilk günden beri saldırılara en güçlü tepkiyi gösteren ülkelerden biri olmuştur. İsrail'in işlediği insanlık suçlarını yine bu süreçte gündemde tuttuk. Bu saldırı ve işgalin sona erdirilmesi için başlatılan diplomatik girişimleri yakından takip ediyoruz. İsrail saldırılarından yoğun şekilde etkilenen Güney Lübnan'ın yeniden inşası bağlamında ülkemizin elinden gelen desteği sağlamaya hazır olduğunu ifade etmek istiyorum.'

'İki ülke halkının yararına ve bölgenin istikrarına olacak şekilde işbirliği iradesi mevcut'

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, Türkiye ile Lübnan arasında köklü ilişkiler bulunduğunu belirterek, 'Her iki ülke halkının yararına ve bölgenin istikrarına olacak şekilde işbirliği iradesi mevcut.' dedi.

Avn, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.

Türkiye ile Lübnan arasında köklü ilişkiler olduğunu belirten Avn, 'Aynı zamanda işbirliğini daha da güçlendirmek için her iki ülke halkının yararına ve bölgenin istikrarına olacak şekilde işbirliği iradesi mevcut.' ifadesini kullandı.

Avn, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a sıcak karşılama, misafirperverlik ve davet için teşekkür etti.

Bu ziyaretin gerçekten çok önemli bir dönemde gerçekleştiğini vurgulayan Avn, bölgenin şu anda geleceğinin resmedildiği bir yer haline geldiğini dile getirdi.

Avn, Türkiye-Lübnan kardeşliğinin çok önemli olduğunun ve ilerleyen dönemde bu geleceğin inşası konusunda büyük rol oynadığının altını çizerek, 'Sayın Erdoğan, gerçekten vizyonuyla ve sadık iradesiyle bu ilişkileri desteklemektedir ve bu ilişkileri yeni bir işbirliği düzeyine taşımak için kararlıdır.' dedi.

Ülkesinin uzun yıllardır çok sıkıntılar çektiğini aktaran Avn, şimdi de İsrail'in saldırıları nedeniyle büyük kayıplar verdiklerini anımsattı.

Avn, ailelerin evlerinden koparıldığı ve Lübnan'ın harap hale geldiğini vurgulayarak her şeye rağmen Lübnan halkının iradesinin boyun eğmediğini söyledi.

Lübnan'ın saldırılar karşısında egemenliği, yeniden imarı ve istikrarlı bir geleceği için çalıştıklarını söyleyen Avn, şunları kaydetti:

'Biz de bunu gerçekten gerçekleştirmek için savaşıyoruz ve İsrail'in tamamen Lübnan topraklarından çekilmesi ve yerlerinden yurtlarından edilenlerin tekrar evlerine dönmesi, yeniden imar ve ekonominin yeniden canlandırılması için çalışıyoruz. Aynı şekilde meşru güçlerin tekrar otoriteyi sağlaması için ve bütün topraklarımızın, bir karış toprağın bile geri alınması ve tek devlet çatısı altında tek ordu ve tek otorite içerisinde bunu yapmak için çalışıyoruz.'

Avn, bunu ulusal onurlarından ödün vermeden yapmaya çalıştıklarına dikkati çekerek, 'kimsenin egemenliklerine karışmasına' izin vermeyeceklerinin altını çizdi.

Barış için gereken koşullar

Lübnan Cumhurbaşkanı, Ankara ile Beyrut arasında köklü ilişkiler olduğunu vurguladı.

Cumhuriyet'in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ünk 'Yurtta Barış, Dünyada Barış' sözüne atıfta bulunan Avn, bu sözün hala önemini kaybetmediğine işaret etti.

Avn, sözün şu an daha önem kazandığını belirterek, 'İçerideki barış ancak güçlü devletle tesis edilebilir, güçlü kurumlarla ve güçlü bir ekonomiyle ve aynı zamanda adaletle ve bağımsızlıkla. Çevremizdeki ve dünyadaki barış, şu anda ancak ülkelerin egemenliğine saygı göstererek, halkların kendi geleceklerini belirlemelerine saygı göstererek ve aynı zamanda kendi doğal kaynaklarına sahip olarak, onları kullanarak yapılır. Ortak ilişkiler, ortak çerçeve içerisinde yararlı bir şekilde yapılmalıdır.' diye konuştu.

Son 70 yıl içerisinde Türkiye'yi ziyaret eden 3. Cumhurbaşkanı olduğuna dikkati çeken Avn, bu ziyaretin önemini vurguladı ve iki ülke arasındaki ilişkilerin daha ileri gitmeyi hak ettiğini söyledi.

Lübnan'ın istikrarının, bütün bölgenin istikrarı için önemli olduğunun altını çizen Avn, 'Bu ziyaretim Lübnan-Türkiye ilişkileri açısından yeni bir dönemin başlangıcı olacaktır. Ortaklık, birbirine güven ve ortak çalışma konusunda önem teşkil etmektedir.' ifadesini kullandı.

Avn, Türk hükümetine, liderliğine ve halkına en zor dönemde Lübnan'ın yanında durdukları için teşekkür ederek, Türkiye'nin 2020'deki Beyrut Limanı patlamasının ardından Lübnan'a desteğini hatırlattı.

'Türkiye'nin UNIFIL'deki görevi çok önemli'

Türkiye'nin desteğine teşekkür eden Avn, 'Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü (UNIFIL) içerisinde Türkiye'nin rolü çok çok önemli. Bu desteği hiçbir zaman unutmayız ve takdirle karşılıyoruz.' diye konuştu.

Avn, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a sıcak misafirperverliği ve diyalog için teşekkür ederek, bu ziyareti iki ülke ilişkileri açısından yeni bir başlangıç olarak gördüğünü yineledi.

Cumhurbaşkanı Avn, Türkiye-Lübnan ilişkilerine dair, 'İki ülkenin tarihine layık olacak şekilde daha ileri gidecekler. Lübnan-Türkiye dostluğu yaşasın.' dedi.

BIST 100 endeksi, güne 17,01 puan ve yüzde 0,13 azalışla 13.484,54 puandan başladı.

Gün içinde en düşük 13.223,69 puanı, en yüksek 13.489,13 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,55 değer kaybederek 13.292,93 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 278,37 puan ve yüzde 1,82 azalışla 15.033,44 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre teknoloji endeksi yüzde 4,68, sanayi endeksi yüzde 0,64, hizmetler endeksi yüzde 0,90 ve mali endeks yüzde 0,65 değer kaybetti.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 36'sı prim yaptı, 63'ü geriledi. Türk Hava Yolları, ASELSAN, Akbank, Yapı ve Kredi Bankası ile Türkiye İş Bankası (C) en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 87 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 87 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 1,1 artışla 6 milyon 190 bin lira oldu.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 38,46, bileşik getirisi yüzde 42,16 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 47,2942, satışta 47,4838 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 47,2744, satışta 47,4461 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1501, sterlin/dolar paritesi 1,3424 ve dolar/yen paritesi 159,5 düzeyinde seyrediyor.

Londra'da ekim vadeli Brent petrolün varili ise yüzde 1 azalışla 87,3 dolardan işlem görüyor.

Avrupa borsaları, Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilimin gündemde olduğu işlem gününü İngiltere hariç yükselişle tamamladı.

Kapanışta gösterge endeksi Stoxx Europe 600, yüzde 0,77 artışla 649,95 puana çıktı.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,6 değer kazanarak 25.612,03, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,92 yükselerek 8.485,64 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,29 artışla 52.104,38 puandan kapandı.

İngiltere'de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,1 düşüşle 10.897,27 puana geriledi.

Avro/dolar paritesi, TSİ 19.45 itibarıyla yüzde 0,5 artışla 1,15 oldu.

Avrupa piyasaları, ABD ve İran arasında artan gerilime odaklandı.

İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizini, piyasa beklentileri doğrultusunda yüzde 3,75'te sabit tuttu.

Almanya'da yıllık enflasyon, enerji fiyatlarındaki güçlü artışın etkisiyle temmuzda yüzde 2,8'e yükseldi.

Almanya'da kuraklık nedeniyle Ren ve Tuna nehirlerinde su seviyelerinin kritik düzeylere gerilemesi, Avrupa'nın en önemli ticaret yollarından olan iki nehirde yük taşımacılığını olumsuz etkilemeye başladı.

Avro Bölgesi'nde ekonomik güven endeksi temmuzda aylık bazda 1,5 puan artarak 96,9 puan seviyesine çıktı.

Avro Bölgesi ekonomisi, bu yılın ikinci çeyreğinde, önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,4 büyüme kaydetti.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,55 değer kaybederek 13.292,93 puandan tamamladı.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 208,62 puan azalırken, toplam işlem hacmi 162,4 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 2,41 değer kaybederken, holding endeksi yüzde 0,25 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 3,29 ile madencilik, en fazla kaybettiren ise yüzde 4,68 ile teknoloji oldu.

Küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) dün açıkladığı faiz kararının ardından bugün yayımlanan ABD verileriyle Fed'in para politikasına ilişkin değişen beklentiler fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor.

Fed, Federal Açık Piyasa Komitesinin iki gün süren toplantısının ardından politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutmuştu.

Kararın 3'e karşı 9 oyla alınması, Fed üyeleri arasındaki görüş ayrılıklarını ortaya koyarken para politikasının seyrine ilişkin belirsizlikleri artırmıştı.

Buna karşın, bugün açıklanan ABD ekonomisinin yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,5 ile beklentilerin altında büyümesi, Fed'in faiz politikasına yönelik piyasa beklentilerini etkiledi.

Ekonomideki yavaşlamada kamu harcamalarındaki düşüş ile yatırım ve ihracattaki ivme kaybı etkili olurken tüketici harcamalarındaki artış büyümeyi kısmen destekledi.

Fed'in enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi de haziranda aylık yüzde 0,1 ve yıllık bazda yüzde 3,3 artarak önceki aya göre yavaşladı.

Bu gelişmelerle birlikte Fed'in para politikasına ilişkin beklentilerin değişmesi, piyasalarda etkili olan negatif seyrin yerini pozitif bir görünüme bırakmasını sağladı.

Analistler yarın yurt içinde finansal hesaplar ve aylık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında Japonya'da BoJ'un faiz kararı ve Almanya'da işsizlik oranı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.200 ve 13.100 puanın destek, 13.400 ve 13.500 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

VİOP’ta endeks kontratı günü yüzde 2,23 düşüşle tamamladı

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat, normal seansı yüzde 2,23 düşüşle 15.410,00 puandan tamamladı. Kontratta açık pozisyon sayısı 489 bin 233 oldu.

VİOP’ta ağustos vadeli BIST 30 endeks kontratı, normal seansta satış ağırlıklı bir seyir izledi.

Önceki normal seans kapanışını 15.762,00 puandan gerçekleştiren endeks kontratı, bugün 352 puan ve yüzde 2,23 değer kaybederek 15.410,00 puana geriledi.

Endeks kontratında normal seans sonunda açık pozisyon sayısı 489 bin 233 olarak kaydedildi.

ABD Ticaret Bakanlığının açıkladığı öncü verilere göre ülke ekonomisi, yılın ikinci çeyreğinde yıllıklandırılmış bazda yüzde 1,5 büyüdü. Piyasa beklentisi büyümenin yüzde 2,1 düzeyinde gerçekleşmesi yönündeydi. ABD ekonomisi yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,1 büyümüştü.

İkinci çeyrekte ekonomik büyümeye tüketici harcamaları, yatırımlar ve ihracattaki artış katkı sağlarken, kamu harcamalarındaki gerileme büyümeyi sınırladı. İthalattaki artış da GSYH hesaplamasına negatif yansıdı.

İlk çeyreğe kıyasla büyümedeki yavaşlamada, kamu harcamalarının azalması ile yatırım ve ihracat artışının ivme kaybetmesi etkili oldu. Tüketici harcamalarındaki hızlanma ise söz konusu etkileri kısmen dengeledi.

Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ikinci çeyrekte yüzde 5,1 arttı. Endeks ilk çeyrekte yüzde 4,6 yükselmişti. Gıda ve enerji fiyatlarının hesaplama dışında tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise yüzde 3,4 artarak yüzde 3,5'lik piyasa beklentisinin altında kaldı.

Tüketim harcamaları beklentinin altında arttı

Haziran ayına ilişkin verilere göre ABD'de kişisel gelirler bir önceki aya kıyasla yüzde 0,2 arttı. Piyasa beklentisi gelirlerin yüzde 0,3 yükselmesi yönündeydi. Kişisel gelirler mayısta yüzde 0,7 artmıştı.

Kişisel tüketim harcamaları ise haziranda aylık bazda yüzde 0,3 yükseldi. Harcamaların yüzde 0,4 artması bekleniyordu. Mayıs ayında kişisel tüketim harcamaları yüzde 0,9 artış kaydetmişti.

Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi haziranda aylık bazda yüzde 0,1 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,7 arttı. Veriler piyasa beklentilerine paralel gerçekleşti.

ABD Merkez Bankasının enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ise haziranda aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 3,3 arttı. Aylık artış yüzde 0,2'lik beklentinin altında kalırken, yıllık veri tahminlere paralel gerçekleşti.

Çekirdek endeks mayısta aylık yüzde 0,3 ve yıllık yüzde 3,4 artmıştı.

İşsizlik maaşı başvuruları arttı

ABD Çalışma Bakanlığının verilerine göre ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı, 25 Temmuz ile biten haftada önceki haftaya kıyasla 9 bin kişi artarak 197 bine yükseldi.

Piyasa beklentisi başvuru sayısının 201 bin olması yönündeydi. Önceki haftaya ilişkin veri ise 187 binden 188 bine revize edildi.

Dört haftalık ortalama işsizlik maaşı başvuru sayısı 5 bin azalarak 202 bin 750'ye gerilerken, devam eden işsizlik maaşı başvuruları 18 Temmuz ile biten haftada 7 bin düşüşle 1 milyon 782 bine indi.

New York borsası, şirket bilançoları ve ABD ekonomisine ilişkin yeni verilerin yatırımcılar tarafından değerlendirildiği güne yükselişle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi yüzde 1,01 artarak 52.114,27 puana çıktı.

​​​​​S&P 500 endeksi yüzde 1,02 artışla 7.390,45 puana, Nasdaq endeksi yüzde 1,67 kazançla 24.852,04 puana yükseldi.

ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararının ardından dün sert düşüş yaşayan pay piyasalarında, Microsoft'un beklentileri aşan bilançosunun yapay zeka harcamalarına ilişkin endişeleri hafifletmesiyle toparlanma görüldü.

Fed, Federal Açık Piyasa Komitesi'nin (FOMC) iki gün süren toplantısının ardından politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutmuştu.

Bankanın para politikası kararının 3'e karşı 9 oyla alınması, Fed üyeleri arasındaki görüş ayrılıkları olduğunu göstermiş ve para politikasının seyrine ilişkin belirsizlikleri artırmıştı.

Üyelerin bir kısmının faizlerin sabit bırakılmasını bir kısmının faiz artırımlarını savunması ve Fed Başkanı Kevin Warsh'un temkinli yorumları tahvil piyasalarında hareketliliğe yol açmıştı.

ABD'nin 30 yıllık Hazine tahvili getirisi 5,24 ile 2007'den bu yana en yüksek seviyesini görmesi sonrası yüzde 5,20 seviyelerinde dengelendi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,66 seviyesinde seyretti.

Dün piyasa kapanışı sonrası bilançosunu açıklayan Microsoft'un beklentileri aşan finansal sonuçları ise yapay zeka harcamalarına ilişkin endişeleri bir miktar hafifleterek teknoloji hisselerindeki yükselişi destekledi.

Mali takviminde 30 Haziran'da biten üç aylık dönemi, 2026 mali yılının dördüncü çeyreği kabul eden Microsoft'un bilançosuna göre, şirketin geliri söz konusu dönemde yıllık bazda yüzde 18 artarak 90 milyar dolara çıktı.

Microsoft'un net karı da aynı dönemde yüzde 31 artışla 35,8 milyar dolara yükseldi. Şirketin sermaye harcamalarına ilişkin görünümünün piyasa beklentilerinin altında kalmasıyla da Microsoft'un hisseleri açılışta yüzde 12'nin üzerinde değer kazandı.

Dün bilançolarını açıklayan teknoloji şirketlerinden Meta ise gelirinin yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 28 artarak 60,8 milyar dolara yükselmesine karşın net karının aynı dönemde yüzde 14 azalışla 15,85 milyar dolara gerilediğini bildirdi. Şirketin ikinci çeyrekte serbest nakit akışının düştüğünü açıklaması sonrası Meta hisseleri yüzde 10'dan fazla geriledi.

Apple ve Amazon'un bugün piyasa kapanışının ardından açıklayacağı bilançolar da yatırımcıların odağında bulunuyor.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD ekonomisinin ikinci çeyrekte yüzde 1,5 ile beklentilerin altında büyüdüğü görüldü.

İlk çeyrekle karşılaştırıldığında büyüme hızındaki yavaşlama, kamu harcamalarındaki gerileme ile yatırım ve ihracattaki büyümenin ivme kaybetmesinden kaynaklandı. Bu gelişmeler, tüketici harcamalarındaki hızlanmayla kısmen dengelendi. İthalat ise ikinci çeyrekte ilk çeyreğe göre daha güçlü artış gösterdi.

ABD'de kişisel tüketim harcamaları ise haziranda aylık bazda yüzde 0,3 artışla piyasa beklentisinin altında gerçekleşti.

Kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi aynı dönemde aylık bazda yüzde 0,1 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,7 arttı.

Fed'in enflasyon göstergesi olarak yakından takip ettiği, gıda ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi de haziranda aylık bazda yüzde 0,1, yıllık bazda yüzde 3,3 artarak önceki aya kıyasla yavaşlama gösterdi.

Çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksindeki artış aylık bazda yüzde 0,2'lik beklentinin altında kalırken yıllık bazda piyasa beklentilerine paralel gerçekleşti.

ABD'de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı ise 25 Temmuz ile biten haftada 197 bine çıkmasına karşın piyasa beklentisinin altında kaldı.