İran'a yönelik saldırıların tek amacının, uluslararası ticari gemilere saldırılarda kullanılan askeri unsurları hedef almak olduğunu savunan Rubio, diğer ülkeleri de küresel deniz ticaretinin korunmasına katkı sağlamaya çağırdı.

Rubio, "Bence dünya artık İran'ın, en azından İran'daki bazı kesimlerin, Hürmüz Boğazı'nı kontrol altına alıp bunu dünyaya karşı bir koz aracı olarak kullanmak istediğinin farkına varıyor." değerlendirmesinde bulunarak, İran'ın uluslararası ticari gemilere yönelik saldırılarını sürdürmesi halinde karşılık vereceklerini kaydetti.

ABD'nin diplomatik çözüm arayışını sürdürdüğünü belirten Rubio, bunun için İran'ın tutumunu değiştirmesi gerektiğini söyledi.

Rubio ayrıca, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in eylül ayında planlanan ABD ziyaretinin hazırlıklarının sürdüğü bilgisini paylaştı.

ABD ile Çin arasında anlaşmazlıklar bulunduğunu ancak iki büyük güç olarak iletişimin sürdürülmesinin önem taşıdığını vurgulayan Rubio, "Birbirimize, halklarımıza ve dünyaya karşı konuşmayı sürdürme sorumluluğumuz var." ifadelerini kullandı.

Soruşturma kapsamında daha önce yakalanan iki şüpheliye ait dijital materyallerde yapılan incelemelerde suç içerikli yazışmalara ulaşıldı. Elde edilen bulgular doğrultusunda örgütle bağlantılı şüphelilerin yakalanması için çalışmalar derinleştirildi.

Devam eden soruşturmada HTS kayıtları, MASAK raporları, log kayıtları ve diğer delillerin değerlendirilmesi sonucu suç örgütüyle bağlantılı olduğu belirlenen şüphelilere yönelik İstanbul’da belirlenen adreslere eş zamanlı operasyon gerçekleştirildi.

Operasyonda, aralarında gümrük muhafaza memuru, zabıt katibi, denetimli serbestlik memuru, avukat ve polislerin de bulunduğu 37 şüpheli gözaltına alındı.

Soruşturma dosyası kapsamında; şüpheli ifadeleri, etkin pişmanlık beyanları ve gizli tanık anlatımları doğrultusunda yapılan incelemelerde, belediye tarafından düzenlenen bazı ihalelerde hukuka aykırı işlemler tespit edildi.

Savcılık makamınca yapılan tespitlerde, İzmit Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen ihaleleri kazanan firmalar ile teklif veren diğer firmaların, belediye yetkilileriyle akrabalık ilişkilerinin bulunduğu belirlendi. Ayrıca, belediye ile iş yapan firmalardan "komisyon" adı altında usulsüz para alındığı iddia edildi.

Soruşturma dosyasında yer alan bir diğer önemli iddiaya göre, Belediye Başkanı Fatma Kaplan Hürriyet’in eşi Murat Hürriyet’in; ihale süreçleri, personel alımları ve kadro belirleme işlemlerinde doğrudan bağlantısının bulunduğu ve süreçleri yönettiği ileri sürüldü.

Başsavcılığın talimatıyla harekete geçen emniyet güçleri; "Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurmak", "Rüşvet" ve "İhaleye Fesat Karıştırma" suçlamalarıyla, 20 Temmuz 2026 tarihinde operasyonun düğmesine bastı. İzmit merkezli operasyon kapsamında İstanbul, Ankara, Antalya ve Kırıkkale'de belirlenen adreslere eş zamanlı baskınlar düzenlendi.

Hakkında gözaltı kararı verilen 31 kişilik listede, İzmit Belediye Başkanı Fatma Kaplan Hürriyet, belediye başkanının eşi Murat Hürriyet, Bekaş Genel Müdürü Ömer Akın, CHP İzmit İlçe Başkanı Gökhan Ercan, Özel Kalem Nusret Ömürhan Yılmaz ve Avukat Selin Evren Özoğlu gibi belediye yönetiminden üst düzey isimler ve bazı iş insanları yer alıyor.

Ayrıca Mali İşler Müdürü, Fen İşleri Müdürü, Destek Hizmetleri Müdürü ve ihalelere giren çok sayıda şirket yetkilisi hakkında da adli işlem başlatıldı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturmanın, dijital materyallerin incelenmesi ve şüpheli sorgularıyla çok yönlü olarak sürdürüldüğü bildirildi.

Şüpheliler, Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne sevk edildi.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "nitelikli dolandırıcılık" ve "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlarının önlenmesi ile şüphelilerin yakalanmasına yönelik çalışma yürütülmüştü.

Bu kapsamda, Ahbap Derneği çalışanlarına yönelik hazırlanan MASAK raporları, hesap hareketleri incelemeleri ile teknik ve fiziki takip çalışmaları sonucunda, şüphelilerin mali profilleriyle uyumsuz yüksek tutarlı para hareketlerinin bulunduğu, aralarında yüksek miktarlı para transferleri gerçekleştirildiği, şans oyunları hesaplarına yüksek meblağlarda para aktararak bahis oynadıkları ve bu yolla yüksek miktarlarda para kaybettikleri, ayrıca kısa süre içerisinde aralarında zincirleme şekilde çok sayıda tapu devir işlemi gerçekleştirdikleri tespit edilmişti.

Yürütülen soruşturma kapsamında, Ahbap Derneği üyesi ve dernek çalışanlarıyla bağlantılı olduğu belirlenen, aralarında derneğin kurucusu şarkıcı Haluk Levent'in de yer aldığı 17 şüpheli, 12 Temmuz'da düzenlenen operasyonla gözaltına alınmış, çalışmaların devamında 9 zanlı daha yakalanmıştı.

Şüphelilerden 1'i emniyetteki işlemlerinin ardından bırakılırken, adliyeye sevk edilen 25 şüpheliden aralarında Haluk Levent'in de bulunduğu 14'ü tutuklanmış, 11 şüpheli hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulanmıştı.

İstanbul İl Jandarma Komutanlığı Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Muğla'da düzenlenen eş zamanlı operasyonda ise 17 şüpheli gözaltına alınmıştı. Adliyeye sevk edilen 12 şüpheliden 4'ünün tutuklanmasına, 8'i hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulanmasına karar verilmişti. Böylece soruşturma kapsamında toplam tutuklu sayısı 18'e yükselmişti.

Soruşturma kapsamında, derneğin ve bazı şüphelilerin mal varlıklarına el konulmuştu.

Ayrıca soruşturma kapsamında Oğuzhan Uğur'un da aralarında bulunduğu 10 kişi gözaltına alınmıştı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her ay yapılan Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçları açıklandı.

Bankanın ankete ilişkin değerlendirmesi şöyle:

Katılımcıların cari yıl sonu tüketici enflasyonu (TÜFE) beklentisi bir önceki anket döneminde yüzde 29,14 iken, bu anket döneminde yüzde 29,21 olmuştur. 12 ay sonrası TÜFE beklentisi bir önceki anket döneminde yüzde 23,81 iken, bu anket döneminde yüzde 23,95 olmuştur. 24 ay sonrası TÜFE beklentisi ise bir önceki anket döneminde yüzde 18,29 iken, bu anket döneminde yüzde 17,83 olarak gerçekleşmiştir.

2026 yılı Temmuz ayı anket döneminde, katılımcıların 12 ay sonrasına ilişkin olasılık tahminleri değerlendirildiğinde, TÜFE'nin ortalama olarak yüzde 13,76 olasılıkla yüzde 19,00 - 21,99 aralığında, yüzde 55,85 olasılıkla yüzde 22,00 - 24,99 aralığında, yüzde 20,36 olasılıkla ise yüzde 25,00 - 27,99 aralığında artış göstereceği öngörülmektedir.
.
Aynı anket döneminde nokta tahminler esas alınarak yapılan değerlendirmeye göre ise, katılımcıların yüzde 10,17'sinin beklentilerinin yüzde 19,00 - 21,99 aralığında, yüzde 62,71'inin beklentilerinin yüzde 22,00 - 24,99 aralığında, yüzde 20,34'ünün beklentilerinin yüzde 25,00 - 27,99 aralığında olduğu gözlenmektedir.

2026 yılı Temmuz ayı anket döneminde, katılımcıların 24 ay sonrasına ilişkin olasılık tahminleri değerlendirildiğinde, TÜFE'nin ortalama olarak yüzde 17,79 olasılıkla yüzde 12,00 - 15,99 aralığında, yüzde 51,74 olasılıkla yüzde 16,00 - 19,99 aralığında, yüzde 19,85 olasılıkla ise yüzde 20,00 - 23,99 aralığında artış göstereceği öngörülmektedir.

Aynı anket döneminde nokta tahminler(3) esas alınarak yapılan değerlendirmeye göre ise, katılımcıların yüzde 17,65'inin beklentilerinin yüzde 12,00 - 15,99 aralığında, yüzde 49,02'sinin beklentilerinin yüzde 16,00 - 19,99 aralığında, yüzde 21,57'sinin beklentilerinin yüzde 20,00 - 23,99 aralığında olduğu gözlenmektedir.

Katılımcıların BİST Repo ve Ters-Repo Pazarı'nda oluşan cari ay sonu gecelik faiz oranı beklentisi bir önceki anket döneminde olduğu gibi bu anket döneminde de yüzde 40,00 olmuştur. Temmuz ayı Para Politikası Kurulu toplantısı için TCMB politika faiz oranı beklentisi bu anket döneminde yüzde 37,00 olarak gerçekleşmiştir.

Katılımcıların cari yıl sonu döviz kuru (ABD Doları/TL) beklentisi bir önceki anket döneminde 51,47 TL iken, bu anket döneminde 51,55 TL olmuştur. 12 ay sonrası döviz kuru beklentisi ise bir önceki anket döneminde 55,72 TL iken, bu anket döneminde 56,69 TL olarak gerçekleşmiştir.

Katılımcıların GSYH 2026 yılı büyüme beklentisi bir önceki anket döneminde yüzde 3,2 iken, bu anket döneminde yüzde 3,1 olarak gerçekleşmiştir. GSYH 2027 yılı büyüme beklentisi ise bir önceki anket döneminde olduğu gibi bu anket döneminde de yüzde 4,1 olarak gerçekleşmiştir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Mayıs 2026 dönemine ilişkin Uluslararası Yatırım Pozisyonu verilerini açıkladı.

Buna göre, mayıs ayı itibarıyla Türkiye'nin yurt dışı varlıkları, bir önceki aya göre yüzde 0,5 azalışla 403,7 milyar dolar, yükümlülükleri ise yüzde 2,4 azalışla 795,4 milyar dolar oldu. Rezerv varlıklar, 6,3 milyar dolar azalarak 159,2 milyar dolara geriledi.

Böylece ülkenin UYP'si mayıs ayı itibarıyla eksi 391,7 milyar dolar oldu.

Varlık kalemleri bir önceki aya göre incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi yüzde 0,9 artarak 80,1 milyar dolar, diğer yatırımlar kalemi yüzde 2,3 artarak 154,2 milyar dolar, bankaların yabancı para efektif ve mevduat varlıkları da yüzde 4,6 artarak 49,4 milyar dolara çıktı.

Portföy yatırımları alt kalemlerinden Hisse Senetleri ve Yatırım Fonu Payları bir önceki aya göre yüzde 8,6 azalarak 47,2 milyar dolara geriledi.

Yükümlülükler alt kalemleri bir önceki aya göre incelendiğinde, doğrudan yatırımlar kalemi yüzde 6,8 azalışla 230,4 milyar dolar, Portföy yatırımları kalemi yüzde 2,9 azalarak 149,7 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Diğer yatırımlar kalemi ise yüzde 0,4 artarak 415,3 milyar dolar oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), haziran ayına ilişkin YD-ÜFE verilerini açıkladı.

Buna göre, YD-ÜFE, haziranda bir önceki aya göre yüzde 0,46, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 17,85, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,33 ve 12 aylık ortalamalara kıyasla yüzde 32,07 yükseldi.

Sanayinin iki sektörünün yıllık değişimlerine bakıldığında, madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 45,13, imalatta yüzde 30,08 artış görüldü.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimleri dikkate alındığında, ara mallarında yüzde 30,85, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 31,79, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 33,96, enerjide yüzde 61,56 ve sermaye mallarında yüzde 20,69 yükseliş gerçekleşti.

Sanayinin iki sektörünün aylık değişimleri ise madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 0,26, imalatta yüzde 0,47 artış olarak kayıtlara geçti.

Ana sanayi gruplarının aylık değişimlerine bakıldığında, ara mallarında yüzde 2,32, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 1,02, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 1,75, sermaye mallarında yüzde 0,84 artış, enerjide yüzde 13,08 azalış görüldü.

YD-ÜFE'nin aylık ve yıllık değişim oranları şöyle:

İstanbul Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan: 'Sanayicimiz, bütün zorluklara rağmen üretim gücünü koruyarak ülkemizin geleceğine olan inancını sürdürüyor'

'İSO İkinci 500 araştırmamızın 2025 sonuçları, yalnızca sanayi kuruluşlarımızın performansını değil, aynı zamanda Türk sanayisinin direncini, üretim azmini ve geleceğe dair potansiyelini de ortaya koymaktadır. Bu araştırma, yarının İSO 500'üne girmeye aday şirketlerimizin bugün hangi şartlar altında yoluna devam ettiğini göstermesi bakımından son derece kıymetlidir.

Geride bıraktığımız yıl; küresel talebin zayıfladığı, finansmana erişimin zorlaştığı, yüksek faiz ortamının üretim üzerinde ciddi baskılar oluşturduğu zorlu bir dönem olmuştur. Araştırmamızın sonuçları da bu gerçekliği bütün açıklığıyla ortaya koymaktadır. Üretimden satışlar, üç yıllık reel gerilemenin ardından 2025'te ancak yüzde 0,2 gibi son derece sınırlı bir reel artış gösterebilmiştir.

İSO 500'de gözlenen güçlü ihracat performansının aksine, İSO İkinci 500'ün ihracatında yaşanan yüzde 0,3'lük gerileme toplam satışları sınırlandırırken, küresel talepteki zayıflığın ve sıkı finansman koşullarının sanayi üzerindeki etkilerinin devam ettiğini göstermektedir.
Araştırmamızın ortaya koyduğu bir diğer önemli gerçek ise İSO 500'de de gördüğümüz gibi; bugün sanayicimizin en ağır yükünün finansman maliyetleri olduğudur. Finansman giderlerinin faaliyet kârına oranının yüzde 87'ye yükselmesi, sanayicimizin kazandığının önemli bir bölümünü finansman maliyetlerine ayırmak zorunda kaldığını göstermektedir. Bu tablo, tıpkı İSO 500 sonuçlarında olduğu gibi, içinde bulunduğumuz dönemin ekonomik yükünü bir kez daha sanayi sektörümüzün omuzladığını açık biçimde ortaya koymaktadır.

Tüm bu olumsuzluklara rağmen, sanayi kuruluşlarımız üretim çarklarını durdurmamış, yatırım arzusunu korumuş ve Türkiye ekonomisinin omurgası olmayı sürdürmüştür. Bu kararlılık, Türk sanayisinin en önemli gücüdür. Finansman baskıları, daralan dış talep ve artan maliyetler karşısında mücadeleyi yılmadan sürdüren kuruluşlarımız, yalnızca ekonomik bir başarıya değil, aynı zamanda ülkemiz adına güçlü bir sorumluluğa da imza atmaktadır. Çünkü sanayici yalnızca mal üretmez; istihdam üretir, ihracat gerçekleştirir, teknoloji geliştirir ve ülkesinin geleceğine güven kazandırır.

Elbette bugün üretim kapasitesini korumak tek başına yeterli değildir. Sanayimizin verimlilik, yüksek katma değer, teknoloji üretimi ve küresel rekabet gücü açısından daha güçlü bir yapıya kavuşabilmesi için dönüşüm yatırımlarının ve uygun finansman imkanlarının desteklenmesi stratejik önem taşımaktadır.

Açıkladığımız bütün bu sonuçlar çerçevesinde; her zamankinden daha güçlü şekilde ifade ediyoruz ki; Türkiye'nin sürdürülebilir büyümesi, enflasyonla kalıcı mücadelesi, rekabet gücünü artırması ve toplumsal refahını yükseltmesi ancak güçlü bir sanayi yapısıyla mümkündür. Sanayinin yükünü artıran değil; üretimi, yatırımı, ihracatı, verimliliği ve teknolojik dönüşümü destekleyen politikalar, ülkemizin geleceği açısından stratejik bir zorunluluktur.

Geçtiğimiz hafta Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve ekonomi yönetiminin sanayimizin finansman ihtiyacını öncelikli gündem başlıkları arasına almasını ve güçlü bir finansman teşvik paketini açıklamasını bu bağlamda son derece önemli ve değerli buluyoruz. Bu yaklaşımın, Türkiye'nin üretim gücüne ve sanayinin stratejik rolüne verilen önemin güçlü bir göstergesi olduğuna inanıyoruz. Rekabet gücümüzü ve üretim kapasitemizi destekleyecek bu yöndeki adımların sürmesini temenni ediyor, Sayın Cumhurbaşkanımıza ve ekonomi yönetimimize sanayimizin sesine verdikleri destek için bir kez daha teşekkür ediyoruz.
Çünkü her zaman ifade ettiğimiz gibi; Sanayiye sahip çıkmak, Türkiye'ye sahip çıkmaktır. Çünkü sanayiye sahip çıkmak; üretime, istihdama, ihracata, teknolojiye ve gençlerimizin geleceğine sahip çıkmaktır.

İSO İkinci 500 sonuçları, bütün zorluklara rağmen üretmeye devam eden sanayicimizin ülkemize olan inancını ortaya koymaktadır. Bu inancı güçlendirmek, sanayicimizin nefes almasını sağlayacak koşulları oluşturmak ve üretim ekonomisini desteklemek ise artık hepimizin ortak sorumluluğudur.'

TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

Tarımsal girdi fiyat endeksi (Tarım-GFE) yıllık %36,65 arttı, aylık %0,44 arttı

Tarım-GFE'de (2020=100), 2026 yılı Mayıs ayında bir önceki aya göre %0,44 artış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %18,01 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %36,65 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %34,20 artış gerçekleşti.

Ana gruplarda bir önceki aya göre, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde %0,35 artış, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde %1,04 artış gerçekleşti. Bir önceki yılın aynı ayına göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde %39,29 artış, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde %21,52 artış gerçekleşti.

Yıllık değişimin en yüksek olduğu alt grup %63,56 artış ile gübre ve toprak geliştiriciler, aylık değişimin en yüksek olduğu alt grup %4,39 azalış ile enerji ve yağlayıcılar oldu.

Dolar/TL, güne yükselişle başlamasının ardından 47,1840 seviyesinde bulunuyor.

Cuma günü dar bantta hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın hemen üstünde 47,1577'den tamamladı.

Dolar/TL, saat 09.50 itibarıyla önceki güne göre yüzde 0,1 artışla 47,1840 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalarda avro/TL önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 53,9940'dan, sterlin/TL ise yüzde 0,1 primle 63,5750'dan işlem görüyor.

Dolar endeksi yatay seyirle 100,7 seviyesinde bulunuyor.

Orta Doğu'da ABD ile İran arasında devam eden gerilim, piyasaların yönü üzerinde etkili olmaya devam ediyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a düzenledikleri son saldırılarına ilişkin yaptığı açıklamada, saldırıların sekizinci gecesinde İran'ın askeri kıyı gözetleme ve hava savunma tesisleri, deniz kuvvetleri ile füze ve insansız hava aracı depolama alanlarının vurulduğunu belirtti.

İran tarafı ise ABD'nin yapımı süren Darhovin Nükleer Enerji Santrali'ni hedef aldığını açıklayarak, söz konusu saldırıyı 'tehlikeli bir girişim' olarak nitelendirdi.

Bölgede devam eden savaşın en çok etkilediği Hürmüz Boğazı'nda gemi geçişleri azalırken, bu durum petrol fiyatlarının yükselmesine neden oluyor. Bu gelişmelerle brent petrolün varil fiyatı 88,9 dolara çıkarak 12 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Para piyasalarında, ABD Merkez Bankasının (Fed) eylül ayında politika faizini 25 baz puan artıracağına ilişkin tahminler yüzde 70 ile fiyatlanırken bankanın gelecek 12 ayda iki faiz artışı yapabileceği öngörülüyor.

Orta Doğu'da devam eden gerilimin likidite ihtiyacını sürdüreceğine ve dolara talebin artacağına dair tahminler öne çıkıyor.

Analistler, bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) piyasa katılımcıları anketi, uluslararası yatırım pozisyonu ve yurt dışı ÜFE ve ABD'de öncü endeksin takip edileceğini belirtti.

- Piyasa beklentisi, fiyatların haziranda yıllık bazda yüzde 1,9 yükseleceği yönündeydi

Almanya'da üretici fiyatları haziranda yıllık bazda yüzde 1,8 artış göstererek piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis), haziran ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerini açıkladı.

Buna göre, ülkede üretici fiyatları haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,8 artarken, aylık bazda yüzde 0,3 geriledi. Piyasa beklentisi, üretici fiyatlarının haziranda yıllık bazda yüzde 1,9 yükseleceği yönündeydi. Almanya'da üretici fiyatları, mayısta yüzde 2,2 artışla 2023 Mayıs'tan beri en hızlı artışı kaydetmişti.

Üretici fiyatlarında haziranda görülen artışın temel nedeni ara malları fiyatlarının yüzde 5,1 yükselmesi oldu. Enerji fiyatları ise haziranda yıllık bazda yüzde 0,4 artarken, aylık bazda yüzde 1,8 geriledi.

Orta Doğu'daki savaşın yol açtığı enerji krizi sonrası fiyatlarda keskin artış yaşanmış ancak ABD-İran arasında haziranda varılan mutabakatın ardından düşüş görülmüştü.

Almanya'da enerji fiyatları hariç tutulduğunda üretici fiyatlarındaki artış yıllık bazda yüzde 2,4 ve aylık bazda yüzde 0,2 olarak hesaplandı.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftaya yüzde 0,32 düşüşle 13.936,16 puandan başladı.

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,90 değer kaybederek 13.981,05 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 44,89 puan ve yüzde 0,32 azalışla 13.936,16 puana indi. Bankacılık endeksi yatay seyrederken, holding endeksi yüzde 0,14 yükseldi.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,58 ile tekstil deri, en çok gerileyen yüzde 9,04 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasındaki gerilimin karşılıklı askeri müdahalelerle sürmesi risk iştahını törpülemeye devam ederken, Japonya'da piyasaların kapalı olması nedeniyle işlem hacmi düşük seyrediyor.

Analistler, bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) piyasa katılımcıları anketi, uluslararası yatırım pozisyonu ve yurt dışı ÜFE, yurt dışında ise ABD'de öncü endeksin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

- Çeyrek altın 10 bin 12 liradan, cumhuriyet altını 39 bin 893 liradan satılıyor

Gram altın, haftanın ilk işlem gününe yükselişle başlamasının ardından 6 bin 80 liradan işlem görüyor.

Cuma günü ons fiyatındaki yükselişe paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 1,2 artışla 6 bin 92 liradan tamamladı.

Güne satıcılı başlayan gram altın, saat 09.30 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 0,2 azalışla 6 bin 80 lira seviyesinden işlem görüyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 12 liradan, cumhuriyet altını da 39 bin 893 liradan satılıyor.

Altının ons fiyatı, bugün yüzde 0,2 azalışla 4 bin 10 dolardan işlem görüyor.

Orta Doğu'da tansiyonun yüksek seyrini koruması varlık fiyatları üzerindeki etkisini sürdürüyor.

ABD, İran'a düzenlediği saldırıların 8. gecesinde, İran'ın askeri kıyı gözetleme ve hava savunma tesisleri, deniz kuvvetleri ile füze ve insansız hava aracı depolama alanlarını vurdu. İran tarafı ise ABD'nin yapımı süren Darhovin Nükleer Enerji Santrali'ni hedef aldığını açıklayarak, bu saldırıyı 'tehlikeli bir girişim' olarak nitelendirdi.

Devam eden gerilimin etkisiyle Hürmüz Boğazı'nda tanker geçişleri azaldı. Hürmüz'deki gelişmelere paralel olarak petrol fiyatlarındaki yükseliş göze çarparken, brent petrolün varil fiyatı 88,9 dolara çıkarak 12 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Petrol fiyatlarındaki artışla enflasyon korkularının tetiklenmesi, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikalarına yönelik beklenti oluşumunu zorluyor. Para piyasalarında, Fed'in eylülde politika faizini 25 baz puan artıracağına ilişkin tahminler yüzde 70 ile fiyatlanırken, bankanın gelecek 12 ayda iki faiz artışı yapabileceği öngörülüyor.

Bu durum altın başta olmak üzere kıymetli metaller üzerinde baskı oluşturuyor.

Analistler, bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) piyasa katılımcıları anketi, uluslararası yatırım pozisyonu ve yurt dışı ÜFE, ABD'de öncü endeksin takip edileceğini belirtti.

Brent petrolün varili, uluslararası vadeli piyasalarda 90,48 dolardan işlem görüyor.

Cuma günü 88,38 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 88,1 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.05 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 2,7 artarak 90,48 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 83,70 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD ile İran arasındaki çatışmaların hafta sonu tırmanması ve Hürmüz Boğazı'ndaki enerji sevkiyatlarına ilişkin endişelerin artmasıyla haftaya güçlü yükselişle başladı. Brent petrol haziran ortasından bu yana ilk kez 90 doların üzerine çıkarken, WTI da son bir ayın en yüksek seviyelerini test etti.

İran'ın Tesnim Haber Ajansı, ABD'nin Hürmüz Boğazı yakınlarında Hürmüzgan eyaletine bağlı Hacıabad kentine gece saatlerinde saldırı düzenlediğini bildirdi. Haberde, saldırıda sivil can kaybı olmadığı, konut ve ticari altyapıda da hasar meydana gelmediği belirtilirken, Hürmüzgan'ın son günlerde ABD tarafından birçok kez hedef alındığı ifade edildi.

İran Atom Enerjisi Kurumu ise ABD'nin ülkenin güneybatısındaki Huzistan eyaletine bağlı Darhovin'de inşası süren nükleer santral sahasını hedef aldığını duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile bu hafta ateşkes sağlanamaması halinde gerilimin tırmanmasına hazırlıklı olunması yönünde arabulucu ülkelere mesaj ilettiği iddia edildi. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ise ABD saldırılarına misilleme olarak İran'ın İsrail'i hedef alması halinde hiçbir şarta bağlı kalmaksızın tüm güçleriyle saldıracakları tehdidinde bulundu.

Analistler bölgeden petrol ihracatının önümüzdeki günlerde daha da azalabileceğini ve piyasanın düşük stok seviyelerinden kaynaklanan arz risklerini henüz tam olarak fiyatlamadığını belirtirken, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi sayısındaki düşüş de sevkiyatların yavaşladığına işaret etti.

Brent petrolde teknik olarak 90,05 doların destek, 90,53 doların ise direnç bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor. ​

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat haftaya yüzde 0,74 düşüşle 16.105,00 puandan başladı.

Cuma günü satış ağırlıklı seyreden ağustos vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 3,06 azalışla 16.225,00 puandan tamamlamıştı. Endeks kontratı akşam seansında da düşüşünü sürdürerek 16.176,00 puandan işlem gördü.

Ağustos vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,74 azalışla 16.105,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasındaki gerilimin karşılıklı askeri müdahalelerle sürmesi risk iştahını törpülemeye devam ederken, Japonya'da piyasaların kapalı olması nedeniyle işlem hacmi düşük seyrediyor.

Analistler, bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) piyasa katılımcıları anketi, uluslararası yatırım pozisyonu ve yurt dışı ÜFE, yurt dışında ise ABD'de öncü endeksin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 16.000 ve 15.900 puanın destek, 16.200 ve 16.300 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasındaki gerilimin karşılıklı askeri müdahalelerle sürmesiyle risk iştahı törpülemeye devam ederken, Japonya'da piyasaların kapalı olması nedeniyle işlem hacmi düşük seyrediyor.

Orta Doğu'da tansiyonun yüksek seyrini koruması dünya genelinde enflasyonun yeniden ivme kazanabileceği kaygısını artırıyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a düzenledikleri son saldırılarına ilişkin yaptığı açıklamada, saldırıların sekizinci gecesinde İran'ın askeri kıyı gözetleme ve hava savunma tesisleri, deniz kuvvetleri ile füze ve insansız hava aracı depolama alanlarının vurulduğunu belirtti.

İran tarafı ise ABD'nin yapımı süren Darhovin Nükleer Enerji Santrali'ni hedef aldığını açıklayarak, söz konusu saldırıyı 'tehlikeli bir girişim' olarak nitelendirdi.

Bölgede petrol sevkiyatının önemli güzergahlarından olan Hürmüz Boğazı'nın savaşın gölgesinde kalması ve diğer ticaret yollarına ilişkin olası müdahale riskleri petrol fiyatlarının tırmanmasına yol açtı. Boğazda petrol taşıyan tankerlerin vurulduğu yönündeki haber akışı küresel enerji arzına yönelik endişeleri artırarak fiyatlardaki yükselişi destekledi.

Çatışmaların daha da şiddetlenerek bir kara harekatına dönüşebileceğine yönelik endişeler, piyasalarda arka plandaki risk unsurlarından biri olmayı sürdürüyor.

Diğer taraftan ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile bu hafta ateşkes sağlanamaması halinde gerilimin tırmanmasına hazırlıklı olunması yönünde arabulucu ülkelere mesaj ilettiği iddiaları, jeopolitik risklerin artabileceğine dair endişeleri körükledi.

Yaşanan gelişmelerle Hürmüz Boğazı'ndan tanker geçişlerindeki azalış dikkati çekerken petrol fiyatlarındaki yükseliş göze çarpıyor. Brent petrolün varil fiyatı 88,9 dolara çıkarak 12 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Petrol fiyatlarındaki artışla enflasyon korkularının tetiklenmesi, ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikalarına yönelik beklenti oluşumunu zorluyor. Para piyasalarında, Fed'in eylül ayında politika faizini 25 baz puan artıracağına ilişkin tahminler yüzde 70 ile fiyatlanırken bankanın gelecek 12 ayda iki faiz artışı yapabileceği öngörülüyor.

Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack cuma günü, ısrarcı biçimde yüksek seyreden enflasyonun daha büyük endişe kaynağı olduğunu belirtti.

Hammack, 'Para politikası hedeflerimiz arasında bir çatışma yok. Enflasyon çok yüksek. İş gücü piyasası, benim için maksimum istihdam seviyesine oldukça yakın bir noktada.' değerlendirmesinde bulundu.

Analistler, bu hafta ABD'de açıklanacak sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin ülkede iş gücü piyasası ve tüketici talebine yönelik bilgi vereceğini belirtti.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,55 seviyesinde bulunurken dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 100,7'de seyrediyor. Orta Doğu'daki gelişmelerin etkisiyle altının ons fiyatı haftaya düşüşle başladı. Altının ons fiyatı yüzde 0,2 değer kaybıyla 4 bin 10 dolarda işlem görüyor.

ABD'de endeks vadeli kontratlar ise güne karışık başladı.

- İngiltere'de Başbakan Burnham ilk konuşmasını yapacak

Avrupa'da vadeli işlem piyasalarında, endeks vadeli kontratlar haftaya karışık seyirle başladı. Bölgede bugün Orta Doğu'daki gelişmelerin paralelinde siyasi gelişmeler ve makroekonomik veriler piyasaların yönü üzerinde etkili olacak.

İngiltere'de Andy Burnham'ın bugün başbakan olarak ilk konuşmasını yapması bekleniyor. Burnham'ın vereceği mesajlarda ülke ekonomisinin nasıl yol alacağına ilişkin sinyaller aranacak.

Öte yandan bu hafta Avrupa Merkez Bankasının (ECB) para politikası kararları ve sonrasında ECB Başkanı Christine Lagarde'ın yapacağı sözle yönlendirmeler yakından takip edilecek. ECB'nin bu toplantıda faizleri sabit bırakması beklenirken, eylül toplantısında ise faiz artışı yapması öngörülüyor.

- Asya'da işlem hacmi düşük kaldı

Asya tarafında Çin ve Hong Kong borsalarında alıcılı seyir izlenirken, yapay zeka ve teknoloji ağırlıklı Güney Kore'de Kospi endeksi negatif bir görünüm veriyor. Bölgede Orta Doğu'daki gelişmeler de yakından takip ediliyor.

Güney Kore'de teknoloji öncülüğünde düşüşler dikkati çekerken, SK Hynix hisseleri yüzde 2,3, Samsung Electronics hisseleri yüzde 4, LG Electronics hisseleri yüzde 4,9 ve Hanmi Semicon hisseleri yüzde 8,7 geriledi.

Çin'de geliştirilen yapay zeka dil modellerinin düşük maliyetlerle de yüksek performans sunulabileceğini ortaya koyması, sektörde halihazırdaki yüksek değerlemelere ilişkin endişelerin sürmesine neden oluyor.

Analistler, geçen hafta yapay zeka ve çip şirketi hisselerinde öne çıkan yüksek değerleme endişelerinin yeni haftada da etkisini sürdürebileceği konusunda uyarıda bulundu.

Öte yandan Japonya'da piyasalar Denizcilik Günü dolayısıyla bugünü kapalı geçirecek. Ülke borsalarında işlem yapılmaması küresel piyasalarda işlem hacminin düşük seyretmesine neden oldu.

Bu arada Çin'de kredi faiz oranları sabit bırakıldı. Ulusal Bankalar Arası Fon Merkezi, 1 yıllık kredi faiz oranını yüzde 3'te, 5 yıllık kredi faiz oranını ise yüzde 3,5'te sabit tuttu.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,8 düşerken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,2 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,2 yükseldi.

- Yurt içinde gözler piyasa katılımcıları anketi sonuçlarında

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,90 değer kaybederek 13.981,05 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,3 düştü.

Dolar/TL cuma gününü 47,1580'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 47,1750'den işlem görüyor.

Bu arada uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'nin kredi notunu 'BB-' olarak teyit ederken, kredi notu görünümünü 'durağan' olarak korudu.

Analistler, bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) piyasa katılımcıları anketi, uluslararası yatırım pozisyonu ve yurt dışı ÜFE, yurt dışında Almanya'da ÜFE, ABD'de öncü endeksin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, haziran ayı üretici fiyat endeksi

10.00 Türkiye, temmuz ayı piyasa katılımcıları anketi

10.00 Türkiye, mayıs ayı uluslararası yatırım pozisyonu

10.00 Türkiye, haziran ayı yurt dışı üretici fiyat endeksi

17.00 ABD, haziran ayı öncü endeks

Bugün sanayinin en büyük ihtiyacı, yalnızca daha fazla üretmek değil; daha verimli, daha rekabetçi ve daha yüksek katma değerli üretim yapabilmektir.

Üretim Devam Ediyor, Ancak Kârlılık Aynı Hızda Artmıyor

TÜİK verilerine göre 2026 yılı Mayıs ayında sanayi üretim endeksi aylık olarak yüzde 2,9 azalırken yıllıkta değişim göstermedi. İmalat sanayi üretim endeksi aylık olarak yüzde 3,3 azalırken yıllıkta yalnızca yüzde 0,3 artış sergiledi. Bu veriler, sanayi üretiminde ivme kaybına işaret ederken, üretimin sürdürülebilirliği konusunda dikkatle izlenmesi gereken bir döneme girildiğini gösteriyor.

Bu genel duruma ek olarak artan maliyetler ve daralan kâr marjları nedeniyle birçok firma daha fazla üretmesine rağmen daha düşük kârlılıkla faaliyet gösterebiliyor. Bu gelişme, özellikle ihracat odaklı sektörlerde yatırım iştahını azaltıyor.

Maliyet Baskısı Sanayinin Rekabet Gücünü Azaltıyor

Enerji fiyatları, hammadde maliyetleri, işçilik giderleri ve lojistik harcamaları son yıllarda üretim maliyetlerini önemli ölçüde artırdı.

TÜİK'in Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi verilerine göre üretici fiyatlarındaki artış, sanayicinin maliyet baskısının yüksek düzeylerde olduğunu gösteriyor.

Özellikle KOBİ'ler için artan maliyetler, fiyat rekabetini zorlaştırırken yatırım planlarının ertelenmesine neden olabiliyor.

Çözüm Önerileri

Bu alanda öne çıkan politika önerileri arasında enerji verimliliği yatırımlarının teşvik edilmesi, yenilenebilir enerji kullanımının desteklenmesi, yerli ara malı üretiminin geliştirilmesi ve lojistik altyapısının güçlendirilmesi yer alıyor.

Kur Politikası ve İhracat Rekabeti

Sanayicilerin en fazla gündeme getirdiği konulardan biri döviz kuru ile enflasyon arasındaki ilişkidir.

İhracat yapan firmalar gelirlerini büyük ölçüde döviz üzerinden elde ederken, ücret, enerji ve birçok üretim girdisi Türk lirası cinsinden artıyor. Enflasyonun döviz kurundan daha hızlı yükseldiği dönemlerde ihracatçıların fiyat rekabeti zayıflayabiliyor.

Diğer taraftan üretimde ithal girdilerin payı yüksek olduğu için kurdaki ani yükselişler de maliyetleri artırıyor.

Sanayici açısından sorun döviz kurunun belirli bir düzeyde olması değil, kur ile enflasyon arasındaki ilişkinin öngörülebilirliğini kaybetmesidir. Çünkü yatırım kararları bugünün kuruna göre değil, önümüzdeki dönemlere ilişkin beklentilere göre alınır.

Çözüm Önerileri

Bu konudaki en kalıcı çözüm enflasyonun düşük tek haneli düzeylere indirilmesidir. Bunun için mevcut para politikası özellikle harcamaların kısılacağı maliye politikası önlemleriyle desteklenmelidir. Enflasyon düşürüldükten sonra faizler de kademeli olarak indirilmeli, döviz kurunun belirli bir seviyede tutulmasına dayalı yaklaşım yerine fiyat istikrarını esas alan bir çerçeve benimsenmeli; ihracatçıların kur riskini yönetebileceği finansal araçlara erişimini kolaylaştıracak adımlar atılmalıdır.

Bu alandaki önemli bir adım da yerli ara malı üretiminin artırılarak ithal girdi bağımlılığının azaltılması olacaktır.

Finansmana Erişim

Yüksek faiz ortamı ve krediye erişimde yaşanan güçlükler, özellikle yatırım yapmak isteyen sanayiciler açısından önemli bir sorun oluşturuyor.

Yeni üretim tesisleri, makine yatırımları ve dijital dönüşüm projeleri yüksek sermaye gerektirirken, finansman maliyetlerinin artması yatırım kararlarını geciktirebiliyor.

Çözüm Önerileri

Üretim yatırımlarına yönelik uzun vadeli ve uygun maliyetli kredi programlarının geliştirilmesi, KOBİ'lerin yatırım finansmanına erişimini kolaylaştıracak yeni garanti mekanizmalarının oluşturulması, ihracat odaklı yatırımlara yönelik finansman desteklerinin artırılması bu alanda atılması gereken adımlardır.

Tekstil Sektörü Tarihinin En Kritik Dönemlerinden Birini Yaşıyor

Yaklaşık bir milyon kişiye istihdam sağlayan ve ihracatımızın yüzde 7 - 8'ini oluşturan tekstil ve hazır giyim sektörü, hem yurt içinde artan maliyetler hem de uluslararası pazarlarda yoğunlaşan rekabet nedeniyle tarihinin en zorlu dönemlerinden birini yaşıyor.

Artan işçilik maliyetleri, enerji fiyatları, finansman giderleri ve küresel talepte yaşanan yavaşlama sektör üzerinde önemli baskı oluşturuyor.

Mısır, Bangladeş, Vietnam ve Pakistan gibi ülkelerin daha düşük üretim maliyetleriyle uluslararası pazarlarda avantaj sağlaması, Türk üreticilerinin fiyat rekabetini zorlaştırıyor.

Birçok firma kapasite küçültmeye giderken, bazı işletmeler üretimlerinin bir bölümünü yurt dışına taşımayı tercih ediyor.

Çözüm Önerileri

Tekstil sektöründe markalaşma ve tasarım odaklı üretimin desteklenmesi, teknik tekstiller ve yüksek katma değerli ürün gruplarına geçişin teşvik edilmesi, yeşil dönüşüm yatırımları için özel finansman paketleri oluşturulması bu alanda atılması gereken adımların önde gelenleridir.

Avrupa Birliği'nin sürdürülebilirlik kriterlerine uyum sağlayacak dönüşüm projelerinin desteklenmesi de çok önemlidir.

Katma Değerli Üretime Geçiş Zorunlu Hale Geldi

TÜİK verilerine göre yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi üretimindeki payı yüzde 3,6 düzeyinde bulunuyor.

Bu oran, Türkiye'nin orta ve yüksek teknoloji üretiminde daha fazla yatırım yapması gerektiğini gösteriyor.

Küresel rekabet artık düşük maliyetle değil; inovasyon, teknoloji ve marka değeriyle kazanılıyor.

Çözüm Önerileri

Bu alandaki çözüm önerileri Ar-Ge harcamalarının artırılması, üniversite-sanayi iş birliklerinin güçlendirilmesi, teknoloji odaklı girişimlerin desteklenmesi, yapay zekâ, otomasyon ve dijital üretim teknolojilerine yatırım yapan işletmelere ilave teşvikler verilmesi gibi adımları kapsıyor.

Nitelikli İş Gücü En Az Makine Kadar Önemli

Sanayi tesislerinde en çok dile getirilen sorunlardan biri nitelikli teknik personel eksikliğidir.

Bugün birçok işletme CNC operatörü, kaynak uzmanı, otomasyon teknisyeni ve mekatronik alanında yetişmiş çalışan bulmakta zorlanıyor.

Çözüm Önerileri

Nitelikli işgücü yetiştirebilmek için; mesleki eğitim müfredatının sanayinin ihtiyaçlarına göre güncellenmesi, organize sanayi bölgelerinde uygulamalı eğitim merkezlerinin yaygınlaştırılması gerekiyor.

Ayrıca üniversite ve sanayi arasında staj ve ortak proje programlarının artırılması, çalışanların yaşam boyu eğitimle yeni teknolojilere uyumunun desteklenmesi de zorunlu görünüyor.

Dijital ve Yeşil Dönüşüm Rekabetin Yeni Anahtarı

Küresel pazarlarda artık yalnızca kaliteli ürün üretmek yeterli değil. Dijitalleşme, karbon ayak izi, enerji verimliliği ve sürdürülebilir üretim de rekabetin önemli unsurları haline geldi.

Avrupa Birliği'nin çevre ve sürdürülebilirlik odaklı düzenlemeleri, Türk sanayisinin bu dönüşümü hızlandırmasını zorunlu kılıyor.

Bu süreç başlangıçta maliyet oluştursa da uzun vadede verimlilik artışı, enerji tasarrufu ve yeni pazarlara erişim açısından önemli fırsatlar sunuyor.

Genel Çözüm Önerisi Olarak Teşvik Sisteminin Değiştirilmesi

Türkiye'nin her alanda dünya çapında marka yaratması ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracattaki payını artırması gerekiyor. Bunu sağlamanın yollarından birisi doğru odaklanmış bir teşvik sistemi kurmaktan geçiyor. Güney Kore, elektronikten otomotive kadar birçok sektörde dünya markaları oluştururken teşviklerini belirli ürün ve firmalar üzerinde yoğunlaştırdı. Türkiye'nin de benzer şekilde kaynaklarını çok sayıda sektöre dağıtmak yerine küresel rekabet potansiyeli yüksek ürün gruplarına odaklaması daha etkili sonuçlar verebilir.

Türkiye, mevcut yatay teşvik sistemini terk ederek stratejik ve seçici teşvik sistemine geçmeye yönelmelidir. Bununla birlikte, seçici teşviklerin performans ölçütlerine bağlanması ve düzenli olarak değerlendirilmesi de kaynakların etkin kullanımı açısından önem taşıyor.

Ya bunları yaparak markalaşacağız ya da Bangladeş, Pakistan ve Mısır'la ucuz mal üretimi konusunda yarışmaya devam edeceğiz.

Sonuç

Türk sanayisi güçlü üretim kültürü, deneyimli iş gücü ve ihracat potansiyeliyle önemli avantajlara sahip görünüyor. Ancak mevcut koşullar, sanayinin yalnızca üretim kapasitesini değil, rekabet gücünü de yeniden değerlendirmesini gerektiriyor.

Türk sanayisinin sorunu üretim yapamamak değil, giderek zorlaşan koşullar altında rekabet gücünü koruyabilmektir. Önümüzdeki dönemde başarı; düşük maliyetle üretmekten çok, yüksek teknoloji geliştirebilen, marka yaratabilen ve verimli çalışabilen işletmelerin olacaktır.

Sanayi politikaları kısa vadeli dalgalanmalara göre değil, on yılları kapsayan bir perspektifle şekillendirilmelidir. Çünkü bugün yapılacak yatırımların karşılığı birkaç ay içinde değil, gelecek nesillerin rekabet gücünde ortaya çıkacaktır.

Türkiye'nin önünde iki yol bulunuyor: Ya düşük maliyetle üretim yapan ülkelerle fiyat rekabetine sıkışacak ya da teknolojiye, markaya ve yüksek katma değere dayalı yeni bir sanayi modeli inşa edecek. Sanayimizin geleceğini belirleyecek olan tercih de tam olarak budur.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

'Faiz bu perşembe günü değişmez de sanki sonraki üç toplantıda değişir mi ki?'

Sonraki üç toplantının 10 Eylül, 22 Ekim ve 10 Aralık'ta yapılacağını hatırlatayım.

Merkez Bankası'nın 23 Temmuz toplantısında faizde değişikliğe gideceği zaten beklenmiyor. Perşembe günü yapılacak bir değişiklik çok büyük bir sürpriz olur, yanlış da olur. Ama yine de hem perşembe günü ne olabileceğini irdeleyelim; hem de sonrasında, sonraki üç toplantıda ne olur, ne olabilir, ona bakalım:

Faiz niye değişir?

Çok basit bir soruyla devam edelim:

'Merkez Bankası'nın politika faizi niye değişir?'

Bu dönem için faizin değişmesiyle tabii ki düşüşü kastediyorum.

Yani Merkez Bankası'nın politika faizi ne olursa aşağı çekilir ya da şu dönem faizi aşağı çekmeyi gerektirecek ne gibi koşullar var?

Bazı gerçekleri görmenin en sağlıklı yolu verilere bakmak:

10 Temmuz itibarıyla vatandaşın bankalarda 15,6 trilyon lira mevduatı var. Bu mevduatın 9,1 trilyonu TL, 6,5 trilyonu (139 milyar dolar) döviz cinsinden. Yani her 100 birimlik tasarrufun 58 birimi TL, 48 birimi döviz.

Döviz son dönemde enflasyonun altında artış kaydetmiş, reel olarak kayba yol açıyormuş: Çok geniş bir kitle bunu hiç umursamıyor ve döviz tutmaktan vazgeçmiyor.

Kaldı ki bu tutar bankadaki tasarruf. Bir de yastık altında, kasalarda tutulan miktar var.

Bu veriler bize çok özet olarak şunu söylüyor:

'Bir kere Türk halkı dövize olan ilgisini hiç kaybetmiyor. Bu yüzden de vatandaş Türk parasının getirisinin hızla düşmesi gibi bir durumda (çok yakın zamanda 2021'in son döneminde görüldüğü gibi) anında dövize yönelir.'

Bu gerçek ortadayken, eğer böyle bir durum, yani dövize hızlı bir yöneliş yaşanması istenmiyorsa faizde beklenmeyen ve olmayacak zamanda yüklü bir indirime gidilir mi?

Ya ılımlı bir indirim?

2021'in eylül ayında öyle bir anda yüklü bir faiz indirimi yapılmamıştı gerçi ama o dönem hiç faiz indirimi söz konusu olmamalıydı, o yüzden bu karar dramatik sonuçlar doğurdu. Üstelik faiz indiriminde birkaç ayla yetinilmedi, bu bir sürece dönüştü.

Oysa şimdi faiz indirilse indirilse ılımlı bir şekilde ve süreklilik göstermeyecek bir şekilde indirilir.

İyi de Merkez Bankası bu ayı da katarsak beş aydır kağıt üstünde yazan faizi bile uygulayamıyorken nasıl olacak da indirime gidecek?

Savaşla birlikte yüzde 37'lik haftalık repo ihale faiz oranı kağıt üzerinde kaldı ve piyasa yüzde 40 faizli gecelik kanaldan fonlanıyor.

Savaş kesin olarak biterse, enflasyonla faiz arasında 7-8 puan arasında olan fark enflasyon düştüğü için daha da açılırsa Merkez Bankası yeni bir faiz kararı almaksızın fonlamayı haftalık repoya kaydırmak suretiyle fiili faizi zaten yüzde 37'ye istediği an düşürebilir.

Dolayısıyla 23 Temmuz Perşembe günü yapılacak Para Politikası Kurulu toplantısında yüzde 37'lik haftalık repo ihale faiz oranı değişmez.

Sayıları çok az olsa da yüzde 40'lık gecelik fonlama faizinin aşağı çekilebileceğini savunanlar da var; ancak bu pek mümkün görünmüyor. Ne yapacak Merkez Bankası, gecelik faizi 39'a, 38'e çekecek ve fonlamayı yine bu kanaldan sürdürecek, tahminler bu yönde. İyi de şimdi 40 olan fiili faizi bir süreliğine birkaç puan aşağı çekmek ama örneğin savaş daha da büyürse yeniden artış yapmak durumunda kalmak, ya böyle bir durum olursa... Merkez Bankası bu olasılığı gözetmiyor olabilir mi?

Halen 37 ve 40 olan faizlere hiç dokunmayıp fonlamayı haftalık repoya çekerek fiili faizi bir anda 37'ye indirmek mümkün de koşullar buna da uygun değil. Hem zaten böyle bir adım için biraz önce belirttiğim gibi PPK toplantısına da gerek yok.

Bu yüzden perşembe günkü toplantı öyle görünüyor ki takvimde yer aldığı için yapılacak bir toplantıdan öteye gitmeyecek.

Ya sonraki toplantılar:

Girişte de belirttim, bu perşembeden sonra yıl sonuna kadar üç PPK toplantısı daha var. Bu toplantılarda hangi yönde kararlar alınabileceğini irdelemeden önce söz konusu dönemde öncelikle enflasyonun nasıl seyredebileceğine bakmak gerekiyor.

Şu dönem yüzde 32 dolayında bulunan yıllık enflasyon yıl sonuna kadar umulduğu gibi yüzde 20'lerin ortasına iner ve faiz-enflasyon makası çok açılacak gibi olur mu? Olmaz! Enflasyonun en fazla yüzde 28-29'a ineceği bekleniyor. Kaldı ki bu bile iyimser bir düzey. Enflasyon yıl sonuna kadar muhtemelen yüzde 32-33 dolayında seyredecek, belki bu oranlar artı-eksi 1-2 puan değişecek, yani yıl sonuna kadarki oranlar muhtemelen yüzde 31-34 arasında oluşacak.

Enflasyondan söz etmişken vurgulamak isterim. Bu ayın enflasyonu öyle hazirandaki gibi yüzde 1'in altına gelmeyecek, bu yönde bir beklenti de yok zaten. Son günlerde hizmetler sektöründe yapılan bir dizi zam bir yana akaryakıtta geçen ay ucuzlama olmuşken bugünkü fiyatların ay sonuna kadar değişmeyeceği varsayımına göre bile bu ay hazirana kıyasla benzin yüzde 2,4, motorin yüzde 7,1 zam görecek.

Hele hele yeniden patlak veren savaşla birlikte enerji maliyetleri nereye gidecek ve bu yurt içinde fiyatları nerelere tırmandıracak, hiç belli değil.

Sonuç olarak bu yılın enflasyonu konusunda temkinli olmakta yarar var. Yüzde 30'un altı büyük başarı olur.

Bu koşullarda faiz yıl sonunda yüzde 35'lere çekilebilir mi? Zor! Zor, çünkü faizin o düzeye çekilebilmesi için enflasyonun 28-29'a gerilemesi gerekiyor.

Ya döviz:

Türk halkının dövize olan ilgisinin bitmediğini ve bitmeyeceğini yazının girişinde sayılarla aktarmaya çalıştım. Üstelik giderek güçlenen bir 'Döviz patladı patlayacak' algısı var. TL mevduatın ve giderek büyüyen yatırım fonlarının getirisinin hızla gerilemesine yol açacak bir faiz indiriminden sonra dövize olan ilgi çığ gibi büyürse ne olacak; Türkiye yeni bir KKM benzeri uygulama mı başlatacak?

Dolayısıyla hem enflasyonun seyrine, hem dövizde adeta pusuya yatmış bekleyen kitleye bakılarak faizde önümüzdeki toplantılarda da çok fazla hareket alanı bulunmadığını söylemek pek yanlış olmaz.

Elbette o günlere kadar köprülerin altından çok sular akar ama bugün için görünen durum bu:

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Kısaca bu hafta Wall Street'te yapay zeka rallisi mola verdi: S&P 500 haftayı yüzde 1,6, Nasdaq yüzde 2,9 kayıpla kapattı ve Philadelphia Yarı İletken Endeksi, 22 Haziran zirvesinden yüzde 20'nin üzerinde uzaklaşarak ayı piyasasına girdi. Buna karşılık BIST 100 haftayı yüzde 2,38 yükselişle 13.981 puandan tamamladı ve Fitch, Türkiye'nin kredi notunu "BB-", görünümünü "durağan" olarak teyit etti. Brent petrol İran gerginliğiyle 88 dolara yükselirken, gümüş 54,8 dolarla son bir ayın en düşüğünü gördü. Bitcoin ise 64 bin dolar civarında yatay kaldı. Sahada ise gecenin sonucu netleşti: İspanya, finalde Arjantin'i 1-0 yenerek 2026 Dünya Kupası'nı kazandı. Şimdi bu başlıkları tek tek açalım.

Çip Rallisi Mola Verdi

Bu haftanın küresel piyasalardaki ana hikayesi, yılın en güçlü teması olan çip rallisinin sert bir mola vermesiydi. Philadelphia Yarı İletken Endeksi, bir yıldan uzun sürenin en sert haftalık kaybını yaşadı ve 22 Haziran'daki zirvesinden yüzde 20,2 uzaklaşarak teknik olarak ayı piyasasına girdi.

Haftanın senaryosu ilginçti. Salı günü dünyanın en kritik çip üreticisi TSMC, şiddetli bir tayfun nedeniyle bilançosunu erteledi ve piyasalar nefesini tuttu. Çarşamba günü ise çip zincirinin bir başka halkası ASML, rekor bir bilanço açıkladı. Yani şirketlerin makinesi gayet iyi çalışıyor; sorgulanan şey kazançlar değil, bu kazançlara ödenen fiyat. Yatırımcılar, trilyon dolara yaklaşan yapay zeka harcama dalgasının hızının sürdürülebilir olup olmadığını tartmaya başladı ve bir stratejistin deyimiyle piyasada "çip yorgunluğu" oluştu. Cuma günü Çin'den gelen yeni bir yapay zeka modeli haberi de karta eklenince satışlar genele yayıldı. Haftanın sembolik anı ise Cuma günü yaşandı: Apple, kısa süreliğine Nvidia'yı geçerek dünyanın en değerli şirketi koltuğuna oturdu. Yine de tabloyu dengeli okumak gerekiyor; tüm bu düşüşe rağmen yarı iletken endeksi yılbaşından bu yana hâlâ yüzde 65 civarında yukarıda. Yani yaşanan şey bir çöküş değil, yılın en kalabalık işleminde bir soluklanma. ASML'nin rekor bilançosunu hafta içinde detaylı yazmıştık. ASML Bilanço: Çip Zincirinin Gizli Devi Rekor Kırdı

BIST Yükseldi, Fitch Notu Teyit Etti

Yurt içinde bu hafta iki önemli gelişme vardı: BIST 100 haftayı yüzde 2,38 yükselişle 13.981,05 puandan tamamladı ve Cuma akşamı Fitch, Türkiye'nin kredi notunu "BB-" seviyesinde, görünümünü "durağan" olarak teyit etti.

Endeks hafta içinde 14.265 puana kadar yükseldi, ancak Cuma günü küresel satış dalgasının etkisiyle yüzde 1,9 gerileyerek kazancının bir kısmını geri verdi. Yine de haftalık tablo pozitifti ve beş yıllık risk primi (CDS) 230 civarında dengelendi. Asıl haber Cuma akşamı geldi. Fitch, not teyidinin gerekçesinde düşük kamu borcunu, çeşitlendirilmiş ekonomiyi ve dayanıklı bankacılık sektörünü saydı. Kuruluşun projeksiyonları da dikkat çekiciydi: Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,8, gelecek yıl yüzde 4,4 büyümesi, enflasyonun ise Haziran'daki yüzde 32 seviyesinden yıl sonunda yüzde 29,5'e gerilemesi bekleniyor. Fitch ayrıca dış tamponların güçlenmesi ve sıkı para politikasının korunması halinde notun yukarı gidebileceğine işaret etti; yani kapı, not artışına aralık bırakıldı. Yeni haftada gözler TCMB'nin faiz kararında olacak.

Emtialarda İki Zıt Hikaye: Petrol ve Gümüş

Emtia cephesi bu hafta iki zıt hikayeye sahne oldu: İran gerginliğiyle petrol sert yükselirken, yılın yıldızı gümüş son bir ayın en düşük seviyesini test etti.

Petrolden başlayalım. ABD ile İran arasındaki çatışmanın yeniden alevlenmesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliğin sürmesi, Brent petrolü Cuma günü yüzde 4,6 yükselişle 88,10 dolara taşıdı; geçen haftaki 76 dolarlık kapanışa göre sert bir sıçrama bu. Nitekim enerji, S&P 500'de haftayı artıda kapatan tek sektör oldu. Bu tablonun bir de faiz boyutu var: enerji fiyatları ve yapay zeka altyapı harcamaları, ABD'de enflasyon endişesini yeniden gündeme getirdi ve vadeli piyasalar, Eylül'e kadar bir faiz artırımı ihtimalini yüzde 65'e yakın fiyatlamaya başladı. Gümüşte ise film tersine. Ocak sonunda 121 doları görerek tarihi zirvesini kaydeden ons gümüş, Cuma günü 54,77 dolarla son bir ayın en düşüğünü test etti ve haftayı 55,92 dolardan kapattı. Yılın en sert yükselişini yapan metal, şimdi zirvesinin yaklaşık yarısında bir denge arıyor. Gümüşün bu inişli çıkışlı hikayesini, alım yollarını ve risklerini bu hafta yayınladığımız kapsamlı rehberde anlattık. Gümüş Yatırımı Nasıl Yapılır? 2026 Kapsamlı Rehber

SpaceX'te Gözler Yarın Geceki Fırlatmada

Haftanın en çok konuşulan hisselerinden biri yine SpaceX'ti ve şirket için yılın en kritik üç haftası resmen başlıyor: Starship, yarın gece fırlatılıyor.

Hisse tarafında hafta hareketliydi. Perşembe akşamı 13. Starship test uçuşu, motor ateşlemesindeki sorun nedeniyle son saniyede ertelendi ve SPCX hissesi haftayı 123,99 dolardan, yani 135 dolarlık halka arz fiyatının altında kapattı. Ama hikaye ileriye bakıyor. İki Raptor motoru değiştirildi, roket yeniden kuruldu ve SpaceX yeni tarihi resmen açıkladı: 20 Temmuz Pazartesi, Türkiye saatiyle Salı gecesi 01:45'te açılacak pencere. Tarihin sembolik bir yanı da var; 20 Temmuz, Apollo 11'in Ay'a inişinin 57. yıldönümü. Analist cephesi ise iyimserliğini koruyor: hisseyi takip eden 28 analistin 27'si "Al" diyor ve ortalama hedef 240 dolar civarında. Asıl yapısal tarih ise 6 Ağustos civarında beklenen bilanço ve onu izleyen kilit açılması. SpaceX'in önündeki kritik takvimi hafta sonu detaylı yazdık. SpaceX İçin Kritik 3 Hafta: Starship ve 6 Ağustos Bilançosu

Bitcoin Sakin, Kripto Yasasında Geri Sayım

Kripto tarafında Bitcoin bu hafta da sakin kaldı: hafta ortasında 65.500 dolarla ayın zirvesini test etti, ardından kazançlarını geri vererek haftayı 64 bin dolar civarında, neredeyse yatay tamamladı.

Piyasanın asıl gündemi Washington'da. Kripto sektörünün beklediği CLARITY Yasası için kritik pencere daralıyor; Perşembe günü New York'ta düzenlenen tanıtım oturumuyla taraflar pozisyonlarını netleştirdi ve şimdi gözler, Senato'daki uzlaşma metninin yayımlanmasında. Trump yasayı açıkça desteklerken, tahmin piyasası Polymarket'te yasanın bu yıl geçme olasılığı yüzde 25-36 bandında fiyatlanıyor; yani siyasi irade ile piyasa beklentisi arasındaki makas açık. Senato'nun Ağustos başındaki tatiline kadar yaklaşık üç haftalık bir süre kaldı. Bu yasanın ne olduğunu, neden önemli olduğunu ve önündeki engelleri hafta içinde detaylı anlattık. Kripto Yasası Son Virajda: Trump İstiyor, Piyasa İnanmıyor

Dünya Kupası'nın Sahibi İspanya

Haftanın piyasa dışı ama küresel etkisi en büyük olayı bu akşam yaşandı: İspanya, finalde Arjantin'i 1-0 yenerek 2026 Dünya Kupası'nın şampiyonu oldu.

ABD, Kanada ve Meksika'nın ortaklaşa düzenlediği, 48 takımlı ilk Dünya Kupası böylece tamamlandı. İspanya finale giden yolda yarı finalde Fransa'yı 2-0 mağlup etmişti; Arjantin ise İngiltere'yi 2-1 yenerek finale yükselmişti. Üçüncülük maçı da tarihe geçti: İngiltere, Fransa'yı gol yağmuruna dönen bir maçta 6-4 yendi. Turnuvanın ekonomik boyutu da önümüzdeki günlerde konuşulmaya devam edecek; üç ülkeye yayılan organizasyonun yarattığı turizm ve reklam hacmi, spor ekonomisi tarihinin en büyüklerinden biri olarak kayda geçti.

Peki Bu Hafta Ne Öğrendik?

Gel, haftayı toparlayalım. Bu hafta bize iki şey gösterdi. Birincisi, yılın en güçlü teması olan yapay zeka rallisi artık sorgusuz sualsiz ilerlemiyor; piyasa, harcamaların hızını ve değerlemeleri tartıyor ve bu tartma dönemleri sert dalgalanmalar üretebiliyor. İkincisi, küresel satış dalgasına rağmen yerel hikayeler ayrışabiliyor; BIST'in yükselişi ve Fitch'in not teyidi, Türkiye varlıklarının bu hafta kendi gündemini yazdığının kanıtıydı.

Önümüzdeki hafta yoğun başlıyor. Pazartesi'yi Salı'ya bağlayan gece Starship fırlatması var ve sonucu, hem SpaceX hissesi hem teknoloji hisselerindeki hava için ilk sinyal olacak. Hafta içinde TCMB'nin faiz kararı bekleniyor ve Fitch'in çizdiği çerçeve sonrası karar metni daha da önem kazandı. ABD'de bilanço sezonu hızlanıyor; çip satışının ardından açıklanacak teknoloji bilançoları, "çip yorgunluğu"nun geçici mi kalıcı mı olduğunu gösterecek. Washington'da ise kripto yasasının uzlaşma metni bekleniyor. Yoğun bir hafta bizi bekliyor; gelişmeleri birlikte takip edeceğiz.

Tüm finans ve ekonomi gündemini takip etmek için. Finans Gundem

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Aktarılan veriler ve rakamlar, yayım tarihindeki (19 Temmuz 2026) kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir.

Açıklamada, ABD'nin desteğini aldığı iddia edilen 4 geminin, seyir sistemlerini kapatarak İran Devrim Muhafızları Ordusu Hürmüz Boğazı Kontrol Merkezi'nin uyarılarını dikkate almayıp güvenli olmayan bir rotadan geçmeye çalıştığı ileri sürüldü.

Söz konusu gemilerden ikisinin kaza yaparak bulundukları noktada durduğu, diğer iki geminin ise güvenli olmayan rotadaki seyirlerini sonlandırarak yön değiştirdiği ifade edildi.

Açıklamada ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün tamamen Devrim Muhafızlarının yetkisinde olduğu savunularak, yalnızca önceden belirlenen ve ilan edilen güvenli rotaların kullanılabileceği, daha önce de duyurulduğu üzere, petrol, doğal gaz ve kimyasal gübre taşıyan hiçbir geminin İran makamlarıyla koordinasyon ve izin olmadan Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapamayacağı ifade edildi.