Küresel piyasalar Orta Doğu kaynaklı kesintileri bir enflasyon şoku olarak fiyatlarken, petrol fiyatları ve enflasyon verilerindeki yükseliş varlık fiyatlarında ayarlamalara yol açıyor. Morgan Stanley tarafından yayımlanan raporda, piyasalardaki bu hareketliliğin kalıcı bir yapısal bozulmadan ziyade geçici bir fiyat ayarı olduğuna işaret ediliyor.

Rapora göre piyasalar için kritik eşiği şokun süresi belirliyor. Arz şokunun ne zaman fiyat baskısından büyüme sorununa dönüşeceği önem taşırken, fiyat şoklarının kısa vadeli olduğu ve trendi değiştirmeden sadece seviyeyi farklılaştırdığı belirtiliyor. Mevcut durumun bir değerleme şoku değil, fiyat şoku olduğunu kaydeden kurum, yaşanan durumun bir kötüleşme değil ayrışma sunduğunu ve düşük fiyatlardan büyüme stratejilerini yeniden başlatmak için fırsat yaratabileceğini öngörüyor.

Enerji fiyatlarındaki hareketin kalıcı olup olmadığını değerlendirmek için petrol vadeli işlem eğrilerini inceleyen analistler, petrol vadeli işlemlerindeki güçlü geriye doğru fiyatlama yapısının zaman içinde daha düşük fiyatlara işaret ettiğini belirtiyor. Bu durumun gelecekte arz sıkıntılarına sinyal verse de büyümeyi canlı tutacak ve bir değerleme şokundan uzaklaştıracak seviyelerde kalacağı tahmin ediliyor. Yüksek fiyatların tüketimi ve ekonomik faaliyeti sınırlayarak büyümede bir bozulmaya yol açıp açmadığı sorusuna yönelik olarak ise şu ana kadar istihdam piyasası ve tüketim tarafında maddi bir bozulma sinyali görülmediği ifade ediliyor.

Artan maliyetlerin şirket karları üzerindeki etkisine değinilen raporda, nakit akışlarının yüksek oranlardan iskonto edilmesinin fiyatları aşağı çektiği ancak kazanç büyümesinin devam etmesi sayesinde değerlemelerin canlı kaldığı bildiriliyor. Sektör genelinde çarpanların daralmadığını ve etkinin fiyat ayarlamalarıyla sınırlı kaldığını belirten Morgan Stanley uzmanları, piyasaların döngü boyunca kazançların kalıcılığını yeniden değerlendirmek yerine şimdilik sadece enerji odaklı girdi fiyatlarını yeniden fiyatlandırdığını vurguluyor.

Kredi piyasalarında temerrüt risklerinin artmadığı ve kredi makaslarının genişlemediği aktarılan raporda, finansal koşullarda sistemsel bir sıkılaşma yaşanmadığı, bunun yerine varlık fiyatlarında kendine özgü düzeltmeler görüldüğü kaydediliyor. Faiz politikası ve ABD doları tarafında ise yüksek tahvil faizlerinin mutlaka politika sıkılaşması anlamına gelmediği, bunun tahvillerde bir fiyat ayarlaması olduğu savunuluyor. ABD dolarındaki güçlenmenin stres dönemindeki güvenli liman talebini yansıttığı ifade edilirken, oynaklığın azalmasıyla birlikte bu seyrin yumuşaması bekleniyor.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), Hürmüz Boğazı kaynaklı arz riskleri ve küresel petrol stoklarındaki düşüşün fiyatlar üzerindeki etkisini dikkate alarak bu yıl için ortalama petrol fiyatı tahminini yukarı yönlü revize etti.

EIA'nın 'Haziran 2026 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu'na göre, bu yıl için Brent petrolün ortalama varil fiyatının 95,39 dolar seviyesinde olacağı öngörülüyor. Kurum, bir önceki raporunda fiyat tahminini 94,85 dolar olarak açıklamıştı.

Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ortalama varil fiyatının ise 88,32 dolar olacağı değerlendiriliyor. EIA, WTI için geçen ay fiyat tahminini 85,68 dolar olarak belirlemişti.

EIA, gelecek yıl için ortalama varil fiyatı tahminini Brent petrolde 79,39 dolar, WTI için ise 74,39 dolar olarak belirledi.

Petrol fiyatlarına yönelik görünümde, Hürmüz Boğazı'nda 3 ayı aşkın süredir devam eden fiili kapanmanın küresel petrol piyasalarında oynaklığı yüksek seviyelerde tutması etkili oluyor.

Raporda, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik anlaşmanın yakın olduğuna ilişkin haberlerin etkisiyle Brent petrolün spot fiyatının mayısta varil başına ortalama 107 dolara gerileyerek nisana göre 10 dolar düştüğü belirtildi. Ancak anlaşmanın henüz sonuçlanmadığı, bölgedeki petrol üretiminin önemli bölümünün hala devre dışı olduğu ve küresel talebin karşılanması için petrol stoklarının kullanılmaya devam edildiği vurgulandı.

Bununla birlikte, Hürmüz Boğazı'nın yaz başına kadar fiilen kapalı kalacağı, petrol akışlarının da yılın üçüncü çeyreğinde kademeli olarak yeniden başlayacağı varsayılıyor. Üretim ve ticaret akışlarının çatışma öncesi seviyelere dönmesinin ise 2027'nin başını bulabileceği öngörülüyor.

Küresel arz kesintilerinin uzamasıyla birlikte petrol stoklarındaki erimenin hızlandığına işaret edilirken, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) toplam sıvı yakıt stoklarının yıl sonunda 2003'ten bu yana en düşük seviyeye düşeceği tahmin ediliyor.

EIA, mevcut arz kesintileri nedeniyle petrol stoklarının tahmin dönemi boyunca çatışma öncesi seviyelere dönemeyeceğini değerlendirirken, küresel stokların yılın ikinci çeyreğinde günlük ortalama 6,3 milyon varil gerileyeceğini tahmin etti.

Küresel petrol talebi daralma eğilimine girdi

Talep tarafında ise yüksek yakıt fiyatları, yakıt arzındaki daralma ve hükümetlerin tüketimi azaltmaya yönelik uygulamaları petrol talebi üzerinde baskı oluşturuyor. Talepteki zayıflama, arz kayıplarına rağmen küresel petrol stoklarındaki düşüşü kısmen sınırlıyor.

Talepteki düşüşün büyük bölümünün Orta Doğu'dan yapılan ham petrol sevkiyatlarına daha fazla bağımlı Asya ülkelerinde görüldüğüne işaret edilen raporda, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasından en fazla etkilenen bölgelerde güncel talep verilerinin sınırlı olmasına rağmen mevcut göstergelerin talepte beklenenden daha güçlü gerilemeye işaret ettiği kaydedildi.

Bu kapsamda EIA, küresel petrol talebinin 2026'da günlük ortalama 1,1 milyon varil azalacağını tahmin ediyor. Kurum, geçen ay talepte günlük 200 bin varillik, şubatta ise 1,2 milyon varillik artış öngörüyordu.

ABD'nin ham petrol üretiminde sınırlı artış beklentisi

Öte yandan, ABD'de günlük ortalama ham petrol üretiminin bu yıl 13 milyon 720 bin varil olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Bu miktar, önceki raporda 13 milyon 650 bin varil olarak tahmin edilmişti.

Gelecek yıl ise üretimin günlük ortalama 14 milyon 150 bin varil olacağı öngörülüyor. Önceki raporda bu tahmin 14 milyon 100 bin varil seviyesindeydi.

Bu yıl küresel petrol arzının ise günlük ortalama 98 milyon 990 bin varil, küresel petrol tüketiminin ise 102 milyon 860 bin varil seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

Gelecek yıl ise küresel arzın günlük ortalama 109 milyon 320 bin varile, tüketimin ise 105 milyon 320 bin varile ulaşması bekleniyor

1 milyona varan otel, 30 bine varan tur seçeneğiyle Türkiye'nin en geniş tatil envanterine sahip platformu Tatilsepeti, yaz tatili planlarında büyük konfor yaratacak yeni kampanyasını duyurdu. Yaz boyunca sürecek kampanyaya göre seçili yurt içi otellerinde 5 gece ve üzeri seyahat alışverişi yapanlar ücretsiz gidiş- dönüş VIP transfer hizmetinden yararlanabilecek. Evden havalimanına ve oradan da otele sağlanacak VIP transfer hizmetleri hem yolcu konforunu artıracak hem de paket tatil satışlarında yeni bir ekonomik değer yaratacak.

İstanbul, Ankara ve İzmir havalimanlarında geçerli olan, seçili otellerde yapılacak minimum 5 gece ve üzeri rezervasyonlarda 'Evden Havalimanına - Havalimanından Otele' VIP transfer kampanyası, ulaşım maliyetlerinin arttığı şu günlerde tatilcinin bütçesine katma değer yaratırken şehir içi ulaşım stresini de ortadan kaldıracak.

5-8 kişilik özel araçlarla evlerinden alınarak havalimanına oradan da otellerine bırakılan Tatilsepeti misafirlerinin dönüşleri de aynı konforlu ulaşım araçları ile sağlanacak. Tatilsepeti bu kampanya ile misafirlerinin seyahat deneyimini uçtan uca unutulmaz kılmayı ve daha konforlu bir premium hizmet sunmayı amaçlıyor.

Özellikle Antalya ve Ege otel tercihlerinde uygulanacak kampanya ile ulaşımı keyifli hale getirdiklerine dikkat çeken Tatilsepeti Genel Müdürü Sedat Kılıç, ''Tatil uçtan uca bir süreçtir, ailelerin mutlu zaman geçirmek için planladığı özel anlardır. Ücretsiz VIP transfer hizmetimiz misafirlerimizi ulaşım derdinden ve bütçesinden de kurtarmış olacak. Seyahat maliyetleri hafifleyecek. Tatilsepeti olarak sadece konaklama seçeneklerine değil, sunulan toplam deneyime odaklanıyoruz'' diye konuştu.

Ege ve Antalya bölgesinde 5 yıldızlı her şey dahil otellerde 5 gece 6 günlük VIP transfer dahil bir tatil kişi başı gecelik 24 bin TL'den başlıyor. Uzatılan erken rezervasyon kampanyası dahilinde peşin fiyatına 9 taksit ve yüzde 30 indirim avantajı devam ediyor. Taksit ve ödeme kolaylıklarının yanı sıra 7.500 TL'ye varan chip-para kampanyası da mevcut.

TATİLSEPETİ HAKKINDA: Tatilsepeti.com, en geniş ürün seçeneği, en doğru bilgi, en uygun ödeme koşulları ve yüzde 100 memnuniyet odaklı yaklaşımıyla misafirlerine mutlu bir tatil alışverişi deneyimi sunma hedefiyle hizmet veriyor. Tatilsepeti bugün yıllık 35 milyonu tekil, toplamda 70 milyonun üzerinde ziyaretçi sayısıyla Türkiye'nin önde gelen turizm portalı konumunda. Yurt içi online satışta sektörün öncülerinden olan tatilsepeti.com, 2009 yılında yurt dışı tatil satışına başladı. Türkiye'nin en saygın tur operatörleri, yurt içi ve yurt dışındaki geniş otel portföyünün yanı sıra yılda 30.000'e varan yurt içi - yurt dışı tur ve uçak bileti, araç kiralama hizmetlerini çatısı altında birleştiren Tatilsepeti.com; birbirinden farklı tatil konseptleri ve uygun fiyatlı önerileriyle milyonlarca kişiye hayalindeki tatili gerçekleştirme fırsatı sunuyor. Tatilsepeti bugün, Tera Holding bünyesinde, Tera Yatırım Teknoloji Holding'in (TEHOL) iştiraki olarak hizmet vermeye devam etmektedir.

Tatilsepeti'nin aldığı ödüllerden bazıları şöyle: En İyi Reklam Filmi Kurumsal İmaj Dalında Kristal Elma, En İyi Kurumsal İmaj Filmi Felis Ödülü, The One Awards Bütünleşik Pazarlama Ödülleri'nde ''Yılın İtibarlısı Ödülü'', Marketing Türkiye 2023'te ''Adressable TV Kullanımı Gümüş Ödülü'', 8. Şikayetvar ACE Awards 2023'te ''Mükemmel Müşteri Memnuniyeti Başarısı Gold Ödülü'' Uzak Rota Global'23'te ''Otel Rezervasyonunda Dünyanın Önde Gelen Web Sitesi Ödülü''.

Tatilsepeti Medya İletişim - Arya Medya / 0535 291 50 49

Kuruluştan yapılan basın açıklaması aşağıda bulunuyor:

Dünyanın önde gelen stratejik yönetim danışmanlığı firmalarından Boston Consulting Group (BCG), küresel sermaye piyasalarında önemli bir dönüşüme işaret eden ''Global Principal Investors Report 2026' raporunu yayımladı.

Rapor; egemen varlık fonları, kamu emeklilik fonları ve aile ofisleri gibi ana yatırımcıların (Principal Investors) özel piyasalardaki ağırlıklarını artırdığını ortaya koyuyor. 2015 yılında 21 trilyon dolar olan toplam yönetilen varlık büyüklüğünü (AuM), yıllık bileşik %7 büyüme ile 2025'te 43 trilyon dolara ulaştıran bu dev yapılar, halihazırda küresel varlıkların yaklaşık %30'unu kontrol ediyor. Mevcut projeksiyonlar, bu finansal gücün 2030 yılına kadar 59 trilyon dolara ulaşacağını öngörüyor.

Büyük kurumsal yatırımcılar kendi operasyonel ekiplerini kuruyorlar

Rapora göre bu devasa büyümenin arkasında, emtia gelirleri ve mali fazlaların desteklediği sermaye birikimi, beklenenden güçlü piyasa getirileri ve hızla kurulan yeni yatırım mekanizmaları yer alıyor. Küresel ölçekte yalnızca 2025 yılında 10 yeni egemen varlık fonunun faaliyete geçmesi bu ivmeyi tescilliyor. Ancak dönüşüm sadece niceliksel değil; ana yatırımcılar artık sermayelerini sadece üçüncü taraf fon yöneticilerine (GP) emanet eden pasif ortaklar olmaktan çıkıp, kendi iç yetkinliklerini ve operasyonel ekiplerini kuran dinamik, aktif yatırımcılara evriliyor.

'Türkiye için fırsat doğru ortaklık modellerinde'

Bu dönüşümün Türkiye açısından önemli fırsatlar barındırdığını belirten BCG Yönetici Ortağı ve Türkiye Ofisi Lideri Emir Pandır şunları söyledi:

'Küresel ekonomide 2020'deki COVID şokundan bu yana süregelen yüksek belirsizlik endeksi, jeopolitik gerilimlerle kalıcı bir kırılganlığa dönüştü. Bu ortamda 'Principal Investors' olarak tanımlanan varlık fonları, emeklilik fonları ve aile ofisleri gibi büyük sermaye sahipleri yalnızca yatırımcı değil, küresel sermaye akımlarını şekillendiren aktörler haline geliyor. Az sayıda kurumun varlık dağılım kararları bugün birçok ülkenin yatırım çekme kapasitesini doğrudan etkileyebiliyor. Türkiye açısından fırsat yalnızca yatırım çekmek değil; enerji dönüşümü, dijital altyapı ve ihracat odaklı büyüme alanlarında bu yatırımcılarla uzun vadeli ortaklıklar geliştirebilmekte.'

Türkiye'de son yirmi yılda uluslararası doğrudan yatırımlar, kamu-özel iş birliği projeleri ve gelişen sermaye piyasaları sayesinde uzun vadeli sermaye ile çalışma konusunda önemli bir deneyim oluştu. 'Principal Investor'ların giderek daha fazla ortak yatırım, doğrudan yatırım ve yatırım platformları üzerinden gerçekleştirilen uzun vadeli ortaklıklara yönelmesi, Türkiye açısından finansman erişiminden çok stratejik ortaklıkların önem kazandığı yeni bir döneme işaret ediyor. Bu çerçevede, yerli ve uluslararası uzun vadeli yatırımcıları ortak büyüme temaları etrafında buluşturabilecek yatırım platformlarının geliştirilmesi önümüzdeki dönemin kritik başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.

Dev fonlar artık altyapı projelerine, orta ölçekli büyüme fırsatlarına ve ikincil piyasalara yöneliyor

Küresel piyasalarda uzayan yatırım süreleri ve yavaşlayan geri dönüşlerin yarattığı likidite baskıları, bu dev fonları daha seçici olmaya zorluyor. Bu doğrultuda ana yatırımcılar, organizasyon yapılarını ve teşvik modellerini (doğrudan yatırımlarda kâr payı/carry benzeri yapılar dahil) yeniden tasarlayarak doğrudan altyapı projelerine, orta ölçekli büyüme fırsatlarına ve ikincil piyasalara yöneliyor. Yapay zekâ (AI) ise raporda hem milyar dolarlık bir yatırım teması hem de portföy değerini artıracak kritik bir operasyonel yetkinlik olarak en ön sırada yer alıyor.

Türkiye'de büyüyen servet tabanı, yatırım ekosistemini destekliyor

BCG'nin kısa süre önce yayımladığı Global Wealth Report 2026'da da Türkiye'nin uzun vadeli yatırımcı ekosistemini destekleyebilecek güçlü bir yerel sermaye tabanına işaret edildi. Rapora göre Türkiye, 2025-2030 döneminde 250 bin dolar ve üzeri finansal varlık segmentinde dünyanın en hızlı büyüyen pazarları arasında yer alıyor. Bu segmentte yaklaşık yüzde 12 yıllık bileşik büyüme oranı ve 250 milyar dolarlık ek büyüme potansiyeli öngörülüyor.

Bu büyümenin; aile ofisleri, kurumsal yatırımcılar ve portföy yönetimi ekosisteminin gelişimini desteklerken, Türkiye'nin uluslararası 'principal investor'lar için daha güçlü bir ortak yatırım ve sermaye platformu haline gelmesine katkı sağlaması bekleniyor.

ING Global'in son raporuna göre Türkiye ekonomisi, negatif net ihracat ve yüksek faizin baskısıyla 2026'nın ilk çeyreğinde %2,5 büyüdü; yılın ikinci yarısında büyümenin %3 civarında kalması bekleniyor.

ING Global, sıkı finansal koşulların ve merkez bankasının kredi büyümesi üst sınırlarını daha da indirme yönündeki son adımının yılın ikinci yarısında daha belirgin bir yavaşlamaya zemin hazırlayabileceğini öngörüyor; yıl geneli büyüme beklentisi yaklaşık %3 olarak korunuyor.

Haziran Para Politikası Kurulu toplantısında ek faiz artırımı ihtimalinin azaldığını belirten ING Global, jeopolitik belirsizlikler ve yurtiçi siyasi gelişmelerin yeni bir faiz artışını gündeme getirebileceğini de not ediyor; bu senaryoda politika faizinin mevcut efektif fonlama oranı olan yaklaşık %40'a yükseltilmesi söz konusu olabilir. Banka, yılın ikinci yarısında faiz indirim alanının oldukça kısıtlı kalacağını öngörüyor ve yıl sonu politika faizi beklentisini yaklaşık %35 olarak korurken risklerin daha sıkı bir politika yönünde olduğunu vurguluyor.

ING Global, merkez bankasının görünür müdahaleleri ve mevcut döviz kuru rejimi çerçevesinde Mayıs ayındaki TL baskısının hızla atlatıldığını belirtiyor. Banka, USD/TRY'nin yıl sonunda 53,00 seviyesinde olacağını öngörüyor. TL carry trade işlemleri daralmasına rağmen gelişmekte olan piyasalar arasında popüler olmayı sürdürüyor; ancak genişleyen cari açık orta vadeli görünüm açısından risk oluşturuyor.

Banka, tahvil ihraç programındaki ilerlemenin (yılbaşından bu yana 5,5 milyar dolar ABD doları ve 2 milyar euro) kısa vadeli tahvilleri desteklemeye devam etmesini bekliyor.

Bakanlığın yayımladığı iç borç ihraç takvimine göre 11 Haziran Perşembe günü 2 yıl (728 gün) vadeli, 6 ayda bir kupon ödemeli altın tahvili ile 6 ayda bir kira ödemeli altına dayalı kira sertifikasının doğrudan satışları yapılacak.

Hürmüz Boğazı üzerinde dün düşen ABD'ye ait Apache helikopterinin İran tarafından kasten hedef alınmadığını ifade eden İranlı yetkili, saldırının arkasında İran'ın olmadığını ancak bölgedeki gergin durum nedeniyle bu tür olayların "kasıtsız" olarak meydana gelebileceğini kaydetti.

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rezai, düşürülen helikopterin İran tarafından vurulduğuna atıf yaparak, "Hürmüz Boğazı'nda bir ABD helikopterini vurup şeytana bir tokat daha atan savaşçının elini öpüyoruz." ifadelerini kullandı.

Rezai, ABD’nin uyguladığı deniz ablukasının bir savaş eylemi olduğunu ve yine ABD’nin düşürülen helikoptere karşılık İran’a saldırı düzenlerse hızlı ve kararlı şekilde karşılık vereceklerini söyledi.

İran devlet televizyonuna göre, Rezai'nin aksine İranlı askeri bir kaynak, ülkesinin son 24 saat içinde Hürmüz Boğazı'nda havadan herhangi bir askeri saldırı gerçekleştirmediği ve ABD'nin düşürülen helikopteri gerekçe göstererek İran'a saldırması halinde kesin bir cevapla karşı karşıya kalacağı uyarısında bulundu.

ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı üzerinde devriye gezerken düşen Amerikan ordusuna ait bir Apache helikopterin İran tarafından düşürüldüğünü belirterek, "ABD'nin bu saldırıya zorunlu olarak karşılık vermesi gerekmektedir." demişti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de Trump'a yanıt olarak paylaştığı mesajında, helikopterin İran tarafından düşürülüp düşürülmediğini belirtmeden, İran yakınlarındaki yabancı güçlerin "kendi insan hataları, basit kazalar veya çapraz ateşe yakalanma ihtimali nedeniyle sürekli risk altında olduğunu" ifade ederek, "Riski azaltmak için en iyi çözüm, onların çekilmesidir." ifadelerini kullanmıştı.

İsrail'de 2009 yılından bu yana neredeyse kesintisiz şekilde iktidarda bulunan ve ülkenin en uzun süre görev yapan Başbakan'ı Netanyahu'nun, en geç 27 Ekim'de gerçekleştirilmesi planlanan genel seçimlerde yeniden aday olması bekleniyor.

Buna karşın IDI anket verilerine göre, İsrail vatandaşlarının yüzde 61’i Netanyahu'nun seçimlerde bir kez daha başbakanlık yarışına girmemesi gerektiğini düşünüyor.

Katılımcıların yüzde 61’i, Netanyahu'nun ardından göreve gelecek başbakanlar için "en fazla iki dönem" seçilme sınırı getirilmesini istedi.

Söz konusu yasal düzenleme talebine, İsrail siyasetinin sol, merkez ve sağ kanadındaki İsrailli seçmenlerin büyük çoğunluğunun destek vermesi dikkati çekti.

Öte yandan IDI anketi, Netanyahu hükümetinin dış politika ve savunma stratejisinde önemli yer tutan ABD desteğine yönelik halk nezdindeki güvenin de ciddi ölçüde gerilediğini gösterdi.

İsrail vatandaşlarının yüzde 44’ü İsrail'in güvenliğinin ABD Başkanı Trump'ın temel öncelikleri arasında yer aldığına inanıyor.

Ankete katılan İsrail vatandaşlarının yüzde 54’ü ise Trump’ın, İsrail’in güvenliğine "çok az veya yetersiz" düzeyde öncelik verdiği kanaatinde olduğunu belirtti.

Yahudi kökenli İsrail vatandaşları arasında mayısta yüzde 64 seviyesinde olan söz konusu oran, ciddi bir düşüş göstererek yüzde 41’e geriledi.

Söz konusu oranın, IDI'nin Trump’ın ABD başkanlık seçimlerini kazandığı Kasım 2024’ten bu yana yaptığı ölçümler arasındaki en düşük seviye olduğu vurgulandı.

750'den fazla katılımcıyla gerçekleştirilen kamuoyu araştırmasının hata payı yüzde 3,57 olarak açıklandı.

İsrail savaş uçaklarının güneydeki Nebatiye kentine bağlı Kefr Dunin beldesini bombaladığı aktarılan haberde, başkent Beyrut'un güneyindeki Sayda kentine bağlı Benaful beldesinin de savaş uçaklarının hedefi olduğu ifade edildi.

Haberde ayrıca, İsrail ordusunun gece saatlerinde Batı Bekaa bölgesindeki beldeleri obüs toplarıyla hedef aldığına işaret edildi.

Öte yandan İsrail ordusundan yapılan yazılı açıklamada, "Lübnan'ın güneyindeki farklı bölgelerinde Hizbullah'a ait altyapıya yönelik saldırılarını sürdürdükleri" iddia edildi.

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti bu sürede, ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

ABD arabuluculuğunda Lübnan ile İsrail arasında 14-15 Mayıs'ta gerçekleştirilen 3. tur görüşmeler sonucunda, 17 Mayıs itibarıyla ateşkesin 45 gün uzatılması kararlaştırılmıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, son açıklamasında, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 3 bin 666 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Washington'daki 4. tur görüşmelerin ardından 3 Haziran'da İsrail ve Lübnan'ın, Hizbullah'ın saldırılarını tamamen durdurması ve tüm unsurlarını Litani Nehri'nin güneyinden çekmesi şartıyla "geniş kapsamlı ateşkes" konusunda mutabakata vardığını duyurmuştu. Hizbullah ise şartlı ateşkesi reddettiğini açıklamıştı.

İsrail ordusu, duyurulan ateşkes anlaşmalarına rağmen Lübnan'ın güneyindeki saldırıların çapını genişletiyor.

Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell ile protokolü imzalayan Bakan Kurum, BM sekretaryası ile yapıcı işbirliğinin gelecek dönemde artarak devam edeceğini belirtti.

Bakan Kurum, Bonn programı kapsamında COP31 ev sahipliği sürecine ilişkin görüşmelerde bulundu.

Afrika İklim Müzakere Grubu, Küçük Ada Devletleri (AOSIS) Müzakere Grubu, 11 ülkeden oluşan Şemsiye Müzakere Grubu, Latin Amerika ve Karayip Ülkeleri Grubu ve Arap Ülkeleri Grubu ile bir araya gelen Kurum ayrıca, Almanya Çevre, İklim Eylemi, Doğa Koruma ve Nükleer Güvenlik Bakan Yardımcısı Jochen Flasbarth ile görüştü.

Grupların taleplerini dinleyen Kurum, kimsenin geride bırakılmadığı bir COP süreci için çalışmaya devam edeceklerinin altını çizdi.

AYB kaynaklarından sağlanmak üzere Türkiye'nin yeşil dönüşüm hedeflerinin desteklenmesi amacıyla Hazine geri ödeme garantisi altında 200 milyon avro tutarında iki ayrı finansman anlaşması imzalandı.

Bu kapsamda, Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası AŞ (TKYB) aracılığıyla sürdürülebilir sanayi yatırımlarına 100 milyon avro, Türkiye İhracat Kredi Bankası AŞ (Türk Eximbank) aracılığıyla da Türk ihracatçıların yeşil finansman projelerine 100 milyon avro kaynak sağlanacak.

Türkiye'nin küresel iklim hedefleri ve yeşil büyüme vizyonu doğrultusunda temin edilen finansmanla reel sektörün ve ihracatçıların yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ile yeşil ve sürdürülebilir sanayi alanlarındaki yatırımlarının desteklenmesi hedefleniyor.

Söz konusu kredilerle birlikte bu yıl sağlanan uygun koşullu dış finansman tutarı 4,9 milyar dolara ulaştı.

'Türkiye'ye destek artarak devam ediyor'

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek konuya ilişkin değerlendirmesinde, AYB ile yakın işbirliği sonucu Türkiye'nin kalkınma odaklı projelerine yönelik desteğin artarak devam ettiğini belirtti.

Bakan Şimşek, Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilere dikkati çekerek, şunları kaydetti:

'Ülkemizin AB ile olan ilişkilerindeki pozitif ivmenin olumlu etkileri, dış finansman alanında somut olarak görülmeye başlandı. Bu çerçevede, AYB ülkemizin kalkınma önceliklerine destek vermek amacıyla uygun koşullu finansman olanaklarını 2023 yılında deprem sonrası imar çalışmaları için verilen kredi hariç olmak üzere 8 yıl aradan sonra tekrar harekete geçirdi.'

Dün dar bantta seyreden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üzerinde 46,1240'tan tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.50 itibarıyla dünkü kapanış seviyesinin hemen üzerinde 46,1380'den işlem görüyor. Aynı dakikalarda avro/TL yüzde 0,2 artışla 53,3570'ten ve sterlin/TL de yüzde 0,2 yükselişle 61,8580'den satılıyor.

Dolar endeksi ise yüzde 0,1 düşüşle 99,8 seviyesinde bulunuyor.

ABD'nin, kendisine ait bir askeri helikopterin İran askeri unsurlarınca hedef alınmasının ardından misillemede bulunması, Orta Doğu'da jeopolitik risk algısını yeniden yükseltti. Bölgeden gelen çelişkili haber akışı ise varlık fiyatlarındaki oynaklığı artırdı.

Öte yandan gözler ABD'de açıklanacak mayıs ayı enflasyon verisine çevrildi. Piyasa beklentileri, manşet enflasyonun enerji fiyatları kaynaklı baskıyla yıllık bazda yüzde 3,8'den yüzde 4,2'ye yükseleceği şeklinde oluşurken çekirdek enflasyonun da yüzde 2,9 seviyesine çıkacağı tahmin ediliyor. Açıklanacak verilerin, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde atacağı politika adımlarına ilişkin önemli sinyaller vermesi bekleniyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ABD'de enflasyon ve federal bütçe dengesinin takip edileceğini belirtti.

Dün ons fiyatındaki azalışa paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışın yüzde 1,6 altında 6 bin 317 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,1 altında 6 bin 245 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 390 liradan, Cumhuriyet altını 41 bin 370 liradan satılıyor.

Altının onsu yüzde 1,2 değer kaybıyla 4 bin 210 dolardan işlem görüyor.

ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanması varlık fiyatlarında sert dalgalanmalara neden olmaya devam ediyor.

Dün ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın son saldırılarına karşılık verileceğini açıklamasının kısa süre içinde sahada askeri adımlarla desteklenmesi, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan ateşkes sürecine ilişkin endişeleri derinleştirdi.

İki ülke arasında hassas dengede yürütülen görüşmelere ilişkin olumlu beklentiler, son dönemde yaşanan karşılıklı saldırıların ardından zayıfladı.

Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD'ye ait bir Apache helikopterinin düşürülmesinin ardından taraflar arasındaki tansiyon yeniden yükselirken bu gelişmeler varlık fiyatlarında fiyatlamaları daha da zorlaştırıyor.

ABD ve İran arasındaki gerginliğin yeniden alevlenmesiyle petrol fiyatlarının yükselmesi enflasyon ve faiz artırımı endişelerini artırırken bu durumun ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırımına gideceğine yönelik fiyatlamaları güçlendirmesi altın fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor.

Öte yandan savaşın gölgesinde gözler ABD'de açıklanacak mayıs ayı enflasyon verilerine çevrildi.

Piyasa beklentileri, mayıs ayında ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 4,2 artacağı yönünde şekillendi.

Analistler, geçen aya ilişkin yıllık enflasyon tahminlerinin Nisan 2023'ten bu yana en güçlü hızlanmaya işaret ettiğini belirtirken söz konusu verilerde Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle artan enerji maliyetlerinin ülkedeki fiyat artışlarına etkisinin dikkatle inceleneceğini bildirdi.

Buna ek olarak enflasyon verileri, Fed'in gelecek dönemde atacağı politika adımlarına yönelik önemli sinyaller verecek.

Bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu ifade eden analistler, yurt dışında ABD'de enflasyonun yanı sıra federal bütçe dengesinin takip edileceğini belirtti.

Dün 94,42 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 91,45 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.36 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,1 azalarak 91,34 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 88,01 dolardan alıcı buldu.

Dün yaklaşık yüzde 3 değer kaybederek son 7 haftanın en düşük seviyelerine gerileyen petrol fiyatları, ABD'nin İran'a yönelik saldırı operasyonunu tamamladığını açıklaması ve çatışmanın daha geniş çaplı bir tırmanışa dönüşmeyebileceğine ilişkin beklentilerle düşüşünü sürdürdü.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı üzerinde düşürülen ABD ordusuna ait Apache helikopterine karşılık İran'a yönelik başlatılan saldırıların tamamlandığını duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump, daha önce yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı üzerinde devriye görevi sırasında düşen Apache helikopterinin İran tarafından vurulduğunu öne sürerek, Washington'un bu saldırıya karşılık vermek zorunda olduğunu belirtmişti.

İran devlet televizyonu ise ABD'nin İran'ın güneyindeki Mübarek Dağı, Sirik kenti ile Keşm ve Cask adalarını hedef aldığını bildirirken, saldırıların sona erdiğini ve bölgedeki durumun sakinleştiğini duyurdu.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Trump'ın açıklamalarına yanıt olarak yaptığı paylaşımda, helikopterin İran tarafından düşürülüp düşürülmediğine ilişkin doğrudan değerlendirmede bulunmadı. Erakçi, İran yakınlarında faaliyet gösteren yabancı güçlerin 'kendi insan hataları, basit kazalar veya çapraz ateşe yakalanma ihtimali nedeniyle sürekli risk altında olduğunu' vurgulayarak, 'Riski azaltmak için en iyi çözüm, onların çekilmesidir.' ifadesini kullanmıştı.

Öte yandan Erakçi, ABD'nin İran'ın güneyine yönelik saldırılarının karşılıksız bırakılmayacağını açıklamış, bu doğrultuda Bahreyn'deki ABD 5. Filosu'nun insansız hava araçlarıyla hedef alındığını duyurmuştu. Ayrıca İranlı yetkililer, ABD'nin saldırılarına yanıt olarak Ürdün'deki Muvaffak Salti Hava Üssü'nün füze saldırılarıyla vurulduğunu bildirmişti.

ABD'nin saldırı operasyonunu tamamladığını duyurması ve çatışmanın enerji arzını daha fazla sekteye uğratacak şekilde tırmanmayacağı beklentisi, piyasalarda arz endişelerini hafifleterek petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

- Küresel talepte daralma beklentisi güçleniyor

Bunun yanı sıra küresel petrol talebine ilişkin zayıf görünüm ve ABD'de ham petrol üretiminin artacağı beklentisi de fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı destekledi.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin (EIA) 'Haziran 2026 Kısa Dönem Enerji Görünümü Raporu'na göre, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasından en fazla etkilenen bölgelerdeki mevcut göstergeler petrol talebinde beklenenden daha güçlü bir gerilemeye işaret ediyor.

Bu kapsamda EIA, küresel petrol talebinin 2026'da günlük ortalama 1,1 milyon varil azalacağını tahmin ediyor. Kurum, geçen ay talepte günlük 200 bin varillik, şubatta ise günlük 1,2 milyon varillik artış öngörüyordu.

Öte yandan EIA, ABD'de günlük ortalama ham petrol üretiminin bu yıl 13 milyon 720 bin varile ulaşmasını bekliyor. Kurumun bir önceki raporunda bu tahmin 13 milyon 650 bin varil seviyesindeydi.

ABD enflasyon verileri piyasaların odağında

Ayrıca ABD'de enflasyon baskılarının güçlenmeye devam etmesi de fiyatlar üzerinde etkili olan bir diğer unsur olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, bugün açıklanacak mayıs ayı enflasyon verilerinin yıllık bazda Nisan 2023'ten bu yana en hızlı artışa işaret edebileceğini belirtiyor.

Piyasalarda, Orta Doğu'daki gerilim nedeniyle yükselen enerji maliyetlerinin tüketici fiyatlarına ne ölçüde yansıdığı yakından takip edilirken, verilerin ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikası görünümüne ilişkin yeni sinyaller vermesi bekleniyor.

Enflasyondaki yukarı yönlü risklerin Fed'in faiz indirimlerine ilişkin beklentileri ötelemesi, ekonomik aktivite ve yakıt talebi üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendirmeleriyle petrol fiyatlarını aşağı çekiyor.

Brent petrolde teknik olarak 92,68 doların direnç, 90,13 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,86 değer kaybederek 13.741,89 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 16,68 puan ve yüzde 0,12 azalışla 13.725,21 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,18 değer kaybederken, holding endeksi yüzde 0,14 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında tek kazandıran yüzde 0,16 ile turizm, en çok gerileyen ise yüzde 0,91 ile elektrik oldu.

ABD’nin İran askeri unsurları tarafından vurulan ABD helikopterine karşılık olarak Hürmüz Boğazı çevresindeki İran askeri varlıklarını hedef alması Orta Doğu’da jeopolitik risklerin yeniden yükselmesine neden oluyor.

Bölgeden gelen çelişkili haber akışları küresel piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ederken, bu sabah ABD ve Avrupa vadeli endeksleri ile Asya borsalarının genelinde satış baskısının öne çıktığı görülüyor.

Küresel piyasalarda ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanmasıyla risk algısı yükselirken, gözler bugün ABD'de açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi.

Piyasa beklentileri, mayıs ayında ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 4,2 artacağı yönünde şekilleniyor.

Analistler, geçen aya ilişkin yıllık enflasyon tahminlerinin Nisan 2023’ten bu yana en güçlü hızlanmaya işaret ettiğini belirterek, söz konusu verilerde Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle artan enerji maliyetlerinin ülkedeki fiyat artışlarına etkisinin dikkatle inceleneceğini bildirdi.

Buna ek olarak enflasyon verileri, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde atacağı politika adımlarına yönelik önemli sinyaller verecek.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ABD'de enflasyonun yanı sıra federal bütçe dengesinin takip edileceğini ifade ederek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Kuruluştan yapılan basın açıklaması aşağıda bulunuyor:

TEPAV Para Politikası Çalışma Grubu'nun Haziran 2026 tarihli 28'inci Para Politikası Değerlendirme Notu yayımlandı. Notta, Merkez Bankası Kanunu'nun 42'nci maddesi hatırlatılarak belirlenen enflasyon hedeflerine ilan edilen sürelerde ulaşılamama olasılığının ortaya çıkması halinde nedenlerin ve alınacak önlemlerin kamuoyuna açıklanması gerektiği ifade edildi. Değerlendirmede ayrıca, mevcut koşullar altında 2026 yıl sonu enflasyonunun güncellenen hedefin oldukça üzerinde gerçekleşmesinin beklendiği vurgulandı.

Enflasyonda yüksek seyir sürüyor

Değerlendirme notuna göre, Mayıs 2026 itibarıyla yıllık tüketici enflasyonu yüzde 32,6 seviyesinde gerçekleşti. Yıllık enflasyonun son 11 aydır yüzde 30,9 ile yüzde 33,5 arasında dar bir bantta seyrettiğine dikkat çekilen notta, enflasyon beklentilerinin hâlâ çıpalanamadığı ve bunun fiyatlama davranışlarında atalete yol açtığı belirtildi.

Notta ayrıca, Orta Doğu'da devam eden savaş nedeniyle enerji, emtia ve uluslararası taşımacılık maliyetlerine ilişkin belirsizliklerin sürdüğü, ekonomi programına yönelik toplumsal şikâyetlerin arttığı ve enflasyonla mücadelenin giderek zorlaştığı ifade edildi.

'Ekonomi programındaki eksiklikler giderilmeli'

TEPAV değerlendirmesinde, temel sorunun uygulanmakta olan ekonomi programının önemli eksiklikler içermesi ve programın sürdürülebilirliğine ilişkin şüphelerin giderilememesi olduğu belirtildi. Bu çerçevede, adil ve hızlı çalışan bir yargı sisteminin oluşturulması, hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi ve demokratik değerlere saygının artırılmasının ekonomik istikrar açısından öncelikli olduğu vurgulandı.

Notta ayrıca, geniş kesimler tarafından benimsenebilecek yeni bir kalkınma stratejisine ihtiyaç duyulduğu belirtilirken maliye politikasının enflasyonla mücadeleyi desteklemesi amacıyla kapsamlı vergi reformu, kayıt dışılıkla mücadele, kamu harcamalarının yeniden yapılandırılması ve bütçe açığını azaltıcı önlemlerin hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi.

Faiz koridorunun korunması önerildi

Para Politikası Çalışma Grubu, sonuç bölümünde Merkez Bankası Kanunu'nun 42'nci maddesi kapsamında kamuoyuna açıklama yapılması gerektiğini yinelerken mevcut para politikası çerçevesinin korunmasını önerdi. Buna göre gecelik borç verme faizinin yüzde 40'ta, politika faizi niteliğindeki repo faizinin yüzde 37'de ve gecelik borçlanma faizinin yüzde 35,5'te tutulması tavsiye edildi.

Dün satış ağırlıklı seyreden haziran vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,74 azalışla 15.731,00 puandan tamamladı. Endeks kontratı akşam seansında da düşüşünü sürdürerek 15.721,00 puandan işlem gördü.

Haziran vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışının yüzde 0,32 altında 15.680,00 seviyesinden işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanmasıyla risk algısı yükselirken, gözler bugün ABD'de açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ABD'de enflasyon ve federal bütçe dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 15.600 ve 15.500 puanın destek, 15.800 ve 15.900 puanın direnç konumunda olduğunu bildirdi.

Küresel piyasalar jeopolitik riskler altında ABD'nin enflasyon verilerine odaklandı

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden tırmanmasıyla risk algısı yükselirken, gözler bugün ABD'de açıklanacak enflasyon verilerine çevrildi.

İki ülke arasında hassas dengede yürütülen görüşmelere ilişkin olumlu beklentiler, son dönemde yaşanan karşılıklı saldırıların ardından zayıfladı.

Hürmüz Boğazı yakınlarında ABD'ye ait bir Apache helikopterinin düşürülmesinin ardından taraflar arasındaki tansiyon yeniden yükselirken, bu gelişmeler piyasalarda fiyatlamaları daha da zorlaştırıyor.

Dün ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın son saldırılarına karşılık verileceğini açıklaması piyasalarda yeni bir satış baskısı oluşturdu. Bu açıklamanın kısa süre içinde sahada askeri adımlarla desteklenmesi, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan ateşkes sürecine ilişkin endişeleri derinleştirdi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), misilleme kapsamında Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran'a ait hava savunma sistemleri, yer kontrol istasyonları ve gözetleme radar tesislerinin vurulduğunu açıkladı. CENTCOM, ABD'ye ait helikopterin düşürülmesine yanıt olarak başlatılan operasyonların tamamlandığını da bildirdi.

Analistler, yarı iletken ve teknoloji hisselerine ilginin devam ettiğinin altını çizerken, yapay zeka tarafında son kullanıcıların bu hizmetleri pahalı bulduğuna ilişkin analizlerin şirket değerlemelerine yönelik endişeleri yeniden öne çıkardığını kaydetti.

Bu durumun yatırımcıları temkinli kalmaya yönelten bir başka unsur olduğunu ifade eden analistler, yapay zeka alanında fiyat-maliyet tartışmalarının bir süre daha gündemdeki yerini koruyabileceğini aktardı.

- Dikkatler ABD'nin enflasyon verilerinde

Öte yandan savaşın gölgesinde gözler ABD'de açıklanacak mayıs ayı enflasyon verilerine çevrildi.

Piyasa beklentileri, mayıs ayında ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) aylık bazda yüzde 0,5, yıllık bazda yüzde 4,2 artacağı yönünde şekilleniyor.

Analistler, geçen aya ilişkin yıllık enflasyon tahminlerinin Nisan 2023'ten bu yana en güçlü hızlanmaya işaret ettiğini belirtirken, söz konusu verilerde Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle artan enerji maliyetlerinin ülkedeki fiyat artışlarına etkisinin dikkatle inceleneceğini bildirdi.

Buna ek olarak enflasyon verileri, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönemde atacağı politika adımlarına yönelik önemli sinyaller verecek.

Makroekonomik veri tarafında da ABD'nin dış ticaret açığı nisanda aylık yüzde 1,2 azalışla 55,9 milyar dolara gerileyerek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

ABD'de ikinci el konut satışları ise mayısta yüzde 3,2 artarak piyasa beklentilerinin üzerine çıktı.

Bu gelişmelerin ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 seviyesindeki yatay seyrini korurken, dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 99,9'da bulunuyor.

Orta Doğu'daki gerilimlerin enflasyon risklerini canlı tutmasıyla altının ons fiyatı yeni işlem gününde yüzde 2 düşüşle 4 bin 174 dolardan alıcı buluyor. Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,1 artışla 91,2 dolarda işlem görüyor.

Analistler, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubu üyesi 7 ülkenin temmuzda petrol üretimini günlük 188 bin varil artırması kararı almasının arz endişelerini sınırladığını kaydetti.

Kurumsal tarafta çip şirketlerinden Marvell Technology'nin hisseleri yüzde 7,6, Qualcomm'un hisseleri yüzde 5,7, AMD'nin hisseleri yüzde 3 ve Intel'in hisseleri yüzde 2,1 değer kaybetti.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,26, Nasdaq endeksi yüzde 0,97 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,17 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

- Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir izlenirken, Orta Doğu'daki gelişmeler ve yapay zeka şirketlerinin değerlemelerine ilişkin soru işaretleri bölge piyasalarının yönü üzerinde etkili oldu.

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 'kırılgan duraksama' yaşandığını belirterek, 'Tam ölçekli savaşa geri dönülmesi tüm bölge için son derece ağır bedel doğuracaktır.' dedi.

Öte yandan AB, teknoloji şirketi Meta'nın rakip yapay zeka asistanlarının WhatsApp'a erişimini engellemesinin rekabete zarar verebileceği gerekçesiyle, şirketin bu hizmetlere yeniden ücretsiz erişim sağlamasını istedi.

Dün açıklanan verilere göre, Almanya'da sanayi üretimi nisanda bir önceki aya göre yüzde 0,4 artış gösterdi.

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings ise ABD/İsrail-İran Savaşı'nın etkileri nedeniyle bu yıla ilişkin küresel ekonomi sektör görünümünü 'nötr'den 'kötüleşiyor' seviyesine düşürdü.

Avrupa Merkez Bankasının (ECB) yarınki toplantısı yatırımcıların odağında yer alıyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın faiz artırımına kesin gözüyle bakılıyor.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,41 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,75 düşerken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,05 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,11 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsaları negatif seyrediyor

Mevcut gelişmelerle Asya borsalarında satıcılı bir görünüm hakim olurken, Japonya ve Çin'de açıklanan enflasyon verileri fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor.

Buna göre, Çin'de açıklanan makroekonomik verilere göre ülkede yıllık enflasyon mayıs ayında yüzde 1,2, çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 1,1 ile tahminlerin altında kaldı. Ülkede üretici enflasyonu yüzde 3,9 ile öngörülere paralel gerçekleşirken, önceki aya göre hızlanmaya işaret etti.

Japonya'da üretici fiyatları ise beklentilerin üzerinde artış göstermeye devam etti. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 0,9, yıllık bazda yüzde 6,3 artış göstererek tahminleri aştı.

Analistler, Asya'nın en büyük iki ekonomisinde enflasyon ve deflasyon risklerinin sürdüğünü belirterek, Japonya'da enflasyonun beklentileri aşmasının, yıl sonuna kadar toplam iki faiz artışı beklenen Japonya Merkez Bankasını (BoJ) daha fazla sıkılaşma adımı atmaya zorlayabileceğini aktardı.

Çin'de deflasyon risklerinin, Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle yükselen enerji maliyetleri nedeniyle teknik olarak azaldığını belirten analistler, ülkedeki fiyat artışlarının güçlü talep kaynaklı olmamasının sağlıklı bir görünüme işaret etmediğini söyledi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,4, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,3, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,3 düştü.

- BIST 100 endeksi günü düşüşle kapattı

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,86 değer kaybederek 13.741,89 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,06 geriledi.

Dolar/TL dünü 46,1240'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,1330'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ABD'de enflasyon ve federal bütçe dengesinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları

15.30 ABD, mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi

21.00 ABD, mayıs ayı Federal Bütçe Dengesi

Reuters'a konuşan BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, şirketin Macaristan'ın Szeged kentinde inşa ettiği fabrikanın 2026'nın dördüncü çeyreğinde üretime başlayacağını söyledi.

Li, 'Şu anda bir numaralı önceliğimiz Macaristan' ifadelerini kullanırken, Avrupa'da ikinci bir üretim tesisi için de yer arayışlarının sürdüğünü belirtti.

BYD, Temmuz 2024'te Türkiye'de yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırımla yıllık 150 bin araç kapasiteli bir üretim tesisi ve Ar-Ge merkezi kuracağını açıklamıştı. Manisa'da hayata geçirilmesi planlanan fabrikanın 2026 sonunda üretime başlaması öngörülüyordu.

Ancak Stella Li, Türkiye'deki fabrikanın inşasına henüz başlanmadığını ve projenin askıya alındığını bildirdi. Li, Türkiye'de üretime geçilmesine ilişkin şu aşamada belirlenmiş bir takvim bulunmadığını ifade etti.

Şirket yönetiminin açıklamaları, BYD'nin kısa vadede Avrupa'daki üretim operasyonlarına ağırlık vereceğine işaret etti.

Bir kesim var ki görüşleri hiç mi hiç değişmiyor. Onlara göre TL çok ama çok değerli. Peki bu değerliliğin ölçüsü ne, neye göre hesap yapılıyor, belli değil.

Tutarlı eleştirilerde temel argüman hesaplamada kullanılan TÜİK'in enflasyon verilerinin gerçeği yansıtmadığı. Dünkü yazımda bunu ben de vurguladım. Bu konuda kuşku hep var. Kaldı ki enflasyonla ilgili kaygılar yalnızca reel kur hesabına değil ki, her türlü hesaplamaya kuşkuyla bakılmasına yol açıyor.

Genellikle TÜİK verisi yerine İTO oranlarının kullanılması gerektiği dile getirilir. Bu da pek olabilir değil. Çünkü İTO'nun verisini kullanmak, bu veri tüm Türkiye'yi kapsamadığı için doğru olmaz. Kaldı ki İTO 1995 bazlı ücretliler geçinme endeksini yenileyip 2023 bazlı İstanbul tüketici fiyat endeksine geçerken bizzat İTO Başkanı Şekib Avdagiç eski endeksin kullanımı artık çok sınırlı hale gelmiş ürünleri de kapsadığını, bu yüzden gerçek tüketim kalıbını yansıtmaktan uzak kaldığını dile getirmişti. Yani İTO endeksi bir kurtarıcı değil. Aslında İTO'nun enflasyonu ile TÜİK'in enflasyonu arasında öyle reel kur hesaplamasını değiştirecek bir fark da yok. 2023'ün haziranından bu yılın mayısına kadar olan üç yıllık dönemdeki enflasyon TÜİK'e göre yüzde 215, İTO'nun tüketici fiyat endeksine göre ise yüzde 252 oldu. Üç yılın toplamında bu kadar fark oluşması da normal. Çünkü İTO, fiyat artışlarının yüksek seyrettiği İstanbul'daki hareketi ölçüyor.

Biraz önce belirttim; olabilecek en makul eleştiri hesaplamada kullanılan enflasyonun doğru olmadığını dile getirmek.

Ama elde de bu enflasyon serisi var. Bana yıllarca geriye uzanan ve her aya ilişkin detayı bulunan bir enflasyon serisi verin, hesaplamayı ona göre yapayım.

Çözüm çok kolay!

Türk parasının çok değerli olduğu görüşünü desteklemek amacıyla genellikle Türkiye'deki fiyatlarla yurt dışındaki fiyatlar aynı para cinsinden, döviz cinsinden karşılaştırılır. Bu karşılaştırmadan da bazı çıkarımlar yapılır:

'Şu, şu, şu ürünler Türkiye'de Avrupa'dan, Ortadoğu'dan şu kadar pahalı. Demek ki Türk parası çok değerli.'

Peki, Türkiye'yi bir anda döviz bazında çevremizdeki ülkelerin, örneğin Avrupa'nın en ucuz ülkesi haline dönüştürelim mi? Ama dikkat, bu ucuzlama döviz bazında, yani fiyatları döviz cinsinden ifade ederken olacak. Yoksa TL olarak bir ucuzlama yok, hatta bu işin sonunda çok yüklü bir enflasyon var, buna razı mıyız?

TL'nin değerli olduğunu dile getirmek için verilen çok klasik bir örnek var:

'Avrupa'da 1 euro olan kahve Türkiye'de 2 euro, demek ki Türkiye çok pahalı.'

Bu bir dengesizlik tabii ki, tartışılmaz bile. Hadi gelin bu dengesizliği giderip Türkiye'yi 'döviz bazında' Avrupa'dan daha ucuz bir ülke haline getirelim. Nasıl mı, buyurun:

-Euro, diyelim 50 lira; hesabı basitleştirmek için öyle kabul edelim. Türkiye'de kahve 100 lira, yani 2 euro, tamam mı?
-Tamam.
-Şimdi euroyu bir anda 100 lira yapsak, kahve fiyatı da sabit kalsa Türkiye'de kahve kaç euro olur?
-Çok basit; kahve 100 lira, euro 100 lira, demek ki kahve artık 1 euro.
-Elbette öyle; şimdi kahve fiyatında Türkiye Avrupa ile eşitlendi mi?
-Evet, eşitlendi.
-Peki Türkiye'yi Avrupa'dan daha ucuz bir ülke haline getirelim mi?
-O nasıl olacak?
-Çok kolay! Euroyu 100 liradan 200 liraya çıkaralım. Kahve 100 lira olduğuna göre demek ki artık yalnızca yarım euro ya da 50 sent. Avrupa'da 1 euro, yani 100 sent olan kahve artık Türkiye'de 50 sent, yani yarı fiyatında. Şimdi Türkiye kahve fiyatında Avrupa'dan ucuz hale geldi mi?
-Evet.
-Emin misin?
-Tabii ki, kahve Avrupa'da 1 euro, Türkiye'de yarım euro.
-Ama bir ayrıntıyı gözden kaçırıyorsun. Biz kahveye hâlâ 100 lira ödüyoruz, bir ucuzlama yok ki. Euroyu 50 liradan 200 liraya çıkardığımız için 100 liranın euro karşılığı değişti, o kadar. Şöyle devam edeyim; diyelim ayda 100 bin lira kazanıyorsun, her gün de iş çıkışı bir kahve içme alışkanlığın var. Ayda 3 bin lira, yani maaşının yüzde 3'ünü kahveye ödüyorsun. Şimdi kahve 2 eurodan yarım euroya düştü diye senin kahveye ayırdığın para azaldı mı?
-Hayır!
-Tabii ki azalmadı, çünkü senin maaşın yine 100 bin lira. Ayrıca euro 50 liradan 200 liraya çıkınca, dolar başta olmak üzere diğer dövizler de aynı şekilde arttığı için kahve 100 lirada kalır mı? Bırak kurun yüzde 300 artmasını, bugünün 46 liralık dolar kurundan varili 100 dolar olan petrole 4.600 lira ödüyorken, bir çırpıda yaşanacak örneğin yüzde 50'lik artışla dolar 69 liraya çıktığında aynı petrolü 6.900 liradan alacağız. Bunun tüm girdilerde yaratacağı etkiyi düşün. Hadi o etkiyi boş ver, Türkiye bu içtiğin kahveyi ithal ediyor, o maliyet ne olacak?
-Galiba kuru artırarak bu dengesizlik giderilemez, öyle görünüyor.
-Tabii ki giderilemez, başka örnekler verenler de var. Diyorlar ki Türkiye'de etin kilosu 20-25 dolar, oysa komşu ülkelerde bunun yarısı. Türkiye'de eti 'döviz cinsinden' ucuzlatmak da çok kolay, doları 100 lira yaptık mı, et fiyatı yarı yarıya düşer. Ama dolar bazında düşer, TL olarak ucuzlamaz, değil mi?
-Doğru, ucuzlamaz.
-Bizim sorunumuz başka. Temel sorun TL'nin değerli olması değil, Türkiye'nin çok pahalı olması. Türk parasının değerini düşürünce yurt içinde fiyatlar düşmeyecek ki, birileri öyle olacak zannediyor. Türkiye'de fiyatların döviz karşılığı düşecek. Bunun vatandaşa faydası ne! TL değer kaybederse, hele hele yüklü oranda değer kaybederse ilk anda döviz birikimi olanlar, döviz kazananlar ve yabancı turistler bundan çok kârlı çıkar. Ama o kur artışı anında çok yüklü bir enflasyon tsunamisi yaratır. Dolayısıyla vatandaş bu kur artışından fayda görmek şöyle dursun, o artışın altında daha da ezilir. Hani deminki örnekte olduğu gibi Türkiye'deki kahve fiyatını bir anda 2 eurodan yarım euroya düşürdük ya, kahve bir hafta on gün içinde yine eski düzeyine çıkar.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.