Haftanın ilk işlem gününde yüzde 0,35 gerileyen endeks, pazartesi gününü 13.410,54 puandan kapattı. Salı günü yüzde 2,07 yükselen BIST 100 endeksi 13.687,93 puana çıktı.

Endeks çarşamba günü yüzde 0,11 artışla 13.703,13 puana yükseldi. Perşembe günü ise yüzde 0,70 değer kazanarak haftanın en yüksek seviyesi olan 13.798,82 puanı gördü.

Haftanın son işlem gününde yüzde 0,14 gerileyen BIST 100 endeksi, 13.779,39 puandan kapanış yaptı.

Böylece endeks, hafta içinde en düşük 13.410,54 puanı, en yüksek ise 13.798,82 puanı gördü.

KVKK için yeni yaklaşım geliştirildi

T24'ün haberine göre, Yılmaz konuyla ilgili 'Kişisel verilerin korunması en önemli maddelerden biri bu. Geri kabul ve terör tanımı ile ilgili bir mesele var. KVKK konusunda Adalet Bakanlığımıza teşekkür ediyorum. Akın Bakanımız, bir bilim kurulu oluşturdu, çalışma yürüttü ben de koordine ediyorum. Dışişleri, Adalet, İçişleri bütün bakanlıklarımızı bir araya getirdik, toplantılar yaptık. O kurulda bu kanun tartışıldı. Bu biraz mutfak çalışmasıydı. Burada yeni bir yaklaşım geliştirildi. Kurumlarımız tarafından şimdi Dışişleri Bakanlığımız üzerinden Avrupa kurumları ile istişareler yapılacak' dedi.

Türkiye'nin AB vize serbestisinde takıldığı 6 kriter;

Türkiye, AB ile yürüttüğü vize serbestisi uygulamasında 6 kritere takıldı. 13 yıldır sağlanamayan kriterler şu şekilde:

-AB Polis Örgütü (Europol) ile operasyonel işbirliği anlaşması imzalanması,

-Avrupa Konseyi bünyesindeki Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu'nun (GRECO) yolsuzlukla mücadele alanındaki önerilerinin uygulanması,

-Kişisel verilere yönelik yasal düzenlemelerin Avrupa standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi,

-Suç bağlantılı konularda tüm AB üyeleriyle işbirliğine gidilmesi,

-Türkiye üzerinden kural dışı şekilde AB ülkelerine geçiş yapan kişilerin geri alınmasına ilişkin Geri Kabul Anlaşması'nın (GKA) tüm unsurlarıyla uygulanması.

Türkiye'nin ticaret gücünün sınırların ötesine taşınırken, bölgesel ticaret yollarındaki ağırlığının da her geçen gün arttığına dikkati çeken Bolat, '7 Ağustos Cuma günü, Şırnak ilimizin Silopi ilçesine bağlı Habur Gümrük Kapımızdan 2 bin 454 tır çıkışı gerçekleştirerek, 2026 yılının günlük tır çıkış rekorunu kırdık.' değerlendirmesinde bulundu.

Bolat, söz konusu rekorun, komşu ülke Irak'la büyüyen ticaretin, Körfez ülkelerine uzanan yeni transit ticaret koridorlarının ve Türkiye'nin bölgesel lojistik merkez olma iradesinin sahadaki güçlü bir göstergesi olduğunu belirtti.

'Güçlenen lojistik kapasitemizin somut bir göstergesi'

Habur Gümrük Kapısı'nın yalnızca Türkiye-Irak ticaretinin değil, Türkiye'yi Irak üzerinden Körfez'e ve daha geniş pazarlara bağlayan stratejik İpek Yolu ticaret koridorunun en önemli geçiş kapılarından biri olarak öne çıktığını vurgulayan Bakan Bolat, şunları kaydetti:

'Türkiye Yüzyılı'nda ticaret yollarımızı genişletiyor, lojistik altyapımızı güçlendiriyor, ihracatçımızın dünyaya daha hızlı ve daha güçlü ulaşmasını sağlıyoruz. 2 bin 454 tırlık günlük rekor, büyüyen ticaretimizin ve güçlenen lojistik kapasitemizin somut bir göstergesidir. Bu başarının mimarı ihracatçılarımız, cefakar taşımacılarımız, şoförlerimiz ve gümrük çalışanlarımızla iftihar ediyor, onlara teşekkür ediyoruz. Ülkemizin ticaret yollarını büyütmeye, ihracatımızı artırmaya ve Türkiye'yi bölgesinin ticaret üssü haline getirmeye kararlılıkla devam edeceğiz. Türkiye üretiyor, ihraç ediyor ve dünyaya açılıyor.'

Ticaret Bakanı Ömer Bolat geçtiğimiz günlerde AB'nin 150 Euro ve altındaki e-ticaret gönderilerine yönelik yeni uygulamasına ilişkin açıklamasında, Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği'nin temel prensiplerinin sınır ötesi e-ticarette de korunacağını belirtmişti. Bolat, Ticaret Bakanlığı'nın AB Komisyonu nezdinde yürüttüğü diplomatik ve teknik girişimler sonucunda, A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde AB'ye gönderilen ürünlerin H1 gümrük beyannamesi kapsamında kolaylaştırılmış usulle tercihli rejimden yararlanmaya devam edeceğini duyurmuştu.

Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Emre Ekmekçi, 'İlk etapta Türkiye de vergiye tabi olacak gibi görünüyordu. Ancak hem Ticaret Bakanlığı, STK'lar ve ihracatçılarımızın girişimleri sayesinde hem de Gümrük Birliği'nde olmamızın getirdiği haklar kapsamında Türkiye, 150 Euro ve 3 Euro uygulamasından muaf tutuldu. Bu, Türkiye için çok önemli bir fırsat' yorumunu yaptı. Ekmekçi'ye göre, bu fırsatı değerlendirmek için daha atılması gereken adımlar var. Ekmekçi, kapsamlı bir e-ihracat stratejisine ihtiyaç olduğunu da söyledi ve 'İhracatın önünün açılmasıyla büyümenin nasıl sağlanacağı konusunda doğru zamanda olduğumuzu düşünüyoruz' diye konuştu.

Avrupa'ya yılda 5 milyar adet e-ticaret gönderisi yapıldığını ve sınır ötesi e-ticaret pazarının 100 milyar dolar olduğunu belirten Ekmekçi, Türkiye'nin Avrupa'ya e-ihracatta 20 milyar dolarlık potansiyele sahip olduğunu söyledi. 'Şu anda AB ile olan e-ihracatımız yaklaşık 2 milyar dolar seviyesinde. Gümrük Birliği avantajıyla birlikte bunu 20 milyar dolara çıkarabiliriz' dedi.

Ekmekçi şöyle devam etti: 'E-ihracat için en önemli satış kanalı pazaryerleri. Türk mallarının hedef kitleye ulaşması için bu pazaryerlerinin yurtdışında reklam tanıtım ve lojistik altyapı yatırımlarını yapması gerekiyor. Şu anda iç piyasada rekabeti düzenlemek için yapılan elektronik ticaret kanunu pazaryerlerine ciddi mali yükler getiriyor. Bu da ihracata ayrılacak kaynakların önüne geçiyor. Bunun değişmesi ile KOBİ'lere fırsat kapısı açılacaktır.'

Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği (TASD) Başkanı Berke İçten'e göre Türkiye'nin AB'de aldığı önlem çok önemli bir adım. Özellikle Doğu Avrupa'ya yoğun ayakkabı ihracatı yapıldığını hatırlatan İçten, 'AB'nin getirdiği yeni vergiden Türkiye'nin muaf olması bizim için olumlu bir gelişme. Bizim e-ihracatımız, geleneksel ihracatımızın yüzde 25'ine ulaştı. Geleneksel ihracatımız içinde AB'nin payı yaklaşık yüzde 50. E-ticaret platformları ve firmalar olarak Doğu Avrupa'da depolar kurarak yapılanmaya gitmiştik. Türkiye'nin muaf olması önümüzü çok açar. 1-2 yıl içinde Avrupa'ya yapılan e-ihracatı ikiye katlayacak potansiyelimiz var. Bölgede kuracağımız yeni depolarla da Avrupa'da daha hızlı şekilde söz sahibi olacağımızı düşünüyorum' dedi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın verilerine göre 2023'ün ilk altı ayında 47 milyar 890 milyon TL olan BSMV tahsilatı, 2026'nın aynı döneminde 348 milyar 497 milyon TL'ye çıktı. Böylece BSMV'den Hazine'ye giren para üç yılda 7,3 katına, artış oranı ise yüzde 627,7'ye ulaştı.

Birgün'ün haberine göre; aynı dönemde şirketlerin ödediği Kurumlar Vergisi'ndeki artış ise çok daha sınırlı kaldı. 2023'ün ilk yarısında 290 milyar 768 milyon TL olan Kurumlar Vergisi tahsilatı, 2026'nın aynı döneminde 832 milyar 469 milyon TL'ye yükseldi. Üç yıllık artış yüzde 186,3 oldu. Böylece BSMV'deki artış oranı, Kurumlar Vergisi'ndeki artışın 3,4 katına ulaştı.

100 bin liralık kredide KKDF ve BSMV 13 bin 511 lirayı buluyor

Kredilere uygulanan faiz oranları bankadan bankaya farklılık gösterse de vade sonunda ödenen tutar iki katına çıkıyor. 100 bin lira tutarında 12 ay vadeli bir ihtiyaç kredisinin aylık maliyeti yüzde 7,84'e, yıllık maliyeti ise yüzde 140'ı aşıyor. Kredi için hesaplanan toplam faiz ödemesi 45 bin 38 lirayı buluyor. Faiz, arttıkça faiz ödemesi üzerinden hesaplanan KKDF ve BSMV'yi de artırıyor. Kredi ek maliyetleri içerisinde yer alan KKDF ve BSMV toplamı, 13 bin 511 lirayı buluyor.

Faiz ödemesinden yüzde 15'lik kesinti ile olarak hesaplanan 6 bin 755 liralık BSMV, banka tarafından tüketicilerden tahsil edilerek Hazine'ye aktarılıyor.

1- ABD tarım dışı istihdam verisinde negatif sürpriz

ABD'de tarım dışı istihdam Temmuz ayında sürpriz biçimde 23 bin düştü. İşsizlik oranı yüzde 4,2'den yüzde 4,1'e geriledi. Bu durum, iş gücü piyasasının yılın başındaki şaşırtıcı gücünün ardından zorluklarla karşı karşıya olduğuna işaret ediyor.

Verinin ardından Eylül'de faiz artırım ihtimali yüzde 40'a düştü.

2 - Altın yeniden yükselişte

Altın fiyatlarında yükseliş hızlandı. Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya yönelik geçici bir anlaşma ihtimalinin enflasyon görünümüne dair endişeleri hafifletmesi ve ABD Merkez Bankası'nın faiz oranlarını artırma olasılığını azaltmasıyla birlikte, altın yükselişe geçerek üst üste üçüncü gün değer kazandı.

3 - Temmuz'da aylık enflasyon hızlandı

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Temmuz ayı verilerine göre aylık enflasyon yüzde 1,78'e çıktı. Haziran ayında aylık enflasyon yüzde 0,99 seviyesindeydi. Yıllık enflasyon tarafında ise yavaşlama izlendi. Haziran ayında yüzde 32,11 olan yıllık enflasyon Temmuz ayında yüzde 31,75'e çekildi.

Veriler aylık bazda en yüksek artışın sağlık grubunda olduğuna işaret etti.

4 - Citi'den faiz yorumu

Citi Gelişen Piyasalar Strateji Başkanı Luis Costa, Bloomberght'ye yaptığı değerlendirmede, genel tablonun TL için destekleyici kalmaya devam edeceğini kaydederek sene sonuna doğru TCMB'nin faiz indirimi için alanı olabileceğini söyledi.

5 - Çelişkili açıklamalar Hürmüz'deki saldırı endişelerini arttırdı

ABD ile İran arasında beş aydır süren savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelere ilişkin çelişkili açıklamalar, piyasalardaki belirsizliği artırırken, Hürmüz Boğazı yakınlarında bir ticaret gemisine düzenlenen son saldırı küresel enerji arzına yönelik risklerin sürdüğünü ortaya koydu.

6 - Goldman Sachs'tan faiz öngörüsü

Goldman Sachs; Türkiye'de eşel mobil uygulamasının Ekim ayına kadar tamamen kaldırılacak olması ve Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle küresel enerji fiyatlarında yaşanan belirsizliği gerekçe göstererek, Türkiye'de faiz oranlarının daha uzun bir süre yüksek kalması gerektiğini belirtti.

7- Özgür Özel'e fezleke

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel ve Yeni Parti Malatya Milletvekili Veli Ağbaba hakkında 'zincirleme şekilde rüşvet almak' suçundan yürütülen soruşturma kapsamında dokunulmazlıklarının kaldırılması talebiyle fezleke hazırlandığını bildirdi.

AA muhabirinin edindiği bilgilere göre Bakanlık, mali disiplini güçlendirmek, kamu kaynaklarını etkin ve verimli kullanmak, veriye dayalı karar alma kapasitesini artırmak amacıyla kamu harcamalarını analiz eden, riskleri önceden tespit eden ve karar alma süreçlerini destekleyen yeni nesil mali yönetim altyapısını devreye aldı.

Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi (BKMYBS), yapay zeka destekli karar alma süreçleriyle bu alandaki dijital platforma dönüştü.

BKMYBS, Türkiye'nin ihtiyaçları doğrultusunda tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirildi. Bu alanda yaklaşık 16 yıl önce başlayan dijital dönüşüm yolculuğu yeni bir aşamaya taşındı.

Sistemin bütçe, muhasebe, ödeme, raporlama ve mali karar destek süreçleri tek bir dijital ekosistem altında birleştirildi.

Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen yapay zeka destekli muhasebe ve ileri analitik uygulamaları sayesinde sistem, risk odaklı analiz yapabilen, verimsiz ve hatalı harcamaları tespit edebilen ve karar vericilere öngörü sunan akıllı bir kamu mali yönetimi platformuna dönüştü.

Sistem, 497 kamu idaresi, 95 bin harcama, 4 bin muhasebe birimi ve yaklaşık 400 bin kullanıcıya hizmet verirken, her yıl yaklaşık 150 milyon muhasebe kaydı, 3 milyon maaş ve ücret hesaplaması, 18 milyon ödeme emri belgesi, 5,5 milyon elektronik imzalı belge ve 10 milyon e-fatura güvenli şekilde işleniyor.

Projenin devreye alındığı günden bugüne kadar büyüklüğü 2 milyar liranın üzerinde verimsizlik riski taşıyan kamu harcaması tespit edildi. Böylece kamu kaynaklarının daha etkin, ekonomik ve verimli kullanılmasına yönelik önleyici kontrol yaklaşımı önemli ölçüde güçlendirildi.

Kamuda hesap verebilirliği artırdı

Proje sayesinde 2025-2026 döneminde BKMYBS üzerinden yürütülen mali işlemler kapsamında yaklaşık 200 milyon sayfa kağıt kullanımından tasarruf edildi, yaklaşık 5 bin ton karbon salımının önlenmesine katkı sağladı.

Proje, kamuda şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılması açısından da önem taşıyor.

Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen 'Yapay Zeka Destekli Muhasebe ve İleri Analitik Projesi', Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca düzenlenen 11. Verimlilik Proje Ödülleri kapsamında yapay zeka kategorisinde birincilik ödülüne de layık görüldü.

'Yeni nesil mali yönetim altyapısını hayata geçirdik'

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, mali disiplini güçlendirmek, kamu kaynaklarını etkin ve verimli kullanmak, veriye dayalı karar alma kapasitesini artırmak amacıyla kamu harcamalarını analiz eden, riskleri önceden tespit eden ve karar alma süreçlerini destekleyen yeni nesil bir mali yönetim altyapısını hayata geçirdiklerini belirtti.

Sistemin, bütünleşik mimarisi, yüksek işlem kapasitesi ve yapay zeka destekli analitik altyapısıyla uluslararası kuruluşlar ve birçok ülke tarafından yakından takip edildiğini ifade eden Şimşek, şunları kaydetti:

'Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi çatısı altında yapay zekayı ve ileri analitik teknolojileri daha da yaygınlaştıracağız. Hedefimiz, şeffaflığı, hesap verebilirliği, verimliliği ve sürdürülebilirliği esas alan güçlü kamu mali yönetim sistemini daha ileri taşımaktır.'

Buna göre, kararın 4. maddesinin başlığı 'müracaat süresi ve müracaatta aranacak belgeler' şeklinde değiştirildi. Bakanlık, belirlediği yatırım konusunda bir veya birden fazla firmayı yatırım için mektupla davet edebilecek.

Bakanlık, resmi internet sitesi veya dijital platformları üzerinden resmi hesaplarla duyuru yaparak çağrıda bulunabilecek, çağrı veya davet mektubunda özel koşullar belirleyebilecek.

Bakanlığa başvurmak isteyen yatırımcı, kalkınma ve yatırım bankalarınca hazırlanan fizibilite raporu ve dilekçeyle müracaat edecek. Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında değerlendirilecek yatırım başvurularında bu kurallar aranmayacak.

Projelerin karar kapsamında değerlendirmeye tabi tutulabilmesi için öncelikli ürün listesindeki ürünlerin üretimine yönelik olan ve Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlar için asgari sabit yatırım tutarı 100 milyon lira olacak. Diğer yatırımlar için asgari sabit yatırım tutarı ya da AR-GE harcaması ise 2 milyar lira olarak belirlendi.

Desteklenmesine karar verilen ve Bakanlığın uygun bulduğu yatırım projeleri, Cumhurbaşkanı'na sunulacak, Cumhurbaşkanı tarafından desteklenmesi uygun görülen projelere destek verilecek ve Bakanlıkça yatırım teşvik belgesi düzenlenecek.

Bakanlığa 5 yıl boyunca yılda bir kez faaliyet raporu zorunluluğu

Yatırımcı, yatırımı tamamlama vizesini takiben 5 yıl boyunca yılda bir kez yararlanılmaya devam edilen destek miktarlarını içeren faaliyet raporunu Bakanlığa sunacak.

Mücbir sebep ve fevkalade hal durumu nedeniyle yatırıma başlamayanlar hariç olmak üzere, destek kararının yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde kararda belirtilen yatırıma başlama tarihinden sonra gerçekleştirilmiş asgari 200 milyon lira veya yatırım tutarının yüzde 10'u kadar yatırım harcaması gerçekleştirildiği belgelenecek.

Yatırımcı tarafından talep edilmesi halinde yatırımın kısmen işletmeye geçişinin Bakanlıkça görevlendirilen en az iki eksperce yerinde tespit edilmesiyle, yatırım tamamlama vizesi yapılarak tamamen işletmeye geçilmesini takiben enerji desteği veya sigorta primi işveren hissesi desteği uygulaması başlatılabilecek.

Yatırım tamamlama vizesinden önce yararlanılabilecek toplam enerji desteği, belirlenen azami enerji desteği tutarının yüzde 50'sini geçmeyecek.

Teknoloji Hamlesi Programı'nda olup karar kapsamında desteklenen yatırımlar, KOSGEB veya TÜBİTAK tarafından doğrudan desteklenebilecek.

Asgari 5 milyar lira sabit yatırım tutarında ve komple yeni yatırım niteliğindeki yatırım projelerinde Bakanlık, yatırımcılar veya paylarının tamamı yatırımcılara ait iştiraklerle sözleşme imzalayabilecek.

Kararın faaliyet raporu düzenlemesini içeren maddesi, 26 Kasım 2016'dan itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girerken diğer maddeleri bugünden itibaren geçerli olacak.

31 Temmuz itibarıyla tüketici kredileri ve bireysel kredi kartları üzerinden kullanılan toplam borç miktarı 6 trilyon 852 milyar lirayı aştı. Geçen yılın aynı döneminde bu tutar yaklaşık 4 trilyon 704 milyar lira seviyesindeydi.

Toplam borç içinde en büyük pay ise 2 trilyon 572 milyar lira ile ihtiyaç kredilerine ait.

İhtiyaç kredisinde en büyük neden borç yönetimi

İhtiyaç kredisi arayan vatandaşların yüzde 55-57'si, kredi kullanımını mevcut finansal yükümlülüklerini daha etkin yönetmek amacıyla planlıyor.

İhtiyaç kredisinin günlük ihtiyaçların finansmanı amacıyla kullanılması ise yüzde 36-38 ile ikinci sırada yer alıyor.

Tatil ve düğün için kredi talebi değişiyor

TeklifimGelsin verilerine göre tatil kredisi talebi ocak ayında yüzde 12,6 seviyesinde bulunurken, bahar aylarında yükselerek nisanda yüzde 17,1 ile en yüksek seviyesine ulaşıyor.

Düğün finansmanında ise farklı bir seyir görülüyor. Düğün kredisi talebi ocak ayında yüzde 11,5 seviyesindeyken yaz aylarına yaklaşıldıkça geriliyor ve haziranda yüzde 8,8 seviyesine düşüyor.

Tatil kredisi talebinde gelir grupları arasında da farklılık bulunuyor. Üst gelir grubunda tatil kredisi talebi yüzde 20,8 ile en yüksek seviyeye ulaşırken, en alt gelir grubunda bu oran yüzde 9,8 seviyesinde kalıyor.

Eğitim amaçlı kredi talebi de üst gelir grubunda yüzde 20,2 ile en yüksek seviyede bulunuyor. Orta ve alt gelir gruplarında ise bu oran yüzde 15 seviyesine geriliyor.

İhtiyaç kredilerinde takip oranı yüzde 6,1'e çıktı

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerinden derlenen analizlere göre bireysel borçlanmada takip oranları da yükseldi.

İhtiyaç kredilerinde takibe dönüşüm oranı yüzde 6,1'e çıkarak son dokuz yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Bireysel kredi kartlarında takibe dönüşüm oranı ise yüzde 5,3 oldu. Bankacılık sektörünün genelinde bu oran yüzde 3 seviyesinde kaldı.

Böylece ihtiyaç kredileri ve bireysel kredi kartlarındaki takip oranları, sektör genelindeki oranın yaklaşık iki katına çıktı.

Takip oranlarında 2024'ten sonra yükseliş

2021'den 2023 yılının sonuna kadar ihtiyaç kredileri ve bireysel kredi kartlarında takibe dönüşüm oranlarında genel olarak düşüş eğilimi görüldü.

Ancak 2024'ten itibaren bu eğilim tersine döndü. Bu dönemden sonra hem ihtiyaç kredilerinde hem de bireysel kredi kartlarında takibe dönüşüm oranlarında yükseliş başladı.

Buna göre, elektrik piyasasında 23 üretim lisansı, 1 tedarik lisansı ve 1 dağıtım lisansı, 1 şarj ağı işletmeci lisansı verildi. Aynı piyasada 4 şirketin üretim lisansı, 2 şirketin de şarj ağı işletmeci lisansı sona erdirildi.

Petrol piyasasında 1 şirkete ihrakiye teslimi lisandı verildi. Aynı piyasada 1 şirketin depolama, 1 şirketin iletim ve 1 şirketin madeni yağ lisansı uzatıldı.

LPG piyasasında ise 1 depolama lisansı sona erdirildi.

Kacır, Tekirdağ'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yol ve dava arkadaşlarıyla olmaktan mutlu olduğunu belirtti.

AK Parti'nin kuruluşunun 25. yılını kutlayacaklarını aktaran Kacır, 'Türkiye ekonomisini büyüttük. Türkiye'nin gücüne güç kattık. Biz iktidara geldiğimizde 36 milyar dolar ihracat yapan bir Türkiye vardı, şimdi ihracatımız 278 milyar dolara erişti.' dedi.

Kacır, AK Parti iktidarında Türkiye'yi bambaşka bir zirveye taşıdıklarını ifade etti.

Türkiye'yi yüksek teknoloji geliştiren, üreten ve rekabetçi şekilde dünyaya ihraç edebilen bir ülke haline getirdiklerini dile getiren Kacır, geçen sene 114 milyar dolar yüksek teknoloji ve orta yüksek teknolojili ürün ihracatı gerçekleştirildiğini dile getirdi.

AK Parti döneminde yüzyıllara sığmayacak başarılar elde ettiklerini anlatan Kacır, şöyle konuştu:

'Biz iktidara geldiğimizde bütün sanayimizin yıllık üretim değeri, katma değeri ancak 41 milyar dolar seviyesindeydi. Şimdi Türk sanayi her yıl 250 milyar doların üzerinde katma değer üretiyor. Biz iktidara geldiğimizde organize sanayi bölgelerimizin sayısı 192'ydi. Şimdi 373 OSB'miz var. Biz iktidara geldiğimizde OSB'lerde 11 bin fabrika üretim yapmaktaydı. Şimdi 61 bin fabrikanın Türkiye'nin OSB'lerinde bacası tütüyor. Biz iktidara geldiğimizde 415 bin kardeşimiz OSB'lerde istihdam ediliyordu. Şimdi 2 milyon 700 binden fazla kardeşimiz alın teriyle, akıl teriyle organize sanayi bölgelerinde Türkiye'nin üretim gücüne güç katıyor.'

Kacır, dev bir Ar-Ge ordusu inşa ettiklerini, AK Parti'nin iktidara geldiğinde Türkiye'de 29 bin Ar-Ge insan kaynağının geçen süre zarfında yaklaşık 311 bine eriştiğini kaydetti.

Türkiye'nin dünyada savunma sanayinde söz sahibi ülkeler arasında olduğuna dikkati çeken Kacır, 'Allah'ın izniyle hayata geçirdiğimiz yatırımlarla, kurduğumuz teknoparklarla, Ar-Ge ve tasarım merkezleriyle inşallah bugüne kadarkilerin çok daha fevkinde, çok daha üzerinde bir başarıyı Türk milletine armağan edeceğiz. Bunun en güzel örneklerini savunma sanayinde hem gördük hem bütün dünyaya gösterdik.' diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde belirlenen hedeflere ulaşmak için yorulmadan çalışmaya devam edeceklerini vurgulayan Kacır, terörsüz Türkiye ile Türkiye Yüzyılı hedeflerine en güçlü şekilde ulaşacaklarını vurguladı.

Konuşmanın ardından AK Parti Tekirdağ İl Başkanı Ali Gümüş tarafından Bakan Kacır'a coğrafi işaretli Karacaklavuz kilim dokuması hediye edildi.

ABD ile anlaşma ihtimalini değerlendiren İran Cumhurbaşkanı, 'Eğer bir anlaşmaya varılmasından bahsediliyorsa bence şu an bir anlaşma için en uygun zaman çünkü ülkede birlik, güç ve dayanışma var. Bildiğim kadarıyla İran bu savaşta ve bu çatışmada galip ve güçlü olarak kabul ediliyor.' dedi.

Savaşların tek başına anlaşmazlıkları çözemeyeceğini ifade eden Pezeşkiyan, hükümetinin haziran ayında ABD ile imzalanan mutabakat zaptı çerçevesinde barış arayışını sürdürmek istediğini dile getirdi.

ABD'nin İran için hala 'güvenilmez' olduğunu söyleyen Pezeşkiyan, 'ABD'nin oluşturduğu güvensizlik ortamından vazgeçmesi ve güvenin yeniden tesis edilebilmesi şartıyla, mutabakatı yaklaşımımızın temeli haline getirmekte kararlıyız.' diye konuştu.

'(Mekke Ortak Savunma Anlaşması) Cumhurbaşkanımız liderliğinde yürüttüğümüz dış politikanın bazı köşe taşları var. Onlardan birinin gerçekleşmesiyle ilgili bir olaya tanık ettik.

Bölgesel sahiplenmemizin artırılması önemli. Dışarıdan gelen hegamonlar sorunları çözmüyorlar, daha da akut hale getiriyorlar. Bölgedeki istikrarsızlıklarının giderilmesi, durdurulması, daha büyük entegrasyonun sağlanarak bölge halkının refahının ilerletilmesi konusunda bir irade var. İki yıldır bu anlaşma hazırlanıyor.

Bu ittifaka imza atan ülkeler birbirlerinin güvenliğine tehdit olmayacaklarını taahhüt ediyorlar. Dışarıda bir aktöre karşı değil içeride biz artık dayanışma halindeyiz.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması teknik olarak, NATO Antlaşması'nın kolektif savunmaya ilişkin 5. maddesiyle aynı.

Yazıya bağladığımız bir ortak tehdit yok. Suudi Arabistan, Pakistan, Türkiye'nin dış politika tavırlarına baktığınızda yayılmacı politikaları olan ülkeler değil. Kendi sınırları içerisinde kendi dertleriyle, kalkınmalarıyla meşguller.

Bize saldırmayan hiçbir ülke hedefimizde değil. İster bölge içinden ister dışından saldırıya uğramadığı sürece bu ittifakın herhangi bir ülkeyle alıp veremediği olamaz.

Hiçbir şekilde farklı coğrafyaları, farklı öncelikleri birbiriyle çatışır halde tutacak değiliz. Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye yayılmacı ülkeler değil. Sekreteryanın merkezi Suudi Arabistan'da olacak, o şekilde kararlaştırdık.

Adını vermek istemiyorum, başka ülkeler var katılmak isteyen. Tatbikatlar olacak, eğitimler olacak.Bunlar zaten ortak askeri ittifakların doğasındaki hususlar. Bunları yapmadan ortak çalışabilirliği, ortak hareket edilebilirliği ortaya koyamazsınız.

Genel şu anda söylenen Mekke İttifakı. Bir sonraki aşamada Mısır'ın da ittifakın arasında bulunacağına inanıyorum. Cumhurbaşkanımızın vizyonunda bizim 3 ülkeyle sınırlı kalmamamız, büyümemiz, gerekirse bütün ülkeleri bu çatının altında toplamamız var.'

'(Kafkas Paktı ihtimali) Bunlar gerektiği zaman inşa edilebilir. Avrupa'yla Orta Doğu güvenlik mimarilerini Türkiye üzerinden uzun vadede, hatta orta vadede uyumlaştırılması mümkün.'

'(İran Körfezi'nde savaş ve mücadelede Hürmüz Boğazı'nın kapatılması) Enerji açısından bize doğrudan etki eden bir durum yok. Kızıldeniz ticaret havzasının kapatılması bizim tabii ki menfaatimizle doğrudan bir konu.

(Suudi Arabistan-İran gerilimi) Suudi Arabistan ile konuştuğumuz zaman İran'la ilgili 'Biz İran'la savaşalım, İran'ı yok edelim' gibi bir niyetleri yok. Bu konuda daha farklı düşünceleri var. İran'a yönelik askeri müdahalenin çözüm olmadığını, konuşma yoluyla anlaşma yoluyla bu meselenin halledilmesi konusunda bir duruşları var. Şu anda en önemli öncelik herkesin üzerinde çalıştığı, geçici süre de olsa - ki 60 gün olarak nitelendiriliyor- boğazın açılmasını sağlayacak bir uzlaşmanın sağlanması.

Şu anda bölge ülkeleri, Amerika, Batı, Avrupa, Asya, bu boğazın bir an önce açılmasını talep ediyor, bu konuda büyük bir baskı var.'

İran ile Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefere ilişkin düzenlemeler konusunda devam eden müzakerelerin olumlu ve yapıcı bir atmosferde ilerlediği teyit edilen açıklamada, tüm tarafların çıkarlarını gözeten müzakereler ile bu kapsamda kaydedilen ilerlemeyi etkileyebilecek eylemlerden kaçınılmasının önemine dikkati çekildi.

Açıklamada ayrıca, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapan gemilere yönelik tekrarlanan saldırılar kınandı.

Söz konusu saldırıların uluslararası hukuka ve kara sularının egemenliğine aykırı olduğu, deniz seyrüseferinin güvenliği ile bölgenin güvenlik ve istikrarı için tehdit oluşturduğu belirtildi.

Suudi Arabistan, Katar, Ürdün, Kuveyt, Bahreyn ve Körfez İşbirliği Konseyi (KİK), Hürmüz Boğazı'nda Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) ait geminin İran tarafından füzeyle hedef alınmasını kınamıştı.

Avrupa'daki yer altı depolarına gaz enjeksiyonuna ilişkin durumun giderek zorlaştığına işaret edilen açıklamada, 'Yer altı depolarındaki gaz yetersizliği, soğuk hava döneminde Avrupalı tüketicilere güvenilir doğal gaz tedariki açısından ciddi riskler oluşturuyor.' ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, depolardaki gaz miktarının 6 Ağustos itibarıyla önceki yıllarda aynı tarihte kaydedilen en düşük seviyelerin de altına indiği, bu tarih için rekor düşük düzeye gerilediği belirtildi.

Gazprom'un Avrupa'ya doğal gaz ihracatı, yaptırımlar ve enerji güzergahlarındaki değişiklikler nedeniyle son yıllarda önemli ölçüde azalmıştı.

Kayseri'de, şehrin yüzyıllardır taşıdığı ticaret gücüne yeni bir hız kazandırdıklarını belirten Uraloğlu, şunları kaydetti:

'2028 yılının ikinci yarısında hizmete almayı planladığımız Yerköy-Kayseri Yüksek Hızlı Tren Hattı'mızda çalışmaların yarısını tamamladık. Hattımız açıldığında, Kayseri'yi Ankara'ya 1 saat 45 dakikada, İstanbul'a 5 saatte ulaştıracağız. Kayseri'nin asırlık ticaret ruhunu, Türkiye Yüzyılı'nın hızına taşıyacağız.'

Toplam 23 bin 525 kişi ve 9 bin 342 aracın kontrol edildiği operasyonda, çeşitli suçlardan aranan 104 zanlı yakalandı.

Operasyonda, çeşitli miktarlarda uyuşturucu, ruhsatsız tüfek, ruhsatsız tabanca, kurusıkı ve havalı tabanca ile çok sayıda suç aleti ele geçirildi.

Öte yandan, operasyonda 23 kişi hakkında Kabahatler Kanunu kapsamında işlem yapılırken, 672 araç ve sürücüsüne çeşitli trafik suçlarından cezai işlem uygulandı ve 34 araç trafikten men edildi.

Açıklanan verilere göre listenin ilk sırasında 63 milyar 704 milyon TL net kâr ile Garanti Bankası yer aldı. Garanti Bankası'nı 49 milyar 848 milyon TL net kâr ile Tüpraş ve 46 milyar 228 milyon TL net kâr ile Tera Yatırım takip etti.

Listenin dördüncü sırasında 34 milyar 378 milyon TL net kâr ile Akbank yer alırken, Yapı ve Kredi Bankası, 31 milyar 10 milyon TL; İş Bankası C, 30 milyar 13 milyon TL net kâr açıkladı.

QNB, 29 milyar 299 milyon TL, Koç Holding, 20 milyar 306 milyon TL, Türk Hava Yolları, 18 milyar 864 milyon TL ve Türk Telekom, 17 milyar 152 milyon TL net kâr ile listede yer aldı.

Böylece listenin ilk 10 sırasında bankacılık, enerji, yatırım, holding, havacılık ve telekomünikasyon sektörlerinden şirketler bulundu.

Kısaca temmuzdaki istihdam kaybı yapay zekaya en açık sektörlerden değil, yerel yönetim eğitim hizmetleri ve perakendeden geldi. Ancak daha uzun vadeli veride farklı bir sinyal var: yapay zeka benimsemesinin en hızlı olduğu finans ve bilişim sektörlerinde 2026 boyunca aylık ortalama 28 bin kişilik istihdam kaybı yaşanıyor. Akademik çalışmalar ise bu tablonun nedenleri konusunda birbirinden ayrışıyor. Bu yazıda her iki tarafın kanıtlarını ve aradaki en anlamlı ayrımı ele alacağız.

Temmuz Verisi Ne Gösterdi?

Manşet rakam zayıf geldi ancak kaybın nerede yaşandığı manşetten daha bilgilendirici.

ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun verilerine göre temmuzda tarım dışı istihdam 23 bin kişi azaldı. Piyasa beklentisi 83 bin kişilik artıştı. İşsizlik oranı yüzde 4,1 seviyesinde gerçekleşti. Ancak bu düşüş olumlu bir gelişme değil; iş gücüne katılım oranının yüzde 61,4 ile beş yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine gerilemesinden kaynaklandı. Yani insanlar iş bulamadığı için değil, iş aramayı bıraktığı için işsiz sayılmıyor.

Kaybın dağılımı kritik. Büro, istihdam düşüşünün yerel yönetimlerin eğitim hizmetleri ile perakende ticarette yoğunlaştığını, sağlık sektöründe ise artışın sürdüğünü belirtti. Bu üç alan da yapay zeka otomasyonunun ilk sırada tartışıldığı sektörler değil. Dolayısıyla temmuz rakamını doğrudan yapay zekaya bağlamak veriye uymuyor.

Peki Yapay Zeka Sinyali Nerede?

Sinyal manşet rakamda değil, sektör kırılımında ve daha uzun bir zaman diliminde görünüyor.

Yapay zeka benimsemesinin en hızlı olduğu iki alan finans ve bilişim sektörleri. Resmi verilere göre bu iki sektörde istihdam kaybı 2026 boyunca hızlandı ve aylık ortalama 28 bin kişiye ulaştı. Bu kayıp, genel tabloda uzun süre görünmedi çünkü ekonomi mayıs ayına kadar aylık 113 binin üzerinde istihdam yaratıyordu. Yani bankacılık ve teknoloji sektörlerindeki daralma, diğer sektörlerin büyümesiyle maskeleniyordu.

Şirket düzeyinde de belirgin bir daralma var. S&P Global verilerine göre S&P Global 1200 endeksindeki 1.200 şirketin 994'ünün, yani yüzde 83'ünün çalışan sayısı Ocak 2026'da bir yıl öncesine göre daha düşük. Yalnızca 153 şirkette artış görüldü. Teknoloji sektörü ayrıca 2026'da açıklanan tüm işten çıkarmaların yaklaşık üçte birini oluşturdu.

Kanıtlar Neden Ayrışıyor?

Buraya kadarki tablo yapay zekayı işaret ediyor gibi görünüyor. Ancak aynı verileri inceleyen araştırmacılar farklı sonuçlara ulaşıyor.

S&P Global'in kendi raporu, çalışan sayısındaki azalmanın yalnızca yapay zekaya atfedilemeyeceğini ve birçok durumda başka faktörlerin en az onun kadar etkili olduğunu belirtiyor. Aynı raporun dayandığı satın alma yöneticileri anketine göre şirketlerin yapay zekayı benimsemedeki birincil amacı iş gücünü azaltmak değil verimlilik artışı sağlamaktır.

Yale Budget Lab araştırma direktörü Ryan Nunn ise henüz belirgin bir etki görmediğini söylüyor. Gerekçesi şu: finans sektöründe işten çıkarma verilerinde 2026'da olağandışı bir artış yok. Bu da yapay zekanın istihdamı toplu işten çıkarmalarla değil, işe alımları yavaşlatarak ve ayrılan personelin yerine kimseyi almayarak etkilediğine işaret ediyor.

En dikkat çekici bulgu ise zamanlamayla ilgili. Frank ve arkadaşlarının 2026 tarihli çalışması, ABD işsizlik sigortası kayıtlarını, 10,6 milyon LinkedIn profilini ve 3 milyon ders izlencesini birleştirerek şu sonuca ulaştı: büyük dil modellerine en açık mesleklerde, özellikle bilgisayar ve matematik alanlarında işsizlik riski 2022 başında yükselmeye başladı. Bu tarih, ChatGPT'nin Kasım 2022'deki lansmanından birkaç çeyrek öncesine denk geliyor. Üstelik lansmandan sonra bu eğilim hızlanmak yerine yataylaştı.

En Anlamlı Ayrım: Otomasyon mu, Destek mi?

Kanıtlar arasındaki dağınıklığı azaltan bir bulgu var ve pratik olarak en kullanışlısı bu.

Stanford Digital Economy Lab'in çalışmasına göre yapay zekanın istihdama etkisi, teknolojinin nasıl kullanıldığına bağlı olarak değişiyor. Yapay zekanın görevleri doğrudan otomatikleştirdiği mesleklerde istihdam zayıflıyor. Buna karşılık yapay zekanın çalışana işinde yardımcı olduğu rollerde istihdam korunuyor. Yani belirleyici olan sektörün kendisi değil, teknolojinin o işte otomasyon aracı olarak mı yoksa destek aracı olarak mı konumlandığıdır.

Bu ayrım, finans sektörünün neden daha kırılgan göründüğünü de açıklıyor. Sektörün iş gücü kompozisyonunda, belirli ve tekrar eden görevlerden oluşan roller ağırlıklı yer tutuyor. Aynı mantık, sağlık sektöründe istihdamın neden artmaya devam ettiğini de açıklıyor.

Bir başka nokta da maliyet tarafı. Değerlendirmelerde tekrar eden bir tespit var: şirketler yapay zekaya yaptıkları büyük yatırımların ardından maliyet kısma baskısı altına giriyor. Bu durumda işten çıkarmanın nedeni yapay zekanın işi yapabilmesi değil, yapay zeka yatırımının bütçede açtığı yer olabiliyor. Teknoloji şirketlerinin harcama kalemlerinin bilanço okumasını nasıl değiştirdiğini ayrıca ele almıştık. Bilanço Okumanın Kuralları Neden Değişti?

Piyasa Neden Yükseldi?

Zayıf istihdam verisinin ardından ABD borsaları yükseldi. Bu ilk bakışta çelişkili görünüyor ancak mantığı basit.

Zayıflayan iş gücü piyasası, Federal Rezerv'in faiz indirimine gitme ihtimalini artırıyor. Düşük faiz, gelirleri geleceğe yayılan teknoloji şirketleri için değerleme açısından olumlu. Fed 29 Temmuz'daki toplantısında faizi sabit tutmuş, hatta üç bölge başkanı artırım yönünde muhalefet şerhi düşmüştü. Temmuz istihdam verisi bu tabloyu değiştiren ilk somut gösterge oldu. Bir sonraki Fed toplantısı 15-16 Eylül'de yapılacak.

Yapay zeka temasına Türkiye'den nasıl yatırım yapılacağını rehberimizde adım adım ele aldık. Yapay Zeka Hisseleri Nasıl Alınır?

Sıkça Sorulan Sorular

Temmuz istihdam verisi ne çıktı?

ABD'de tarım dışı istihdam temmuzda 23 bin kişi azaldı; beklenti 83 bin artıştı. İşsizlik oranı yüzde 4,1 oldu ancak bu düşüş iş gücüne katılımın beş yılın en düşük seviyesine gerilemesinden kaynaklandı. Haziran verisi de aşağı revize edildi.

İstihdam kaybı yapay zeka yüzünden mi?

Temmuz verisi için hayır. Kayıp yerel yönetim eğitim hizmetleri ve perakendeden geldi; bunlar yapay zeka otomasyonunun ilk sırada tartışıldığı sektörler değil. Ancak daha uzun vadeli veride finans ve bilişim sektörlerinde aylık ortalama 28 bin kişilik kayıp var.

Yapay zeka hangi işleri etkiliyor?

Stanford Digital Economy Lab bulgusuna göre belirleyici olan sektör değil, teknolojinin işteki rolüdür. Yapay zekanın görevleri doğrudan otomatikleştirdiği mesleklerde istihdam zayıflıyor; çalışana destek olduğu rollerde korunuyor.

Araştırmacılar neden farklı sonuçlara varıyor?

Veri aynı olsa da yöntem ve zaman aralığı değişiyor. Bir çalışma, büyük dil modellerine en açık mesleklerde işsizlik riskinin ChatGPT'nin lansmanından birkaç çeyrek önce yükselmeye başladığını ve sonrasında hızlanmadığını gösteriyor. Bu, tek nedenin yapay zeka olmadığına işaret ediyor.

Zayıf istihdam verisi borsayı neden yükseltti?

Zayıflayan iş gücü piyasası, Federal Rezerv'in faiz indirimine gitme ihtimalini artırıyor. Düşük faiz ortamı, gelirleri geleceğe yayılan teknoloji şirketleri için değerleme açısından olumlu karşılanıyor.

Temmuz istihdam verisi tek başına yapay zekanın işleri aldığına dair bir kanıt sunmuyor. Kayıp, otomasyon tartışmasının merkezinde olmayan sektörlerden geldi.

Ancak daha geniş resimde izlenmesi gereken bir eğilim var: yapay zeka benimsemesinin hızlı olduğu sektörlerde istihdam daralıyor ve bu daralma toplu işten çıkarmalardan çok yavaşlayan işe alımlar üzerinden ilerliyor. Kanıtlar hâlâ ayrışıyor ve tek bir nedene indirgemek mümkün değil. En kullanışlı ayrım şu görünüyor: yapay zeka bir işte otomasyon aracı olarak konumlandığında istihdam zayıflıyor, destek aracı olarak konumlandığında korunuyor. Gelişmeleri birlikte takip edeceğiz.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar yayım tarihindeki (8 Ağustos 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir. Yatırım kararları öncesinde bir uzmana danışmanız önerilir.