Vergi dairelerine borcu olanlara 72 aya kadar taksitle ödeme imkanı getiren düzenlemeye ilişkin esaslar tespit edildi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Tahsilat Genel Tebliği, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Mecliste yasalaşan vergilere ilişkin kanun kapsamında hazırlanan tebliğle, vergi dairesine borçlu olanlara, yapacakları başvuru üzerine, cari tecil faiz oranından daha düşük faizle borçlarını 72 aya kadar taksitle ödeme imkanı getirildi.

Buna göre vergi dairesince takip edilen ve vadesi 5 Haziran 2026 tarihi ve öncesi olan tüm alacaklar taksitlendirilebilecek. Gelir, kurumlar, katma değer vergileri, harçlar, trafik idari para cezası, ecrimisil, adli para cezası ve öğrenim kredileri gibi alacaklar kapsamda yer alıyor.

Ancak özel tüketim vergisi ve geçici vergi ile bunlarla bağlantılı alacaklar, taksitlendirme dışında tutuldu.

Yapılacak taksitlendirmelerde uygulanacak tecil faizi oranı yıllık yüzde 29 olarak belirlendi. Böylece söz konusu oran, yıllık yüzde 39 olan cari tecil faizi oranına göre 10 puan düşük tutuldu.

Vergi dairesine borçlu olanlara 36 taksitte borçların ödenmesi imkanı veriliyor. Borçlunun zor durumda olması halinde taksit sayısı 48'e, çok zor durumda olması halinde 72'ye çıkarılabilecek. Ancak, katma değer ile banka ve sigorta muameleleri vergisi borçlarının 12 taksitte ödenmesi gerekiyor.

İl özel idareleri, belediyeler, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları ile bunlara bağlı kamu tüzel kişiler veya bunların sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları tüzel kişilerin tüm borçları 72 taksitle ödenebilecek.

Borçlular, daha kısa sürede borçlarını ödemeyi de tercih edebilecek.

Teminatsız taksitlendirme imkanı

Resmi Gazete'nin 13 Haziran tarihli sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile teminatsız tecil uygulamasına konu tutar 10 milyon lira olarak belirlenirken vergi dairesine borcu bulunanların yüzde 99'u teminatsız taksitlendirme imkanına kavuşmuş oldu. Ancak borcun 10 milyon liranın üzerinde olması halinde, bu tutarı aşan kısmın yarısı değerinde teminat gösterilmesi gerekecek.

Taksitlendirme düzenlemesinden yararlanmak için 31 Ağustos'a kadar (bu tarih dahil) müracaat edilmesi önem taşıyor.

Başvurular, Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr), Dijital Vergi Dairesi (dijital.gib.gov.tr), e-Devlet (www.turkiye.gov.tr) üzerinden elektronik ortamda ya da vergi dairelerine doğrudan veya posta yoluyla yapılabilecek.

Borçlular, ödemeleri devam eden ya da başvurusu yapılmış olmakla birlikte değerlendirme aşamasında bulunan mevcut taksitlendirmeler için de tebliğden yararlanabilecek.

İlk taksit eylülde ödenecek

Taksitlendirilen borçlara ilişkin birinci taksit eylülde, izleyen taksitler de aylık olarak bu ayı takip edecek şekilde yatırılacak.

Ödemelerin süresinde ve tam yapılmaması durumunda taksitlendirme ihlali olacak. Ödenmeyen taksitin ertesi taksit süresinde verilmesi şartıyla bir takvim yılında en fazla iki kez süresinde ödememe veya eksik ödeme ihlal sebebi sayılmayacak. Bir takvim yılında ikiden fazla taksidin süresinde ödenmemesi halinde ise taksitlendirme ihlal olacak.

Motorlu taşıtların devri için borçların ödenmiş olması gerekecek

Taksitlendirilen borçların en az yüzde 10'unun ödenmiş olması halinde, bunlara borç durumunu gösterir belgede yer verilmeyecek.

Motorlu taşıtlara ilişkin taksitlendirilmiş borçlar, taksitlendirme ihlali olmadığı sürece bu araçların muayenesinde borç olarak dikkate alınmayacak.

Ancak motorlu taşıtların satış ve devrinin yapılabilmesi için taksitlendirilen borçların tamamının ödenmiş olması gerekecek.

Dünya Altın Konseyi (WGC) tarafından yayımlanan 2026 Merkez Bankası Altın Rezervleri Anketi sonuçlarına göre, küresel merkez bankalarının altına olan ilgisi rekor seviyede kalmaya devam ediyor. Ankete katılan merkez bankalarının %45 gibi tarihi bir oranı, önümüzdeki 12 ay içinde altın rezervlerini artırmayı planladığını bildirdi.

Son yıllarda altın fiyatlarında görülen güçlü performansa ve merkez bankalarının gerçekleştirdiği yüksek miktardaki altın alımlarına rağmen, kurumsal talebin ivme kaybetmediği görülüyor. Merkez bankalarının altın rezervlerini ellerinde tutmalarındaki en önemli gerekçeler arasında, altının kriz dönemlerindeki performansı, değer koruma özelliği ve portföy çeşitlendirmesine sağladığı katkılar öne çıkıyor.

Toplam 74 merkez bankasının katılımıyla gerçekleştirilen bu yılki anketin örneklemini 17 gelişmiş ülke ve 57 gelişmekte olan piyasa ile gelişmekte olan ekonomi oluşturuyor. Geçen yılki ankete 72 merkez bankası, 2024 yılındaki ankete ise 69 merkez bankası katılım sağlamıştı.

Kurumun raporuna göre öne çıkan başlıklar şöyle:

Katılımcıların ezici çoğunluğu (%89), küresel merkez bankası altın rezervlerinin gelecek 12 ayda artacağına inanıyor. Bu yıl rekor bir oranla katılımcıların %45'i kendi kurumlarının altın rezervlerinin de artacağını öngörüyor; %1'lik kesim ise azalış bekliyor.

Kriz dönemlerindeki performansı, portföy çeşitlendirmesi ve enflasyona karşı koruma, merkez bankalarının altın tutma nedenleri arasında gösteriliyor. Jeopolitik risklere karşı korunma ve rezerv çeşitlendirme politikaları da bu nedenlere ekleniyor.

Katılımcıların %74'ü, küresel rezervler içinde ABD doları ağırlığının önümüzdeki beş yılda orta veya belirgin ölçüde azalacağını düşünüyor. Buna karşın euro ve renminbi gibi para birimlerinin payının sabit kalacağı, altın rezervlerinin ise artacağı tahmin ediliyor.

Yeni altın alımlarının finansmanına ilişkin soruda katılımcıların yarısı yerel para birimiyle yürütülen yurt içi alım programlarını işaret ederken, %38'i mevcut rezerv varlıklarının satışını tercih edeceğini belirtti.

Saklama tercihlerinde İngiltere Merkez Bankası %57 ile en popüler lokasyon olmayı sürdürüyor; bunu %49 ile yurt içi saklama ve %16 ile Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) takip ediyor. İsviçre Ulusal Bankası'na olan tercih ise 2025'teki %12'den %6'ya geriledi.

Son 12 ayda saklama lokasyonlarında değişiklik yapan kurumların oranında da artış görüldü: katılımcıların %9'u yurt içi saklamayı artırdığını, %10'u ise yurt dışı saklama noktalarını çeşitlendirdiğini bildirdi - bu rakamlar geçen yıl sırasıyla %5 ve %2 seviyesindeydi.

TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

Mayıs ayında 159 bin 623 adet taşıtın trafiğe kaydı yapıldı

Mayıs ayında trafiğe kaydı yapılan taşıtların %47,5'ini otomobil, %37,2'sini motosiklet, %11,0'ını kamyonet, %1,7'sini traktör, %1,6'sını kamyon, %0,5'ini minibüs, %0,4'ünü otobüs ve %0,1'ini özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı bir önceki aya göre %12,3 azaldı

Mayıs ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı bir önceki aya göre özel amaçlı taşıtta %38,3, minibüste %27,2, kamyonda %23,9, otobüste %23,9, traktörde %21,6, kamyonette %16,8, motosiklette %15,2 ve otomobilde %7,4 azaldı.

Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı geçen yılın aynı ayına göre %24,1 azaldı

Mayıs ayında geçen yılın aynı ayına göre trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı traktörde %50,9, minibüste %42,4, motosiklette %37,0, kamyonda %22,6, otomobilde %12,9, otobüste %3,9, özel amaçlı taşıtta %3,8 ve kamyonette %2,0 azaldı.

Trafiğe kayıtlı toplam taşıt sayısı Mayıs ayı sonu itibarıyla 34 milyon 361 bin 85 oldu

Mayıs ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı taşıtların %51,8'ini otomobil, %21,4'ünü motosiklet, %14,5'ini kamyonet, %6,8'ini traktör, %3,0'ını kamyon, %1,6'sını minibüs, %0,6'sını otobüs ve %0,3'ünü özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Mayıs ayında 752 bin 150 adet taşıtın devri yapıldı

Mayıs ayında devri(1) yapılan taşıtların %66,9'unu otomobil, %14,5'ini kamyonet, %11,6'sını motosiklet, %3,0'ını traktör, %1,9'unu kamyon, %1,5'ini minibüs, %0,4'ünü otobüs ve %0,2'sini özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Mayıs ayında 75 bin 851 adet otomobilin trafiğe kaydı yapıldı

Mayıs ayında trafiğe kaydı yapılan otomobillerin %16,4'ü Renault, %10,3'ü Volkswagen, %7,5'i Hyundai, %6,7'si Toyota, %5,7'si Peugeot, %5,2'si TOGG, %4,9'u Skoda, %4,8'i Fiat, %3,9'u Opel, %3,8'i Citroen, %3,2'si Mercedes-Benz, %3,1'i Kia, %3,0'ı BMW, %2,8'i Chery, %2,3'ü Nissan, %2,0'ı Audi, %1,6'sı Mini, %1,5'i Volvo, %1,4'ü Dacia, %1,4'ü Ford ve %8,8'i diğer(2) markalardan oluştu.

Ocak-Mayıs döneminde 767 bin 999 adet taşıtın trafiğe kaydı yapıldı

Ocak-Mayıs döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı %14,7 azalarak 767 bin 999 adet olurken, trafikten kaydı silinen taşıt sayısı %19,5 artarak 22 bin 837 adet oldu. Böylece Ocak-Mayıs döneminde trafikteki toplam taşıt sayısında 745 bin 162 adet artış gerçekleşti.

Ocak-Mayıs döneminde trafiğe kaydı yapılan otomobillerin %40,7'si benzin yakıtlıdır

Ocak-Mayıs döneminde trafiğe kaydı yapılan 382 bin 385 adet otomobilin %40,7'si benzin, %32,2'si hibrit, %18,4'ü elektrikli, %7,8'i dizel ve %0,9'u LPG yakıtlıdır. Mayıs ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı 17 milyon 786 bin 370 adet otomobilin ise %32,2'si dizel, %31,0'ı benzin, %29,5'i LPG, %4,6'sı hibrit ve %2,5'i elektriklidir. Yakıt türü bilinmeyen(3) otomobillerin oranı ise %0,2'dir.

Ocak-Mayıs döneminde en fazla 1300 ve altı silindir hacimli otomobil kaydı yapıldı

Ocak-Mayıs döneminde trafiğe kaydı yapılan 382 bin 385 adet otomobilin %32,7'si 1300 ve altı, %16,1'i 1401-1500, %13,3'ü 1501-1600, %9,9'u 1301-1400, %8,7'si 1601-2000, %0,9'u 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahiptir.

Ocak-Mayıs döneminde kaydı yapılan otomobillerin 160 bin 405'i gri renklidir

Ocak-Mayıs döneminde trafiğe kaydı yapılan 382 bin 385 adet otomobilin %41,9'u gri, %25,6'sı beyaz, %11,6'sı siyah, %9,9'u mavi, %5,6'sı yeşil, %3,4'ü kırmızı, %1,3'ü kahverengi, %0,4'ü turuncu, %0,3'ü sarı ve %0,1'i diğer renklidir.

Endeksin at detaylarına bakıldığında tüketicinin mevcut durum algısı, 12 aylık beklentileri ve tüketim eğilimde artış izlendi. Savaşın bitme ihtimalinin güçlenmesi, petrol fiyatlarındaki gerileme ve genel olarak finansal piyasalardaki pozitif seyir tüketici güvenini olumlu etkilemiş görünüyor.

Bu çerçevede, Bloomberg HT Tüketici Beklenti Ön Endeksi bir önceki ayın nihai endeksine göre yüzde 5,32 oranında artarak 74,33 değerini alıyor.

Diğer taraftan, içinde bulunduğumuz dönemin dayanıklı tüketim malları ile otomobil ve konut alımı için uygunluğunu ölçmeye çalışan Bloomberg HT Tüketim Eğilim Ön Endeksi ise yüzde 5,64 oranında oranında artarak 75,10 seviyesine geliyor. Veriler Mayıs ayında gerileme sinyali veren iç talebin tekrar artış eğiliminde olduğuna işaret ediyor.

BoJ, iki gün süren para politikası toplantısının ardından politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 1'e yükseltti. Kararın, 7'ye karşı 1 oyla alındığı, BoJ üyesi Asada Toichiro'nun faizin yüzde 0,75 seviyesinde sabit tutulması yönünde oy kullandığı belirtildi.

Asada Toichiro, Orta Doğu'daki gelişmelerin etkilerine ilişkin değerlendirmesinde, üretim ve istihdam üzerindeki aşağı yönlü risklerin fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü risklerden daha büyük olduğunu düşündüğünü, bu nedenle Banka'nın para piyasası operasyonlarına ilişkin mevcut yönlendirmesini korumasının uygun olacağını ifade etti.

BoJ'dan yapılan açıklamada, yüksek ham petrol fiyatlarının ekonomik faaliyet üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğu, buna karşın ekonominin genel olarak yüksek şirket karları ile istihdam ve gelir koşullarındaki iyileşme gibi unsurlarla desteklendiği bildirildi.

Ekonomide ciddi bir yavaşlama riskinin önceki döneme kıyasla azaldığı belirtilen açıklamada, hükümetin, yüksek enerji fiyatlarının hane halkı üzerindeki yükünü hafifletmeye yönelik tedbirler de dahil olmak üzere çeşitli önlemlerle ekonomiyi desteklemeyi sürdüreceği ifade edildi. Orta Doğu'ya yüksek düzeyde bağımlı olunan ham maddeler için alternatif tedarik kaynaklarının güvence altına alınması açısından ilerleme kaydedilmiş olmasının da bu değerlendirmede etkili olduğu belirtildi.

Açıklamada, bu doğrultuda Japonya ekonomisinin, büyüme hızının yavaşlamasına rağmen ılımlı büyümesini sürdüreceğini öngören temel senaryoyla genel olarak uyumlu bir seyir izlediği ifade edildi.

Ekonomik faaliyet ve fiyat gelişmelerinin yanı sıra finansal koşulları da değerlendiren Banka'nın, yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefine sürdürülebilir ve istikrarlı şekilde ulaşılması amacıyla parasal destek düzeyinin ayarlanmasının uygun olacağı sonucuna vardığı belirtildi.

Açıklamada, 'Politika faiz oranındaki değişikliğin ardından destekleyici finansal koşulların korunması ve ekonomik faaliyetin güçlü şekilde desteklenmeye devam etmesi beklenmektedir.' ifadesi kullanıldı.

'Para politikası gerektiği şekilde yürütülecek'

Açıklamada, BoJ'un ekonomik faaliyet, fiyatlar ve finansal koşullardaki gelişmelere bağlı olarak politika faiz oranını yükseltmeye ve parasal destekleme derecesini ayarlamaya devam edeceği vurgulandı.

Banka'nın, Orta Doğu'daki gelişmelerin Japonya ekonomisi üzerindeki etkisini yakından izlediği belirtilerek şunlar kaydedildi:

'Ekonomik faaliyet ile fiyatlara ilişkin görünümün temel senaryosunun gerçekleşme olasılığını ve görünüme yönelik riskleri incelerken, ayarlamanın zamanlamasını ve hızını değerlendirecektir. Banka, yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda, hedefin sürdürülebilir ve istikrarlı bir şekilde gerçekleştirilmesi perspektifiyle para politikasını gerektiği şekilde yürütecektir.'

Banka, tahvil alımlarını azaltma planını açıkladı

Öte yandan BoJ, devlet tahvili alımlarına ilişkin yeni düzenlemeler konusunda da bilgi verdi. Açıklamada, para politikasında kademeli normalleşme sürecinin devam ettiği belirtilerek, uzun vadeli tahvil piyasasında oynaklığın artması halinde müdahale esnekliğinin korunacağı ve bazı vadelerde ihale sıklığının azaltılacağı bildirildi.

Buna göre Banka, Japon devlet tahvillerinin doğrudan alımlarında rekabetçi açık artırma yöntemi kapsamında aylık ihale sıklığını belirli vadelerde ayda 3'ten 2'ye indirecek. Düzenleme, özellikle 1 ila 25 yıl vadeli tahvilleri kapsarken, 25 yıl üzeri vadeli tahviller için mevcut ihale sıklığı korunacak.

Açıklamada ayrıca, Banka'nın 2027 yılının Ocak-Mart dönemine kadar her çeyrekte Japon devlet tahvillerinin planlanan aylık alım tutarını yaklaşık 200 milyar yen azaltacağı belirtildi.

Açıklamada, sınava ilişkin bilgiler veren ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy, 20 Haziran Cumartesi günü saat 10.15'te yapılacak YKS'nin birinci oturumu olan Temel Yeterlilik Testine (TYT) 2 milyon 425 bin 628 adayın başvurduğunu belirtti.

Ardından 21 Haziran Pazar günü saat 10.15'te yapılacak YKS'nin ikinci oturumu olan Alan Yeterlilik Testlerine (AYT) 1 milyon 627 bin 960 adayın katılacağını aktaran Ersoy, aynı gün saat 15.45'te gerçekleşecek üçüncü oturum olan Yabancı Dil Testine (YDT) ise İngilizceden 195 bin 51, Arapçadan 4 bin 178, Almancadan 2 bin 550, Rusçadan 941, Fransızcadan 919 olmak üzere toplam 203 bin 639 adayın katılacağını bildirdi.

Bu yıl 921 bin 248 adayın YKS'ye ilk kez başvurduğuna işaret eden Ersoy, "665 bin 113 aday ikinci kez, 447 bin 67 aday üçüncü kez, 198 bin 904 aday dördüncü kez, 193 bin 296 aday ise beş ve daha fazla kez sınava başvuruda bulunmuş durumda." ifadesini kullandı.

Ersoy, adayların okul türleri ve öğrenim durumlarına değinerek, adayların 978 bin 408'inin Anadolu lisesi, 514 bin 809'unun meslek lisesi, 294 bin 52'sinin açık öğretim lisesi, 186 bin 800'ünün imam hatip lisesi, 104 bin 273'ünün fen lisesi mezunlarının oluşturduğunu, 347 bin 286 adayın ise diğer lise türlerinden sınava başvurduğunu kaydetti.

Sınavın en genç adayının 16, en yaşlı adayının ise 87 yaşında olduğunu, 50 yaş ve üzeri 20 bin 158 adayın başvuruda bulunduğunu dile getiren Ersoy, "2026-YKS'ye başvuranların 1 milyon 324 bin 509'unu kadın, 1 milyon 101 bin 119'unu erkek adaylar oluşturdu. Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen 34 yaş üstü kadın kontenjanından yararlanmak isteyen aday sayısı ise 83 bin 741 oldu." bilgisini paylaştı.

Ersoy, şehit ve gazi yakınları ile gazilerin sınav, başvuru hizmet ve yerleştirme ücretlerinden muaf olduğunu, bu kapsamda 10 bin 880 adayın sınav ücretinden muaf tutulduğunu vurguladı.

Arizona'da bulunan Athletic Grounds'taki idmanın ilk 15 dakikası basına açık gerçekleştirildi.

Teknik direktör Vincenzo Montella yönetimindeki antrenman koşu çalışmasıyla başladı. Top kapma ile süren idmanın basına kapalı bölümünde ise Paraguay karşılaşmasının taktik çalışmasının gerçekleştirildiği belirtildi.

Millilerin antrenmanını TFF Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu, TFF Başkan Vekili Mecnun Otyakmaz ve TFF Genel Sekreteri Abdullah Ayaz da izledi.

A Milli Futbol Takımı, 17 Haziran TSİ 05.15'teki antrenmanla hazırlıklarını sürdürecek.

Bakan Gürlek, örgütün sözde üst düzey yöneticilerini kapsayan "beyin takımı"na yönelik iade dosyalarının, elde edilen yeni deliller ışığında revize edildiğini ve ilgili ülkelere yeniden gönderildiğini açıkladı.

FETÖ ve PYD ile mücadele kapsamında uluslararası hukuk kanallarının aktif olarak kullanıldığını vurgulayan Bakan Gürlek, iade süreçlerine ilişkin şu verileri paylaştı;

Bugüne kadar FETÖ ve PYD üyesi 2 bin 765 kişi hakkında hazırlanan toplam 2 bin 950 iade talebi, Adalet Bakanlığı tarafından 119 ülkeye ulaştırılmıştır. Bu talepler, terör örgütü mensuplarının işledikleri suçların delilleriyle birlikte uluslararası hukuka uygun şekilde hazırlanmış dosyalardan oluşmaktadır.

İade taleplerinin coğrafi dağılımına bakıldığında, dosyaların büyük bir kısmının Avrupa ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri üzerinde yoğunlaştığı görülüyor. Bakan Gürlek'in açıkladığı verilere göre, en çok iade talebi iletilen ilk üç ülke şöyle sıralandı; Almanya: 777 dosya, ABD: 728 dosya, Belçika: 142 dosya.

Adalet Bakanı Gürlek, tüm iade dosyalarının titizlikle yeniden ele alındığını, özellikle örgütün 'beyin takımı' olarak adlandırılan yönetici kadrosuna yönelik yeni deliller toplandığını belirtti.

Gürlek, FETÖ'cü hainlerin iadesi için mücadelenin kesintisiz sürdüğünün altını çizdi.

Türkiye İstatistik Kurumu, mayıs ayına ilişkin Tarım ÜFE verilerini açıkladı.

Buna göre endeks, mayısta bir önceki aya kıyasla yüzde 0,61, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 18,41, geçen yılın aynı ayına oranla yüzde 43,08 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 41,54 artış gösterdi.

Sektörlerde bir önceki aya göre değişime bakıldığında, tarım, avcılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 0,24, ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 5,16, balık ve diğer balıkçılık ürünleri, su ürünleri, balıkçılık için destekleyici hizmetlerde yüzde 7,43 yükseliş oldu.

Ana gruplarda bir önceki aya göre tek yıllık (uzun ömürlü olmayan) bitkisel ürünlerde yüzde 2,73 azalış gerçekleşirken, çok yıllık (uzun ömürlü) bitkisel ürünlerde yüzde 2,32, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yüzde 3,47 artış meydana geldi.

Yıllık değişimin en yüksek olduğu alt grup yüzde 113,35 artışla 'sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular', aylık değişimin en yüksek olduğu alt grup yüzde 10,48 artışla canlı kümes hayvanları ve yumurtalar oldu.

Mutabakat metninin "yaklaşık bir buçuk sayfa" olduğunu aktaran Vance, bu nedenle bu belgenin "çok genel" olduğunu ancak İran'la yapılan görüşmelerin önemli bir parçası olduğunu ifade etti.

Vance, "Birçok konuda, bu konuları teknik müzakere aşamasında çözmemiz gerekecek, ancak mutabakat zaptı, İranlıların anlaşmanın faydalarından yararlanarak yükümlülüklerini yerine getirmelerini sağlayacak bir çerçeve oluşturuyor." ifadelerini kullandı.

Başkan Yardımcısı Vance, anlaşma kapsamında İran için iki olası yol olduğunu belirterek, şöyle devam etti:

"Birinci seçenek, olağanüstü ekonomik yaptırımlar altında kalmaları, bu da askeri güçlerini asla yeniden inşa edemeyecekleri ve nükleer programlarını asla yeniden oluşturamayacakları anlamına geliyor, ya da denetim, rejiminin güvenle nükleer programlarını yeniden inşa etmeyeceklerini doğrulanabilir bir şekilde göstermeleri. Bunu yaparlarsa, bu durum tüm bölgeyi dönüştürecek."

Vance, söz konusu mutabakatın "en önemli yanının" İran'ın nükleer silah üretmeme konusunda doğrulanabilir bir taahhüt vermesi olduğunu vurgulayarak, Tahran yönetiminin bunu yerine getirmesi durumunda bundan fayda göreceğini ifade etti.

Söz konusu mutabakatta İran'ın varlıkların dondurulmasının kaldırılması veya yaptırımların hafifletilmesi konusunda yazılanlarla ilgili soruya Vance, "Ne ABD'den ne de Körfez'deki müttefiklerimizden tek bir dolar bile yaptırım hafifletmesi veya varlıkların dondurulmasının kaldırılması olmadı." dedi.

Üst düzey ABD'li bir yetkili, daha önce yaptığı bir açıklamada, İran'la mutabakat zaptının ABD adına Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandığını belirtmişti.

ABD'li yetkili, "Bu mutabakat, müzakerelerimizin ve ilişkilerimizin gelecekte nasıl işleyeceğine dair bir çerçeve sunuyor. İranlılar nükleer programları, nükleer silah üretmediklerinin doğrulanması ve bölgedeki radikalizm ile terörizme finansman sağlamamaları konularında bizimle ne kadar işbirliği yapmaya istekli olurlarsa, dünya ekonomisine o kadar sıcak karşılanacaklar." demişti.

ABD ile İran arasındaki mutabakatın detaylarının 24 ila 48 saat içinde kamuoyuna açıklanacağını kaydeden yetkili, bu detaylarla birlikte herkesin mutabakatı daha iyi kavrayacağını söylemişti.

ABD'li yetkili, İran'ın taahhütlerine bağlı olduğunu göstermesi durumunda 300 milyar dolarlık dondurulmuş olan fonlarının yavaş yavaş serbest bırakılacağını öne sürmüştü.

Öte yandan yetkili, İsrail'in Lübnan'dan geri çekilip çekilmeyeceği ile ilgili bir soruya yanıt verirken, mutabakatta İsrail'in geri çekilmesi gibi madde olmadığını aktarmıştı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ticaret satış hacim endekslerinin Nisan 2026 sonuçlarını açıkladı.
TÜİK'in konuya ilişkin haber bulteni aşağıda bulunuyor:

Ticaret satış hacmi yıllık %0,1 arttı, perakende satış hacmi yıllık %11,4 arttı

Ticaret satış hacmi (2021=100) 2026 yılı Nisan ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %0,1 arttı. Aynı ayda motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı için satış hacmi %7,6 azaldı, toptan ticaret satış hacmi %3,3 azaldı, perakende ticaret satış hacmi ise %11,4 arttı.

Ticaret satış hacmi aylık %2,7 azaldı, perakende satış hacmi aylık %1,7 azaldı

Ticaret satış hacmi (2021=100) 2026 yılı Nisan ayında bir önceki aya göre %2,7 azaldı. Aynı ayda motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı için satış hacmi %0,6 arttı, toptan ticaret satış hacmi %3,7 azaldı, perakende ticaret satış hacmi ise %1,7 azaldı.

Turkiye Istatistik Kurumu'nun (TÜİK) ciro endeksleri çalışmasının 2026 yılı Nisan ayı sonuçları açıklandı.
TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplamında ciro endeksi (2021=100), 2026 yılı Nisan ayında yıllık %35,2 arttı.

Toplam cironun alt detaylarına bakıldığında; 2026 yılı Nisan ayında yıllık sanayi sektörü ciro endeksi %40,1 arttı, inşaat ciro endeksi %32,2 arttı, ticaret ciro endeksi %33,5 arttı, hizmet ciro endeksi %34,3 arttı.

Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörleri toplamında ciro endeksi (2021=100), 2026 yılı Nisan ayında aylık %1,6 arttı.

Toplam cironun alt detaylarına bakıldığında; 2026 yılı Nisan ayında aylık sanayi sektörü ciro endeksi %3,7 arttı, inşaat ciro endeksi %6,9 arttı, ticaret ciro endeksi %0,6 azaldı, hizmet ciro endeksi %4,1 arttı.

Merkez Bankası'nın Mayıs 2026 dönemi Konut Fiyat Endeksi'ne ilişkin açıklaması şöyle:

2026 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 1,7 oranında artan KFE, bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak yüzde 24,5 oranında artmış, reel olarak ise yüzde 6,1 oranında azalmıştır.

2026 yılı Mayıs ayında, İstanbul ve Ankara'da bir önceki aya göre, sırasıyla yüzde 2,1 ve 1,5 oranlarında artış, İzmir'de ise bir önceki aya göre yüzde 0,1 oranında azalış gözlenmiştir. Endeks değerleri bir önceki yılın aynı ayına göre, İstanbul, Ankara ve İzmir'de sırasıyla yüzde 25,4, 27,3 ve 22,8 oranlarında artış göstermiştir.

Bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 24,5 oranında artan KFE, aynı dönemde reel olarak yüzde 6,1 oranında azalış göstermiştir.

Türkiye'deki konutların kalite etkisinden arındırılmış fiyat değişimlerini izlemek amacıyla hesaplanan Konut Fiyat Endeksi (KFE) (2023=100), 2026 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 1,7 oranında artarak 227,1 seviyesinde gerçekleşmiştir.

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına göre bölgelerin yıllık konut fiyat endeksi değişimleri incelendiğinde, Mayıs 2026 döneminde en yüksek yıllık artış yüzde 28,2 ile Bingöl, Elazığ, Malatya, Tunceli, Van, Bitlis, Hakkâri, Muş bölgesinde, en düşük yıllık artış ise yüzde 15,8 ile Edirne, Kırklareli, Tekirdağ bölgesinde gözlenmiştir.

2026 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 1,9 oranında artan YKKE, bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak yüzde 30,4 oranında artmış, reel olarak ise yüzde 1,7 oranında azalmıştır.

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına göre bölgelerin yıllık yeni kiracı kira endeksi değişimleri incelendiğinde, Mayıs 2026 döneminde en yüksek yıllık artış yüzde 36,7 ile İstanbul bölgesinde, en düşük yıllık artış ise yüzde 18,9 ile Edirne, Kırklareli, Tekirdağ bölgesinde gözlenmiştir.

Dün ons fiyatındaki artışa paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışın yüzde 2,2 üstünde 6 bin 413 liradan tamamladı.

Bugüne yükselişle başlayan gram altın, saat 09.50 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,2 üstünde 6 bin 428 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 758 liradan, cumhuriyet altını da 42 bin 884 liradan satılıyor.

Altının ons fiyatı, bugün yüzde 0,2 artışla 4 bin 317 dolarda seyrediyor.

ABD ile İran arasında anlaşmanın sağlanması ve mutabakat zaptının imzalanması altın fiyatlarındaki yükselişi destekliyor.

Petrol fiyatlarındaki düşüşün enflasyonist baskıları hafifleteceğine yönelik iyimserlik ve bunun yüksek faiz oranlarına ilişkin endişeleri azaltacağı beklentisi, altın fiyatlarını destekleyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksi, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde ZEW ekonomik güven endeksi, ABD'de konut başlangıçları ve inşaat izinleri verilerinin takip edileceğini belirtti.

Dün 85 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 83,17 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.42 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,5 azalarak 82,75 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 80,55 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirme ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri yeniden başlatma amacıyla imzalanan mutabakata ilişkin iyimserlikle aşağı yönlü baskılanmaya devam ediyor. Ancak anlaşmaya ilişkin ayrıntıların henüz netleşmemesi fiyatlardaki düşüşü sınırlıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, dün sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran'la sağlanan mutabakat kapsamında Tahran yönetiminin 'asla bir nükleer silah sahibi olmayacağına dair anlaşmaya vardığını' belirtti.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de Amerikan yayın kuruluşu CNN'de katıldığı bir programda, mutabakatın 'yalnızca geniş bir çerçeve sağladığını ve önemli ayrıntıların sonraki müzakerelerde belirleneceğini' söyledi.

Dün üst düzey ABD'li bir yetkili, İran'la mutabakat zaptının ABD adına Başkan Trump ve Başkan Yardımcısı Vance tarafından, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandığını belirtmişti.

Mutabakatın detaylarının 24 ila 48 saat içinde kamuoyuna açıklanacağını kaydeden yetkili, İran'ın taahhütlerine bağlı olduğunu göstermesi durumunda 300 milyar dolarlık dondurulmuş fonlarının yavaş yavaş serbest bırakılacağını öne sürmüştü.

Dün petrol fiyatları, yüzde 5'in üzerinde düşüşle mart başından bu yana en düşük seviyelerini gördü.

Öte yandan, Hürmüz Boğazı üzerinden arz akışının yeniden başlamasının beklenenden daha uzun sürebileceğine ilişkin endişeler de fiyatlardaki düşüşü sınırlıyor.

Brent petrolde teknik olarak 88,79 doların direnç, 78,20 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Dün dar bantta seyreden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 46,2900'dan tamamlamıştı.

Dolar/TL, saat 09.55 itibarıyla 46,2990 seviyesinden işlem görerek önceki kapanışın hemen üzerindeki seyrini sürdürüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yatay seyirle 53,6650'den ve sterlin/TL ise yüzde 0,2 düşüşle 62,0920'den satılıyor.

Dolar endeksi ise yüzde 0,1 artışla 99,7 seviyesinde bulunuyor.

Orta Doğu'daki gelişmeler varlık fiyatları üzerinde etkili olmaya devam ederken yatırımcılar ABD-İran anlaşmasının ayrıntılarına odaklandı.

Dün üst düzey ABD'li bir yetkili, İran ile mutabakat zaptının ABD adına Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandığını açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile sağlanan mutabakat kapsamında Tahran yönetiminin 'Asla bir nükleer silah sahibi olmayacağına dair anlaşmaya vardığını' belirtti.

Anlaşmanın Hürmüz Boğazı üzerindeki riskleri ne ölçüde azaltacağına ilişkin belirsizlikler henüz tam olarak ortadan kalkmadı. Anlaşma, piyasalarda ilk etapta rahatlama yaratsa da bu durumun ABD ile İsrail'i karşı karşıya getirebileceğine yönelik haber akışı sürecin kırılgan bir zeminde ilerlediğini ortaya koyuyor.

Öte yandan piyasaların gözü bir yandan da yarınki ABD Merkez Bankası (Fed) toplantısında bulunuyor. Bankanın politika faizini sabit bırakmasına kesin gözüyle bakılırken yeni başkan Kevin Warsh'ın sözle yönlendirmelerindeki tonlamasına dikkat edilecek.

Diğer taraftan Japonya Merkez Bankası (BoJ) bugün 31 yıl sonra ilk kez politika faizini yüzde 1'in üzerine yükseltti.

Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde ZEW ekonomik güven endeksi, ABD'de konut başlangıçları ve inşaat izinlerinin takip edileceğini belirtti.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,64 değer kazanarak 14.446,42 puandan tamamlamıştı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 36,44 puan ve yüzde 0,25 artışla 14.482,86 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 0,10 değer kaybederken, holding endeksi yüzde 0,28 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 0,47 ile ticaret, en çok gerileyen yüzde 0,79 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalar, ABD-İran anlaşmasına ilişkin ayrıntıların henüz netleşmemesi nedeniyle karışık bir seyir izliyor.

Orta Doğu'daki gelişmeler küresel piyasalarda fiyatlamaların üzerinde etkili olmaya devam ediyor.

Dün üst düzey ABD'li bir yetkili, İran'la mutabakat zaptının ABD adına Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandığını açıkladı.

ABD ve İran arasında anlaşma sağlanması ve taraflar arasında mutabakat zaptının imzalanmasıyla küresel piyasalarda dün ralli havası görülürken anlaşmanın detaylarının net olmaması nedeniyle yeni günde yatırımcıların temkinli davrandığı görülüyor.

Hürmüz Boğazı'ndan transit geçişe yeniden başlanmasına ilişkin güven ortamının tesis edilmesinin haftalar sürebileceğine yönelik tahminler, piyasalarda temkinli görünümün sürmesine neden oluyor.

Anlaşma, piyasalarda ilk etapta rahatlama yaratsa da bu durumun ABD ile İsrail'i karşı karşıya getirebileceğine yönelik haber akışı sürecin ne kadar kırılgan bir zeminde ilerlediğini ortaya koyuyor.

Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde ZEW ekonomik güven endeksi, ABD'de konut başlangıçları ve inşaat izinlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Küresel piyasalar, ABD-İran anlaşmasına ilişkin ayrıntıların henüz netleşmemesi nedeniyle karışık bir seyir izliyor.

Orta Doğu'daki gelişmeler küresel piyasalarda fiyatlamaların üzerinde etkili olmaya devam ediyor.

Dün üst düzey ABD'li bir yetkili, İran'la mutabakat zaptının ABD adına Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandığını açıkladı.

ABD'li yetkili, 'Bu mutabakat, müzakerelerimizin ve ilişkilerimizin gelecekte nasıl işleyeceğine dair bir çerçeve sunuyor. İranlılar nükleer programları, nükleer silah üretmediklerinin doğrulanması ve bölgedeki radikalizm ile terörizme finansman sağlamamaları konularında bizimle ne kadar işbirliği yapmaya istekli olurlarsa, dünya ekonomisine o kadar sıcak karşılanacaklar.' dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la sağlanan mutabakat kapsamında Tahran yönetiminin 'Asla bir nükleer silah sahibi olmayacağına dair anlaşmaya vardığını' belirtti.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ise Washington ve Tahran yönetimleri arasında sağlanan mutabakatın 'Yalnızca geniş bir çerçeve sağladığını ve önemli ayrıntıların sonraki müzakerelerde belirleneceğini' söyledi.

ABD ve İran arasında anlaşma sağlanması ve taraflar arasında mutabakat zaptının imzalanmasıyla küresel piyasalarda dün ralli havası görülürken anlaşmanın detaylarının net olmaması nedeniyle yeni günde yatırımcıların temkinli davrandığı görülüyor.

Hürmüz Boğazı'ndan transit geçişe yeniden başlanmasına ilişkin güven ortamının tesis edilmesinin haftalar sürebileceğine yönelik tahminler, piyasalarda temkinli görünümün sürmesine neden oluyor.

Anlaşma, piyasalarda ilk etapta rahatlama yaratsa da bu durumun ABD ile İsrail'i karşı karşıya getirebileceğine yönelik haber akışı sürecin ne kadar kırılgan bir zeminde ilerlediğini ortaya koyuyor.

Analistler, iki tarafın anlaşmaya varması ve mutabakat zaptının imzalanmasının piyasalardaki önemli bir oynaklık kaynağını ortadan kaldırabilecek diplomatik bir atılım olduğunu, ancak anlaşmanın kalıcılığına ilişkin endişelerin sürdüğünü belirtti.

Piyasaların odağını yarınki Fed toplantısına çevirmesi de risk iştahının azalmasına neden oldu.

Dış politika gündeminde ise Fransa'da düzenlenecek G7 Zirvesi de yatırımcıların odağında bulunuyor.

Öte yandan Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu'daki savaşın üzerinden üç aydan fazla zaman geçmesine rağmen küresel ekonominin dayanıklılığını koruduğunu belirterek, emtia fiyatları, enflasyon ve enflasyon beklentileri ile finansal koşulların etkilendiğini ancak henüz küresel bir yavaşlamaya işaret etmediğini bildirdi.

Makroekonomik veri tarafında ABD Merkez Bankası (Fed) New York şubesinin açıkladığı imalat endeksi, haziranda 5,7 değerine inerek beklentilerin altında gerçekleşti. Ülkede sanayi üretimi de mayısta aylık bazda yüzde 0,1 ile beklentilerin altında artış gösterdi.

Söz konusu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,48'de, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 99,80 seviyesinde seyrediyor.

Altının onsu yüzde 0,3 artışla 4 bin 322 dolardan işlem görüyor.

Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,7 azalışla 82,4 seviyesinde seyrediyor.

- New York borsası pozitif seyretti

New York borsası, ABD ile İran arasında varılan mutabakat ve petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle pozitif seyretti.

ABD'li iş insanı Elon Musk'ın üst yöneticisi (CEO) olduğu uzay, havacılık ve yapay zeka şirketi Space Exploration Technologies Corp (SpaceX), ilk halka arz sürecinin tamamlandığını ve ek hisse alım opsiyonunun kullanılmasıyla yaklaşık 85,7 milyar dolar brüt gelir elde edildiğini duyurdu. SpaceX hisseleri, şirketin 2 trilyon doların üzerinde değerlemeyle gerçekleştirdiği halka arzın ardından ikinci işlem gününde yüzde 19,6 yükseldi.

Petrol fiyatlarındaki gerileme, enerji şirketlerinin hisseleri üzerinde baskı oluştururken enerji maliyetlerindeki düşüşten fayda sağlayan hava yolu şirketlerinin hisselerini destekledi.

ABD'li enerji şirketlerinden Exxon Mobil'in hisseleri yüzde 4,14 ve Chevron'un hisseleri yüzde 3,64 düştü.

Hava yolu şirketlerinden United Airlines'ın hisseleri yüzde 3,85, American Airlines'ın hisseleri yüzde 3,2 ve Delta Air Lines'ın hisseleri yüzde 1,22 değer kazandı.

Fox hisseleri ise şirketin Roku'yu 22 milyar dolarlık bir anlaşmayla satın alacağını duyurmasının ardından yüzde 15,2 geriledi.

Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,92, S&P 500 endeksi yüzde 1,65 ve Nasdaq endeksi yüzde 3,07 değer kazandı.

Dow Jones endeksi 51.945,89 puanla rekor seviyeyi gördü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Avrupa borsaları İngiltere hariç yükseldi

Avrupa borsaları, ABD ile İran arasında varılan mutabakatın etkisiyle haftanın ilk işlem gününü İngiltere hariç yükselişle tamamladı. İngiltere borsasındaki gerilemede enerji şirketlerinin hisselerindeki düşüşler etkili oldu.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, yüksek enerji fiyatlarının ekonominin diğer alanlarına da sirayet etmeye başladığını belirterek, enflasyonun ikinci tur etkilerine karşı tedbir mesajı verdi.

Yüksek enerji fiyatlarının ekonominin diğer alanlarına da sirayet etmeye başladığı uyarısında bulunan Lagarde, 'Enflasyonun dolaylı etkilerini son haftalarda neredeyse her alanda net bir şekilde görmeye başladık. Özellikle ücret artışı riskleri gibi ikinci tur etkilerin su yüzüne çıktığını hissettiğimizde, kaçınılmaz olarak tedbir almak zorundayız. Bu noktada özellikle çekirdek enflasyon göstergesini yakından takip ediyoruz.' dedi.

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, Orta Doğu'daki gerilimin azalması durumunda dahi Avrupa Merkez Bankasının (ECB) enflasyon riskine karşı ihtiyatlı duruşunu sürdüreceğini bildirdi.

Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesi'nde sanayi üretimi nisanda bir önceki aya göre yüzde 0,1, geçen yılın aynı ayına göre de yüzde 0,3 artış gösterdi.

Söz konusu gelişmelerle Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,05, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,4 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,66 değer kazanırken, İngiltere'de FTSE 100 endeksi ise yüzde 0,39 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- BoJ politika faizini 1995'ten bu yana ilk kez yüzde 1'e çıkardı

Asya borsaları Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz kararı ve Çin'den gelen zayıf makroekonomik veriler sonrasında karışık bir seyir izleniyor.

BoJ, politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 1'e çıkardı. Banka böylece politika faizini 1995'ten bu yana ilk defa yüzde 1'e yükseltmiş oldu.

Kararın 7'ye karşı 1 oyla alındığı, kurul üyesi Toichiro Asada'nın ise faiz oranının yüzde 0,75'te tutulması yönünde karşı oy kullandığı bildirildi. BoJ Başkanı Kazuo Ueda ise toplantıya sağlık sorunları nedeniyle katılamadı.

Banka açıklamasında, 'Temel TÜFE enflasyonunun yüzde 2'ye yaklaştığı ve finansal koşulların elverişli olduğu göz önüne alındığında, Banka, ekonomik faaliyet ve fiyatlardaki gelişmelerin yanı sıra finansal koşullara yanıt olarak politika faiz oranını yükseltmeye ve para politikasındaki genişlemeci duruşun derecesini ayarlamaya devam edecektir.' ifadelerine yer verildi.

Bu bağlamda, Orta Doğu'daki durumun gelecekteki seyrinin Japonya'nın ekonomik faaliyeti ve fiyatları üzerindeki etkisinin yakından takip edileceği belirtilen açıklamada, ekonomik faaliyet ve fiyatlara ilişkin görünümün temel senaryosunun gerçekleşme olasılığını ve bu görünüme yönelik riskleri değerlendirerek, para politikasındaki ayarlamanın zamanlaması ve hızının değerlendirileceği aktarıldı.

Banka açıklamasında, BoJ'un 2027'nin ocak-mart dönemine kadar Japon devlet tahvillerine yönelik aylık alım tutarını her çeyrekte yaklaşık 200 milyar yen azaltmasının planlandığı belirtildi.

Enflasyonist baskılar ve yendeki zayıflama faiz artırımına neden olan önemli sebepler arasında yer aldı.

Zayıf yen, Japonya'nın ihracatının rekabet gücünü artırmasına rağmen, ithalattan kaynaklı enflasyona sebep oluyor ve kamu maliyesini baskı altına alıyor.

Öte yandan Çin'de mayıs ayına ilişkin perakende satışlar, Aralık 2022'den bu yana ilk kez düşüş göstererek bir önceki yıla göre yüzde 0,6 azaldı. Ülkede mayıs ayına ilişkin kentsel sabit varlık yatırımları, gayrimenkul ve imalat sektörlerinin de etkisiyle yüzde 4,1 azalış kaydetti.

Ülkede mayıs ayında yeni konut fiyatları yüzde 0,2, ikinci el konut fiyatları yüzde 0,3 azalırken, işsizlik oranı yüzde 5,2'den yüzde 5,1'e indi.

Çin'de mayıs ayına ilişkin sanayi üretimi ise yüzde 4,5 artışla beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Ülkede güçlü arz ile zayıf talep arasındaki dengesizlik ciddi boyutunu koruyor.

İran savaşının enerji akışında yarattığı aksamanın emtia fiyatlarını yükseltmesi, Çin ekonomisini yıllardır etkileyen deflasyonist baskıların hafiflemesine katkı sağlasa da söz konusu fiyat artışlarının talep değil maliyet kaynaklı olması ekonomideki kırılganlığın sürdüğüne işaret ediyor.

Öte yandan Avustralya Merkez Bankası, politika faizini yüzde 4,35'te sabit bıraktı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,6, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,9 yükselirken, Çin'de Şanghay bileşik endeksinde yatay bir seyir izleniyor. Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,3 geriledi.

- Borsa günü yükselişle tamamladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 3,64 değer kazanarak 14.446,42 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 yükselişle 16.759,00 puandan tamamladı.

Dolar/TL dün günü 46,2900'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,3030'dan işlem görüyor.

Orta Doğu'da barış ikliminin tesis edileceğine yönelik beklentiler ve tahvil faizlerindeki gerilemenin etkisiyle Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), 218,98 baz puana gerileyerek 19 Şubat'tan bu yana en düşük seviyesini gördü.

Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde ZEW ekonomik güven endeksi, ABD'de konut başlangıçları ve inşaat izinlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, mayıs ayı konut fiyat endeksi

12.00 Almanya, haziran ayı ZEW ekonomik güven endeksi

12.00 Avro Bölgesi, haziran ayı ZEW ekonomik güven endeksi

15.30 ABD, mayıs ayı konut başlangıçları

15.30 ABD, mayıs ayı inşaat izinleri

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat güne yüzde 0,39 yükselişle 16.800,00 puandan başladı.

Dün alış ağırlıklı seyreden haziran vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 4,26 artışla 16.734,00 puandan tamamladı. Endeks kontratı akşam seansında da yükselişini sürdürerek 16.759,00 puandan işlem gördü.

Haziran vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,39 artışla 16.800,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalar, ABD-İran anlaşmasına ilişkin ayrıntıların henüz netleşmemesi nedeniyle karışık bir seyir izliyor.

Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksinin, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde ZEW ekonomik güven endeksi, ABD'de konut başlangıçları ve inşaat izinlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 16.900 ve 17.000 puanın direnç, 16.700 ve 16.600 puanın destek konumunda olduğunu bildirdi.

Bu durum yalnızca yerli yatırımcılar için değil, carry trade ve benzeri yollarla Türkiye'ye kısa vadeli sermaye getirerek yatırım yapan yabancılar için de önemli getiriler yarattı.

Ancak bu tür yatırımlarda performans yalnızca faiz oranıyla ölçülemez. Çünkü yatırımcının nihai amacı vade sonunda yeniden dolara dönmekse, elde ettiği faiz kadar kurdaki değişim de sonucu belirler. Başka bir ifadeyle yatırımın gerçek başarısı TL cinsinden değil, dolar cinsinden elde edilen getiriyle ölçülür. Bu nedenle faiz kazancının ne kadarının kur artışı tarafından eritildiğini de hesaba katmak gerekir. Bu ilişki aşağıdaki formülle gösterilebilir:

R = (1 + i) / (1 + Δs) - 1

Burada:

(i) = TL mevduat faizini (bütün senaryolarda vergi sonrası net % 38),

(Δs) = kurdaki artış oranını (TL'nin dolar karşısında değer kaybı),

(R) = dolar bazlı net getiriyi gösterir.

Buna göre dört farklı kur senaryosunu ele alıp bir yıllık bir dönem sonundaki getiri oranını hesaplayarak sonuçları değerlendirelim:

Tablo dikkat çekici bir sonuca işaret ediyor. Vergi sonrası net faiz oranı %38 olsa bile, kur artışı aynı düzeye ulaştığında dolar bazındaki kazanç tamamen ortadan kalkıyor. Kur artışı faiz oranını aştığında ise yatırımcı TL cinsinden kazanç elde etmesine rağmen dolar bazında zarar etmeye başlıyor.

Bu hesaplama zinciri bir gerçeği net biçimde ortaya koymaktadır: TL mevduatın dolar bazlı getirisi, faiz oranı ile kur artışı arasındaki yarışın sonucudur.

Faiz oranı (i), kur artışını (Δs) ne ölçüde aşarsa dolar bazındaki getiri de o ölçüde yükselir.

Son iki yılda uygulanan politikalar sonucunda kur artışı çoğu zaman TL faizlerinin altında kaldığı için, TL mevduat, tahvil, bono ve para piyasası fonlarına yatırım yapanlar dolar bazında da önemli getiriler elde ettiler. Bunun sonucu olarak hem yerli yatırımcılar hem de Türkiye'ye kısa vadeli sermaye getiren yabancı yatırımcılar yüksek kazançlar sağladılar.

Ancak geçmişte elde edilen bu sonuçların gelecekte de aynı şekilde tekrarlanacağını varsaymak doğru değildir. Aynı faiz oranı altında bile kur artışının hızlanması durumunda dolar bazındaki getiri hızla azalabilir, hatta negatife dönebilir.

Bu nedenle TL mevduata, TL tahvillere veya TL bazlı yatırım fonlarına yatırım yaparken üzerinde durulması gereken temel mesele faiz oranı değil, vade sonunda dolar kurunun nerede olacağıdır. Çünkü yatırımcının dolar bazındaki kazancını belirleyen unsur, faiz ile kur artışı arasındaki ilişkinin nasıl şekilleneceğidir.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.