Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,32 değer kazanarak 14.493,09 puandan tamamladı.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 46,67 puan artarken, toplam işlem hacmi 191,8 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,13, holding endeksi yüzde 0,37 değer kazandı.

Sektör endekslerinden en çok kazandıran yüzde 3,59 ile madencilik, en fazla kaybettiren yüzde 5,30 ile aracı kurumlar oldu.

Küresel piyasalar, ABD-İran anlaşmasına ilişkin ayrıntıların henüz netleşmemesi nedeniyle karışık bir seyir izliyor.

Hürmüz Boğazı'ndan transit geçişe yeniden başlanmasına ilişkin güven ortamının tesis edilmesinin haftalar sürebileceğine yönelik tahminler, piyasalarda temkinli görünümün sürmesine neden oluyor.

Bununla birlikte yatırımcıların odağı ise ABD Merkez Bankasının (Fed) bugün başlayacak ve kararları yarın açıklanacak Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısına çevrildi.

Fed'in yeni Başkanı Kevin Warsh'un ilk kez liderlik edeceği toplantıda, politika faizinin yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutulması bekleniyor.

Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD'de Fed'in faiz kararının yanı sıra İngiltere ve Avro Bölgesi'nde enflasyon başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

VİOP günü yükselişle tamamladı

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda VİOP BIST 30 kontratı günü yüzde 0,70 yükselişle 16.851,00 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda VİOP BIST 30 kontratı, günü pozitif seyirle tamamladı.

VİOP BIST 30 kontratı, önceki kapanışa göre yüzde 0,70 değer kazanarak 16.851,00 puana yükseldi. Kontratın önceki kapanışı 16.734,00 puan seviyesindeydi.

Böylece kontratta günlük bazda 117 puanlık artış yaşandı. Açık pozisyon sayısı ise 447.941 olarak kaydedildi.

Sürecek...

New York borsası güne karışık seyirle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi yüzde 0,08 artarak 51.712,63 puana çıktı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,07 azalışla 7.548,78 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,12 azalarak 26.649,96 puana geriledi.

ABD ile İran arasında varılan mutabakat ve petrol fiyatlarındaki düşüşün desteğiyle dün yükseliş eğiliminin hakim olduğu pay piyasalarında, yeni günün açılışında karışık bir seyir izlendi.

Petrol fiyatlarındaki düşüş devam ederken Brent petrolün vadeli varil fiyatı TSİ 16.30 itibarıyla yüzde 3'ün üzerinde gerileyerek 80,5 dolara indi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 77,5 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatlarındaki gerileme, enflasyonist baskılara ilişkin endişelerin de hafiflemesine katkı sağladı.

Analistler, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin tamamen normale dönmesinin zaman alabileceğini belirterek, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakata ilişkin belirsizliklerin sürdüğüne işaret etti.

Yatırımcıların dikkati ise ABD Merkez Bankasının (Fed) bugün başlayacak ve kararları yarın açıklanacak Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısına çevrildi.

Fed'in yeni Başkanı Kevin Warsh'un ilk kez liderlik edeceği toplantıda, politika faizinin yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutulması bekleniyor.

Toplantının ardından Warsh'un yapacağı açıklamalarda enflasyon, iş gücü piyasası ve ekonomik görünüme ilişkin değerlendirmeleri ile para politikasının geleceğine yönelik vereceği sinyaller yatırımcıların odağında bulunuyor.

Öte yandan, tarihi halka arzıyla dikkatleri üzerine çeken Space Exploration Technologies Corp. (SpaceX) hisselerindeki yükseliş üçüncü işlem gününde de devam etti. Şirket hisseleri açılışta yüzde 4'ün üzerinde değer kazandı.

Piyasa değeri 2,7 trilyon doları aşan SpaceX, dünyanın en değerli şirketleri sıralamasında e-ticaret devi Amazon'u geride bırakarak beşinci sıraya yükseldi.

Şirket ayrıca, yapay zeka destekli kod editörü Cursor'un geliştiricisi Anysphere'i 60 milyar dolar değerleme üzerinden satın almak üzere anlaşmaya vardığını açıkladı.

Elon Musk'ın roket, uydu ve yapay zeka şirketi, borsa serüveninin daha ilk haftasında dünyanın en değerli beşinci şirketi konumuna yükseldi. Hisse, 135 dolarlık halka arz fiyatından çıkıp 212 dolar seviyesini gördü. Bu, yüzde 57'lik bir sıçrama demek. Peki bir şirket nasıl oluyor da henüz kâr etmeden, koca Amazon'dan daha değerli hale geliyor? İşte bu yazıda hem bu baş döndürücü yükselişin hikayesini hem de fiyatı yukarı taşıyan etkenleri sade bir dille anlatacağız.

Dört günde 2,7 trilyon dolar

Yükselişin hızı gerçekten nefes kesici. SpaceX, 12 Haziran Cuma günü Nasdaq'ta ilk işlemine başladı ve daha ilk gün yaklaşık yüzde 20 değer kazandı. Bu tek günlük sıçrama bile şirketin değerini 2 trilyon doların üzerine taşıdı. 15 Haziran Pazartesi günü yaklaşık yüzde 19 daha yükseldi. 16 Haziran Salı sabahı ise tırmanış sürdü.

Sonuçta tablo şöyle oluştu. SpaceX'in piyasa değeri yaklaşık 2,72 trilyon dolara ulaştı. Amazon ise aynı anda 2,66 trilyon dolar seviyesindeydi. Böylece dünyanın en değerli şirketleri sıralamasında ilk dört Nvidia, Alphabet, Apple ve Microsoft olarak kaldı. SpaceX bu devlerin hemen arkasına, beşinci sıraya yerleşti. Daha bir hafta önce borsada adı bile geçmeyen bir şirket için inanılmaz bir başlangıç.

Bu çıkışın bir de insani yüzü var. Yükseliş, Elon Musk'ın servetini tarihte görülmemiş bir seviyeye taşıdı ve onu dünyanın ilk dolar trilyoneri yaptı. SpaceX halka arzının tüm detaylarını ve risklerini daha önce ele almıştık: SpaceX Halka Arzı 12 Haziran'da başlıklı yazımız sürecin başlangıcını anlatıyor.

Yükselişi hızlandıran etken: kısa pozisyon sıkışması

Yükselişin bir tarafı coşkulu alıcılardan geliyor. Ama işin bir de teknik tarafı var: "kısa pozisyon sıkışması" denen bir mekanizma. Kulağa karmaşık geliyor, oysa aslında oldukça basit.

Bazı yatırımcılar SpaceX'in değerinin çok yüksek olduğunu, dolayısıyla düşeceğini düşündü. Bu yüzden hissenin düşmesine oynadılar. Buna kısa pozisyon deniyor. Ancak hisse düşmek yerine yükselmeye devam edince, bu yatırımcılar zarar etmemek için ellerini çabuk tutup hisse satın almak zorunda kaldı. Onların bu zorunlu alımı, fiyatı daha da yukarı itti. Yani fiyat yükseldikçe, düşüşe oynayanlar mecburen alıcıya dönüştü ve yükselişi körükledi. Bir kartopunun yokuş aşağı büyümesi gibi.

Bu sıkışma o kadar güçlendi ki, vadeli işlem piyasalarında SpaceX'in ima edilen değeri kısa süreliğine 3 trilyon dolar sınırına dayandı. Sonra bu seviye korunamadı ve fiyat 2,76 trilyon dolar civarına geri çekildi. Bu ayrıntı, yükselişin bir bölümünün şirketin temel değerinden değil, piyasanın işleyişinden kaynaklandığını gösteriyor.

Yükselişi besleyecek ikinci dalga

Tablonun bir de geleceğe dönük tarafı var. SpaceX, Nasdaq 100 endeksine hızlandırılmış biçimde dahil edilecek. Ayrıca iki büyük endeks sağlayıcısı, FTSE Russell 26 Haziran'da ve MSCI 29 Haziran'da hisseyi kendi endekslerine ekleyecek.

Bunun anlamı şu. Bu endeksleri takip eden pasif fonlar ve borsa yatırım fonları, kurallar gereği SpaceX hissesini portföylerine almak zorunda kalacak. Bu da yeni bir talep dalgası demek. Üstelik şirket 15 Haziran'da, aracı kurumların ek hisse alım opsiyonunu kullandığını açıkladı. Böylece halka arzdan elde edilen toplam gelir 75 milyar dolardan 85,7 milyar dolara çıktı. Zaten tarihin en büyüğü olan halka arz, rekorunu daha da büyüttü.

"Bu değerlemenin bugün hiçbir mantığı yok"

Burada bir an durup madalyonun diğer yüzüne de bakmak gerekiyor. Bu coşkulu tablo, bazı uzmanlarda soru işaretleri uyandırıyor. Sebebi de net: bugünkü fiyat, şirketin mevcut mali tablosunun epeyce ötesinde.

SpaceX geçen yıl 18,67 milyar dolar gelir elde etti. Ama aynı dönemde, zarar eden xAI ile birleşmesinin ardından 4,94 milyar dolar net zarar yazdı. Yani şirket henüz para kazanmıyor, tam tersine sermaye yakıyor. Buna rağmen piyasa değeri 2,7 trilyon doları aştı ve kâr eden dev Amazon'u geçti.

Swissquote Bank'tan kıdemli piyasa analisti Ipek Ozkardeskaya bu duruma açık bir dille tepki gösterdi. Bu değerlemenin bugün hiçbir mantığı olmadığını söyledi. İnsanların SpaceX'i, başkalarının da alıp fiyatı daha yukarı çıkaracağı beklentisiyle aldığını, bunun ise düpedüz spekülasyon olduğunu belirtti. Kısacası bazı uzmanlara göre yükselişin yakıtı, şirketin temel değeri değil, yatırımcıların birbirini izleyen iyimserliği.

Bu kuşku yalnızca sözde kalmıyor, somut analist notlarına da yansıyor. Araştırma kuruluşu CFRA, hisseye daha ilk işlem gününde "Sat" notu verdi ve on iki aylık hedef fiyatını 115 dolar olarak belirledi. Bu hedef, hissenin ilk gün kapanışına göre yaklaşık yüzde 28 düşüş anlamına geliyor. Yani bazı kurumlar, bugünkü coşkunun aksine, fiyatın orta vadede gerilemesini bekliyor.

Bir risk daha var. Mevcut hisselerin bir kısmı için satış kilidi 11 Ağustos'ta açılacak. O tarihten itibaren içerideki yatırımcılar hisselerini satabilecek. Bu da piyasaya yeni bir arz gelmesi ve "sadece alıcı var" havasının tersine dönmesi anlamına gelebilir.

Türk yatırımcı bu hikayeden ne çıkarmalı?

Bu tablo, hisseye Türkiye'den erişen ya da merak eden yatırımcı için iki yönlü bir ders taşıyor.

Bir yanda güçlü bir momentum var. Endekslere dahil olma takvimi, sınırlı hisse arzı ve yoğun ilgi, kısa vadede fiyatı yukarıda tutabilir. Diğer yanda ise dikkate değer bir hatırlatma var. Bir şirketin değeri kazandığı paranın bu kadar ötesine geçtiğinde, fiyatın bir gün gerçeklerle yeniden buluşma ihtimali artar. Geçmişte hızlı yükselen pek çok halka arz hissesi, ilk coşkunun ardından dalgalı bir seyir izledi.

Bu yüzden SpaceX'in hikayesi, "herkes alıyor, ben de alayım" düşüncesinin ne kadar riskli olabileceğini hatırlatıyor. Şirketin geleceği parlak olabilir. Ama bugünkü fiyat, o parlak geleceği şimdiden fazlasıyla satın almış olabilir. İşte yatırımcının asıl sorması gereken soru bu.

Sonuç: tarihe geçen bir hafta

SpaceX'in borsa serüveni, Wall Street tarihine geçecek bir hafta oldu. Tarihin en büyük halka arzıyla başlayan süreç, dört gün içinde Amazon'u geride bırakan bir değerlemeyle ve Musk'ın ilk trilyoner olmasıyla taçlandı. Roket, uydu ve yapay zekayı tek çatı altında toplayan bir şirket, artık dünyanın en değerli beş şirketinden biri.

Ancak bu hikayenin sonu henüz yazılmadı. Bir tarafta şirketin geleceğine yürekten inanan büyük bir yatırımcı kitlesi, diğer tarafta değerlemeyi temelsiz bulan temkinli uzmanlar var. Önümüzdeki haftalarda SPCX hissesinin izleyeceği yol, sadece SpaceX için değil, yapay zeka ve uzay ekonomisine duyulan güven için de güçlü bir gösterge olacak. Şimdilik kesin olan tek şey şu: kimse bu hisseden gözünü ayıramıyor.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için: Finans Gundem Yapay Zeka

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Hisse senedi yatırımları, özellikle yeni halka arzlar, yüksek oynaklık ve sermaye kaybı riski içerir. Yatırım kararı vermeden önce güncel verileri kontrol etmeni ve lisanslı bir mali müşavir ile görüşmeni tavsiye ederiz.

Rusya'da dijital rubleyle ilk bütçe ödemesinin Çuvaşistan Cumhuriyeti'nde gerçekleştirildiği bildirildi.

Rusya'ya bağlı Çuvaşistan Cumhuriyeti Başkanı Oleg Nikolayev, yaptığı yazılı açıklamada, bölgedeki bir şirketin süt üreticilerine yönelik sübvansiyon projesi kapsamında bütçeye 125 bin ruble (yaklaşık 1500 dolar) aktardığını belirtti.

Söz konusu işlemin, Rusya'da dijital ruble kullanılarak bütçeye yapılan ilk ödeme niteliği taşıdığına işaret eden Nikolayev, ödemenin Çuvaşistan ve Rusya genelinde dijital ekonominin gelişimi açısından önemli bir adım olduğunu kaydetti.

Nikolayev, Çuvaşistan'ın geleceğin finansal araçlarının denendiği bir laboratuvar özelliği taşıdığını belirterek, dijital rubleyi gelecekte farklı projelerde kullanmaya devam edeceklerini ifade etti.

Rusya Merkez Bankası, dijital ruble ile kamu ödemeleri, sosyal destekler ve ticari işlemlerde yeni bir ödeme altyapısı oluşturmayı hedeflerken, ödemelerdeki yeni sistem için kitlesel kullanımının 1 Eylül 2026'da başlaması öngörülüyor.

Google'ın Gemini uygulamasına eklediği yeni Avatar özelliği tam olarak bunu yapıyor. Yüzünü ve sesini tarıyor, dijital bir kopyanı çıkarıyor, sonra bu kopyayla istediğin videoyu üretiyor. Kulağa bir bilim kurgu filminden fırlamış gibi geliyor değil mi? Pek çok kullanıcı da ilk denediğinde aynı şeyi hissetti: heyecan ve ürperti bir arada. Bu yazıda bu teknolojinin ne olduğunu, nasıl çalıştığını, neden hem büyüleyici hem ürkütücü olduğunu ve senin için ne anlama geldiğini anlatacağız.

Beş dakikada bir dijital ikiz

Özelliğin kurulumu şaşırtıcı derecede basit. İşin hem güzel hem korkutucu yanı da bu. İyi aydınlatılmış bir odaya geçiyorsun. Telefonun ön kamerasını yüzüne tutuyorsun. Uygulama senden birkaç şey istiyor. Önce ekrandaki sayıları ve kelimeleri sesli oku. Sonra başını yavaşça sağa, ardından sola çevir. İşte bu kadar.

Yaklaşık beş dakika sonra dijital kopyan hazır. Bir teknoloji sitesinin testine göre bu süreç, telefonda yüz tanıma özelliğini kurmak kadar kolay. Ancak ortaya çıkan sonuç çok daha çarpıcı. Artık komut satırına bir şeyler yazarak bu kopyayı istediğin sahnede oynatabiliyorsun. "Beni Disneyland'de gezerken göster" diye yazıyorsun, birkaç dakika sonra Disneyland'de gezen bir videon hazır oluyor. Oysa sen evinden hiç çıkmadın. Üretilen avatar, hesabına @kullanıcı adınla bağlanıyor, böylece videolarda onu çağırabiliyorsun.

Bu özelliği test eden bir teknoloji yazarı deneyimini şöyle anlattı. Yapay zekaya, kendisini Disneyland'de gezerken gösteren bir video ürettirmiş. Sonuç onu şaşkına çevirmiş. Sadece yüzü ve sesi değil, arka plandaki mekanın bile gerçeğine benzemesi, onu en çok şaşırtan ayrıntı olmuş.

Yapay zekanın artık elektrik gibi faturalandığı bu yeni dönemi daha önce işlemiştik. Yapay Zeka Artık Elektrik Gibi Faturalanacak başlıklı yazımız bu dönüşümün arka planını anlatıyor.

Bu sihrin arkasında ne var?

Avatar özelliğine gücünü veren şey Google'ın yeni video modeli Gemini Omni Flash. Bu model 19 Mayıs 2026'da kullanıma sunuldu. Google'ın tanımıyla "her girdiden her şeyi üretebilen" bir model. Yani ona bir metin, bir ses ya da bir görüntü veriyorsun, o da bunu videoya dönüştürüyor. Üretilen videolar şimdilik tasarım gereği 10 saniyeyle sınırlı tutuluyor.

Avatar özelliği bu modelin en kişisel uygulaması. Senin yüz ifadelerini, ses tonunu ve konuşma ritmini öğreniyor. Sonra hiç söylemediğin cümleleri, tıpkı senin söyleyeceğin gibi söyletiyor. Kullanıcıların ortak yorumu şu: dudak hareketleri kelimelerle kusursuz uyuyor, ses tonu birebir benziyor, hatta düşünmek için duraksama anları bile doğal görünüyor.

Bir kullanıcının betimlemesi çok yerinde. Bu deneyimi "sana cevap verebilen bir aynaya bakmak" gibi tarif etmiş. İşte bu nokta hem teknolojinin ne kadar geliştiğini gösteriyor hem de içten içe bir tedirginlik yaratıyor.

Neden herkes "ürkütücü" diyor?

Bu özelliği deneyen hemen herkesin ortak bir tepkisi var. Çoğu kişi sonucu "ürkütücü derecede gerçek" diye tanımlıyor. Bazıları bunu doğrudan bir Black Mirror bölümüne benzetiyor. PCWorld'den bir yazar, kendi kopyasını ilk izlediğinde sonucu kendisini ürküten kadar gerçekçi bulduğunu yazdı.

Peki neden bu kadar rahatsız edici? Çünkü şimdiye kadar bir insanın yüksek kaliteli dijital kopyasını çıkarmak özel yazılımlar, pahalı donanımlar ve saatlerce çalışma gerektiriyordu. Şimdi aynı şey, cebindeki telefonla beş dakikada yapılıyor. Teknoloji o kadar kolaylaştı ki, sınırların nerede olduğu sorusu akla geliyor.

Üretilen videolarda bazen tutarsızlıklar da çıkıyor. Karışık anlar ya da garip kıyafet seçimleri görülebiliyor. Ancak genel gerçekçilik seviyesi, pek çok kişiyi tedirgin edecek kadar yüksek.

Google'ın koyduğu güvenlik önlemleri

Google bu teknolojinin risklerinin farkında. Bu yüzden birkaç önemli güvenlik önlemi koydu. Bunları bilmek önemli.

• Görünmez filigran: Avatar ile üretilen her video, SynthID adı verilen görünmez bir dijital filigran taşıyor. Bu sayede bir videonun yapay zeka ürünü olup olmadığı tespit edilebiliyor.
• Sadece kendin: Bu özellikle yalnızca kendi kopyanı yaratabiliyorsun. Başkasının yüzünü tarayıp onun videosunu üretemiyorsun. Bu kural, kötüye kullanımı sınırlayan en önemli engellerden biri.
• Yaş sınırı: Kurulum yalnızca hesap sahibi tarafından yapılabiliyor ve özellik 18 yaş ve üzeri kullanıcılara açık. Google, küçüklerin kendilerini kaydetmesine izin verilmemesi gerektiğini açıkça belirtiyor.
• Sayı okutma adımı: Kurulumdaki sesli okuma, aslında sahte video üretimini zorlaştırmak için konulmuş bilinçli bir engel.
• Silme hakkı: Avatarını istediğin an silebiliyorsun. Sildiğinde Google, kopyanı oluşturmak için kullanılan yüz ve ses verisini de temizleyeceğini taahhüt ediyor.

Özellik şimdilik yalnızca ücretli Google yapay zeka aboneliği olan kullanıcılara açık. Yani henüz herkesin elinde değil. Ancak teknolojinin gidişatı, bu tür araçların yakında çok daha yaygınlaşacağını gösteriyor.

Asıl soru: artık neye inanacağız?

İşte bu teknolojinin asıl düşündürücü tarafı burada başlıyor. Herkes, herhangi birinin herhangi bir şey söylediği gerçekçi bir video üretebilirse, gözümüzle gördüğümüze güvenme yeteneğimize ne olacak?

Bu soyut bir endişe değil. Çok somut sonuçları var. Düşün ki bir gün telefonun çalıyor, görüntülü aramada karşında çocuğun ya da bir yakının beliriyor, başının dertte olduğunu söylüyor ve acil para istiyor. Görüntü gerçek görünüyor, ses gerçek görünüyor. Ama gerçek olmayabilir. İşte yapay zeka klonlama teknolojisinin karanlık yüzü tam olarak bu senaryoyu mümkün kılıyor.

Rakamlar da bu endişeyi doğruluyor. ABD Federal Soruşturma Bürosu FBI'ın 2025 yılı internet suçları raporuna göre, yapay zeka bağlantılı dolandırıcılıklar yaklaşık 893 milyon dolarlık kayba yol açtı. Bu, raporun 26 yıllık tarihinde "yapay zeka bağlantılı" suçların ilk kez ayrı bir başlık altında toplanması anlamına geliyordu. Uzmanlar bu rakamın bile gerçek kaybın küçük bir kısmını yansıttığını söylüyor. Ayrı bir araştırmaya göre deepfake kaynaklı olayların sayısı 2025 yılının ilk yarısında, 2024 yılının tamamına kıyasla yaklaşık dört katına çıktı. Yani tehdit hızla büyüyor.

Yapay zekanın bir güç ve kontrol aracına dönüşmesini de ayrıca ele aldık. Yapay Zeka Artık Bir Silah, ABD İlk Yasağı Koydu başlıklı yazımız konunun jeopolitik boyutuna bakıyor.

Madalyonun iki yüzü

Her güçlü teknoloji gibi bu da iki yüzlü. Bir tarafta muazzam fırsatlar var.

İçerik üreticiler için bu bir devrim niteliğinde. Kamera karşısına geçmeden, makyaj yapmadan, stüdyo kurmadan video üretebiliyorsun. Eğitimciler ders anlatan videolar hazırlayabiliyor. Pazarlamacılar tanıtım içerikleri üretebiliyor. Bir dili konuşamayan biri bile, kendi yüzüyle ama farklı bir dilde konuşan bir video yapabiliyor. Zaman ve maliyet açısından bunlar büyük kolaylıklar.

Diğer tarafta ise ciddi riskler var. İzin alınmadan birinin kopyasının çıkarılması, sahte haberler, dolandırıcılık ve itibar saldırıları bunların başında geliyor. Google kendi aracında bu riskleri sınırlamak için önlemler koymuş olsa da, teknoloji yaygınlaştıkça benzer araçların daha az kurallı sürümlerinin ortaya çıkması kaçınılmaz görünüyor.

Bu yüzden konu sadece teknoloji meraklılarını değil, hepimizi ilgilendiriyor. Çünkü herkesin herkes olabildiği bir dünyada, güvenebileceğimiz en sağlam şey kendi muhakememiz olacak.

Türkiye için ne anlama geliyor?

Bu teknoloji uzak bir gelecek meselesi değil. Türkiye dahil her yerde yakında çok daha görünür olacak. Birkaç noktayı şimdiden düşünmekte fayda var.

Birincisi, dolandırıcılık konusunda dikkatli olmak gerekiyor. Telefonda ya da görüntülü aramada gördüğün kişinin gerçekten o kişi olduğundan emin olmak artık eskisi kadar kolay değil. Özellikle acil para isteyen, baskı kuran aramalar karşısında bir an durup teyit etmek hayati önem taşıyor. Yakınlarınla aranızda bir güvenlik sorusu belirlemek bile işe yarayabilir.

İkincisi, kendi dijital izini korumak önemli hale geliyor. Sosyal medyada paylaştığın yüz ve ses içerikleri, bu tür araçların hammaddesi olabiliyor. Neyi kiminle paylaştığına dikkat etmek, gelecekte daha da önemli olacak.

Üçüncüsü, bu teknolojiyi tanımak en iyi savunma yöntemi. Korkmak yerine nasıl çalıştığını anlamak, sahte içerikleri fark etme becerimizi güçlendiriyor. Bir videoda ışığın tuhaf olması, dudak hareketlerinin sesle tam uymaması ya da arka planın garip görünmesi gibi ipuçları, zamanla daha kolay seçilebiliyor.

Sonuç: aynaya bakmak artık farklı

Google'ın Gemini Avatar özelliği, yapay zekanın geldiği noktayı çarpıcı biçimde gösteriyor. Cebindeki telefonla beş dakikada kendi dijital ikizini yaratabiliyorsun. Bu hem büyüleyici bir kolaylık hem de derin bir soru işareti. Çünkü gözümüzle gördüğümüze, kulağımızla duyduğumuza güvenme alışkanlığımız sarsılıyor.

Teknolojinin kendisi ne iyi ne kötü. Önemli olan onu nasıl kullandığımız ve ona karşı ne kadar bilinçli olduğumuz. Bir içerik üreticisi için bu araç bir hediye. Bir dolandırıcı için ise tehlikeli bir silah. İkisinin arasındaki farkı belirleyen şey, kullanan elin niyeti ve karşıdaki kişinin farkındalığı.

Belki de yeni dönemin en değerli becerisi, "gördüğüme inanırım" demek yerine "acaba gerçek mi?" diye sormayı öğrenmek olacak. Çünkü artık aynaya baktığımızda, karşımızdaki yansımanın gerçekten biz olup olmadığını sorgulamak zorunda kaldığımız bir çağa giriyoruz.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için: Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Aktarılan veriler ve rakamlar, yayım tarihindeki kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, bugün gerçekleştirdiği devlet tahvili ihalesiyle 29 milyar 804,1 milyon lira borçlanmaya gitti.

İhalede, 5 yıl (1764 gün) vadeli 6 ayda bir yüzde 16,63 kupon ödemeli devlet tahvilinin yeniden ihracı yapıldı. İhalede, basit faiz yüzde 34,9, bileşik faiz yüzde 37,94 oldu.

Nominal teklifin 13 milyar 661 milyon lirayı bulduğu ihalede, nominal satış 9 milyar 695 milyon lira, net satış 9 milyar 804,1 milyon lira olarak gerçekleşti.

Kamudan gelen 15 milyar liralık teklifin tamamının karşılandığı ihalede, piyasa yapıcılarından 9 milyar 251 milyon liralık teklif alındı ve bu kesime 5 milyar liralık satış yapıldı.

Böylece Hazine, tahvil ihalesinde toplam 29 milyar 804,1 milyon lira borçlandı.

- Brent petrolün varili, bugün saat 15.41 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 4,26 azalarak 79,63 dolar oldu

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, ABD-İran mutabakatına ilişkin iyimserlikle uluslararası vadeli piyasalarda 80 doların altına indi.

Dün günü 83,17 dolardan tamamlayan Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 15.41 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 4,26 azalarak 79,63 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 76,96 dolardan alıcı buldu.

Brent petrolün varil fiyatı böylece 4 Mart'tan bu yana en düşük seviyesini gördü.

Fiyatlardaki düşüşte, ABD/İsrail-İran Savaşı'nı sona erdirme ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri yeniden başlatma amacıyla ABD ile İran arasında imzalanan mutabakata ilişkin iyimserlik etkili olmaya devam ediyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nda 15 hafta geride kalırken, dün Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, 'yoğun görüşmelerin ardından' ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurdu. Şerif, anlaşmanın resmi imza töreninin 19 Haziran'da İsviçre'de düzenleneceğini bildirdi.

Trump da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın 'ücretsiz olarak' açılarak ABD Donanması'nın ablukasının derhal kaldırılacağını duyurdu. Trump, 19 Haziran'da anlaşmanın imzalanmasıyla boğazın açılacağını, mayınların temizleneceğini ve petrol akışının yeniden başlayacağını belirtti.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının imzalanmasından sonraki 60 günlük sürede yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik kalkınma mekanizması gibi konuların müzakere edileceğini kaydetti.

Öte yandan, anlaşmaya ilişkin ayrıntıların henüz netleşmemesi ve Hürmüz Boğazı üzerinden arz akışının yeniden başlamasının beklenenden daha uzun sürebileceğine ilişkin endişeler fiyatlardaki düşüşü sınırlıyor.

Fransa'nın Evian-les-Bains kentinde Şeyh Temim bin Hamed Al Sani ile görüşen Trump, İran ile yapılan anlaşmayı 'adil ve güçlü bir mutabakat' olarak nitelendirirken, ABD'nin anlaşma kapsamında Tahran'a herhangi bir mali destek sağlamayacağını vurguladı.

Trump, anlaşmanın temel amacının İran'ın nükleer silah sahibi olmasının önüne geçmek olduğunu belirterek, 'İran nükleer silaha sahip olursa Orta Doğu'nun istikrarı tamamen bozulur' ifadelerini kullandı.

Öte yandan Trump, İsrail'in Lübnan'a yönelik son saldırılarından rahatsızlık duyduğunu da dile getirdi. Beyrut'a düzenlenen saldırının anlaşmanın imzalanmasından kısa süre önce gerçekleştiğini hatırlatan Trump, bu durumun İran ile varılan mutabakata gölge düşürdüğünü söyledi.

Suriye konusunda da dikkat çeken açıklamalarda bulunan Trump, Ahmed Şara yönetiminin Hizbullah'a karşı etkili bir mücadele yürüttüğünü savunarak, İsrail'e Hizbullah meselesinin çözümünde Suriye'ye daha fazla alan tanınmasını önerdi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ilişkilerinin güçlü olduğunu belirten Trump, buna rağmen Netanyahu'nun özellikle Lübnan konusunda daha sorumlu davranması gerektiğini ifade etti.

Trump ayrıca G7 Zirvesi kapsamında Volodimir Zelenskiy ile görüştüğünü, ilerleyen saatlerde yeniden bir araya geleceklerini açıkladı. Rusya-Ukrayna savaşının sona ermesi gerektiğini vurgulayan Trump, iki tarafın son dönemde ağır kayıplar verdiğini belirterek diplomatik çözüm çağrısını yineledi.

ForInvest Haber tarafından analistlerle düzenlenen ankette, BIST100 endeksi kapanış fark değerine ilişkin medyan tahmin 56,11 puan, ortalama tahmini ise 34,88 puan oldu.

Ankette, en yüksek beklenti 144,91 puan, en düşük beklenti -241,62 puan olarak gerçekleşti.

Bugün düzenlenen ForInvest Haber BIST 100 endeksi kapanış anketine 17 aracı kurum analisti katıldı; 12 analist pozitif, 5 analist ise negatif kapanış tahmininde bulundu.

Günün ilk yarısında yükseliş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 86,44 puan ve yüzde 0,60 yükselişle 14.532,86 puana çıktı.

Toplam işlem hacmi 89,6 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,34, holding endeksi yüzde 0,28 değer kazandı.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.459,35 puanı, en yüksek 14.540,78 puanı gördü.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 59'u yükselirken 39'u geriledi, 2'si yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Astor Enerji, Türk Hava Yolları, ASELSAN, Sasa Polyester ve Akbank oldu.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 2,59 ile madencilik, en fazla kaybeden ise yüzde 1,05 ile turizm oldu.

Günün ilk yarısında mali endeks yüzde 0,10 değer kaybederken, hizmetler endeksi yüzde 0,38, sanayi endeksi yüzde 0,64 ve teknoloji endeksi yüzde 1,70 değer kazandı.

Küresel piyasalar, ABD-İran anlaşmasına ilişkin ayrıntıların henüz netleşmemesi nedeniyle karışık bir seyir izliyor.

Hürmüz Boğazı'ndan transit geçişe yeniden başlanmasına ilişkin güven ortamının tesis edilmesinin haftalar sürebileceğine yönelik tahminler, piyasalarda temkinli görünümün sürmesine neden oluyor.

Analistler, günün geri kalanında ABD'de konut başlangıçları ve inşaat izinleri verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu ifade etti.

Altının ons fiyatı 4 bin 340 dolar

Borsa İstanbul Tahvil ve Bono Piyasası Kesin Alım Satım Pazarı'nda işlem gören gösterge kağıdı 15 Mart 2028 vadeli tahvilin bugün valörlü işlemlerinin saat 13.00 itibarıyla basit getirisi yüzde 38,19, bileşik getirisi yüzde 41,83 seviyesinde gerçekleşti.

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1600, sterlin/dolar paritesi 1,3420 ve dolar/yen paritesi 160,3 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 46,3000 liradan, avro 53,7590 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 0,8 artışla 4 bin 340 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 2,3 azalışla 81 dolardan işlem görüyor.

Avrupa Birliği'nde (AB) saatlik iş gücü maliyeti, bu yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3,6 yükseldi.

Avrupa İstatistik Ofisi, AB ülkelerinde 2026 yılı birinci çeyrek döneminde saatlik işçi maliyetlerine ilişkin verileri açıkladı.

Buna göre, Avro Bölgesi'nde saatlik iş gücü maliyetleri, ilk çeyrekte geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3,2 artış gösterdi.

AB üyesi 27 ülkede ise saatlik iş gücü maliyeti ortalaması, bu yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3,6 yükseldi.

AB'de sektörel bazda bakıldığında saatlik iş gücü sanayide yüzde 3,6, inşaatta yüzde 4,2, hizmetlerde yüzde 3,4 arttı.

AB ülkeleri arasında ilk çeyrekte işçi maliyetleri en fazla artış gösteren ülkeler, yüzde 16,4 ile Macaristan, yüzde 13,2 ile Bulgaristan, yüzde 9,2 ile Hırvatistan, yüzde 8,6 ile Litvanya ve yüzde 7,2 ile Polonya oldu.

Söz konusu maliyetler Almanya'da yüzde 3,4, Fransa'da yüzde 1,8, İtalya'da yüzde 2,8 ve İspanya'da yüzde 5,1 yükseldi.

ZEW'in açıklamasına göre finans piyasası uzmanları, İran kaynaklı çatışmaların sona ermek üzere olduğu ve küresel ekonomik görünüm üzerindeki baskının hafifleyeceği beklentisiyle ekonomik beklentilerini yukarı yönlü revize etti.

Euro Bölgesi ZEW Ekonomik Beklentiler Endeksi Haziran ayında eksi 9,1 seviyesinden artış göstererek 9,5'e yükseldi. Böylece gösterge yeniden pozitif bölgeye geçerken, yatırımcı güveninde belirgin toparlanmaya işaret etti.

Buna karşın Almanya'nın mevcut ekonomik koşullarına ilişkin değerlendirmeler zayıf kalmayı sürdürdü. Almanya'da ZEW Cari Koşullar Endeksi Haziran ayında eksi 81,0 seviyesine gerileyerek piyasa beklentisi olan eksi 78,0'ın altında gerçekleşti. Bir önceki ay endeks eksi 77,8 seviyesinde bulunuyordu.

Öte yandan Euro Bölgesi'nde ücret artışları ve işgücü maliyetleri ekonomik aktivite açısından yakından izlenmeye devam ediyor. Bölgenin ücret ve gelirler endeksi yılın ilk çeyreğinde yüzde 3,4 artarak önceki dönemdeki yüzde 3,0 seviyesinin üzerine çıktı. İşgücü maliyet endeksi ise aynı dönemde yüzde 3,2 artış kaydederek önceki çeyrekteki yüzde 3,3'lük artışın hafif altında gerçekleşti.

Veriler, Euro Bölgesi'nde ekonomik beklentilerin jeopolitik risklerdeki azalma beklentisiyle toparlandığını ancak özellikle Almanya'da mevcut ekonomik koşulların halen zayıf seyrini koruduğunu ortaya koydu. Uzmanlar, beklentilerdeki iyileşmenin kalıcı hale gelmesi için büyüme ve sanayi üretimi göstergelerinde de güçlenme görülmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Banka, artan jeopolitik riskler ve yatırımcı talebinin etkisiyle altın fiyatlarına yönelik beklentilerini yukarı yönlü revize ederken, Orta Doğu'da tansiyonun düşeceği beklentisiyle petrol fiyat tahminlerini aşağı çekti.

Citi'nin yayımladığı son analiz notuna göre banka, önümüzdeki 0-3 aylık dönem için altın fiyatı tahminini ons başına 4.000 dolardan 4.500 dolara yükseltti. Aynı dönemde gümüş fiyatı beklentisi de 60 dolardan 70 dolara çıkarıldı.

Banka, piyasalarda yüksek oynaklık riskinin sürdüğüne dikkat çekerken, altın için 6-12 aylık dönemdeki yükseliş beklentisini ise değiştirmedi. Citi, uzun vadeli boğa senaryosunda altının ons fiyatının 5.000 dolara ulaşabileceği öngörüsünü korudu.

Analistler, risk iştahındaki toparlanmaya rağmen güvenli liman talebinin güçlü kalacağını ve bunun değerli metalleri desteklemeyi sürdüreceğini değerlendirdi.

Petrolde Tahminler Aşağı Çekildi

Altın tarafında iyimserliğini artıran Citi, petrol piyasasında ise daha temkinli bir görünüm ortaya koydu. Banka, ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın ardından Hürmüz Boğazı'ndaki enerji akışının normale döneceği beklentisiyle Brent petrolü fiyat tahminlerini aşağı yönlü revize etti.

Buna göre Citi, 2026 yılının üçüncü çeyreği için Brent petrolü ortalama fiyat tahminini 75 dolara, dördüncü çeyreği için ise 70 dolara indirdi. Daha önce 80 dolar olarak öngörülen 2027 yılı Brent petrolü beklentisi de 65 dolara düşürüldü.

Banka, yeni baz senaryosunda Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının yaz aylarında büyük ölçüde normalleşmesini bekliyor. Analistlere göre piyasa şu aşamada mutabakat haberini fiyatlıyor ancak enerji arz güvenliğinin orta vadede kalıcı şekilde sağlanmasının etkileri henüz fiyatlara tam olarak yansımış değil.

Citi, mevcut gelişmelerin petrol arzına ilişkin endişeleri azaltabileceğini ve bu nedenle yaz aylarında yaşanabilecek olası petrol rallilerinin satış fırsatı olarak değerlendirilebileceğini belirtti.

Emtialarda Ayrışma Derinleşiyor

Citi'nin güncellenen tahminleri, emtia piyasalarında altın ile petrol arasındaki ayrışmanın belirginleştiğine işaret ediyor. Banka, jeopolitik belirsizliklerin ve güvenli liman talebinin altını desteklemeye devam edeceğini öngörürken, enerji arzına ilişkin risklerin azalmasının petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturabileceğini değerlendiriyor.

Bu görünüm, yatırımcıların önümüzdeki dönemde değerli metaller ile enerji piyasalarını farklı dinamikler üzerinden fiyatlamaya devam edeceğine işaret ediyor.

Morgan Stanley, ABD ve İran arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik yapılan geçici anlaşmanın bölgesel üretimi canlandıracağı ve arzı artıracağı beklentisiyle önümüzdeki çeyreklere ilişkin petrol fiyat tahminlerinde indirimlere gitti.

Aralarında Martijn Rats'ın da bulunduğu analistlerin 15 Haziran tarihli notuna göre, fiziksel işlemler için gösterge niteliğinde olan Dated Brent petrolünün üçüncü çeyrekte, daha önceki 100 dolar tahmininden düşüşle varil başına ortalama 90 dolar olması bekleniyor. Banka, yılın son üç aylık dönemi için ise fiyat tahminini 15 dolar birden azaltarak varil başına 80 dolara indirdi. Analistler, Orta Doğu'dan üretimin toparlanma eğiliminin bir ila iki hafta öne çekildiğini belirtti.

Washington ve Tahran arasında cuma günü İsviçre'de imzalanması planlanan geçici anlaşmaya atıfta bulunan analistler, halen müzakere edilmesi gereken çok şey olduğunu ve temel risklerin varlığını koruduğunu ifade etti. Raporda, buna karşın mevcut durumun çatışmanın hafifletilmesi ve Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ihracatının artırılması yönünde önemli bir adım olduğu vurgulandı.

Vergi dairelerine borcu olanlara 72 aya kadar taksitle ödeme imkanı getiren düzenlemeye ilişkin esaslar tespit edildi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Tahsilat Genel Tebliği, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Mecliste yasalaşan vergilere ilişkin kanun kapsamında hazırlanan tebliğle, vergi dairesine borçlu olanlara, yapacakları başvuru üzerine, cari tecil faiz oranından daha düşük faizle borçlarını 72 aya kadar taksitle ödeme imkanı getirildi.

Buna göre vergi dairesince takip edilen ve vadesi 5 Haziran 2026 tarihi ve öncesi olan tüm alacaklar taksitlendirilebilecek. Gelir, kurumlar, katma değer vergileri, harçlar, trafik idari para cezası, ecrimisil, adli para cezası ve öğrenim kredileri gibi alacaklar kapsamda yer alıyor.

Ancak özel tüketim vergisi ve geçici vergi ile bunlarla bağlantılı alacaklar, taksitlendirme dışında tutuldu.

Yapılacak taksitlendirmelerde uygulanacak tecil faizi oranı yıllık yüzde 29 olarak belirlendi. Böylece söz konusu oran, yıllık yüzde 39 olan cari tecil faizi oranına göre 10 puan düşük tutuldu.

Vergi dairesine borçlu olanlara 36 taksitte borçların ödenmesi imkanı veriliyor. Borçlunun zor durumda olması halinde taksit sayısı 48'e, çok zor durumda olması halinde 72'ye çıkarılabilecek. Ancak, katma değer ile banka ve sigorta muameleleri vergisi borçlarının 12 taksitte ödenmesi gerekiyor.

İl özel idareleri, belediyeler, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları ile bunlara bağlı kamu tüzel kişiler veya bunların sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları tüzel kişilerin tüm borçları 72 taksitle ödenebilecek.

Borçlular, daha kısa sürede borçlarını ödemeyi de tercih edebilecek.

Teminatsız taksitlendirme imkanı

Resmi Gazete'nin 13 Haziran tarihli sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile teminatsız tecil uygulamasına konu tutar 10 milyon lira olarak belirlenirken vergi dairesine borcu bulunanların yüzde 99'u teminatsız taksitlendirme imkanına kavuşmuş oldu. Ancak borcun 10 milyon liranın üzerinde olması halinde, bu tutarı aşan kısmın yarısı değerinde teminat gösterilmesi gerekecek.

Taksitlendirme düzenlemesinden yararlanmak için 31 Ağustos'a kadar (bu tarih dahil) müracaat edilmesi önem taşıyor.

Başvurular, Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr), Dijital Vergi Dairesi (dijital.gib.gov.tr), e-Devlet (www.turkiye.gov.tr) üzerinden elektronik ortamda ya da vergi dairelerine doğrudan veya posta yoluyla yapılabilecek.

Borçlular, ödemeleri devam eden ya da başvurusu yapılmış olmakla birlikte değerlendirme aşamasında bulunan mevcut taksitlendirmeler için de tebliğden yararlanabilecek.

İlk taksit eylülde ödenecek

Taksitlendirilen borçlara ilişkin birinci taksit eylülde, izleyen taksitler de aylık olarak bu ayı takip edecek şekilde yatırılacak.

Ödemelerin süresinde ve tam yapılmaması durumunda taksitlendirme ihlali olacak. Ödenmeyen taksitin ertesi taksit süresinde verilmesi şartıyla bir takvim yılında en fazla iki kez süresinde ödememe veya eksik ödeme ihlal sebebi sayılmayacak. Bir takvim yılında ikiden fazla taksidin süresinde ödenmemesi halinde ise taksitlendirme ihlal olacak.

Motorlu taşıtların devri için borçların ödenmiş olması gerekecek

Taksitlendirilen borçların en az yüzde 10'unun ödenmiş olması halinde, bunlara borç durumunu gösterir belgede yer verilmeyecek.

Motorlu taşıtlara ilişkin taksitlendirilmiş borçlar, taksitlendirme ihlali olmadığı sürece bu araçların muayenesinde borç olarak dikkate alınmayacak.

Ancak motorlu taşıtların satış ve devrinin yapılabilmesi için taksitlendirilen borçların tamamının ödenmiş olması gerekecek.

Dünya Altın Konseyi (WGC) tarafından yayımlanan 2026 Merkez Bankası Altın Rezervleri Anketi sonuçlarına göre, küresel merkez bankalarının altına olan ilgisi rekor seviyede kalmaya devam ediyor. Ankete katılan merkez bankalarının %45 gibi tarihi bir oranı, önümüzdeki 12 ay içinde altın rezervlerini artırmayı planladığını bildirdi.

Son yıllarda altın fiyatlarında görülen güçlü performansa ve merkez bankalarının gerçekleştirdiği yüksek miktardaki altın alımlarına rağmen, kurumsal talebin ivme kaybetmediği görülüyor. Merkez bankalarının altın rezervlerini ellerinde tutmalarındaki en önemli gerekçeler arasında, altının kriz dönemlerindeki performansı, değer koruma özelliği ve portföy çeşitlendirmesine sağladığı katkılar öne çıkıyor.

Toplam 74 merkez bankasının katılımıyla gerçekleştirilen bu yılki anketin örneklemini 17 gelişmiş ülke ve 57 gelişmekte olan piyasa ile gelişmekte olan ekonomi oluşturuyor. Geçen yılki ankete 72 merkez bankası, 2024 yılındaki ankete ise 69 merkez bankası katılım sağlamıştı.

Kurumun raporuna göre öne çıkan başlıklar şöyle:

Katılımcıların ezici çoğunluğu (%89), küresel merkez bankası altın rezervlerinin gelecek 12 ayda artacağına inanıyor. Bu yıl rekor bir oranla katılımcıların %45'i kendi kurumlarının altın rezervlerinin de artacağını öngörüyor; %1'lik kesim ise azalış bekliyor.

Kriz dönemlerindeki performansı, portföy çeşitlendirmesi ve enflasyona karşı koruma, merkez bankalarının altın tutma nedenleri arasında gösteriliyor. Jeopolitik risklere karşı korunma ve rezerv çeşitlendirme politikaları da bu nedenlere ekleniyor.

Katılımcıların %74'ü, küresel rezervler içinde ABD doları ağırlığının önümüzdeki beş yılda orta veya belirgin ölçüde azalacağını düşünüyor. Buna karşın euro ve renminbi gibi para birimlerinin payının sabit kalacağı, altın rezervlerinin ise artacağı tahmin ediliyor.

Yeni altın alımlarının finansmanına ilişkin soruda katılımcıların yarısı yerel para birimiyle yürütülen yurt içi alım programlarını işaret ederken, %38'i mevcut rezerv varlıklarının satışını tercih edeceğini belirtti.

Saklama tercihlerinde İngiltere Merkez Bankası %57 ile en popüler lokasyon olmayı sürdürüyor; bunu %49 ile yurt içi saklama ve %16 ile Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) takip ediyor. İsviçre Ulusal Bankası'na olan tercih ise 2025'teki %12'den %6'ya geriledi.

Son 12 ayda saklama lokasyonlarında değişiklik yapan kurumların oranında da artış görüldü: katılımcıların %9'u yurt içi saklamayı artırdığını, %10'u ise yurt dışı saklama noktalarını çeşitlendirdiğini bildirdi - bu rakamlar geçen yıl sırasıyla %5 ve %2 seviyesindeydi.

TÜİK'in konuya ilişkin haber bülteni aşağıda bulunuyor:

Mayıs ayında 159 bin 623 adet taşıtın trafiğe kaydı yapıldı

Mayıs ayında trafiğe kaydı yapılan taşıtların %47,5'ini otomobil, %37,2'sini motosiklet, %11,0'ını kamyonet, %1,7'sini traktör, %1,6'sını kamyon, %0,5'ini minibüs, %0,4'ünü otobüs ve %0,1'ini özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı bir önceki aya göre %12,3 azaldı

Mayıs ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı bir önceki aya göre özel amaçlı taşıtta %38,3, minibüste %27,2, kamyonda %23,9, otobüste %23,9, traktörde %21,6, kamyonette %16,8, motosiklette %15,2 ve otomobilde %7,4 azaldı.

Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı geçen yılın aynı ayına göre %24,1 azaldı

Mayıs ayında geçen yılın aynı ayına göre trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı traktörde %50,9, minibüste %42,4, motosiklette %37,0, kamyonda %22,6, otomobilde %12,9, otobüste %3,9, özel amaçlı taşıtta %3,8 ve kamyonette %2,0 azaldı.

Trafiğe kayıtlı toplam taşıt sayısı Mayıs ayı sonu itibarıyla 34 milyon 361 bin 85 oldu

Mayıs ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı taşıtların %51,8'ini otomobil, %21,4'ünü motosiklet, %14,5'ini kamyonet, %6,8'ini traktör, %3,0'ını kamyon, %1,6'sını minibüs, %0,6'sını otobüs ve %0,3'ünü özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Mayıs ayında 752 bin 150 adet taşıtın devri yapıldı

Mayıs ayında devri(1) yapılan taşıtların %66,9'unu otomobil, %14,5'ini kamyonet, %11,6'sını motosiklet, %3,0'ını traktör, %1,9'unu kamyon, %1,5'ini minibüs, %0,4'ünü otobüs ve %0,2'sini özel amaçlı taşıtlar oluşturdu.

Mayıs ayında 75 bin 851 adet otomobilin trafiğe kaydı yapıldı

Mayıs ayında trafiğe kaydı yapılan otomobillerin %16,4'ü Renault, %10,3'ü Volkswagen, %7,5'i Hyundai, %6,7'si Toyota, %5,7'si Peugeot, %5,2'si TOGG, %4,9'u Skoda, %4,8'i Fiat, %3,9'u Opel, %3,8'i Citroen, %3,2'si Mercedes-Benz, %3,1'i Kia, %3,0'ı BMW, %2,8'i Chery, %2,3'ü Nissan, %2,0'ı Audi, %1,6'sı Mini, %1,5'i Volvo, %1,4'ü Dacia, %1,4'ü Ford ve %8,8'i diğer(2) markalardan oluştu.

Ocak-Mayıs döneminde 767 bin 999 adet taşıtın trafiğe kaydı yapıldı

Ocak-Mayıs döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı %14,7 azalarak 767 bin 999 adet olurken, trafikten kaydı silinen taşıt sayısı %19,5 artarak 22 bin 837 adet oldu. Böylece Ocak-Mayıs döneminde trafikteki toplam taşıt sayısında 745 bin 162 adet artış gerçekleşti.

Ocak-Mayıs döneminde trafiğe kaydı yapılan otomobillerin %40,7'si benzin yakıtlıdır

Ocak-Mayıs döneminde trafiğe kaydı yapılan 382 bin 385 adet otomobilin %40,7'si benzin, %32,2'si hibrit, %18,4'ü elektrikli, %7,8'i dizel ve %0,9'u LPG yakıtlıdır. Mayıs ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı 17 milyon 786 bin 370 adet otomobilin ise %32,2'si dizel, %31,0'ı benzin, %29,5'i LPG, %4,6'sı hibrit ve %2,5'i elektriklidir. Yakıt türü bilinmeyen(3) otomobillerin oranı ise %0,2'dir.

Ocak-Mayıs döneminde en fazla 1300 ve altı silindir hacimli otomobil kaydı yapıldı

Ocak-Mayıs döneminde trafiğe kaydı yapılan 382 bin 385 adet otomobilin %32,7'si 1300 ve altı, %16,1'i 1401-1500, %13,3'ü 1501-1600, %9,9'u 1301-1400, %8,7'si 1601-2000, %0,9'u 2001 ve üstü motor silindir hacmine sahiptir.

Ocak-Mayıs döneminde kaydı yapılan otomobillerin 160 bin 405'i gri renklidir

Ocak-Mayıs döneminde trafiğe kaydı yapılan 382 bin 385 adet otomobilin %41,9'u gri, %25,6'sı beyaz, %11,6'sı siyah, %9,9'u mavi, %5,6'sı yeşil, %3,4'ü kırmızı, %1,3'ü kahverengi, %0,4'ü turuncu, %0,3'ü sarı ve %0,1'i diğer renklidir.

Endeksin at detaylarına bakıldığında tüketicinin mevcut durum algısı, 12 aylık beklentileri ve tüketim eğilimde artış izlendi. Savaşın bitme ihtimalinin güçlenmesi, petrol fiyatlarındaki gerileme ve genel olarak finansal piyasalardaki pozitif seyir tüketici güvenini olumlu etkilemiş görünüyor.

Bu çerçevede, Bloomberg HT Tüketici Beklenti Ön Endeksi bir önceki ayın nihai endeksine göre yüzde 5,32 oranında artarak 74,33 değerini alıyor.

Diğer taraftan, içinde bulunduğumuz dönemin dayanıklı tüketim malları ile otomobil ve konut alımı için uygunluğunu ölçmeye çalışan Bloomberg HT Tüketim Eğilim Ön Endeksi ise yüzde 5,64 oranında oranında artarak 75,10 seviyesine geliyor. Veriler Mayıs ayında gerileme sinyali veren iç talebin tekrar artış eğiliminde olduğuna işaret ediyor.

BoJ, iki gün süren para politikası toplantısının ardından politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 1'e yükseltti. Kararın, 7'ye karşı 1 oyla alındığı, BoJ üyesi Asada Toichiro'nun faizin yüzde 0,75 seviyesinde sabit tutulması yönünde oy kullandığı belirtildi.

Asada Toichiro, Orta Doğu'daki gelişmelerin etkilerine ilişkin değerlendirmesinde, üretim ve istihdam üzerindeki aşağı yönlü risklerin fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü risklerden daha büyük olduğunu düşündüğünü, bu nedenle Banka'nın para piyasası operasyonlarına ilişkin mevcut yönlendirmesini korumasının uygun olacağını ifade etti.

BoJ'dan yapılan açıklamada, yüksek ham petrol fiyatlarının ekonomik faaliyet üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğu, buna karşın ekonominin genel olarak yüksek şirket karları ile istihdam ve gelir koşullarındaki iyileşme gibi unsurlarla desteklendiği bildirildi.

Ekonomide ciddi bir yavaşlama riskinin önceki döneme kıyasla azaldığı belirtilen açıklamada, hükümetin, yüksek enerji fiyatlarının hane halkı üzerindeki yükünü hafifletmeye yönelik tedbirler de dahil olmak üzere çeşitli önlemlerle ekonomiyi desteklemeyi sürdüreceği ifade edildi. Orta Doğu'ya yüksek düzeyde bağımlı olunan ham maddeler için alternatif tedarik kaynaklarının güvence altına alınması açısından ilerleme kaydedilmiş olmasının da bu değerlendirmede etkili olduğu belirtildi.

Açıklamada, bu doğrultuda Japonya ekonomisinin, büyüme hızının yavaşlamasına rağmen ılımlı büyümesini sürdüreceğini öngören temel senaryoyla genel olarak uyumlu bir seyir izlediği ifade edildi.

Ekonomik faaliyet ve fiyat gelişmelerinin yanı sıra finansal koşulları da değerlendiren Banka'nın, yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefine sürdürülebilir ve istikrarlı şekilde ulaşılması amacıyla parasal destek düzeyinin ayarlanmasının uygun olacağı sonucuna vardığı belirtildi.

Açıklamada, 'Politika faiz oranındaki değişikliğin ardından destekleyici finansal koşulların korunması ve ekonomik faaliyetin güçlü şekilde desteklenmeye devam etmesi beklenmektedir.' ifadesi kullanıldı.

'Para politikası gerektiği şekilde yürütülecek'

Açıklamada, BoJ'un ekonomik faaliyet, fiyatlar ve finansal koşullardaki gelişmelere bağlı olarak politika faiz oranını yükseltmeye ve parasal destekleme derecesini ayarlamaya devam edeceği vurgulandı.

Banka'nın, Orta Doğu'daki gelişmelerin Japonya ekonomisi üzerindeki etkisini yakından izlediği belirtilerek şunlar kaydedildi:

'Ekonomik faaliyet ile fiyatlara ilişkin görünümün temel senaryosunun gerçekleşme olasılığını ve görünüme yönelik riskleri incelerken, ayarlamanın zamanlamasını ve hızını değerlendirecektir. Banka, yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda, hedefin sürdürülebilir ve istikrarlı bir şekilde gerçekleştirilmesi perspektifiyle para politikasını gerektiği şekilde yürütecektir.'

Banka, tahvil alımlarını azaltma planını açıkladı

Öte yandan BoJ, devlet tahvili alımlarına ilişkin yeni düzenlemeler konusunda da bilgi verdi. Açıklamada, para politikasında kademeli normalleşme sürecinin devam ettiği belirtilerek, uzun vadeli tahvil piyasasında oynaklığın artması halinde müdahale esnekliğinin korunacağı ve bazı vadelerde ihale sıklığının azaltılacağı bildirildi.

Buna göre Banka, Japon devlet tahvillerinin doğrudan alımlarında rekabetçi açık artırma yöntemi kapsamında aylık ihale sıklığını belirli vadelerde ayda 3'ten 2'ye indirecek. Düzenleme, özellikle 1 ila 25 yıl vadeli tahvilleri kapsarken, 25 yıl üzeri vadeli tahviller için mevcut ihale sıklığı korunacak.

Açıklamada ayrıca, Banka'nın 2027 yılının Ocak-Mart dönemine kadar her çeyrekte Japon devlet tahvillerinin planlanan aylık alım tutarını yaklaşık 200 milyar yen azaltacağı belirtildi.

Açıklamada, sınava ilişkin bilgiler veren ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Bayram Ali Ersoy, 20 Haziran Cumartesi günü saat 10.15'te yapılacak YKS'nin birinci oturumu olan Temel Yeterlilik Testine (TYT) 2 milyon 425 bin 628 adayın başvurduğunu belirtti.

Ardından 21 Haziran Pazar günü saat 10.15'te yapılacak YKS'nin ikinci oturumu olan Alan Yeterlilik Testlerine (AYT) 1 milyon 627 bin 960 adayın katılacağını aktaran Ersoy, aynı gün saat 15.45'te gerçekleşecek üçüncü oturum olan Yabancı Dil Testine (YDT) ise İngilizceden 195 bin 51, Arapçadan 4 bin 178, Almancadan 2 bin 550, Rusçadan 941, Fransızcadan 919 olmak üzere toplam 203 bin 639 adayın katılacağını bildirdi.

Bu yıl 921 bin 248 adayın YKS'ye ilk kez başvurduğuna işaret eden Ersoy, "665 bin 113 aday ikinci kez, 447 bin 67 aday üçüncü kez, 198 bin 904 aday dördüncü kez, 193 bin 296 aday ise beş ve daha fazla kez sınava başvuruda bulunmuş durumda." ifadesini kullandı.

Ersoy, adayların okul türleri ve öğrenim durumlarına değinerek, adayların 978 bin 408'inin Anadolu lisesi, 514 bin 809'unun meslek lisesi, 294 bin 52'sinin açık öğretim lisesi, 186 bin 800'ünün imam hatip lisesi, 104 bin 273'ünün fen lisesi mezunlarının oluşturduğunu, 347 bin 286 adayın ise diğer lise türlerinden sınava başvurduğunu kaydetti.

Sınavın en genç adayının 16, en yaşlı adayının ise 87 yaşında olduğunu, 50 yaş ve üzeri 20 bin 158 adayın başvuruda bulunduğunu dile getiren Ersoy, "2026-YKS'ye başvuranların 1 milyon 324 bin 509'unu kadın, 1 milyon 101 bin 119'unu erkek adaylar oluşturdu. Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen 34 yaş üstü kadın kontenjanından yararlanmak isteyen aday sayısı ise 83 bin 741 oldu." bilgisini paylaştı.

Ersoy, şehit ve gazi yakınları ile gazilerin sınav, başvuru hizmet ve yerleştirme ücretlerinden muaf olduğunu, bu kapsamda 10 bin 880 adayın sınav ücretinden muaf tutulduğunu vurguladı.