Öte yandan, EUPWR.E ve RUBNS.E payları için ise 19 Haziran 2026 ile 17 Temmuz 2026 tarihleri arasında açığa satış ve kredili işlem yasağı uygulanacak.

BIST 100 endeksi, güne 33,16 puan ve yüzde 0,23 artışla 14.454,31 puandan başladı.

Gün içinde en düşük 14.454,31 puanı, en yüksek 14.827,35 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışa göre yüzde 2,82 değer kazanarak 14.827,35 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 521,17 puan ve yüzde 3,14 artışla 17.127,84 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre mali endeks yüzde 3,22, hizmetler endeksi yüzde 2,13, teknoloji endeksi yüzde 1,85 ve sanayi endeksi yüzde 1,13 değer kazandı.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 86'sı prim yaptı, 12'si geriledi, 2'si yatay seyretti. Türk Hava Yolları, Türk Altın İşletmeleri, Akbank, ASELSAN ile Türkiye İş Bankası (C) en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 254 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 254 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 2,3 düşüşle 6 milyon 385 bin lira oldu.

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin basit getirisi yüzde 37,77, bileşik getirisi yüzde 41,34 seviyesinde gerçekleşti.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 46,2137, satışta 46,3988 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 46,1984, satışta 46,3835 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1481, sterlin/dolar paritesi 1,3241 ve dolar/yen paritesi 160,9 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 2,2 azalışla 76,9 dolardan işlem görüyor.

İstanbul'un doğal yapısı ve sağlam zemin özellikleriyle öne çıkan Beykoz bölgesinde, Polonezköy Ormanları'na komşu konumda hayata geçirilen proje kapsamında yaklaşık 25 bin metrekarelik arsa üzerinde farklı tiplerde toplam 70 villa inşa edilmesi planlanıyor.

Doğayla uyumlu mimari yaklaşımın benimsendiği projede, villa bahçeleri ve ortak kullanım alanları dahil yaklaşık 16 bin metrekarelik peyzaj alanı yer alacak. Projede ayrıca açık yüzme havuzu, yürüyüş parkurları, çocuk oyun alanları, fitness merkezi ve otopark gibi sosyal donatılar da bulunacak.

İnşaat çalışmalarına başlanan Tera Orman Beykoz projesinin 2028 yılının ortalarında tamamlanması hedefleniyor.

Şirket tarafından yapılan açıklamada, Tera Orman Beykoz'un nitelikli konut geliştirme alanındaki uzun vadeli büyüme stratejisinin ve sürdürülebilir değer üretme vizyonunun önemli bir adımı olduğu vurgulandı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,82 değer kazanarak 14.827,35 puandan tamamladı.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 406,19 puan artarken, toplam işlem hacmi 202,3 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 3,59, holding endeksi yüzde 2,57 değer kazandı.

Sektör endekslerinden en çok kazandıran yüzde 6,60 ile finansal kiralama faktoring, en çok kaybettiren yüzde 2,74 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalar, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararı sonrasında bankanın bu yıl faiz artırımına gidebileceğine yönelik öngörülerin güçlenmesinin oluşturduğu negatif etkilere karşın ABD ile İran arasında imzalanan mutabakata ilişkin haber akışının desteğiyle pozitif seyrediyor.

Fed, yeni Başkan Kevin Warsh liderliğinde düzenlenen ilk Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısında politika faizini yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutarken, projeksiyonlar 2026'da faiz artırımı ihtimaline işaret etti. Warsh, enflasyonun yüzde 2 hedefinin üzerinde seyrettiğini belirterek fiyat istikrarı konusundaki kararlılıklarını vurguladı. Analistler, ileriye dönük yönlendirmeden kaçınılmasının belirsizliği artırdığını ancak açıklamaların sıkı para politikası duruşunu desteklediğini bildirdi.

Jeopolitik tarafta ise ABD ile İran arasında savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik mutabakat zaptı İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalandı.

Mutabakat zaptının imzalanmasının ardından tarafların, nihai anlaşmaya varılması için İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda kısa süre içinde 60 günlük müzakere sürecine başlaması bekleniyor.

Analistler, yarın yurt içinde kapasite kullanım oranı, reel kesim güven endeksi ve uluslararası yatırım pozisyonunun takip edileceğini, yurt dışında ise ABD ve Çin'de piyasaların kapalı olacağını, Japonya'da Tüketici Fiyat Endeksi, Almanya'da Üretici Fiyat Endeksi ve İngiltere'de perakende satış verilerinin izleneceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.900 ve 15.000 puanın direnç, 14.700 ve 14.600 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

VİOP BIST 30 kontratı günü yüzde 2,89 yükselişle tamamladı

VİOP BIST 30 endeks kontratı, 18 Haziran 2026’da günü önceki kapanışa göre yüzde 2,89 artışla 17.223,00 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı kontrat, günü yükselişle tamamladı.

18 Haziran 2026 tarihli kapanış verilerine göre kontrat, önceki kapanış seviyesi olan 16.740,00 puandan yükselerek günü 17.223,00 puandan tamamladı. Böylece kontratta günlük artış %2,89 oldu.

VİOP BIST 30 kontratında açık pozisyon sayısı ise 421.125 olarak gerçekleşti.

New York borsası, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh dönemine ilişkin daha şahin para politikası beklentilerine dair endişelere rağmen ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptının yarattığı iyimserlikle güne yükselişle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi yüzde 0,15 artarak 51.571,85 puana çıktı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,90 artışla 7.487,36 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 1,49 kazançla 26.410,62 puana yükseldi.

Fed'in dün politika faizini beklentiler doğrultusunda sabit tutmasına karşın ekonomik projeksiyonların bu yıl faiz artışı olasılığına işaret etmesi sonrası negatif görünümün hakim olduğu pay piyasalarında, yeni işlem gününün açılışında teknoloji hisselerindeki yükselişin öncülüğünde pozitif bir seyir izlendi.

Fed, yeni Başkan Kevin Warsh liderliğinde düzenlenen ilk Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısının ardından politika faizini yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutmuştu.

Politika metninin önceki açıklamalara kıyasla belirgin şekilde kısaltıldığı dikkati çekerken, gelecekteki faiz indirimlerine yönelik eğilime işaret eden ifadelerin metinden çıkarıldığı görülmüştü.

Fed'in yayımladığı projeksiyonlar ise 2026'da faiz artırımı yapılabileceğinin sinyalini vermişti. FOMC üyelerinin gelecekteki faiz beklentilerini gösteren nokta grafiği 18 yetkiliden 9'unun bu yıl en az bir faiz artırımı öngördüğünü ortaya koymuştu.

Fed Başkanı Warsh da düzenlediği basın toplantısında, enflasyonun yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde seyrettiğini belirterek, fiyat istikrarını sağlama konusunda kararlı olduklarını vurgulamıştı.

Analistler, Warsh'un ileriye dönük yönlendirme yapmaktan kaçınmasının tahminleri zorlaştırdığını ancak fiyat istikrarı hedefine vurgu yapmasının sıkı para politikası duruşunu desteklediğini belirtti.

Jeopolitik tarafta ise ABD ile İran arasında savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik mutabakat zaptı İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalandı.

Mutabakat zaptının imzalanmasının ardından tarafların, nihai anlaşmaya varılması için İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda kısa süre içinde 60 günlük müzakere sürecine başlaması bekleniyor.

Bu gelişmeyle petrol fiyatları üç aydan uzun bir sürenin en düşük seviyelerine gerilerken, enflasyona dair endişeler de bir miktar hafifledi.

Kurumsal tarafta da ABD Başkanı Trump'ın, yarı iletken üreticisi Intel'in ABD'de çip tasarımı ve üretimi için Apple ile çalışacağını açıklamasının ardından Intel hisseleri yüzde 8'in üzerinde değer kazandı.

Çip sektöründeki diğer büyük şirketlerin hisselerinde de yükseliş görülürken, Nvidia'nın hisseleri yüzde 1'den, Micron Technology'nin hisseleri yüzde 6'dan ve Marvell Technology'nin hisseleri yüzde 5'ten fazla arttı.

Makroekonomik veri tarafında ise ABD'de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 13 Haziran ile biten haftada 226 bine inmesine karşın piyasa beklentilerinin hafif üzerinde gerçekleşti.

Kurumun tahminlerine göre, altının ons fiyatının 2026 sonunda 5.300-5.500 dolar aralığında, 2027 sonunda ise 5.800-6.000 dolar aralığında gerçekleşmesi bekleniyor.

Wells Fargo, değerli metallere ilişkin görünümde enflasyondan arındırılmış getirilerin düşük seviyelerde bulunmasının etkili olduğunu belirtti. Kuruma göre, reel getirilerin düşük kalması, faiz getirisi sunmayan altın gibi varlıklara yönelik yatırımcı ilgisini destekleyebiliyor.

Raporda, merkez bankalarının yılın başında bütçe kaygıları nedeniyle altında net satıcı konumuna geçtiği, ancak enerji maliyetlerine ilişkin baskıların azalmasıyla merkez bankası altın alımlarının yeniden güç kazanmasının beklendiği ifade edildi.

Değerli metaller olumlu görülen sektörler arasında

Wells Fargo, emtia tarafında enerji fiyatlarının savaş dönemindeki yüksek seviyelerinden gerilemesinin beklendiğini, ancak jeopolitik riskler sürdükçe fiyatların savaş öncesi seviyelerin üzerinde kalabileceğini bildirdi.

Kurum, enerji sektöründeki kazanımların değerli metaller ve endüstriyel metaller gibi daha olumlu gördüğü alanlara kaydırılabileceğini belirtti. Wells Fargo'nun değerlendirmesinde değerli metaller ve endüstriyel metaller, olumlu görülen emtia sektörleri arasında yer aldı.

Endüstriyel metaller tarafında ise teknoloji yatırımları, veri merkezleri, yapay zeka altyapısı ve enerji üretimine yönelik sermaye harcamalarının özellikle bakır talebini desteklemeye devam ettiği vurgulandı.

2027'de merkez bankası alımları destekleyebilir

Wells Fargo'ya göre, 2027'de enerji arzının normalleşmesi ve küresel arz artışının talebin önüne geçmesiyle enerji fiyatlarında gevşeme görülebilir. Kurum, daha düşük enerji fiyatlarının enflasyon ve bütçe üzerindeki baskıları hafifletebileceğini, bunun da küresel merkez bankalarının yeniden net altın alıcısı konumuna dönmesini destekleyebileceğini öngördü.

Bu çerçevede Wells Fargo, altın için 2027 yıl sonu hedefini ons başına 5.800-6.000 dolar aralığında belirledi.

Öte yandan kurum, emtia piyasalarının yüksek oynaklık ve önemli riskler içerdiğine dikkat çekerek, tahminlerin mevcut piyasa koşulları ve varsayımlara bağlı olduğunu, görünümün zaman içinde değişebileceğini vurguladı.

Mutabakat zaptı, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girdi.

İsrailli yetkililerin yanı sıra basın ve siyasetten isimler, ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptına tepki göstererek, anlaşmanın ABD'nin ve İsrail'in aleyhine olduğu gerekçesiyle karşı çıkıyor.

"İsrail ve Körfez ülkeleri için kötü"

İsrail dış istihbarat teşkilatı Mossad'ın eski İstihbarat ve Operasyonlar Başkanı Haim Tomer, mutabakatın ABD'nin 2018'de yaptığı nükleer anlaşmaya kıyasla "çok daha az faydalı" olduğunu belirterek, İsrail'in İran'la "ağır bir bedel ödeyerek" savaştığını ifade etti.

Tomer, anlaşmanın "İsrail ve Körfez ülkeleri için kötü" olduğunu, çünkü İran ve Umman'a Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerini düzenleme hakkı tanıdığını belirtti.

İsrail ordusu eski İstihbarat Dairesi (AMAN) Başkanı Tamir Hayman da "ABD-İran mutabakatı, Tahran rejiminin hayatta kalmasını garanti ediyor ve ona cömert ekonomik destek sağlıyor." ifadelerini kullandı.

Hayman, İsrail'in ABD ile birlikte İran'a yönelik açtığı savaşı eleştirerek, "İsrail'in en başından İran'a karşı savaşmaması iyi olurdu." şeklinde konuştu.

İsrail Kanal 14 televizyonu program sunucusu Tal Meir ise mutabakatın İranlıların "müzakereler sürecinde gösterdiği özgüveni" teyit ettiğine dikkati çekerek, "Şimdi İranlıların tavırlarında neden ısrar ettiklerini anlıyoruz." ifadelerini kullandı.

Netanyahu'nun partisi Likud milletvekili Avichay Buaron ise mutabakata aykırı olarak İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki işgalinden vazgeçmeyeceğini vurguladı.

Buaron, "Netanyahu, Başkan Trump'a Lübnan'dan çekilmeye niyetimiz olmadığını ve kuzey sakinlerini (Filistin topraklarını gasbeden İsraillileri) tehlikeye atmayacağımızı iletti. İsrail'in çıkarlarından taviz vermeyeceğiz." iddiasında bulundu.

İran-ABD arasında varılan mutabakat

İran ile ABD, Pakistan aracılığındaki müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik mutabakata vardıklarını duyurmuştu.

"İslamabad Mutabakatı" adı verilen mutabakat zaptı, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Mutabakat, Lübnan dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor.

Mutabakat zaptının imzalanmasının ardından tarafların, nihai anlaşmaya varılması için İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda kısa süre içinde 60 günlük müzakere sürecine başlaması bekleniyor.

Kuveytli mevkidaşına İran ile ABD arasında yapılan mutabakatın içeriği ve son gelişmeler hakkında bilgi veren Erakçi ayrıca, ABD ile varılan mutabakatın bölgede barış ve istikrarın yeniden sağlanmasına yol açacağı umudunu dile getirdi.

İranlı Bakan, Tahran ile Körfez ülkeleri arasındaki "mevcut belirsizlikleri" gidermek ve karşılıklı etkileşiminin artırılması için diyalogun gerekli olduğunu kaydetti.

Taraflar görüşmede ikili ilişkilerde öne çıkan konuları da değerlendirirken, ele alınan başlıkların takibi amacıyla diplomatik istişarelerin sürdürülmesi konusunda mutabık kaldı.

Yılmaz, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile bir otelde düzenlenen Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) 15. Uluslararası Öğrenciler Mezuniyet Töreni'ne katıldı.

Burada konuşan Yılmaz, Cumhuriyet'in ilk yıllarından itibaren gönül coğrafyasından gelen gençlere ilim ve irfan kapılarını ardına kadar açan Türk devletinin, ikili kültür anlaşmalarıyla pek çok uluslararası öğrenciyi bu topraklarda muhabbetle misafir ettiğini söyledi.

Bugün dünyanın dört bir yanına yayılan ve sayıları 160 bine yaklaşan büyük Türkiye Mezunları ailesinin, asırlara sari devlet geleneğinin ve köklü eğitim diplomasisinin en olgun, en nadide meyvesi olarak herkese gurur verdiğini belirten Yılmaz, Türkiye'nin, son 20 yılda yükseköğretim alanında çok büyük bir değişim yaşadığını ifade etti.

Cevdet Yılmaz, bugün itibarıyla 129'u devlet, 79'u vakıf olmak üzere toplam 208 üniversitede yaklaşık 7 milyon öğrencinin eğitim-öğrenim gördüğünü, akademisyen sayısının ise 187 bine ulaştığını bildirdi.

"Geldiğimiz aşamada üniversitelerimizi nicelik anlamından daha ziyade niteliksel olarak geliştirmeye, kalitelerini artırmaya yoğunlaşmış durumdayız" diyen Yılmaz, dijital teknolojilerin artık her alanı derinden etkilediğini, son 2 yılda yapay zeka ve bilişim temelli çok sayıda yeni programı yükseköğretim sistemine kazandırdıklarını kaydetti.

Yılmaz, "2024 yılında 20 üniversitede, 17 farklı türde olmak üzere toplam 72 yeni yapay zeka ve bilişim temelli program açılmış, 2025 yılında bu programlara 27 yeni program daha ilave edilerek sayı 100'ün üzerine çıkarılmıştır." bilgisini paylaştı.

"Farklı coğrafyalardan üniversitelerle güçlü bağlar geliştiriyoruz"

Yükseköğretimde elde edilen bu gelişimin, uluslararasılaşma anlamında da önemli sonuçlar ortaya koyduğuna işaret eden Yılmaz, "Ortak araştırma projeleri, çift diploma, ortak derece programları, akademik personel değişim mekanizmaları ve kurumsal ortaklıklar yoluyla çok boyutlu bir işbirliğini gerçekleştiriyoruz. Avrupa Birliği, Türk Devletleri Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Asya-Pasifik bölgesi başta olmak üzere farklı coğrafyalardan üniversitelerle güçlü bağlar geliştiriyoruz." diye konuştu.

Bugün Türkiye'de 362 bini aşkın uluslararası öğrencinin öğrenim gördüğünü aktaran Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Önümüzdeki dönemde Türkiye'nin çok daha yüksek sayıda uluslararası öğrenciye ev sahipliği yapacağına yürekten inanıyoruz. Bu öğrenciler bize büyük bir değer katıyorlar. Kendi kültürlerinden, ülkelerinden tecrübelerini aktarıyorlar. Türkiye'de Türkçeyi öğreniyorlar, dil öğreniyorlar. Kültürümüzü daha yakından tanıyorlar, ilişkiler geliştiriyorlar. Biz bunun çok büyük bir bereket oluşturduğuna inanıyoruz. Ülkelerimiz arasında hem toplumsal diyaloğun ve kaynaşmanın gelişmesi bakımından hem de ekonomik açıdan; ticaretin, yatırımların ve turizmin gelişmesi bakımından çok büyük katkılar sunduğuna inanıyoruz.

Bu öğrencilerimize Türkiye'de sadece eğitim-öğretim imkanı değil, farklı hizmetler de sunma perspektifi içindeyiz. İşte oturum hakkı, belli bir süre çalışma hakkı dahil olmak üzere öğrencilerimize becerilerini geliştirme, aldıkları üniversite eğitimiyle iş hayatı arasındaki ilişkiyi güçlendirme noktasında da her türlü desteği vermeye hazır olduğumuzu ifade etmek istiyorum. Bu öğrencilerimize biz büyük bir zenginlik olarak bakıyoruz. Ülkelerine döndüklerinde aynı zamanda bu Türkiye ailesinin bir parçası olarak dönüyorlar. Böyle bakıyoruz ve böyle bakmaya devam edeceğiz."

"Hem güçlü olmamız lazım hem haklı olmamız lazım"

Gazze'de yaşananların, sadece kuru bilgi ve teknolojiyle bir yere varmanın mümkün olmadığını gösterdiğini vurgulayan Yılmaz, "Gazze'de bu zulümleri yapanlar gayet iyi eğitim almış insanlar, teknolojide de oldukça ileri toplumlar. Ama buna rağmen insanlık tarihinin en büyük zulümlerinden birini yaptılar, soykırım suçunu işlediler. Demek ki sadece bilgi ve teknoloji yetmiyor, sadece kuru eğitim yetmiyor. Bunu ahlak, adalet, merhamet ve hukukla buluşturmamız gerekiyor." ifadesini kullandı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, meşruiyetten yoksun, çıplak gücün sürdürülebilir olmadığını, hiçbir zulmün sonsuza kadar sürmediğini belirterek, "'Ben güçlüysem istediğim her şeyi yapabilirim' zihniyetine hiçbir şekilde prim vermememiz lazım. Hem güçlü olmamız lazım hem haklı olmamız lazım. İkisini bir arada başardığımızda dünya farklı bir dünya olacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Mesajında Pezeşkiyan, şu ifadelere yer verdi:

"Bu, güçlü İran'dan tarihi bir belge ve mesajdır. Barış, karşılıklı saygının gölgesinde gerçekleşecektir. İran İslam Cumhuriyeti, onur ve bağımsızlığı, ilerlemeyi ve bölgesel işbirliğini koruyarak her zaman küresel barışa bağlıdır. Bu metin, hiçbir tehdit ve baskıyla onurundan ve bağımsızlığından vazgeçmeyen bir milletin sesinin yansımasıdır. Bugün kayda geçirilen; milli direnişin, siyasi akılcılığın ve sorumlu diplomasinin sonucuydu."

İran ve ABD, Pakistan aracılığında yapılan müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurmuştu.

"İslamabad Mutabakatı" adı verilen mutabakat zaptı, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Mutabakat, Lübnan dahil savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor.

Mutabakat zaptının imzalanmasının ardından tarafların, nihai anlaşmaya varılması için İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda kısa süre içinde 60 günlük müzakere sürecine başlaması bekleniyor.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Söz konusu dolandırıcılık girişimleri, e-posta, SMS ve sosyal medya platformları üzerinden 'Hesabınız askıya alınacak', '24 saat içinde güvenlik doğrulaması yapın' gibi asılsız ve panik oluşturmayı amaçlayan içeriklerle kullanıcıları hedef almaktadır. Kamu kurumlarının isim, logo ve kurumsal kimlik unsurlarını taklit ederek gönderilen bu iletiler tamamen oltalama (phishing) amaçlı birer dolandırıcılık tuzağıdır. Herhangi bir resmi kamu kurumunun, NATO Zirvesi gerekçesiyle vatandaşlardan ya da kurumsal çalışanlardan şüpheli bağlantılar üzerinden 'güvenlik doğrulaması' talep eden bir uygulaması kesinlikle bulunmamaktadır. Kamuoyunun ve kurum çalışanlarının siber dolandırıcılık mağduru olmaması adına, resmi kanallar dışındaki hiçbir iddia ve talebe itibar etmemesi önemle rica olunur."

Kısaca GEO, içeriğin ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Claude gibi yapay zeka sistemleri tarafından kaynak gösterilmesi için yapılan optimizasyondur. Son dönemde dijital dünyada bu yeni kısaltma konuşuluyor. GEO ve onun yakını AEO, yıllardır internetin görünürlük kuralı olan SEO'nun yerini mi alıyor, yoksa onu dönüştürüyor mu? Bu yazıda yapay zekanın arama dünyasında yarattığı bu sessiz devrimi, yeni kavramların ne anlama geldiğini ve bunun hepimiz için ne ifade ettiğini anlatacağız.

Önce Şu Rakamlara Bakalım

Değişimin ne kadar büyük olduğunu anlamak için birkaç çarpıcı veriye göz atalım. Çünkü bu sadece bir his değil, sayılarla kanıtlanmış bir dönüşüm.

Araştırma şirketi Ahrefs'in bulgusuna göre, Google'ın yapay zeka özetleri en üst sıradaki içeriklerin tıklanma oranını yüzde 58 düşürdü. Bir önceki yıl bu oran yüzde 34,5'ti. Yani düşüş hızlanıyor. Pew Research'ün bulgusu daha da çarpıcı. Bir yapay zeka özeti varken, kullanıcılar kaynak bağlantısına sadece yüzde 1 oranında tıklıyor.

Bir başka veri daha var. Kullanıcıların hiçbir siteye gitmeden bitirdiği aramalar, bir yıl içinde yüzde 56'dan yüzde 69'a çıktı. İnsanlar cevabı doğrudan arama sayfasında görüyor ve siteye tıklama ihtiyacı duymuyor. ChatGPT ise artık haftada 800 milyondan fazla kişi tarafından kullanılıyor. Araştırma şirketi Gartner, geleneksel arama hacminin 2026 boyunca yüzde 25 azalacağını öngörüyor.

Tablo net. Arama, mavi bağlantılar dünyasından yapay zeka cevapları dünyasına kayıyor.

Yapay zekanın günlük hayatımıza ne kadar derin girdiğini daha önce işledik. Google'ın Yeni Özelliği 5 Dakikada Dijital İkizini Yaratıyor

SEO, AEO, GEO Nedir? Üç Kavramı Sade Dille Anlayalım

Bu üç kısaltma kafa karıştırıcı gelebilir. Ama mantıkları basit. Her biri, bilgiye ulaşmanın farklı bir döneminin kuralı.

SEO, yani Arama Motoru Optimizasyonu. Kısaca SEO, bir web sayfasının Google gibi arama motorlarında üst sıralarda çıkması için yapılan çalışmaların tamamıdır. Doğru anahtar kelimeler, kaliteli içerik, güvenilir bağlantılar. Amaç, kullanıcının tıklayıp siteye gelmesi.

AEO, yani Cevap Motoru Optimizasyonu. Kısaca AEO, içeriği arama motorunun doğrudan gösterdiği cevap kutularına girecek şekilde düzenlemektir. Yani kullanıcı bir soru sorduğunda, senin içeriğinin o kısa ve net cevap olarak öne çıkması. Tıklama olmasa bile markanın görünmesi.

GEO, yani Üretken Motor Optimizasyonu. Kısaca GEO, içeriğin ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Claude gibi yapay zeka sistemleri tarafından kaynak olarak gösterilmesi için yapılan çalışmadır. Burada artık tek tek sayfalar değil, markanın ve içeriğin bir bütün olarak güvenilir kaynak sayılması önemli.

Aradaki farkı bir örnekle netleştirelim. SEO, kütüphanede kitabının rafta üst sırada olması gibidir. AEO, kütüphanecinin soruya cevap verirken senin kitabından alıntı yapmasıdır. GEO ise yapay zekanın binlerce kaynak arasından senin içeriğini seçip aktarmasıdır.

Yapay Zeka Hangi İçeriği Seçiyor?

Peki bir yapay zeka, milyonlarca sayfa arasından neden birini seçip alıntılıyor? Bu sorunun bilimsel bir cevabı var. Princeton, Georgia Tech ve IIT Delhi üniversitelerinin ortak akademik çalışması, yapay zekanın içerik seçme kriterlerini test etti. Sonuçlar çok öğretici.

Çalışmaya göre içeriğe somut istatistik eklemek, yapay zekada görünürlüğü yüzde 41 artırıyor. Güvenilir kaynaklara atıf yapmak ve uzman görüşü eklemek de görünürlüğü ciddi şekilde yükseltiyor. Yani yapay zeka, veriyle desteklenmiş, kaynak gösteren, somut içeriği seviyor.

İşin en şaşırtıcı tarafı şu. Aynı çalışma, eski SEO numaralarından biri olan anahtar kelime doldurmanın yapay zekada görünürlüğü artırmadığını, hatta düşürdüğünü buldu. Yani sayfayı aynı kelimeyle doldurmak, yapay zeka çağında işe yaramıyor, tam tersine zarar veriyor. Bu durum, içeriğin gerçek değerinin her zamankinden önemli olduğunu gösteriyor.

Peki SEO Gerçekten Öldü mü?

İşte en kritik soru bu. Pek çok pazarlama şirketi "SEO öldü, artık GEO çağı" diyor. Ancak gerçek biraz daha incelikli. Buradaki nüansı doğru anlamak önemli.

SEO ölmedi. Sadece genişledi. Çünkü yapay zeka sistemleri, cevaplarını boşluktan üretmiyor. İnternetteki içeriklerden besleniyor. Bir yapay zekanın güvenilir bulup alıntıladığı kaynaklar, çoğu zaman geleneksel arama motorlarının da güvenilir bulduğu, otoritesi yüksek sitelerdir. Yani sağlam bir SEO altyapısı, GEO için de zemin hazırlıyor.

Bu noktada çarpıcı bir gelişme yaşandı. Google, kendi resmi kılavuzunda AEO ve GEO'yu ayrı birer disiplin olarak değil, hâlâ SEO olarak tanımladı. Google'a göre yapay zeka aramaları için optimizasyon yapmak, zaten arama deneyimi için optimizasyon yapmaktır. Ancak burada önemli bir uyarı var. Google'ın bu açıklaması kendi sistemleri için geçerli. ChatGPT veya Perplexity gibi Google dışı platformlar, içerikleri farklı ölçütlere göre değerlendirebilir.

Nitekim bir araştırma, yapay zekanın alıntıladığı kaynaklarla Google'ın üst sıradaki sonuçlarının örtüşmesinin yüzde 70'ten yüzde 20'nin altına düştüğünü gösterdi. Yani Google'da birinci olmak, artık yapay zekanın seni alıntılayacağı anlamına gelmiyor. Bu durum yeni bir oyun alanı açıyor.

Yapay zekanın bir sektörü nasıl baştan yazdığını kodlama dünyasında da gördük. Google Kodlama Yarışında Geride Kaldığını İtiraf Etti

Dikkat: Bu Alanda Dolandırıcılık da Var

Her yeni ve heyecanlı alanda olduğu gibi, burada da fırsatçılar türedi. "Yapay zeka görünürlüğü" vaadiyle ortaya çıkan pek çok şüpheli hizmet var. Bazı şirketler, "markanızı ChatGPT'de bir numara yapalım" gibi abartılı sözlerle iş satıyor.

Gerçek şu. Henüz bu alanda kimsenin garantili bir formülü yok. Yapay zekaların içeriği nasıl seçtiği tam olarak şeffaf değil. Üstelik yapay zekalar tutarlı da değil. Aynı soruyu beş kez sorduğunda beş farklı cevap, dolayısıyla farklı kaynaklar alabilirsin. Bu yüzden "garantili birincilik" vaat eden tekliflere temkinli yaklaşmak gerekiyor. Sağlam içerik ve güvenilirlik dışında sihirli bir kısayol bulunmuyor.

Bu Değişim Senin İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu konu sadece pazarlamacıları ilgilendirmiyor. Üç farklı açıdan hepimizi etkiliyor.

Birincisi, sıradan bir kullanıcıysan. Bilgiye ulaşma biçimin değişti. Artık cevapları daha hızlı alıyorsun, ama bir bedeli var. Yapay zeka sana tek bir cevap sunduğunda, farklı kaynakları karşılaştırma alışkanlığın azalıyor. Bu yüzden yapay zekanın verdiği cevabın kaynağını sorgulamak, ara sıra "bunu nereden aldın?" diye sormak giderek daha değerli bir beceri.

İkincisi, bir işletmen ya da web siten varsa. Artık sadece Google'da üst sırada çıkmak yetmiyor. Yapay zeka sistemlerinin de seni güvenilir bir kaynak olarak görmesi gerekiyor. İlginç olan şu. Yapay zekadan gelen ziyaretçiler, geleneksel aramadan gelenlere göre çok daha yüksek oranda müşteriye dönüşüyor. Çünkü o kişi yapay zekadan zaten bir tavsiye almış, karara yakın geliyor.

Üçüncüsü, içerik üreten biriysen. Oyunun kuralları değişti. Robotlar için yazılmış, anahtar kelime doldurulmuş, ruhsuz metinlerin devri kapandı. Hem insanların hem de yapay zekanın değer verdiği şey aynı. Gerçek uzmanlık, güvenilirlik ve özgün bilgi.

Sıkça Sorulan Sorular

GEO nedir?

GEO, yani Üretken Motor Optimizasyonu, içeriğin ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Claude gibi yapay zeka sistemleri tarafından cevap üretirken kaynak gösterilmesi için yapılan optimizasyon çalışmasıdır.

SEO ile GEO arasındaki fark nedir?

SEO, bir sayfanın Google'da üst sırada çıkmasını ve kullanıcının tıklamasını hedefler. GEO ise içeriğin yapay zeka tarafından alıntılanmasını hedefler. SEO tıklama, GEO ise kaynak gösterilme odaklıdır.

SEO öldü mü?

Hayır. SEO ölmedi, genişledi. Yapay zeka sistemleri içeriklerini internetteki güvenilir kaynaklardan besler ve bu kaynaklar çoğunlukla güçlü SEO altyapısına sahip sitelerdir. Sağlam SEO, GEO'nun da temelidir.

AEO nedir?

AEO, yani Cevap Motoru Optimizasyonu, içeriği arama motorlarının doğrudan gösterdiği cevap kutularına ve öne çıkan snippet'lere girecek şekilde düzenleme çalışmasıdır.

Yapay zeka hangi içeriği kaynak gösterir?

Akademik araştırmalara göre yapay zeka, somut istatistik içeren, güvenilir kaynaklara atıf yapan ve net yapıda olan içeriği tercih eder. Anahtar kelime doldurma ise görünürlüğü düşürür.

Sonuç: Arama Bitmedi, Şekil Değiştirdi

Yapay zeka, bilgiye ulaşma biçimimizi köklü şekilde değiştiriyor. Mavi bağlantılara tıkladığımız dönem yavaş yavaş geride kalıyor. Yerini, doğrudan cevap aldığımız bir döneme bırakıyor. GEO ve AEO gibi yeni kavramlar da bu dönüşümün ürünü.

Ama tablo net. SEO ölmedi, dönüştü. Geleneksel arama hâlâ web trafiğinin büyük kısmını sürüklüyor. Yeni dönemde kazanan ise tek bir şeye bağlı. Gerçek değer üreten, güvenilir ve özgün içerik. Çünkü ister Google olsun ister ChatGPT, hepsi sonunda aynı şeyi arıyor. İnsanın gerçekten işine yarayan bilgi.

Bu yeni çağın en önemli dersi belki de şudur. Teknoloji ne kadar değişirse değişsin, kalıcı olan tek şey içeriğin gerçekliği ve güvenilirliğidir. Yarının arama dünyasında öne çıkmak isteyen, bugünden buna yatırım yapmalı.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Aktarılan veriler ve rakamlar, yayım tarihindeki kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 'Haftalık Menkul Kıymet İstatistikleri'ni yayımladı.

Buna göre, yurt dışında yerleşik kişiler, geçen hafta 117,8 milyon dolarlık hisse senedi satarken 428,8 milyon dolarlık Devlet İç Borçlanma Senedi (DİBS) ve 2,2 milyon dolarlık Genel Yönetim Dışındaki Sektör İhraçları (ÖST) aldı.

Yurt dışında yerleşik kişilerin hisse senedi stoku, 12 Haziran haftasında 40 milyar 632,5 milyon dolardan 40 milyar 801,1 milyon dolara yükseldi.

Aynı dönemde yurt dışında yerleşik kişilerin DİBS stoku 14 milyar 238,9 milyon dolardan 14 milyar 589,5 milyon dolara çıkarken ÖST stoku 1 milyar 272,5 milyon dolardan 1 milyar 269,4 milyon dolara geriledi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) toplam rezervleri, 12 Haziran haftasında bir önceki haftaya göre 7 milyar 343 milyon dolar azalarak 152 milyar 81 milyon dolar oldu.

TCMB, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre, 12 Haziran itibarıyla Merkez Bankası brüt döviz rezervleri 1 milyar 130 milyon dolar azalışla 53 milyar 124 milyon dolara indi. Brüt döviz rezervleri, 5 Haziran'da 54 milyar 254 milyon dolar seviyesinde bulunuyordu.

Bu dönemde altın rezervleri ise 6 milyar 213 milyon dolar düşüşle 105 milyar 170 milyon dolardan 98 milyar 957 milyon dolara geriledi.

Böylece Merkez Bankasının toplam rezervleri 12 Haziran haftasında bir önceki haftaya göre 7 milyar 343 milyon dolar azalışla 159 milyar 424 milyon dolardan 152 milyar 81 milyon dolara geriledi.

TCMB rezervleri Ocak 2024'ten bu yana şöyle (milyon dolar):

- 'Jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde enerji fiyatlarında oynaklık ve yüksek seyir sürmektedir'
- 'Politika faizi fiyatlamaları, gelişmiş ülkelerde faiz artırım yönündeki beklentilerin güçlendiğine işaret etmektedir'

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti'nde, jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde enerji fiyatlarında oynaklık ve yüksek seyrin sürdüğü belirtilerek, 'Enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerine ilişkin belirsizliklerin süresi ve boyutu enerji fiyatlarının gelecekteki seyri açısından belirleyici olmaya devam edecektir.' ifadesi kullanıldı.

TCMB Para Politikası Kurulu'nun 11 Haziran'daki toplantısına ilişkin özet yayımlandı.

Özette, 'Jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde enerji fiyatlarında oynaklık ve yüksek seyir sürmektedir. Enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerine ilişkin belirsizliklerin süresi ve boyutu enerji fiyatlarının gelecekteki seyri açısından belirleyici olmaya devam edecektir.' değerlendirmesinde bulunuldu.

Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle başta Orta Doğu ve Afrika ülkeleri olmak üzere birçok ekonomide 2026 yılı için büyüme öngörülerinin aşağı yönde güncellenmeye devam ettiği belirtilen özette, 2027 yılında baz etkilerinin de devreye girmesiyle büyüme oranlarının toparlanmasının beklendiği bildirildi.

Özette, 'Bu çerçevede, küresel ölçekte zayıf ve kırılgan görünümün devam edeceği, Türkiye'nin dış ticaret ortaklarının ihracat paylarıyla ağırlıklandırılan küresel büyüme endeksinin yıllık bazda bir önceki PPK dönemine göre 2026 yılı için bir miktar aşağı, 2027 yılı için ise bir miktar yukarı yönde revize edilerek sırasıyla yüzde 1,7 ve yüzde 2,5 artacağı tahmin edilmektedir.' ifadesi kullanıldı.

Emtia fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyon üzerindeki riskleri artırdığı, merkez bankalarının bu riskleri gözetmeye devam ederken, gelişmelerin büyüme ve istihdam üzerindeki olumsuz etkilerini de dikkate aldığı belirtildi.

Özette, şu değerlendirmelere yer verildi:

'Politika faizi fiyatlamaları, gelişmiş ülkelerde faiz artırım yönündeki beklentilerin güçlendiğine işaret etmektedir. Jeopolitik gelişmelerin neden olduğu arz şokunun ne kadar kalıcı olacağı ve enflasyon beklentilerini ne ölçüde bozacağı küresel para politikalarının seyri açısından önem taşımaktadır. Son dönemde, artan belirsizlik ve risk iştahındaki dalgalanmalara bağlı olarak gelişmekte olan ülke hisse senedi piyasalarına yönelen sermaye akımlarında oynak bir seyir gözlenirken, portföy hareketleri üzerindeki aşağı yönlü riskler canlılığını korumaktadır.'

- İhracattaki artışta jeopolitik gelişmelerden dolayı talebin Türkiye'ye kayması etkili oldu

Özette, harcama yöntemiyle incelendiğinde, özel tüketim ve toplam yatırımların yıllık büyümeye pozitif katkısının bir önceki çeyreğe kıyasla bir miktar gerilediği bildirildi.

Çeyreklik bazda ise özel tüketim büyümeye oldukça sınırlı bir katkı verirken toplam yatırımların katkısının negatif olduğuna işaret edilen özette, 'Mal ve hizmetlerin hem ihracatında hem de ithalatında düşüş gerçekleşirken, net ihracatın çeyreklik büyümeye negatif katkısı azalarak devam etmiştir. Özetle, ilk çeyreğe ait veriler iktisadi faaliyetin yavaşlamaya devam ettiğini göstermiştir.' ifadesi kullanıldı.

Özette, mayıs ayında mevsimsellikten arındırılmış olarak ihracat ve ithalatın artış kaydettiği belirtildi.

İhracattaki aylık artışın çalışma günü sayısında Kurban Bayramı ve bununla bağlantılı idari izin kaynaklı azalışa ve savaşın devam eden etkilerine rağmen güçlü olduğu belirtilen özette, ihracatta son dönemde gözlenen görece güçlü görünümde, jeopolitik gelişmelerin ve artan lojistik maliyetlerinin talebi arızi olarak Türkiye'ye kaydırmasının da rol oynadığının değerlendirildiği ifade edildi.

Özette, şunlar kaydedildi:

'Bu gelişmeler doğrultusunda, 12 aylık birikimli dış ticaret açığı bir önceki aya göre gerilemiştir. Mayıs ayında altın ithalatı bir miktar azalmış, 12 aylık birikimli altın ithalatı 21,1 milyar dolar olmuştur. Mevcut veriler ışığında, 12 aylık birikimli cari açığın nisan ve mayıs aylarında azalacağı öngörülmektedir. Yakın dönemde gerçekleşen jeopolitik gelişmelerin cari açık üzerindeki olumsuz etkilerinin yılın ikinci yarısında sürebileceği, söz konusu etkilerin boyutunun ise gelişmelerin süresine ve şiddetine göre farklılaşacağı değerlendirilmektedir. Nisan-mayıs döneminde mevsimsellikten arındırılmış tüketim malı ithalatı bir önceki çeyreğe göre sınırlı olarak gerilemiştir. Mayıs ayına ilişkin geçici dış ticaret verileri ile haziran ayı için yüksek frekanslı öncü veriler beraber değerlendirildiğinde, üç aylık ortalama eğilimler, ihracatta ve ithalatta artışa, dış ticaret açığında ise yılın ilk çeyreğine kıyasla sınırlı bir gerilemeye işaret etmektedir.'

- 'Öncü veriler, enflasyonun ana eğilimindeki düşüşün haziran ayında da sürdüğüne işaret etmektedir. Göstergeler mevsimsel etkilerden arındırıldığında, aylık hizmet enflasyonunun yavaşlayacağını, temel mallar enflasyonunun ise görece yatay bir seyir izleyeceğini ima etmektedir'
- 'Küresel Arz Zinciri Baskı Endeksi kademeli yükselişini sürdürerek arz yönlü baskıların güçlendiğine işaret etmektedir. Yaşanan jeopolitik gelişmelerle Hürmüz Boğazı kaynaklı riskler varlığını korumakta, küresel navlun maliyetleri olumsuz seyretmektedir'
- 'Haziran ayında yurt içi enerji fiyatlarının görece yatay bir seyir izleyeceği tahmin edilmektedir. Söz konusu gelişmede, elektrik ve doğal gaz fiyatlarındaki artışa karşın, uluslararası Brent petrol fiyatlarındaki gerilemeye istinaden akaryakıt fiyatlarındaki düşüş etkili olmaktadır'

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Para Politikası Kurulu (PPK) Toplantı Özeti'nde, öncü verilerin, enflasyonun ana eğilimindeki düşüşün haziran ayında da sürdüğüne işaret ettiği belirtilerek, 'Göstergeler mevsimsel etkilerden arındırıldığında, aylık hizmet enflasyonunun yavaşlayacağını, temel mallar enflasyonunun ise görece yatay bir seyir izleyeceğini ima etmektedir' denildi.

Özette tüketici fiyatlarının mayıs ayında yüzde 1,71 arttığı, yıllık enflasyonun 0,24 puan yükselişle yüzde 32,61 seviyesinde gerçekleştiği belirtildi.

Mayıs ayında tüketici fiyatlarının seyrinde ulaştırma hizmetleri, giyim ve işlenmiş gıda fiyatlarının öne çıktığı bildirilerek, bu doğrultuda yıllık enflasyonun hizmet, temel mal ve gıda gruplarında artarken diğer ana gruplarda gerilediği bilgisi verildi.

Özette, 'B endeksinin (işlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içecekler ve tütün ile altın hariç TÜFE) yıllık değişim oranı 0,79 puan artışla yüzde 31,30'a yükselirken C endeksinin (enerji, gıda ve alkolsüz içecekler, alkollü içecekler ile tütün ürünleri ve altın hariç TÜFE) yıllık değişim oranı 0,61 puan artışla yüzde 30,44 olmuştur.' denildi.

Enerji, gıda ve alkolsüz içecekler ile alkol-tütün-altın gruplarının yıllık tüketici enflasyonuna katkıları bir önceki aya kıyasla sırasıyla 0,29, 0,12 ve 0,03 puan azalırken hizmet ve temel mallar gruplarının katkılarının sırasıyla 0,40 ve 0,28 puan arttığı ifade edilen özette, şu değerlendirmelere yer verildi:

'Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık artışı bir önceki aya kıyasla zayıflamıştır. Mevsimsel etkilerden arındırıldığında bir önceki aya benzer seyrettiği izlenen aylık hizmet enflasyonunda, ulaştırma hizmetleri fiyatları öne çıkmıştır. Akaryakıt fiyatlarındaki gelişmelerin yansımalarıyla son üç aylık dönemde ulaştırma hizmetlerinde kaydedilen birikimli fiyat artışı yüzde 18,9'a ulaşmıştır. Temel mal enflasyonunda giyim ve ayakkabı alt grubundaki yükselişin etkisi hissedilirken diğer alt gruplarda aylık enflasyon nispeten ılımlı seyretmiştir. Gıda fiyatlarında mayıs ayında gözlenen düşüşte sebze ürünleri öncülüğünde işlenmemiş gıda alt grubu etkili olmuştur. Sebze fiyatları olumsuz arz koşullarının etkisiyle yılın ilk aylarında ulaşmış olduğu yüksek seviyelerden gerilemeye başlamıştır. Diğer taraftan işlenmiş gıdada aylık enflasyon bir önceki aya kıyasla yavaşlasa da süt ve süt ürünleri öncülüğünde yüksek seyretmeye devam etmiştir. Mayıs ayında enerji fiyatları sınırlı oranda düşmüş, bu gelişmede uluslararası petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle akaryakıt fiyatları belirleyici olmuştur.'

Özette, yılın ilk aylarındaki yükselişinin ardından enerji fiyatlarının da etkisiyle nisan ayında artan enflasyonun ana eğiliminin, mayıs ayında bir miktar gerilediği aktarıldı.

Mevsimsellikten arındırılmış aylık enflasyonun B ve C endeksinde bir önceki aya kıyasla düşüş gösterdiği kaydedilen özette, fiyat artışlarının B endeksini oluşturan gruplardan hizmette görece yatay seyrederken temel mallar ve işlenmiş gıdada zayıfladığı bildirildi.

Özette, TCMB bünyesinde takip edilen göstergelerin bir bütün olarak değerlendirildiğinde, enflasyonun ana eğiliminin, yaşanan jeopolitik şokun etkisiyle nisanda kaydettiği artışın ardından mayısta gerilediğinin gözlendiği belirtildi.

Göstergelerin üç aylık ortalamalar bazında ise belirgin bir değişim göstermediği bilgisi paylaşılan özette, şu ifadeler yer aldı:

'Mayıs ayı itibarıyla üç aylık ortalamalar bazında mevsim etkilerinden arındırılmış enflasyon bir önceki aya kıyasla hizmet sektöründe sınırlı oranda gerilerken temel mallarda bir miktar yükselmiştir. Hizmet sektöründe hakim olan fiyatlama davranışı önemli bir atalete ve şokların enflasyon üzerindeki etkilerinin uzun bir zamana yayılmasına neden olmakta ve hizmet enflasyonu mallara göre yüksek seyretmektedir. Mayıs ayı itibarıyla yıllık bazda mal enflasyonu yüzde 28, hizmet enflasyonu ise yüzde 41 civarında seyretmektedir. Alt gruplar bazında incelendiğinde, yıllık enflasyon ulaştırmada daha belirgin olmak üzere ulaştırma ve haberleşme gruplarında yükselirken, lokanta ve otel grubunda yataya yakın seyretmiş, kira ve diğer hizmetlerde ise gerilemiştir. Mayıs ayında ulaştırma hizmetlerinde fiyat artışı akaryakıt fiyat gelişmelerinin yansımasına ek olarak bayramın etkisiyle yüzde 5,61 oranı ile güçlü seyrini korumuştur. Bu grupta, hava yolu ile yolcu taşımacılığı fiyatları yüzde 15,22'lik artış ile öne çıkmaya devam etmiş, şehirler arası otobüs fiyatlarında yüzde 5,46'lık artış görülmüştür. Bu dönemde, haberleşme hizmetlerinde aylık enflasyon yüzde 1,69 ile görece yatay seyretse de yıllık enflasyonundaki yükseliş eğilimi sürmüştür. Diğer taraftan, kira grubunda aylık fiyat artışı yüzde 2,15 olurken yıllık enflasyon 1,39 puan azalışla yüzde 49,77'ye gerilemiştir. Mayıs ayında, lokanta-otel enflasyonu yüzde 1,87 ile önceki aya kıyasla yavaşlarken, diğer hizmetlerde aylık fiyat artışı yüzde 1,14 ile görece ılımlı seyretmiştir.'

- 'Mayıs ayında ara malı fiyatları yüzde 2,94 oranında arttı'

Özette, yurt içi üretici fiyatlarının mayıs ayında yüzde 2,75 arttığı, yıllık üretici enflasyonunun 0,34 puan yükselerek yüzde 28,93 olduğu bilgisi verildi.

Üretici fiyatları üzerinde küresel emtia fiyatlarındaki artışların etkilerinin gözlenmeye devam ettiğine değinilen özette, bu dönemde enerji fiyatlarının yaşanan küresel şokun etkisiyle yüzde 6,60 ile yüksek bir oranda artmayı sürdürdüğü bildirildi.

Özette, böylelikle son üç aylık dönemde yurt içi enerji üretici fiyatlarındaki birikimli artışın yüzde 17'ye ulaştığı ifade edilerek, 'Mayıs ayında ara malı fiyatları yüzde 2,94 oranında artarken sermaye malları ile dayanıklı ve dayanıksız tüketim mallarında fiyat artışları görece daha düşük olmuştur. Sektörel bazda incelendiğinde ise doğal gaz, ham petrol, kauçuk-plastik, kimyasal ürünler gibi jeopolitik gelişmelerin etkilerinin belirgin olduğu alt gruplarda fiyat artışları yüksek seyretmiştir. Eşel mobil mekanizması tüketici fiyat artışlarını sınırlarken vergi dışı derlenen üretici fiyatlarının küresel gelişmelerden daha fazla etkilendiği not edilmelidir.' denildi.

Özette, mayısta uluslararası emtia fiyatlarının hız kesmekle birlikte yükselmeye devam ettiği aktarılarak, bu dönemde ham petrol fiyatları gerilerken endüstriyel metal ve tarımsal emtia fiyatlarında artışın sürdüğü belirtildi.

Haziran ayının ilk 10 günü itibarıyla ise metallerdeki artış eğilimine karşın, enerji ve tarımsal emtialarda yaşanan düşüşlerin etkisiyle emtia ana endeksinin gerileme kaydettiği aktarılan özette, mart ve nisan aylarında jeopolitik gelişmelerin etkisiyle belirgin şekilde yükselen Brent ham petrol fiyatlarının izleyen dönemde gerilediği ifade edildi.

Özette, mayıs ayında ortalama 107,5 dolar seviyesinde olan Brent ham petrol fiyatlarının haziran ayının ilk 10 günü itibarıyla ortalama 97,9 dolara gerilediği bildirildi.

Ham petrol fiyatlarındaki yüksek oynaklığın ise sürdüğüne işaret edilen özette, şu değerlendirmelere yer verildi:

'TTF doğal gaz fiyatları mart ayında Brent ham petrole benzer biçimde önemli bir artış kaydettikten sonra nisan ayında bir miktar gerilemiş, mayıs ayından itibaren ise tekrar artış kaydetmiştir. Altın fiyatlarında düşüş eğilimi sürmektedir. Şubat-nisan döneminde artış gösteren FAO gıda fiyatları endeksi, mayıs ayında yağ ve süt ürünleri fiyatları öncülüğünde sınırlı bir oranda gerilemiştir. Son dönem yaşanan jeopolitik gelişmelere ilişkin belirsizlikler başta enerji ve ham madde akışında kesintilere neden olarak, üretim maliyetlerini artırmakta ve küresel ölçekte enflasyonist baskı oluşturma riski taşımaktadır.'

Özette, bu görünüm altında, Küresel Arz Zinciri Baskı Endeksinin kademeli yükselişini sürdürerek arz yönlü baskıların güçlendiğine işaret ettiği bildirildi.

Yaşanan jeopolitik gelişmelerle Hürmüz Boğazı kaynaklı risklerin varlığını koruduğu ve küresel navlun maliyetlerinin olumsuz seyrettiği belirtilen özette, küresel ve Çin'e yönelik konteyner endekslerinde mart ayından itibaren kaydedilen yükselişlerin haziran ayının ilk 10 günü itibarıyla korunduğu, kuru yük endekslerinde mart ayından bu yana devam eden artışların bu dönemde yerini kısmi bir gerilemeye bıraktığı kaydedildi.

Özette, 'Öte yandan, döviz kuru sepeti haziran ayının ilk on günü itibarıyla ılımlı seyrini sürdürerek, maliyet baskılarını kısmen sınırlamıştır. Mevsimsel etkilerden arındırılmış imalat sanayi PMI verileri mayıs ayında girdi ve fiyat endekslerinde zayıflama gösterirken teslim sürelerinde de kısmi bir düzelmeye işaret etmiştir. TCMB saha gözlemleri de jeopolitik gelişmelerin tedarik süreçleri üzerindeki olumsuz etkisinin sınırlı kaldığını ima etmektedir.' ifadeleri kullanıldı.

Mayıs ayında piyasa katılımcılarının enflasyon beklentilerinde yükseliş gözlendiğine değinilen özette, Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre, 2026 yıl sonu enflasyon beklentisinin 1,4 puan yükselerek yüzde 28,9 seviyesinde, 2027 yıl sonu enflasyon beklentisinin 1,0 puan artışla yüzde 21,1 düzeyinde gerçekleştiği bilgisi paylaşıldı.

Özette, 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisinin 0,4 puanlık yukarı yönlü güncellemeyle yüzde 23,8'e yükseldiği belirtilirken 24 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisinin 0,4 puan artışla yüzde 18,4 ölçüldüğü aktarıldı.

5 yıl sonrasına ilişkin enflasyon beklentisinin yüzde 11,9 düzeyinde yatay seyrettiği belirtilen özette, şu değerlendirmelerde bulunuldu:

'Reel sektör beklentilerine bakıldığında, firmaların on iki ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisi, mayıs ayında 0,6 puan azalarak yüzde 33,1 seviyesinde ölçülmüştür. Aynı dönemde hane halkının on iki ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi ise 2,1 puan düşüşle yüzde 49,5 seviyesine gerilemiştir. Enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam etmektedir. Öncü veriler, enflasyonun ana eğilimindeki düşüşün haziran ayında da sürdüğüne işaret etmektedir. Göstergeler mevsimsel etkilerden arındırıldığında, aylık hizmet enflasyonunun yavaşlayacağını, temel mallar enflasyonunun ise görece yatay bir seyir izleyeceğini ima etmektedir.

İşlenmemiş gıda fiyatlarında sebze fiyatları kaynaklı düşüş gözlenirken, işlenmiş gıda fiyatlarının artış oranında yavaşlama öngörülmektedir. Haziran ayında yurt içi enerji fiyatlarının görece yatay bir seyir izleyeceği tahmin edilmektedir. Söz konusu gelişmede, elektrik ve doğal gaz fiyatlarındaki artışa karşın, uluslararası Brent petrol fiyatlarındaki gerilemeye istinaden akaryakıt fiyatlarındaki düşüş etkili olmaktadır. Hizmet grubunda, yakın dönemde yüksek artışlar kaydeden ulaştırma hizmetlerinin akaryakıt fiyatlarındaki son dönem gerilemeler ve ortadan kalkan bayram kaynaklı etkiler ile birlikte haziran ayında ılımlı seyredeceği, kiralarda ise yavaşlama eğiliminin süreceği öngörülmektedir. Temel mal grubunda, son iki ayda yeni sezona geçişin kuvvetli etkilerinin izlendiği giyim ve ayakkabı tarafında indirim sezonuna geçiş ayı olan haziranda fiyatların düşük bir artış göstermesi öngörülmektedir. Dayanıklı tüketim mallarında aylık enflasyonun ılımlı seyretmesi beklenmektedir. Jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.'

- 'Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır'

Özette, PPK'nin son toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 37'de, Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranının yüzde 40'ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranının da yüzde 35,5'te sabit tutulduğu anımsatılarak, fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşunun talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendireceği vurgulandı.

Kurulun politika faizine ilişkin atılacak adımları, enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyeceğinin altı çizilen özette, şu ifadeler yer aldı:

'Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır.

Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir. Kurul, politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyecektir. Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacaktır.'

- Sektörün toplam mevduatı 31 trilyon 29,7 milyar liraya çıkarken kredi hacmi 25 trilyon 573,6 milyar liraya ulaştı

Bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 12 Haziran ile biten haftada bir önceki haftaya göre 57 milyar 513 milyon 113 bin lira artışla 31 trilyon 29 milyar 699 milyon 511 bin liraya yükseldi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, haftalık para ve banka istatistiklerini açıkladı.

Buna göre bankacılık sektörünün toplam mevduatı, 12 Haziran ile biten haftada yüzde 0,19 ve 57 milyar 513 milyon 113 bin lira artışla 30 trilyon 972 milyar 186 milyon 399 bin liradan 31 trilyon 29 milyar 699 milyon 511 bin liraya yükseldi.

Aynı dönemde bankalardaki Türk lirası cinsi mevduat yüzde 0,95 artarak 16 trilyon 937 milyar 289 milyon 74 bin lira, yabancı para (YP) cinsinden mevduat yüzde 1,50 azalarak 10 trilyon 211 milyar 615 milyon 882 bin lira oldu.

Bankalarda bulunan toplam YP mevduatı geçen hafta 262 milyar 88 milyon dolar düzeyinde gerçekleşirken bu tutarın 222 milyar 7 milyon doları yurt içinde yerleşik kişilerin hesaplarında toplandı.

Yurt içi yerleşiklerin toplam YP mevduatında parite etkisinden arındırılmış veriler dikkate alındığında, 12 Haziran itibarıyla 266 milyon dolarlık artış görüldü.

- Yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri arttı

Bankacılık sektöründe yurt içi yerleşiklerin tüketici kredileri, geçen hafta yüzde 1,41 artışla 6 trilyon 529 milyar 259 milyon 645 bin liraya çıktı.

Söz konusu kredilerin 792 milyar 667 milyon 222 bin lirası konut, 43 milyar 215 milyon 654 bin lirası taşıt, 2 trilyon 486 milyar 271 milyon 540 bin lirası ihtiyaç kredileri, 3 trilyon 207 milyar 105 milyon 229 bin lirası ise bireysel kredi kartlarından oluştu.

Bankacılık sektörünün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası dahil toplam kredi hacmi de 12 Haziran ile biten haftada 187 milyar 960 milyon 833 bin lira artarak 25 trilyon 385 milyar 673 milyon 644 bin liradan 25 trilyon 573 milyar 634 milyon 477 bin liraya yükseldi.

- BoE Para Politikası Kurulu açıklamasından:
- 'Orta Doğu'daki savaş ve bunun enerji fiyatları ile İngiltere ekonomisine etkisi, enflasyon görünümüne ilişkin belirsizliğin başlıca kaynağı olmaya devam ediyor'

İngiltere Merkez Bankası (BoE) politika faizini piyasa beklentilerine paralel şekilde yüzde 3,75'te sabit bıraktı.

BoE'den Para Politikası Kurulu'nun (PPK) bugünkü toplantısına ilişkin yapılan açıklamada, PPK üyelerinden BoE Başkanı Andrew Bailey dahil 7'sinin politika faizini yüzde 3,75'te sabit tutma ve 2'sinin 25 baz puan artırma yönünde görüş bildirdiği belirtildi.

PPK'nin önceki toplantısından sonra Orta Doğu'daki savaş nedeniyle artan enerji fiyatlarının düşmeye başladığı kaydedilen açıklamada, buna rağmen fiyatların savaş öncesi döneme göre yüksek ve oynak kalmayı sürdürdüğü aktarıldı.

Açıklamada, enerji krizinin İngiltere ekonomisine etkisinin henüz netleşmediğine işaret edilerek, 'Para politikası enerji fiyatlarını etkileyemez ancak bu fiyatlara yönelik ekonomik uyumun, yüzde 2'lik enflasyon hedefine ulaşılmasını sağlamak üzere şekillendirilebilir. Bunu başarmak için gerekli politika duruşu, şokun boyutu ve süresine ve şokun ekonomi genelinde nasıl yayıldığına bağlı olacak. İngiltere'de yıllık enflasyon mayısta yüzde 2,8 seviyesine geriledi ama yüksek enerji fiyatlarının etkilerinin ekonomiye yansıması devam ettikçe, bu yılın ilerleyen dönemlerinde enflasyonun yeniden yükselmesi beklenmektedir. Orta Doğu'daki savaş ve bunun enerji fiyatları ile İngiltere ekonomisine etkisi, enflasyon görünümüne ilişkin belirsizliğin başlıca kaynağı olmaya devam ediyor.' ifadeleri kullanıldı.

Enerji fiyatlarındaki oynaklık dikkate alındığında İngiltere'de enflasyonun bu yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 3'ün biraz altında gerçekleşmesi beklentisi ve son çeyrekte ise yüzde 3,25'in üzerine çıkabileceği tahminine yer verilen açıklamada, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle hane halkının enflasyon beklentilerinin de yükseldiği kaydedildi.

Açıklamada, ekonomik görünüme ilişkin tüm riskler dikkate alınarak politika faizinin yüzde 3,75'te sabit bırakılmasına karar verildiği belirtilerek, 'PPK, Orta Doğu'daki durumu ve bunun ekonomiye yayılma şeklini yakından izlemeye devam edecektir. PPK, enflasyonun orta vadede yüzde 2 hedefine ulaşma yolunda ilerlemesini sağlamak için gerekli adımları atmaya hazırdır.' denildi.

BoE Başkanı Andrew Bailey, karar sonrası yaptığı açıklamada, son günlerde gerileyen petrol fiyatlarının olumlu gelişme olduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:

'Ancak fiyatlar hala savaş öncesine göre daha yüksek seviyede. Gelecekte ne olursa olsun, son dört aydaki yüksek enerji fiyatları, halihazırda enflasyonist bir baskı oluşmaya başladığını gösteriyor. Merkez Bankası'nın görevi, enflasyonun yüzde 2'lik hedefimize sürdürülebilir şekilde ulaşmasını sağlayana kadar bu fiyatların kalıcı baskı oluşturmamasını sağlamak.'

- KKM bakiyesi geçen hafta 31 milyon lira azalarak 279,8 milyon liraya düştü

Kur korumalı Türk lirası mevduat ve katılma hesapları (KKM), geçen hafta 31 milyon lira azalarak 279,8 milyon liraya geriledi.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) yayımladığı haftalık bültene göre, bankacılık sektörünün toplam kredi hacmi, 12 Haziran itibarıyla 186 milyar 932 milyon lira artarak 26 trilyon 54 milyar 213 milyon liradan 26 trilyon 241 milyar 145 milyon liraya çıktı.

Bankacılık sektöründe toplam mevduat ise bankalar arası dahil geçen hafta 75 milyar 377 milyon lira artarak 29 trilyon 633 milyar 774 milyon liradan 29 trilyon 709 milyar 151 milyon liraya yükseldi.

- Tüketici kredileri 3 trilyon 330 milyar liraya yükseldi

Tüketici kredilerinin tutarı, bu dönemde 41 milyar 828 milyon lira artarak 3 trilyon 329 milyar 638 milyon liraya yükseldi. Söz konusu tutarın 793 milyar 418 milyon lirası konut, 43 milyar 806 milyon lirası taşıt ve 2 trilyon 492 milyar 413 milyon lirası ihtiyaç kredilerinden oluştu.

Bu dönemde taksitli ticari kredilerin tutarı, 28 milyar 46 milyon lira artarak 4 trilyon 82 milyar 710 milyon lira oldu. Bankaların bireysel kredi kartı alacakları ise yüzde 1,6 artışla 3 trilyon 207 milyar 352 milyon lira düzeyinde gerçekleşti.

Bireysel kredi kartı alacaklarının 1 trilyon 183 milyar 931 milyon lirasını taksitli, 2 trilyon 23 milyar 421 milyon lirasını taksitsiz borçlar oluşturdu.

- Yasal öz kaynaklar arttı

Bankacılık sektöründe takipteki alacaklar, 12 Haziran itibarıyla önceki haftaya göre 9 milyar 389 milyon lira artışla 747 milyar 913 milyon liraya çıktı. Takipteki alacakların 439 milyar 290 milyon lirasına özel karşılık ayrıldı.

Aynı dönemde bankacılık sisteminin yasal öz kaynakları, 1 milyar 19 milyon lira artarak 5 trilyon 679 milyar 658 milyon liraya yükseldi.

KKM bakiyesi ise geçen hafta 31 milyon lira azalarak 279,8 milyon liraya düştü.

Bugün düzenlenen ForInvest Haber BIST 100 Endeksi kapanış anketine 15 aracı kurum analisti katıldı; analistlerin tamamı pozitif kapanış tahmininde bulundu.