Kısaca Slash adlı fintek şirketinin bir çalışanı, yapay zeka destekli kodlama yöntemiyle basit bir oyun geliştirirken yalnızca bir haftada 81 bin dolarlık yapay zeka kullanım faturası çıkardı. Bu yazıda olayın tam olarak nasıl yaşandığını, "vibe coding" denen bu yeni yöntemin ne olduğunu, neden bu kadar pahalıya patlayabildiğini ve şirketlerin bu konuda ne yaptığını anlatacağız. Çünkü bu olay, eğlenceli bir kaza gibi görünse de yapay zeka ekonomisinin önemli bir yanını gözler önüne seriyor.

Tam Olarak Ne Oldu?

Olay, San Francisco merkezli Slash adlı bir finansal teknoloji şirketinde yaşandı. Şirket, o hafta tüm çalışanlarını yapay zekayla daha fazla deney yapmaya teşvik etmişti. Amaç, ekibin yeni nesil yapay zeka araçlarına alışmasıydı.

Şirketin "stratejik dikeyler" sorumlusu Nicolas Brillante adlı çalışan da bu çağrıya uydu. Yapay zeka araçlarını kullanarak "Brainrot Shooter" adında basit bir nişancı oyunu geliştirmeye başladı. Oyun, Minecraft'ı andıran kübik bir dünyada, internette popüler olan mizah karakterlerini konu alan eğlencelik bir projeydi. Ancak işin sonunda ortaya çıkan fatura hiç de eğlenceli değildi. Brillante, yapay zeka kullanım panelinin ekran görüntüsünü paylaştı ve harcamanın tam 81.267 dolar olduğu ortaya çıktı. Üstelik tüm bu harcama yalnızca bir haftada gerçekleşmişti.

Çalışan, yaşananları dürüstçe paylaştı. "Bu gerçek bir kazaydı, kendi yeteneğimi hafife aldım" diye yazdı. Sonrasında bir espriyle, yapay zeka harcamasının nasıl kontrolden çıkabileceğine dair bir örnek olay haline gelebileceğini söyledi. Şirket de olaya mizahla yaklaştı ve bu masrafı pazarlama gideri olarak yazabilmek için herkesi oyunu oynamaya davet etti.

Yapay zekanın iş dünyasındaki maliyetlerini daha önce de işledik. Yapay Zeka Artık Elektrik Gibi Faturalanacak

Peki "Vibe Coding" Nedir?

Bu olayı anlamak için, son dönemin en popüler teknoloji kavramlarından birini açıklamak gerekiyor. Vibe coding. Bu yöntem, yazılım geliştirmenin şeklini kökten değiştiriyor.

Geleneksel yazılımda, bir geliştirici satır satır kod yazar. Vibe coding'de ise durum farklı. Geliştirici tek satır kod yazmaz, bunun yerine yapay zekaya ne istediğini günlük dille anlatır. Örneğin "bana kübik bir dünyada geçen bir nişancı oyunu yap" der ve yapay zeka kodu kendisi üretir. Sonra "şu karakteri ekle, şu rengi değiştir" gibi komutlarla, sohbet ederek oyunu geliştirir. Yani kodlama, bir nevi yapay zekayla konuşmaya dönüşür.

Bu yöntemin büyük bir cazibesi var. Kod bilmeyen biri bile aklındaki bir fikri saatler içinde çalışan bir ürüne dönüştürebiliyor. İşte bu yüzden son dönemde şirketler çalışanlarını bu yöntemi denemeye teşvik ediyor. Ancak bu kolaylığın, çoğu kişinin fark etmediği bir maliyeti var.

Bu İş Neden Bu Kadar Pahalıya Patladı?

Burada akıllara haklı bir soru geliyor. Basit bir oyun, nasıl 81 bin dolara mal olur? Cevap, yapay zekanın nasıl ücretlendirildiğinde gizli.

Yapay zeka araçları, yaptıkları her işlem için "token" denen birimler üzerinden ücret alır. Basitçe, yapay zekaya ne kadar çok komut verir ve ondan ne kadar çok şey üretmesini istersen, o kadar çok token harcarsın. Vibe coding'de geliştirici sürekli "şunu düzelt, bunu değiştir, şöyle dene" diyerek yapay zekayı defalarca çalıştırır. Her seferinde yapay zeka, projenin tamamını yeniden okuyup işleyebilir. Karmaşık bir projede bu işlemler katlanarak büyür ve maliyet hızla yükselir.

İşin can alıcı noktası şu. Bu harcama görünmez biçimde, arka planda birikir. Geliştirici eğlenerek oyununu yaparken, her komutun bir bedeli olduğunu fark etmeyebilir. Tıpkı taksimetresi çalışan bir takside, sohbete dalıp ücretin ne kadar arttığını fark etmemek gibi. İşte bu çalışan da kendi ifadesiyle "kendi yeteneğini hafife aldı" ve farkına varmadan büyük bir harcama yaptı.

Bu Sadece Bir Kişinin Başına Gelen Bir Olay mı?

Kesinlikle hayır. Bu olay viral olduğu için dikkat çekti, ama aslında çok daha yaygın bir sorunun sadece bir örneği. Pek çok büyük şirket, aynı sorunla şimdiden yüzleşmiş durumda.

Örneğin Uber, çalışanlarının yapay zeka harcamalarına sınır koymak zorunda kaldı. Çünkü şirket, bu teknoloji için ayırdığı bir yıllık bütçeyi yalnızca dört ayda harcamıştı. Benzer biçimde Coinbase ve Walmart gibi dev şirketler de çalışanlarının yapay zeka harcamalarına limit getirdi. Walmart bu kararı, gereksiz ve tekrarlı vibe coding'i sınırlamak için aldığını açıkça belirtti. Bir araştırma şirketinin verilerine göre, yapay zekaya en çok harcama yapan şirketler, çalışan başına aylık 7.500 dolara kadar para harcıyor. Bu rakamlar, yapay zeka maliyetlerinin şirketler için ne kadar büyük ve kontrol edilmesi gereken bir kalem haline geldiğini gösteriyor.

Bu Olaydan Çıkan Ders Ne?

Bu hikaye, eğlenceli bir kaza olmanın ötesinde, yapay zeka çağına dair önemli bir gerçeği hatırlatıyor. Yapay zeka güçlü ve erişilebilir, ama bedava değil.

Bir tarafta, vibe coding gibi yöntemler harika bir fırsat sunuyor. Üretme gücünü herkese yayıyor, kod bilmeyenlerin bile fikirlerini hayata geçirmesini sağlıyor. Bu, gerçek bir demokratikleşme. Diğer tarafta ise kontrol edilmesi gereken bir maliyet var. Yapay zekanın gücü kolayca erişilebilir olduğu için, harcamanın da ne kadar kolay kontrolden çıkabileceği çoğu zaman gözden kaçıyor. İşte bu olay, hem bireyler hem şirketler için bu dengeyi kurmanın önemini gösteriyor. Yani yapay zekayı cesaretle kullanmak, ama aynı zamanda maliyetinin de bilincinde olmak.

Ayrıca uzmanlar, yapay zekanın ürettiği kodun her zaman kusursuz olmadığını da hatırlatıyor. Bazı araştırmalar, yapay zeka tarafından üretilen kodun önemli bir bölümünün güvenlik açıkları içerebildiğini gösteriyor. Bu yüzden vibe coding hızlı prototipler ve küçük projeler için harika olsa da, ciddi ve büyük ölçekli işlerde deneyimli bir insanın denetimi hâlâ vazgeçilmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Vibe coding nedir?

Vibe coding, geliştiricinin tek satır kod yazmadan, yapay zekaya günlük dille ne istediğini anlatarak yazılım geliştirmesidir. Geliştirici komut verir, yapay zeka kodu üretir ve bu süreç sohbet ederek devam eder. Kod bilmeyenlerin bile fikirlerini hızla hayata geçirmesini sağlar.

Bir oyun neden 81 bin dolara mal oldu?

Yapay zeka araçları her işlem için "token" denen birimler üzerinden ücret alır. Vibe coding'de geliştirici yapay zekayı defalarca çalıştırdığı ve her seferinde projenin tamamı yeniden işlenebildiği için, maliyet karmaşık projelerde katlanarak büyür ve fark edilmeden yükselebilir.

Yapay zeka harcamaları neden bu kadar yüksek olabiliyor?

Çünkü yapay zeka kullanımı, yapılan her işlem üzerinden ücretlendirilir ve bu maliyet arka planda görünmez biçimde birikir. Uber, Coinbase ve Walmart gibi büyük şirketler bile beklenmedik yüksek harcamalar nedeniyle çalışanlarına yapay zeka kullanım limitleri koymak zorunda kalmıştır.

Vibe coding güvenli mi?

Vibe coding hızlı prototip ve küçük projeler için çok kullanışlıdır. Ancak bazı araştırmalar, yapay zekanın ürettiği kodun önemli bir bölümünün güvenlik açıkları içerebildiğini gösteriyor. Bu yüzden büyük ve ciddi projelerde deneyimli bir geliştiricinin denetimi hâlâ gereklidir.

Sonuç

Bir çalışanın bir haftada 81 bin dolar harcaması, ilk bakışta inanılması güç bir kaza gibi görünüyor. Ama bu olay, yapay zeka çağının önemli bir gerçeğini gözler önüne seriyor. Yapay zeka, üretme gücünü herkese açan devrim niteliğinde bir araç, ama aynı zamanda dikkatle yönetilmesi gereken gerçek bir maliyet.

Tablo net. Yapay zeka araçları giderek daha güçlü ve daha erişilebilir hale geliyor. Bu, hem bireyler hem şirketler için büyük fırsatlar demek. Ancak bu gücü kullanırken maliyetin de farkında olmak, önümüzdeki dönemin en önemli becerilerinden biri olacak. Çünkü yapay zeka çağında başarı, sadece bu araçları kullanmayı değil, onları akıllıca ve bilinçli kullanmayı gerektiriyor.

Yapay zeka ve teknoloji gündemini takip etmek için. Finans Gundem Yapay Zeka

Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Aktarılan veriler ve rakamlar, yayım tarihindeki kamuya açık kaynaklara dayanmaktadır ve zamanla değişebilir.

AA Finans'ın Türkiye İstatistik Kurumu tarafından 3 Temmuz Cuma günü açıklanacak haziran ayı enflasyon verilerine ilişkin beklenti anketi, 17 ekonomistin katılımıyla sonuçlandı.

Ankete katılan ekonomistlerin haziranda aylık enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 1,04 oldu. Ekonomistlerin haziran ayı için enflasyon beklentileri yüzde 0,81 ile yüzde 1,77 arasında yer aldı.

Ekonomistlerin haziran ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 1,04) mayısta yüzde 32,61 olan yıllık enflasyonun haziranda yüzde 32,17'ye gerileyeceği tahmin ediliyor.

Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29 oldu. Tüketici Fiyat Endeksi, mayıs ayında yüzde 1,71 artış göstermişti.

2026 yılı aylar itibarıyla ekonomistlerin enflasyon beklentileri ve gerçekleşmeler şöyle:

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 25 sene önce sadece bir 'memur şehri' olarak lanse edilen Ankara'da bugün modern ve örnek sanayi bölgeleri, teknoloji merkezleri ve teknoparkların bulunduğunu belirterek, '2025 yılında Ankaralı esnaflarımıza 12 milyar 227 milyon liralık finansman sağladık. 2003'ten bu yana Ankaralı 277 bin esnafımız 51,5 milyar liralık destekten faydalandı.' dedi.

Bolat, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nda (BTK) gerçekleştirilen 'Ankara Ekonomi Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, Bakanlık çalışmalarına ilişkin bilgi verdi.

Bakanlık olarak dış ticaretteki dengeyi korumanın ana görevleri arasında yer aldığını vurgulayan Bolat, mayıs sonu itibarıyla son 12 aylık mal ve hizmet ihracatı gelirinin 396 milyar dolara ulaştığını söyledi.

Bolat, ithalat da eklendiğinde geçen yıl 820 milyar dolarlık devasa bir ticaret hacmini yönettiklerine dikkati çekerek, bu süreci yönetirken bir yandan yerli ve milli üretimi küresel rekabete karşı koruduklarını diğer yandan ihracatçıları yeni pazarlara teşvik ettiklerini bildirdi.

Gümrük teşkilatının da ticaretin kurallara uygun yürümesini sağlayarak Türkiye'nin ekonomik sınırlarının bekçiliğini yaptığını ifade eden Bolat, 'Türkiye genelindeki 19 serbest bölgede geçen yıl 12,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Bu bölgeler istihdam ve döviz girdisi noktasında kritik rol oynuyorlar.' diye konuştu.

Başkentin ticarette yükselişi

Ankara'nın ekonomik performansındaki yükselişe işaret eden Bolat, kentin kişi başına düşen geliriyle Türkiye üçüncüsü olduğunu söyledi.

Bolat, Ankara'nın ihracat verilerinde de son dönemde önemli yükselişler yaşandığına dikkati çekerek, şöyle devam etti:

'Ankara geçen yıl önemli ihracat başarılarına imza attı. Türkiye'nin toplam ihracatı yüzde 4,2 artarken Ankara'nın ihracat artış oranı yaklaşık yüzde 17,8 olarak gerçekleşti. Bu, Ankara'nın Türkiye ortalamasından 4 kat daha hızlı büyüdüğünü gösteriyor.'

Merkez iller bazındaki sıralamada da Ankara'nın 18,5 milyar dolarlık ihracatla Türkiye ikinciliğine yükseldiğine işaret eden Bolat, bu başarının arkasında yatan temel gücün yüksek teknoloji olduğunu dile getirdi.

Ankara savunma sanayisi, sağlık ve eğitimin de merkezi

Bolat, Ankara'nın savunma sanayisinde bir dünya markası haline geldiğini belirterek, TUSAŞ, ASELSAN, ROKETSAN ve HAVELSAN gibi gurur kaynağı kurumlar ve onlara iş yapan binlerce alt yüklenici firmanın başkentte bir kümelenme modeli oluşturduğunu anlattı.

Savunma sanayisinin Türkiye'nin ihracatında önemli sektör olduğunu vurgulayan Bolat, ülkenin orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracat payının yüzde 44'e yükselmesinde Ankara'daki teknoloji ordusunun payının büyük olduğunu söyledi.

Bolat, Ankara'nın sağlık turizminin ve eğitimin de merkezi olduğunu, Ankara Lojistik Üssü'nün Türkiye'nin bir numaralı lojistik merkezi olarak örnek gösterildiğini belirterek, şu değerlendirmede bulundu:

'25 sene önce sadece bir memur şehri olarak lanse edilen Ankara'da bugün modern ve örnek sanayi bölgeleri, teknoloji merkezleri, teknoparklar var. Türkiye'nin sağlık turizminin kalbi Ankara. 2025 yılında Ankaralı esnaflarımıza 12 milyar 227 milyon liralık finansman sağladık. 2003'ten bu yana Ankaralı 277 bin esnafımız 51,5 milyar liralık destekten faydalandı. Ayrıca Ankara'daki firmalarımıza mal ihracatı için 2,2 milyar lira, hizmet ihracatı için ise 665 milyon lira devlet yardımı ödemesi gerçekleştirdik.'

Bolat, iç ticarette istikrarı sağlamak amacıyla bugüne kadar 80'e yakın sektörel düzenleme yaptıkları bilgisini vererek, ikinci el otomobil ve emlak piyasasında hayata geçirilen düzenlemelerle piyasa bozucu faaliyetlerin önüne geçtiklerini, sosyal medya üzerinden yapılan yanıltıcı ilanlarla mücadeleyi de kararlılıkla sürdüreceklerini, yakında ticari reklam konusunda yönetmelik çıkaracaklarını kaydetti.

'Türk sanayi ürünleri dünyada kalite ve itibarın sembolü'

Dünya ekonomisinin Kovid-19 salgını sonrası yüksek enflasyon ve jeopolitik gerilimlerle sarsıldığı bir dönemden geçtiğini hatırlatan Bolat, dünya genelinde gümrük duvarlarının yükseldiğini anlattı.

Bolat, yakın coğrafyada devam eden savaşlara rağmen Türkiye'nin istikrarını korumayı başardığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

'2019'da ekonomik büyüklüğü 100 birim olan birçok G7 ülkesi bugün hala o seviyeye ulaşamazken Türkiye 2023 sonu itibarıyla 135 birime ulaşmıştır. Son 23 çeyrektir kesintisiz büyüyoruz. 'Türkiye Yüzyılı' vizyonuyla, Cumhurbaşkanımızın liderliğinde hakkın, adaletin ve üretimin yanında durmaya devam edeceğiz. Türk sanayi ürünleri artık dünyada kalitenin ve itibarın sembolüdür. Ankara da bu milli mücadelenin en güçlü motorlarından biridir.'

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu( BDDK), Türk Bankacılık Sektörü İnteraktif Aylık Bültenini yayımladı.

Raporda şu bilgiler yer alıyor:

Bankalar tarafından Kurumumuza raporlanan verilere göre; Mayıs 2026 döneminde Türk Bankacılık Sektörünün aktif büyüklüğü 51.760.765 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Sektörün aktif toplamı 2025 yılsonuna göre 4.813.967 milyon TL artmıştır. Mayıs 2026 döneminde en büyük aktif kalemi olan krediler 26.052.988 milyon TL, menkul değerler 7.553.860 milyon TL'dir. 2025 yılsonuna göre sektörün;
- Aktif toplamı %10,3,
- Krediler toplamı %12,6,
- Menkul değerler toplamı %7,7
oranında artmıştır. Bu dönemde kredilerin takibe dönüşüm oranı %2,69 olmuştur. Bankaların kaynakları içinde, en büyük fon kaynağı durumunda olan mevduat 2025 yılsonuna göre %8,9 artışla 29.651.052 milyon TL olmuştur.
2025 yılsonuna göre özkaynak toplamı %7,5 artışla 4.466.638 milyon TL olurken, Mayıs 2026 döneminde sektörün dönem net kârı 421.789 milyon TL, sermaye yeterliliği standart oranı ise %16,34 seviyesinde bulunmaktadır.

Para Piyasası Fonları Zirvedeki Yerini Koruyor

Haftalık işlem hacmi sıralamasında ilk iki sırada Tera Portföy Para Piyasası (TL) Fonu (TP2) ve Pusula Portföy Para Piyasası (TL) Fonu (PRY) yer aldı. Üçüncü sıraya ise Tera Portföy Birinci Serbest Fon (TLY) yükseldi.

İlk beş fonun dağılımına bakıldığında, listede iki para piyasası fonu, iki serbest fon ve bir hisse senedi yoğun fonun bulunması, yatırımcıların bir yandan yüksek faiz ortamında güvenli ve likit araçları tercih ederken diğer yandan alternatif getiri arayışını da sürdürdüğünü gösteriyor.

Haftalık İşlem Hacminde İlk Beş Fon

ForInvest Haber tarafından analistlerle düzenlenen ankette, BIST100 endeksi kapanış fark değerine ilişkin medyan tahmin -23,63 puan, ortalama tahmini ise -26,56 puan oldu.

Ankette, en yüksek beklenti 72,0 puan, en düşük beklenti -126,66 puan olarak gerçekleşti.

Bugün düzenlenen ForInvest Haber BIST 100 endeksi kapanış anketine 12 aracı kurum analisti katıldı; 6 analist pozitif, 6 analist ise negatif kapanış tahmininde bulundu.

Finansal piyasalarda risk iştahının azaldığı ve varlık sınıflarındaki fiyat oynaklığının arttığı dönemlerde, hisse senedi veya kıymetli maden gibi yüksek riskli fon gruplarından kaçış eğilimi hız kazanır. Getirilerin yoğun olarak negatif bölgede kümelendiği 22.06.2026 - 26.06.2026 haftasında da benzer bir döngü yaşanmış ve yatırımcılar portföy değerlerini korumak amacıyla sabit getirili enstrümanlara yönelmiştir. Merkez bankalarının sıkı para politikaları ve yüksek faiz ortamı, para piyasası fonlarının dayanak varlığı olan ters repo, mevduat ve devlet iç borçlanma senetlerinin getiri oranlarını doğrudan yukarı çekmektedir. Bu durum, piyasaların genel olarak değer kaybettiği bir süreçte Para Piyasası Şemsiye Fonlarının haftalık yüzde 0,75 ortalama kazançla en güvenli ve istikrarlı getiri sağlayan grup olarak öne çıkmasını sağlamıştır.

Endekslerdeki düşüş dalgasına karşı nominal değer kaybı riski taşımayan ve yüksek faiz konjonktürünü doğrudan getiriye dönüştüren bu fonlar, dönemsel olarak diğer şemsiye fonlarına karşı belirgin bir avantaj yakalamıştır. Kategori genelindeki bu pozitif ayrışma içinde, kısa vadeli borçlanma araçları ve mevduat yönetimini daha dinamik gerçekleştiren bazı fonlar ise yüzde 0,90 seviyesinin üzerine çıkarak haftalık bazda en yüksek performansı göstermiştir.

En Çok Kazandıran Para Piyasası Fonları

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Bu ortamda hem NATO'nun caydırıcılığını muhafaza etmesinin hem de müttefikler arasındaki dayanışmanın tahkiminin daha kritik hale geldiğine inanıyorum.' dedi.

Erdoğan, 'Ankara Zirvesi tecrübe paylaşımının en güçlü zemini olacaktır.' diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Gerek bölgesel krizleri yönetmedeki müstesna becerimizi, gerekse NATO bünyesindeki engin tecrübemizi müttefiklerimizle paylaşıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Erdoğan, şunları kaydetti:

'Lahey Zirvesi'ndeki taahhütler doğrultusunda savunma harcamalarımızı artıyor, NATO misyon ve harekatlarına katkı sağlayan ilk 5 arasında yer alıyoruz. NATO Savunma Sanayi Forumu'nda gelişmiş ürünlerimizi sergilerken, bu işbirliğini çok daha etkili hale getirecek tedbirleri ele alacağız.'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Orta Doğu'daki gerilimlerin temelinde Filistin meselesi yatmaktadır. İsrail'in sürekli artan toprak gaspı bitmeden bölgemizde kalıcı barış sağlanamaz.' dedi.

Erdoğan: 'Rusya-Ukrayna savaşının diyalogla çözümü noktasında önümüzdeki dönemde netice almamız gerektiğini bilhassa vurgulamak istiyorum.' diye konuştu.

Günün ilk yarısında düşüş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 57,29 puan ve yüzde 0,40 düşüşle 14.216,72 puana geriledi.

Toplam işlem hacmi 64,5 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 0,34 değer kaybederken holding endeksi yüzde 0,58 değer kazandı.

Endeks, günün ilk yarısında en düşük 14.200,26 puanı, en yüksek 14.365,96 puanı gördü.

Önceki kapanışa kıyasla günün ilk yarısında BIST 100 endeksine dahil hisselerden 40'ı yükselirken 57'si düştü, 3 tanesi yatay seyretti. En çok işlem gören hisse senetleri Türk Hava Yolları, ASELSAN, Akbank, Ereğli Demir ve Çelik ile SASA Polyester oldu.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 1,34 ile orman kağıt basım, en fazla kaybeden ise yüzde 1,82 ile madencilik oldu.

Günün ilk yarısında mali endeks yüzde 0,03, teknoloji endeksi yüzde 0,08, hizmetler endeksi yüzde 0,30 ve sanayi endeksi yüzde 0,24 değer kaybetti.

Küresel piyasalar, Orta Doğu'ya ilişkin pozitif haber akışlarıyla birlikte karışık bir seyir izliyor.

Analistler, günün geri kalanında ABD'de Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.000 puanın destek, 14.300 ve 14.400 puan seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Altının ons fiyatı 4 bin 30 dolar

Uluslararası piyasalarda saat 13.00 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1400, sterlin/dolar paritesi 1,3220 ve dolar/yen paritesi 161,9 düzeyinde seyrediyor.

İstanbul serbest piyasada dolar 46,6350 liradan, avro 53,2280 liradan satılıyor.

Uluslararası piyasalarda altının onsu yüzde 1 azalışla 4 bin 30 dolardan, Londra Brent tipi ham petrolün varili ise yüzde 0,2 artışla 73,7 dolardan işlem görüyor.

Almanya Gümrük İdaresinden yapılan açıklamaya göre, 1 Temmuz'dan itibaren üçüncü ülkelerden AB'deki tüketicilere yönelik uzaktan satış yoluyla gönderilen ve değeri 150 avroyu geçmeyen gönderilerde, paket içindeki her bir farklı ürün kategorisi başına 3 avro tutarında sabit bir gümrük vergisi uygulanacak.

AB'nin bu adımla, gümrük muafiyeti nedeniyle birlik içindeki satıcılar aleyhine oluşan haksız rekabeti önlemeyi ve iç pazarı korumayı hedeflediği belirtildi. İstisnai durumlarda ise standart gümrük tarife oranları geçerli olmaya devam edecek.

Yeni düzenlemeyle kargo paketindeki her farklı ürün kategorisi başına 3 avro vergi alınacak. Örneğin, pakette sadece 4 çift çorap varsa tek kategori sayılacak ve 3 avro ödenecek. Ancak çorabın yanında oyuncak ve şarj kablosu da varsa, 3 farklı kategori oluştuğu için vergi 9 avroya çıkacak.

1 Temmuz'dan önce sipariş edilse bile bu tarihten sonra gümrüğe giren tüm ürünler yeni kurala tabi olacak. Mevcut yüzde 19 ve yüzde 7'lik ithalat KDV'si uygulaması ise aynen sürecek.

Tüketiciler için gümrük işlemlerinde bir prosedür değişikliği olmayacak. Taşıyıcı kargo firmaları gümrük vergisini önceden ödeyip teslimat anında alıcıdan tahsil etmeye devam edecek.

Ayrıca 'Tek Durak İthalat Noktası' (IOSS) sistemine kayıtlı online satıcılar bu vergiyi doğrudan satış fiyatına da yansıtabilecek. Öte yandan yetkililer, bu sabit verginin kasım ayında yürürlüğe girecek 'Kargo İşlem Ücreti' ile karıştırılmaması gerektiği uyarısında bulundu.

Almanya Maliye Bakanı Lars Klingbeil ise konuya ilişkin değerlendirmesinde, 150 avroluk gümrük muafiyeti sınırının 1 Temmuz'da kaldırılmasının yerel istihdama doğrudan katkı sağlayacağına işaret etti.

Kararın iç piyasayı koruyacağını savunan Klingbeil, 'Bu adım, perakende ticaretimizi, dolayısıyla Almanya'daki ekonomiyi ve istihdamı korumaktadır. Söz konusu muafiyet kapsamında genellikle sağlığa veya çevreye zararlı, kalitesiz ürünler ithal edilmekteydi.' ifadelerini kullandı.

İlgili haftada fon türü bazında ortalama getiriler incelendiğinde, kazançların oldukça sınırlı kaldığı ve performansların yoğun olarak negatif bölgede kümelendiği görülüyor. Haftayı pozitif getiriyle tamamlayabilen yalnızca iki fon grubu öne çıkarken, başı yüzde 0,75 yükselişle Para Piyasası Şemsiye Fonu çekti, onu yüzde 0,66 artışla Borçlanma Araçları Şemsiye Fonu takip etti. Bu sınırlı kazançların dışında kalan diğer tüm fon grupları ise haftayı kayıpla kapattı.

Fon Türü Bazında Haftalık Getiriler

Haftalık Getiri Liderlerinde Serbest Fon Ağırlığı ve Risk Getiri Dengesi

Piyasa genelinde performansların yoğun olarak negatif bölgede kümelendiği ve şemsiye fonu bazında kazançların oldukça sınırlı kaldığı 22.06.2026 - 26.06.2026 haftasında, menkul kıymet yatırım fonları arasında bireysel bazda çok yüksek getiri oranlarına ulaşan fonlar da öne çıkmayı başardı. Haftanın en yüksek getirisini sağlayan ilk 10 fon incelendiğinde, bu listenin tamamının esnek yatırım stratejileri uygulayabilen Serbest Şemsiye Fonu türündeki ürünlerden oluştuğu görülmektedir

Geçen Hafta En Çok Kazandıran Fonlar

TİM'den yapılan açıklamada, önemli pazarlarda talebi oluşturan koşullar ile küresel ekonomideki talep ve risklerin takip edildiği İhracat Pazar Monitörü'nün mayıs ayı sonuçları paylaşıldı.

Buna göre, ihraç edilen ürünlere olan talep koşullarını ihracat yapılan pazarlar üzerinden temel ve öncü makroekonomik göstergeleri kullanarak takip eden İhracat Talep Endeksi, mayısta aylık bazda yüzde 0,1, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 0,7 azalışla 99,5 oldu. Böylece endeks, uzun dönem ortalamasının altında seyretti.

Mayısta sanayi üretimi ve enflasyondaki kısmi iyileşmelere karşın, işsizlik, iş güveni ve tüketici güvenindeki gerilemeler talep endeksinin uzun dönem ortalamasının altında kalmasında etkili oldu.

Uzun ve kısa vadeli sosyal, ekonomik ve politik göstergelerden yararlanılarak oluşturulan ve ihracat pazarlarının risklere karşı direncini ölçen TİM Pazar Dayanıklılık Endeksi ise mayısta aylık bazda yüzde 0,9 artış gösterirken geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,4 azalarak 98,8 olarak hesaplandı.

Küresel jeopolitik risklerdeki kısmi azalışa rağmen İhracat Talep Endeksi'nin uzun dönem ortalamasının altında kalmayı sürdürmesi, ihraç pazarlarının genel dayanıklılığını olumsuz etkiledi. Bu gelişmeyle birlikte Pazar Dayanıklılık Endeksi de uzun dönem ortalamasının altında seyrini sürdürdü.

Euro Bölgesi'nde ekonomik güven Haziran ayında toparlanma kaydetti; ancak gösterge, Orta Doğu'daki savaşın başlamasından önceki seviyelerin hâlâ oldukça altında seyrediyor. İstihdam beklentilerinin zayıfladığı tabloda, enflasyon baskılarının yatışmasıyla birlikte Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz artışlarını sürdürmesi gerekip gerekmediği sorusu giderek daha kritik bir hal alıyor.

ING Think analistlerine göre Avrupa'nın gündemindeki endişeler, yakıt kıtlığından kavurucu sıcaklara hızla kaydı. Her ne kadar bu durum da ekonomi açısından olumlu sayılmasa da bir enerji şokundan çok daha tercih edilebilir bir tablo sunuyor. İş dünyası ve tüketiciler arasındaki güven ise temkinli bir artış eğiliminde.

Ekonomik Güven Göstergesi, 93,7'den 95'e yükselerek art arda ikinci kez ölçülü bir artış kaydetti. Anketin büyük bölümünün ABD-İran nükleer anlaşmasının imzalanmasından önce tamamlandığını belirten analistler, anlaşmanın kalıcı olması halinde bu iyileşmenin devam etmesinin beklenebileceğini vurguluyor.

Haziran ayı üretim verileri hem sanayi hem de hizmet sektörü için hayal kırıklığı yarattı. Avro Bölgesi, zayıf bir çeyreği durgunlukla kapatıyor; ancak önümüzdeki aylara ilişkin beklentiler yükseliş eğiliminde. Öte yandan istihdam görünümündeki bozulma, hizmet sektörü üzerinde baskı oluşturmaya devam edebilir.

Enflasyon kaygılarının yeniden alevlendiği bu dönemde belki de en kritik bulgu şu: Haziran'da hem sanayi hem de hizmet sektörünün satış fiyatı beklentileri hızla geriledi. ING Think analistleri bu verinin, petrol fiyatlarındaki son düşüşten önce bile çekirdek enflasyon üzerindeki baskıların azalmaya başladığına işaret ettiğinin altını çiziyor.

ECB cephesinde ise tablo belirsizliğini koruyor. Yüzey değerleriyle bakıldığında faiz artırımının zamanının geçmiş göründüğünü ifade eden analistler, petrol fiyatlarının hızla gerilediğini, ekonominin yavaş seyrettiğini ve şirketlerin yüksek maliyetleri tüketicilere yansıtmayı sürdüreceğini ancak bunu yapma hızlarının yavaşlıyor göründüğünü belirtiyor.

Bununla birlikte analistler, anlaşmanın bozulması ve sorunların yeniden baş göstermesi durumunda enflasyon baskılarının hızla geri dönebileceği uyarısında bulunuyor. Bu nedenle ING Think, ECB'nin bir sonraki adımında acele etmemesinin mantıklı bir tercih olduğu görüşünü savunuyor. Temmuz ayının ECB için de Avrupa'nın geri kalanı gibi bir 'duraksam?' zamanı olabileceği değerlendiriliyor.

Anadolu Ajansının Global İletişim Ortağı olduğu Avrasya Kalkınma Bankası Yıllık Toplantısı ve İş Forumu etkinliği 25-26 Haziran'da Kazakistan'ın Almatı kentinde gerçekleştirildi.

Etkinlikte ekonomi, teknoloji ve küresel gelişmelere ilişkin soruları yanıtlayan Daron Acemoğlu, bu çağı 'belirsizlik çağı' olarak tanımlayarak, dünyada dengelerin ve nüfus yapısının değiştiğini, iklim değişikliği ile bunun şehirleşme üzerindeki etkilerinin büyük belirsizliklere yol açtığını ifade etti.

Yapay zekanın büyük bir fırsat olduğunu kaydeden Acemoğlu, şöyle devam etti:

'En azından iki nedenden dolayı büyük belirsizlikler de yaratıyor. Birincisi ve daha da derin olarak: 'Yapay zekayı nasıl kullanacağız ve bundan kimler faydalanacak?'. Orada büyük bir soru işareti var. Örneğin, şu anda otomasyon üzerine olan odaklaşma, birçok insanın işlerini kaybetmelerine yol açabilir. Bu da tamamen büyük bir eşitsizlik patlamasına yol açar. Aynı zamanda ekonominin dengelerini bozar. Ve hatta bunun da kurumlar üzerine derin etkileri olabilir. Öbür taraftan, yapay zekayı daha işçi sınıfına yarar verici bir şekilde dengeleyebilirsek ki ben çalışmalarımda bunun nasıl yapılacağı konusunda ipuçları vermeye çalışıyorum. O zaman bunun etkisi çok daha değişik olur. Örneğin çok daha fazla ücret artışına ya da yeni işler üretilmesine yardımcı olabilir. Bu en büyük belirsizlik nedeni.

Aynı zamanda bir belirsizlik odağı da şu anki stratejilerin karlılığa yol açıp açmayacağına bağlı. Şu anda bakarsanız trilyonlarca dolar yatırım var. Ve çok basit bir hesap yaparsanız, yapay zeka endüstrisinin 1 trilyon dolar gelir üretmesi lazım, bunları karlı hale getirebilmek için. Bu olacak mı, olmayacak mı? Büyük bir belirsizlik. Bu olmazsa yatırımcılar 'Tamam olmadı biz yine de yatırıma devam edeceğiz mi?' diyecekler, yoksa paralarını çekecekler ve bunun üzerine büyük bir yapay zeka çöküşü mü olacak? Bunlar da ayrı belirsizlikler ve tabii ki bu belirsizlikler daha kısa dönemli olduğu için daha hızlı bir şekilde de gelişebilir.'

'(Yapay zeka) Gelecek 5 yılda üretkenlik patlaması olacağı söylemleri gerçekçi değil'

Acemoğlu, yapay zekanın verimlilik üzerinde sınırlı etki yaratacağı yönündeki değerlendirmesinin hatırlatılması üzerine, 'Endüstriden gelen bazı konuşmalar, söylemler sanki gelecek 5 sene içinde büyük bir üretkenlik, verimlilik patlaması olacak ve bunun üzerine herkesin zenginliği çok artacak gibi... Ve ben bunun hiç gerçekçi olmadığını düşünüyorum. O yüzden verimliliğin kısıtlı olacağı konusunda vurgularda bulundum.' dedi.

Teknolojinin hala geliştiğini, birçok şeyi yapabilmesine rağmen tamamen bir mesleği alıp onu değiştirmesinin ya da yerine makineleri veya algoritmaları getirmesinin şu anda mümkün olmadığını söyleyen Acemoğlu, bazı işleri yapay zekanın yapmaya başlayacağını, bunun sağlayacağı üretkenliğin zamanla artacağını belirtti.

Acemoğlu, yapay zekanın şirketlere entegre edilmesinin yavaş bir süreç olduğuna dikkati çekerek, 'Örneğin Amerika'ya bakarsanız, birçok orta ölçekli ve küçük şirket var. Bunlar yapay zekayı kullanmaya çok yavaş başlayacaklar. Türkiye'de de aynı şekilde, Avrupa'da da aynı şekilde. Bu yüzden önümüzdeki süreç daha uzun olacak. Bunu anlamamız lazım.' diye konuştu.

Verimlilik konusundaki değerlendirmelerini sürdüren Acemoğlu, 'Sonuçta yapay zeka büyük bir verimlilik patlamasına yol açar mı? Olabilir. Bence olma olasılığı var ama doğru yatırımlarda bulunmamız lazım. Yine de işçilere yardımcı olabilecek yapay zeka türü yatırımlar bence buna çok daha elverişli. Eğer bir tek otomasyona gidersek, uzun dönemde bile üretkenlik artışı biraz daha yavaş olabilir.' dedi.

'ABD-Çin arasındaki çip savaşları riskleri artırıyor'

Prof. Dr. Daron Acemoğlu, ABD ile Çin arasında çip teknolojileri alanında yoğunlaşan rekabete ilişkin değerlendirmelerde de bulunarak, bu durumun hem riskler hem de fırsatlar yarattığını söyledi.

Söz konusu rekabetin dünyada belirsizlik yarattığını ifade eden Acemoğlu, 'Çin ve Amerika'nın bir şekilde koordine olmaları lazım. Önümüzdeki zorluklar global. Bir tek ülkenin kendi başına sırtlayabileceği riskler, problemler değil. Ama bu çip savaşları ya da yapay zeka yarışı, bu koordinasyonu çok zorlaştırıyor. İki ülkeyi tamamen bir rekabet içine itiyor ve bu da bence riskleri artırıyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Acemoğlu, her ülkenin kendi şartlarına, iş gücünün yeteneklerine ve bilgi birikimine göre yapay zekayı kullanmaya başlaması gerektiğini söyledi.

Ülkelerin ChatGPT gibi temel (foundation) modeller üzerine geliştirilen uygulamaları kendilerinin geliştirmeleri, bu teknolojileri nasıl kullanacaklarına yönelik yatırım yapmaları ve kendi iş gücü, organizasyonları ile şirketlerine yatırım yapmaları gerekebileceğini belirten Acemoğlu, bunun da fırsatlar yaratabileceğini ifade etti.

'Umudum Fed'in Trump'ın istediğini yapmaması'

Acemoğlu, daha sonra ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın dünyada enerji ve gıda fiyatları üzerindeki etkilerine de değinerek, 'En büyük etkisi enerji fiyatları ve ondan sonra da gıda fiyatlarına oldu, olmaya da devam edecek. Ve bu tabii ki başka belirsizliklere yol açabilir.' diye konuştu.

ABD Merkez Bankasının (Fed) yeni Başkanı Kevin Warsh ile ABD yönetimi arasındaki ilişkinin geleceğine ilişkin soruyu yanıtlayan Acemoğlu, bunun öngörülmesinin çok mümkün olmadığını ifade etti.

Acemoğlu, 'Çünkü Kevin Warsh'ın eski çizgisine bakarsanız gerçekten daha yüksek faizi destekleyebilecek bir çizgiydi. Hatta örneğin Quantitative Easing (parasal genişleme) konusunda bayağı negatifti ama son bir buçuk senedir de Fed başkanlığını alabilmek için Donald Trump'ın her söylediğini destekledi. Şimdi tabii ki omuzunda daha fazla bir sorumluluk var ama bir de şunu da unutmamak lazım: Fed aslında tek kişinin elinde değil. Fed'in board'unda (yönetim kurulu) hala çok etkili insanlar var, Jerome Powell da (dahil) olmak üzere. Kevin Warsh kendi başına faiz politikasını belirlemeyecek. Tabii büyük bir etkisi olacak ama kendi başına faiz politikasını belirlemeyecek. Orada bayağı kompleks dinamikler olacak. Yine de benim umudum şu ki Trump'ın istediğini yapmayacaklar. Çünkü eğer Trump'ın istediğini yaparlarsa bu, Merkez Bankasının inandırıcılığında büyük bir düşüşe yol açar ve gelecekteki para politikalarını çok zorlaştırır.' dedi.

Son dönemde kaydettiği iki günlük yükseliş serisini geride bırakan gümüş, yeni haftanın ilk işlemlerinde ons başına 58,5 dolar seviyesine geriledi. Gümüş fiyatlarındaki bu gevşemede, ABD Merkez Bankası'nın (FED) para politikasına ilişkin beklentiler ve küresel enflasyon endişeleri kritik rol oynuyor.

Geçtiğimiz Perşembe gününden bu yana Ortadoğu'dan gelen çatışma haberleri küresel risk algısını kökten değiştirdi. İran'ın Hürmüz Boğazı çevresinde bir konteyner gemisini, Katar petrolü taşıyan bir tankeri ve Kuveyt ile Bahreyn'deki askeri üsleri hedef almasıyla bölgedeki askeri hareketlilik tırmandı. ABD'nin bu saldırılara çeşitli misillemelerle karşılık vermesi, petrol fiyatlarında hızlı yükselişleri beraberinde getirdi. Ancak tarafların Doha'da barış görüşmeleri öncesinde yeni saldırıları durdurma kararı alması piyasalara geçici bir nefes aldırdı.

Öte yandan, endüstriyel metallerin öncüsü konumundaki bakır piyasası da benzer şekilde FED'in şahin duruşu ve rekor seviyelere tırmanan ABD dolarının baskısı altında. Londra Metal Borsası'nda (LME) üç ay vadeli bakır işlemleri, iki haftadır süren düşüş eğilimini sürdürerek ton başına 13.300 dolar seviyelerine kadar geri çekildi. Haziran ayında %2,0'yi aşan bir aylık kayba yönelen bakır fiyatları için Goldman Sachs uzun vadede iyimserliğini koruyor ve 2026 sonu bakır tahminini ton başına 13.735 dolar seviyesine yükseltiyor.

Umman ziyaretine ilişkin yaptığı açıklamada Garibabadi, 'Maskat'a gerçekleştirdiğimiz ziyaretle birlikte İran-Umman Ortak Hürmüz Komitesi'nin ilk toplantısını yaptık. Toplantıda, Hürmüz Boğazı'na ilişkin konular gözden geçirildi.' ifadesini kullandı.

Garibabadi, toplantıda ayrıca 'İslamabad Mutabakat Zaptı'nın 5. maddesi ve kıyıdaş devletlerin hakları çerçevesinde boğazın gelecekteki yönetimi' konusunda görüş alışverişinde bulunulduğunu belirtti.

Tezmen, grubun üç ana stratejik sektörü benimsediğini belirterek, bunların finans, teknoloji ve tarım/gıda olduğunu ifade etti. Bunun yanı sıra, gayrimenkul alanında da GYO çatısı altında kurumsal yapıyla uzun vadeli değer üretmeye devam edeceklerini vurguladı.

Grubun yakın dönemde bünyesine kattığı Topkapı Üniversitesi'nin de Tera açısından önemli bir çarpan etkisi oluşturacağını belirten Tezmen, kurumsal organizasyonun da holding çatısı altında yeniden yapılandırıldığını açıkladı. Buna göre Tera Holding, finans, teknoloji ve tarım/gıda olmak üzere üç ayrı alt holding yapısıyla faaliyetlerini sürdürecek.

Tezmen, şirketin yatırım anlayışına ilişkin ise şu mesajı verdi:

'Tera, bu sektörlerde uzun vadeli vizyon geliştiren bir aktör olmak için vardır. Stratejik alanlarda faaliyet gösteren şirketlerimiz değer kazandı diye bunları satıp kâr realizasyonu yapma anlayışına sahip değiliz.'

Holdingin finansal yatırım yapması gereken durumlarda ise bunun grup şirketleri yerine Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (GSYF) ve Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı (GSYO) gibi farklı yapılar üzerinden gerçekleştirileceğini belirten Tezmen, açıklamasını yatırımcılar nezdinde oluşabilecek olası kafa karışıklıklarını gidermek amacıyla yaptığını ifade etti.

Tera Grubu nedir, nerelere yatırım yapar; bu konuya açıklık getirmek istedim. Tera kendine üç ana stratejik sektör belirlemiş ve bu alanlarda kalıcı olarak faaliyet göstermektedir. Bunlar finans, teknoloji ve tarım/gıdadır. Ayrıca gayrımenkul sektöründe de kurumsal bir şekilde GYO çatısı altında uzun vadeli değer üretmeye devam edecektir. Yakın zamanda bünyesine kattığı Topkapı üniversitesi de Grup açısından bir çarpan etkisi yapmaktadır. Kurumsal organizasyonumuzu da bir holding çatısı altında üç ayrı (finans, teknoloji ve tarım/gıda) alt holding olarak planladık. Özetle Tera bu sektörlerde uzun vadeli, vizyon geliştiren bir aktör olmak için vardır, kesinlikle stratejik alanlarda şirketlerimiz çok değerlendi artık buradan kar alıp satalım mantığıyla hareket etmemektedir. Eğer grup bir finansal yatırım yapacaksa bunları farklı yapılar üzerinden yapacaktır (GSYF, GSYO vbg). Olası kafa karışıklıklarını gidermek için bu paylaşımı yapmak istedim. Tüm takipçilerime iyi bir hafta diliyorum.

Geldiğimiz noktada uzun yıllardır devam eden ve milyarlarca euro harcanan çok kapsamlı ortak savunma sanayii projeleri sıkıntılarla boğuşuyor.

Almanya ve Fransa birlikte yürüttükleri yeni nesil savaş uçağı programını iptal etti. Yine Almanların donanmaları için Hollanda'dan tedarik edeceği yaklaşık 9 milyar euroluk savaş gemisi alımı da geçen yıllara ve harcanan onca paraya rağmen mutlu sona ulaşamadı.

Avrupalı ülkelerin yeterli zamanı olmayabilir

Avrupalıların yol haritasında 6. nesil savaş uçakları önemli bir yer tutuyordu. Bu gelişmiş uçaklar yanlarında çok sayıda insansız platformla kritik görevlere çıkacak, yapay zeka ve ağ merkezli harp meselesi sahada doğrudan bir güç unsuru olacaktı.

Çalışmalar devam ederken patlayan savaşlar Avrupalıları bir gerçekle yüz yüze bıraktı. Yeni nesil bir savaş uçağını üretebilmek için zamana ihtiyaç var. Ancak kapıya dayanan bir savaşta bu kadar beklemek ciddi riskleri üstlenmek anlamına geliyor. Haliyle yeni nesil uçaklara kavuşana kadar bir ara çözüm ihtiyacı olduğu daha yüksek sesle konuşuluyor.

Avrupa'nın elinde 4,5. nesil olarak kabul edilen Eurofighter'lar var. Kıtada sıfırdan yeni bir ortak programla 5. ve 6. nesil arasında konumlanabilecek bir uçak yapılması da muhtemel. Ancak son zamanlarda ortak programlara yaşanan hayal kırıklıkları, AB'nin beraberlik imajının giderek zayıflaması ve kıta genelinde yükselen aşırı sağ gibi somut verileri birlikte düşündüğünüzde bu seçenek çok mümkün görünmüyor.

Havacılık altyapısı olan Avrupalı ülkelerin tekil olarak yeni bir savaş uçağı üretmesi de elbette imkansız değil. Ancak orada da bu tür yeni yatırımlara ayrılacak bütçeler, nitelikli iş gücü ve hükümet ortakları arasındaki görüş ayrılıkları alarm zillerine neden oluyor.

NATO ve AB ülkeleri için en mantıklı seçenek KAAN

NATO içerisinde 5. nesil savaş uçağını gökyüzüyle buluşturabilen sadece iki ülke var: ABD ve Türkiye.

Avrupalıların özellikle Trump'ın ikinci döneminde ABD ile ilişkilere çekinceli yaklaştığı sır değil. Ayrıca F-35'lerin işletim maliyetlerinin beklenenden çok daha yüksek olması, güncellemelerde yaşanan sıkıntılar herkes için ciddi soru işaretlerine neden oldu. İspanya ve İsviçre gibi ülkeler F-35 alım kararlarını iptal etti. Çok sayıda Avrupa ülkesi de ellerindeki filoyu büyütmeme yoluna gitti.

Türkiye ise Milli Muharip Uçak KAAN'ı kendi imkanlarıyla geliştirdi ve gökyüzüyle buluşturdu. Sahip olduğu kabiliyetlerle kendi sınıfının en önemli oyuncularından biri kabul edilen KAAN'ın tam anlamıyla operasyonel olması için 2030 ve sonrası işaret ediliyor.

Ancak burada önemli bir detay var. Türkiye KAAN'ı kendi hedeflerine göre planlıyor. Ama diğer taraftan Türk savunma sanayiinin dünyadaki en esnek kaslardan birine sahip olduğu da biliniyor. AB ya da NATO üyesi bir ülkenin KAAN'ı kendi sensörleri, radarları ya da diğer alt sistemleriyle donatmak istemesi halinde Türkiye buna hızla ayak uydurabilir.

Daha önce HÜRJET ve İspanya örneğinde bunun bir benzeri yaşandı. İspanya'nın özgün sistemleriyle donatılacak HÜRJET hızlı bir şekilde İspanyol Hava Kuvvetleri'nin envanterine girebilecek. KAAN için de benzer bir yol haritası izlenirse Avrupalı ülkeler son derece hazırlıksız yakalandıkları bu yeni dönemde çok güçlü bir ara formüle kavuşabilir.

Tüm bunları alt alta koyduğumuzda, Ankara'nın ev sahipliğinde 7-8 Temmuz'da düzenlenecek NATO Zirvesi'nde liderlerin masasındaki en önemli konulardan birinin KAAN olması sürpriz olmayacak.

Yılmaz, İslam Ticaret ve Kalkınma Odası toplantıları kapsamında 20 İslam ülkesinden oda temsilcilerinin katılımıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Kabul Salonu'nda düzenlenen gala yemeğine iştirak etti.

Programda TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ile İslam Ticaret ve Kalkınma Odası ve Suudi Arabistan Odalar Federasyonu (FSC) Başkanı Abdullah Salih Kamil de yer aldı.

Yılmaz, yaptığı konuşmada küresel ekonominin jeopolitik gerilimler, artan korumacılık eğilimleri, tedarik zincirlerindeki dönüşüm ve dijitalleşmenin hızlanması gibi çok boyutlu gelişmelerle ve tedarik zincirlerindeki kırılganlıklar, finansmana erişim sorunları ve yeşil dönüşüm gibi yeni sınamalarla karşı karşıya olduğunu söyledi.

Bu çerçevede İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyesi ülkeler arasındaki ticaret imkanlarının artırılması ve işbirliklerinin geliştirilmesinin büyük önem taşıdığını vurgulayan Yılmaz, '57 üyesi bulunan İslam İşbirliği Teşkilatı, dünya nüfusunun yaklaşık beşte birini barındırmakla beraber küresel mal ticaretinin yalnızca yüzde 10'u ila yüzde 11'ini oluşturmaktadır. Bu veriler, İslam İşbirliği Teşkilatı ülkeleri arasında önemli bir ekonomik potansiyel bulunduğunu da göstermektedir.' diye konuştu.

Yılmaz, bu tablonun değiştirilmesi gerektiğini belirterek, 'İslam ülkelerinin dünya ekonomisi ve ticaretinden aldığı payı artırmamız lazım. Bu da tek tek yapacağımız çabaların dışında birlikte yapacağımız işlerle gerçekleşecek. Bu kapsamda daha fazla üretim ortaklığına, yatırımlarda daha fazla işbirliğine, lojistiğe, bağlantısallığa ve entegrasyona ihtiyacımız var.' ifadelerini kullandı.

'Filistin'de 38 proje başarıyla uygulanmıştır'

Türkiye'nin ekonomik ve ticari işbirliğinde İİT içindeki çabalara öncülük ettiğine dikkati çeken Yılmaz, 'Sayın Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde AK Parti hükümetleri 2002 yılında göreve geldiğinde bizim ekonomik büyüklüğümüz 238 milyar dolardı. 2025 yılı itibarıyla ekonomik büyüklüğümüz 1,6 trilyon doların üzerine çıktı. Çok önemli bir gelişme kaydettik. Yine geçen yıl itibarıyla, mal ve hizmet ticareti olarak baktığınızda 396 milyar dolar ihracat gerçekleştirdik. Bu sene inşallah 400 milyar doları aşacağız.' değerlendirmesinde bulundu.

Yılmaz, geçen yıl itibarıyla Türkiye'nin İİT üyesi ülkelerle ticaret hacminin 118 milyar dolara ulaştığını dile getirerek, şöyle konuştu:

'Geçmişe bakarsak çok önemli bir gelişme var. Potansiyele bakarsak yeterli değil. Daha yapacağımız çok iş var. 2003 yılından itibaren İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi ülkelerden ülkemize 27,3 milyar dolar uluslararası doğrudan yatırım gelirken ülkemizden İslam İşbirliği Teşkilatı üyelerine 15,2 milyar dolar doğrudan yatırım gerçekleştirilmiştir. Bunu da artırmamız lazım. Yatırımları karşılıklı ne kadar artırırsak ticari ilişkilerimizi de sağlam bir zemine kavuşturmuş oluruz.

Sayın Cumhurbaşkanı'mızın başkanlığında faaliyetlerini sürdüren İslam İşbirliği Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) kapsamında 40 yılı aşkın süredir İslam ülkeleri arasındaki ekonomik ve ticari işbirliğinin güçlendirilmesine önemli katkılar sunuyoruz. Bu kapsamda ticaret, tarım, turizm, ulaştırma ve iletişim, yoksulluğun azaltılması, mali işbirliği ve dijital dönüşüm alanlarında bugüne kadar 155 teknik çalışma grubu toplantısı gerçekleştirildi. Ayrıca 276 saha araştırması ve 357 vaka analizini içeren 119 kapsamlı bilimsel araştırma raporu hazırlanarak üye ülkelere somut politika önerileri olarak sunuldu. Bu politika tavsiyelerinin hayata geçirilmesi amacıyla da Proje Destekleme Programı'nı hayata geçirdik ve bugüne kadar 209 projeye İSEDAK'ın bu programı kapsamında proje bazında destek sunuldu. Özellikle İSEDAK Kudüs Programı kapsamında mesleki ve teknik eğitim, kadın ve genç istihdamı, KOBİ'lerin güçlendirilmesi ve turizm gibi alanlarda Filistin'de 38 proje başarıyla uygulanmıştır.'

Geçen yıl İSEDAK Bakanlar Toplantısı'nda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından İSEDAK Suriye Programı'nın ilan edildiğini anlatan Yılmaz, bu yıl bu programı hayata geçireceklerini söyledi.

Yılmaz, 'İslam ülkeleri olarak hedeflediğimiz yüzde 25'lik İslam İşbirliği Teşkilatı içi ticaret hedefine henüz ulaşabilmiş değiliz. Aslında bu yüzde 25 bile düşük. Çok daha fazlasını hedeflememiz lazım. Bu alanda hedeflerimize ulaşmak için ikili ilişkilerimizin yanı sıra elimizdeki en önemli enstrüman, İSEDAK'ın bayrak projelerinden biri olan Tercihli Ticaret Sistemi'dir.' dedi.

Uzun vadede serbest ticaret alanının oluşturulması ve ortaya çıkacak zenginlikten herkesin kazanmasının ana hedef olması gerektiğini vurgulayan Yılmaz, 'Diğer taraftan ticaret ve yatırım uyuşmazlıklarının tarafsız, adil ve bağımsız bir şekilde çözülmesi bakımından İslam İşbirliği Teşkilatı Tahkim Merkezi'nin desteklenmesi büyük önem taşımaktadır. Türkiye olarak bir Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayımladık ve kurumlarımıza, iş dünyamıza bu mekanizmayı kullanmaları tavsiyesinde bulunduk. Aynısını sizler de ülkelerinizde yaparsanız bu mekanizmayı da el birliğiyle güçlendirmiş oluruz.' şeklinde konuştu.

'Bu önemli dönüşüm sürecinde işbirliklerimizi artırmalıyız'

Yılmaz, dünyanın dönüşüm sürecinden geçtiğine işaret ederek, 'Bu ortamda en düşük maliyetle üretmenin yerini dayanıklı bir ekonomik yapı oluşturma hedefinin aldığını görüyoruz. Yükselen riskler karşısında yakın coğrafyalarla, dost ülkeler ve coğrafyalarla ekonomik bağlantıların çok daha ön plana çıktığını görüyoruz. İşte dünyanın bu önemli dönüşüm sürecinde işbirliklerimizi artırmalıyız ve oluşan bu ortamı kendi lehimize dönüştürmeliyiz. Riskler kadar fırsatlar da var bu yeni ortamda. Yeter ki biz bunları iyi analiz edelim ve güçlü bir işbirliğiyle bu fırsatları değerlendirelim.' ifadelerini kullandı.

Bu kapsamda yeni Uluslararası Doğrudan Yatırım Stratejisi Belgesi'ni hazırladıklarını ve bu çerçevede yatırım ortamını iyileştirmeye dönük çalışmalar yaptıklarını anlatan Yılmaz, Güçlü Merkez Türkiye Programı ile yeni vizyon ortaya koyduklarını ve önemli kararlar aldıklarını vurguladı.

Yılmaz, İstanbul Finans Merkezi'ne de bu kapsamda yeni birtakım teşvikler sağladıklarını, katılım ve İslami finans enstrümanları başta olmak üzere finansal anlamda çok daha güçlü bir merkez oluşturma çabalarını sürdürdüklerinin altını çizdi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, gala yemeği kapsamında TOBB ile FSC arasında imzalanan İşbirliği Mutabakat Zaptı'ndan dolayı memnun olduklarını dile getirerek, 'Türkiye ve Suudi Arabistan hem ekonomik alanda hem siyasi alanda çok olumlu ilişkilere sahipler. Bu iki ülke ne zaman bir konuda bir araya gelse o konuda bir fark, başarı oluşturuyorlar. Bunu çeşitli hadiselerde gördük. Şimdi de yeni bir işbirliği oluşuyor. Bundan da büyük mutluluk duyduğumuzu ifade etmek istiyorum.' dedi.

Toplantıda, uzlaşı sağlanamaması durumunda kendi yolunu çizebileceğini belirten Netanyahu'nun, "Gerekirse kendi özel listemi oluşturup seçime tek başıma da girebilirim." dediği öne sürüldü.

Görüşmeye katılan kaynaklar, Başbakan'ın bu sözleri "şaka yollu" söylediğini belirtse de bazı parti üyeleri, bunun Likud içindeki çatlağın boyutunu gösteren siyasi bir rest ve açık bir mesaj olduğu değerlendirmesinde bulundu.

Haberde, Netanyahu ile Haim Katz arasındaki krizin temel nedeninin, Başbakan'ın Likud listesindeki ilk 40 sıra içindeki kontenjan hakkını 5'ten 11'e çıkarma talebi olduğu aktarıldı.

Netanyahu'nun, seçimlerde partinin şansını artırmak ve "partinin çehresini değiştirmek" gerekçesiyle bu hamleyi yapmak istediği belirtilirken, Katz'ın ise bu talebi "aşırı" bulduğu ve parti organlarının bu kadar yüksek bir kontenjan sayısını onaylamayacağını savunduğu kaydedildi.

Öte yandan, Likud Partisi içindeki takvim krizi için geçici bir uzlaşının sağlandığı bildirildi.

İsrail basınındaki haberlere göre, Likud Partisi Anayasa Komisyonu, dün akşam oy birliğiyle 26. Dönem Meclis seçimleri için parti içi ön seçimlerin 4 Ağustos'ta yapılmasına karar verdi.

Daha önce 28 Temmuz olarak planlanan tarih, Netanyahu ve Katz arasındaki koordinasyonla ertelenmiş oldu.

Netanyahu'nun daha önce gündeme getirdiği "ön seçimlerin tamamen iptal edilmesi ve adayların bir komite tarafından belirlenmesi" önerisinden geri adım attığı, ancak kendi belirleyeceği kontenjan sayısını artırma ısrarını sürdürdüğü bildirildi.

İsrail'de erken bir seçime gidilmemesi durumunda, bir sonraki genel seçimlerin en geç 27 Ekim 2026 tarihinde yapılması gerekiyor.

Likud içindeki bu hareketlilik, hükümetin kamuoyu desteğini kaybettiği bir döneme denk geliyor.

Ülkede son olarak Maariv gazetesinin yayımladığı anket sonuçlarına göre, bugün bir erken seçim yapılması halinde muhalefet blokunun mecliste 60 sandalyeye ulaşacağı, Netanyahu liderliğindeki mevcut koalisyon blokunun ise 50 sandalyede kalacağı öngörülüyor.