Brent petrolün varili uluslararası vadeli piyasalarda 88,58 dolardan işlem görüyor.

Dün 95,50 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 90,38 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.23 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 1,99 azalarak 88,58 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 86,10 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik planlanan saldırıları iptal etmesinin ardından, hafta başında yaşanan karşılıklı saldırıların daha geniş çaplı çatışmaya dönüşebileceğine ilişkin endişelerin azalmasıyla düşüşünü sürdürdü.

İran'ı 'çok sert' şekilde vurmakla tehdit eden Trump, dün yaptığı açıklamada, İran ile yürütülen görüşmelerde ilerleme sağlandığını belirterek, planlanan saldırıları iptal ettiğini duyurdu.

Trump, İran ile anlaşma belgesinin son halinin hazırlandığını belirterek, 'Belgelerin son halinin hazırlanması sürecinden geçiyoruz. Bu süreç önümüzdeki birkaç gün içinde tamamlanacak ve bir imza töreni düzenlenecek.' dedi. İran lideri Mücteba Hamaney'in anlaşmayı onaylayıp onaylamadığına ilişkin soruya Trump, 'Anladığım kadarıyla cevap evet.' yanıtını verdi.

Ancak İran basını, Trump'ın iddiasının aksine, ABD ile muhtemel anlaşmaya ilişkin herhangi bir mutabakat metninin Tahran tarafından henüz onaylanmadığını duyurdu.

ABD Başkanı Trump'ın imzalar atılınca Hürmüz Boğazı'nın açılacağını söylemesiyle, Brent petrolün varil fiyatı dün 17 Nisan'dan bu yana ilk kez 90 doların altına indi.

Aynı zamanda, ABD merkezli haber ve analiz platformu Axios'un haberine göre, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in ABD ile İran arasında olası bir anlaşmanın imza töreni için Cenevre'ye yapabileceği ziyaret kapsamında kullanılabilecek ekipmanları taşıyan ABD Hava Kuvvetlerine ait 4 adet C-17 nakliye uçağı dün Avrupa'ya hareket etti.

Haberde, askeri uçuşların anlaşmanın sonuçlandırılmasına yönelik çabaların başarıya ulaşması halinde gelecek günlerde düzenlenebilecek olası imza töreniyle bağlantılı olduğu ifade edildi.

Taslak anlaşmada, Hürmüz Boğazı'nın herhangi bir geçiş ücreti olmaksızın derhal yeniden açılması ve deniz taşımacılığı hacminin 30 gün içinde savaş öncesi seviyelere çıkarılması öngörülüyor.

Buna karşılık İran'ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdünde bulunması ve zenginleştirilmiş uranyum stokuna ilişkin endişeleri gidermesi bekleniyor. Habere göre, İran'ın nükleer programına ilişkin somut adımlar daha sonra yapılacak ayrı ve daha ayrıntılı bir anlaşmaya tabi olacak.

Aynı zamanda, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC), dün yayımladığı raporda, 2026 yılı küresel petrol talebi artış tahminini günlük 1 milyon 170 bin varilden 970 bin varile düşürdü. Böylece örgüt, üst üste ikinci kez aşağı yönlü revizyona gitmiş oldu.

OPEC, petrol talebinin daha sonraki dönemde yeniden ivme kazanacağını öngörerek 2027 talep artışı tahminini yükseltti. Buna göre, 2027'de küresel petrol talebinin günlük 1 milyon 730 bin varil artması bekleniyor. Bu rakam, önceki tahmine göre günlük 190 bin varillik artışa işaret ediyor.

Brent petrolde teknik olarak 88,77 doların direnç, 87,97 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Küresel piyasalar, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile anlaşmanın birkaç gün içinde tamamlanacağını söylemesiyle pozitif seyrediyor.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın diplomatik yollarla yakın zamanda sona erebileceğine dair umutlar, ABD Başkanı Donald Trump'ın kesinlik içeren açıklamalarıyla güç kazandı.

Trump, İran'la anlaşma belgesinin son halinin hazırlandığını belirterek, 'Belgelerin son halinin hazırlanması sürecinden geçiyoruz. Bu süreç önümüzdeki birkaç gün içinde tamamlanacak ve bir imza töreni düzenlenecek.' dedi. İran lideri Mücteba Hamaney'in anlaşmayı onaylayıp onaylamadığına ilişkin soruya Trump, 'Anladığım kadarıyla cevap evet.' yanıtını verdi.

Ancak İran basını, Trump'ın iddiasının aksine ABD ile muhtemel anlaşmaya ilişkin herhangi bir mutabakat metninin Tahran tarafından henüz onaylanmadığını duyurdu.

Orta Doğu'da uzlaşı sürecine ilişkin çelişkili açıklamalara rağmen bölgede gerilimlerin diplomatik yollarla sona erebileceğine yönelik iyimserlik, petrol fiyatları ve tahvil faizlerinde sert hareketleri beraberinde getirdi.

ABD Başkanı Trump'ın imzalar atılınca Hürmüz Boğazı'nın açılacağını söylemesiyle Brent petrolün varil fiyatı dün yüzde 5,6 düşüşle 17 Nisan'dan bu yana ilk kez 90 doların altına sarktı.

Gerileyen petrol fiyatlarının halihazırdaki enflasyon risklerini bir miktar törpülemesiyle ABD tahvil piyasasında alımlar güç kazandı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 10 baz puan düşerek yüzde 4,47'ye çekildi.

Analistler, Trump'ın açıklamalarının kesin bir ton taşımasına rağmen yatırımcıların anlaşmaya ilişkin somut gelişmeleri görmek istediğini ve temkinli iyimserlikle hareket ettiğini belirtti.

Söz konusu gelişmelerin ardından para piyasalarında, ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl sonuna kadar faiz artıracağına yönelik beklentiler zayıflarken, bankanın aralık toplantısında yüzde 77 ihtimalle politika faizini 25 baz puan artıracağı öngörülüyor.

Öte yandan ABD'de üretici enflasyonu mayısta beklentileri aştı. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda yüzde 6,5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Verinin detaylarında enerji maliyetlerindeki artışın üretici enflasyonunu yukarı çekmeyi sürdürdüğü dikkati çekti.

ABD'de tüketici enflasyonunun ardından üretici fiyatlarındaki artışın da enerji maliyetleri kaynaklı sürmesi, enflasyonist baskıların kısa vadede güçlü kalabileceğine işaret etti.

Bununla birlikte iş modellerinde giderek yaygınlaşan yapay zekanın, şirketlerde verimliliği artırarak maliyetler üzerinde aşağı yönlü etki yaratabileceği değerlendiriliyor.

Bu gelişmelerin yanı sıra ABD'de büyük şirketlerin halka arz süreçleri yakından takip ediliyor. ABD'li milyarder iş insanı Elon Musk'ın kurucusu olduğu uzay ve havacılık şirketi Space Exploration Technologies Corp (SpaceX), 75 milyar dolar kaynak toplayarak küresel finans tarihinin en büyük halka arzını gerçekleştirecek.

Şirketten yapılan açıklamada, hisselerin bugün Nasdaq Global Select Market ve Nasdaq Texas borsalarında 'SPCX' koduyla işlem görmeye başlamasının beklendiği, halka arz işlemlerinin ise olağan kapanış koşullarına bağlı olarak 15 Haziran'da tamamlanmasının öngörüldüğü belirtildi.

Analistler, SpaceX'in başarılı bir halka arz gerçekleştirmesinin diğer büyük teknoloji şirketlerinin halka arz planlarını da teşvik edebileceğini ve bunun uzay teknolojileriyle bağlantılı şirket hisselerine yönelik talebi artırabileceğini ifade etti.

- Petrol fiyatları düşmeye devam ediyor

Bu gelişmelerin ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,46'de, dolar endeksi de 99,7'da yatay seyrediyor.

Dün yüzde 3,4 artışla 4 bin 211 dolara çıkan altının ons fiyatı, yeni günde yüzde 0,7 azalışla 4 bin 183 dolardan alıcı buluyor. Brent petrol yeni işlem gününde de düşüşünü sürdürerek yüzde 0,8 azalışla varil başına 87,7 dolardan işlem görüyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 1,75, Nasdaq endeksi yüzde 2,54 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,86 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- ECB, 21 toplantı sonra sıkılaşma adımı attı

Avrupa borsaları dün pozitif seyrederken, Orta Doğu'daki gelişmelerin bölge gündeminin odağını oluşturuyor.

Dün Avrupa Merkez Bankası (ECB), Orta Doğu'daki savaş kaynaklı enflasyonist baskılar doğrultusunda, piyasa beklentilerine paralel olarak Eylül 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitti. Banka 21 toplantının ardından bu adımı atmış oldu.

ECB Başkanı Christine Lagarde, Orta Doğu'da tırmanan savaşın küresel piyasalarda ciddi enflasyonist baskılar oluşturduğunu belirterek, faiz artırımının Orta Doğu'daki savaşın doğrudan sonucu olduğunu söyledi.

Orta Doğu'daki savaşın ekonomik faaliyetleri baskıladığını belirten Christine Lagarde, öncü anketlerin özellikle hizmetler sektöründe yavaşlamaya işaret ettiğini dile getirdi.

Lagarde, imalat sektörünün ise tedarik zinciri baskılarıyla başa çıkma konusunda şirketlerin stok biriktirmeleri ve artan savunma harcamaları sayesinde şimdilik direndiğini ifade etti.

Yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefini korumayı amaçlayan ECB, makroekonomik tahminlerini de revize etti. Petrol şoku ve tedarik belirsizlikleri nedeniyle bu yıl için ortalama enflasyon tahmini (mart ayındaki yüzde 2,6'lık öngörüden) yüzde 3,0'e yükseltildi.

Enflasyonun 2027'de yüzde 2,3 olması beklenirken yüzde 2'lik hedefe ancak 2028 yılında ulaşılabileceği öngörüldü.

Söz konusu gelişmelerin ardından avro/dolar paritesi yüzde 0,3 artışla 1,1580'e çıktı.

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel de 'Temmuz toplantısı için tüm seçeneklerimizi açık tutuyoruz; gerekirse yeniden harekete geçmeye hazırız.' dedi.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,48, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,06, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,48 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,95 yükseldi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

- Asya borsalarında risk iştahı yükseldi

Orta Doğu'da çatışma ikliminin sonlanacağına yönelik beklentiler yeni günde Asya borsalarında da öne çıkıyor. Güney Kore'de Kospi endeksindeki hızlı yükseliş dikkati çekerken, bölge genelinde alıcı seyir izleniyor.

Öte yandan Japonya'da sanayi üretimi nisanda yavaşlama eğilimi gösterdi. Ülkede sanayi üretimi nisanda yıllık bazda yüzde 2, aylık bazda yüzde 0,5 artış gösterirken, önceki aya kıyasla ivme kaybetti. Ülkede ayrıca aynı ayda kapasite kullanım oranı da yüzde 0,8 azaldı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,9, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,4 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,7 yükseldi.

- Yurt içinde ödemeler dengesi verileri takip edilecek

Dün yatay seyreden Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,01 düşüşle 13.743,50 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 1,69 yükseldi.

Öte yandan yurt içinde ödemeler dengesi verileri takip edilecek. AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının nisanda 5 milyar 437 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Ekonomistler, cari işlemler hesabının bu yıl ise 50 milyar 580 milyon dolar açık vereceğini öngördü.

Dolar/TL dünü 46,1860'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,2510'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde piyasa katılımcıları anketi ve ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt dışında ise İngiltere'de büyüme, sanayi üretimi, Almanya'da enflasyon ile ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, haziran ayı piyasa katılımcıları anketi

10.00 Türkiye, nisan ayı ödemeler dengesi istatistikleri

17.00 ABD, haziran ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi

Dün yatay seyreden haziran vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,04 azalışla 15.737,00 puandan tamamladı. Endeks kontratı akşam seansında ise yüzde 1,64 yükselerek 15.995,00 puandan işlem gördü.

Haziran vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışının yüzde 1,64 üzerinde 15.995,00 seviyesinden işlem görüyor.

Küresel piyasalar, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile anlaşmanın birkaç gün içinde tamamlanacağını söylemesiyle pozitif seyrediyor.

Öte yandan yurt içinde ödemeler dengesi verileri takip edilecek. AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının nisanda 5 milyar 437 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Ekonomistler, cari işlemler hesabının bu yıl ise 50 milyar 580 milyon dolar açık vereceğini öngördü.

Analistler, bugün yurt içinde piyasa katılımcıları anketi ve ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 16.100 ve 16.200 puanın direnç, 15.900 ve 15.800 puanın destek konumunda olduğunu bildirdi.

Trump, kendisine ait Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, İran'la yürütülen görüşmelerin İran liderliğinin en üst düzeyine iletildiğini ve tarafların anlaşma çerçevesi üzerinde mutabakata vardığını savundu.

ABD Başkanı, 'İran İslam Cumhuriyeti ile yürütülen görüşmelerin İran liderliğinin en üst düzeyine ulaştırılması ve onaylanması gerçeğine dayanarak, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olarak, İran'a yönelik yapılması planlanan saldırı ve bombardımanları iptal ettim' ifadelerini kullandı.

Trump, sürece ABD'nin yanı sıra İsrail, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Türkiye, Pakistan, Bahreyn, Kuveyt, Ürdün ve Mısır'ın da dahil olduğunu belirtti.

'Boğazlar anlaşma imzalanır imzalanmaz açılacak'

Beyaz Saray'da gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, İran ile 'büyük bir uzlaşıya' vardıklarını belirterek, sürecin birkaç gün içinde tamamlanabileceğini söyledi.

Trump, 'Boğazlar anlaşma imzalanır imzalanmaz açılacak. İmza töreni belki cumartesi ya da pazartesi günü olabilir. Bunun oldukça hızlı ilerleyeceğini düşünüyoruz' dedi.

Anlaşmanın Avrupa'da imzalanabileceğini kaydeden Trump, imza töreninde ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in de yer alacağını ifade etti.

Trump, anlaşmanın temel hedefinin İran'ın nükleer silah sahibi olmasını engellemek olduğunu belirterek, belgelerin neredeyse son haline geldiğini söyledi.

Trump'tan Erdoğan açıklaması

Trump, anlaşma sürecinde bölge ülkeleriyle temasların sürdüğünü belirtti. Türkiye'nin rolüne ilişkin de değerlendirmede bulunan Trump, 'Türkiye ile de görüşeceğiz. Cumhurbaşkanı Erdoğan bu süreçte harikaydı' dedi.

Anlaşmanın imzalanmasının ardından Hürmüz Boğazı'nın açılacağını ve ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının kaldırılacağını belirten Trump, imzanın bu hafta sonu atılabileceğini ifade etti.

Netanyahu ile görüştü

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun da Trump ile İran'la şekillenen mutabakat zaptı hakkında görüştüğü bildirildi.

İsrail Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamada, Netanyahu'nun İsrail'in mutabakat zaptına taraf olmadığını dile getirdiği, ancak nihai anlaşmada İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunun ülke dışına çıkarılması, nükleer altyapının imhası, balistik füze üretiminin kısıtlanması ve İran'ın bölgedeki vekil güçlerine desteğinin sonlandırılması gerektiğini vurguladığı aktarıldı.

İran: Nihai sonuca ulaşılmadı

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Trump'ın açıklamalarının aksine, İran'ın anlaşma konusunda henüz nihai bir sonuca ulaşmadığını söyledi.

Bekayi, müzakerelerde anlaşma metninin büyük bölümünün tamamlandığını ancak ABD'nin sürekli tutum değiştirmesi nedeniyle sürecin sonuçlanmadığını belirtti.

İranlı Sözcü, 'Şu ana kadar İran, anlaşma konusunda nihai bir sonuca ulaşmadı. Anlaşma hakkında ortaya atılan hususlar spekülasyondan ibarettir ve henüz kesinleşmemiş bir konudur' ifadelerini kullandı.

İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansı da kaynaklara dayandırdığı haberinde, İran'ın ABD ile mutabakat zaptı konusunda henüz anlaşmaya varmadığını ve Tahran'ın nihai kararını iletmediğini bildirdi.

İsrail'de şaşkınlık yarattı

İsrail basınında yer alan haberlerde, Tel Aviv yönetiminde gün boyunca ABD ile İran arasında anlaşma ihtimalinin zayıfladığı değerlendirmelerinin yapıldığı belirtildi.

Trump'ın saldırıları iptal ettiğini ve anlaşmanın İran tarafından onay aşamasına geldiğini duyurması, İsrail'de 'şaşkınlıkla' karşılandı.

İsrail basını, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Trump'ın açıklamasına ilişkin daraltılmış güvenlik kabinesi toplantısı sırasında bilgilendirildiğini yazdı.

ABD'li milyarder iş insanı Elon Musk'ın kurucusu olduğu uzay ve havacılık şirketi Space Exploration Technologies Corp (SpaceX), 75 milyar dolar kaynak toplayarak küresel finans tarihinin en büyük halka arzına imza attı.

SpaceX'ten yapılan açıklamada, 555,6 milyon adet A sınıfı adi hisse senedinden oluşan ilk halka arzının fiyatının, hisse başına 135 dolar olarak kesinleştiği bildirildi.

Böylelikle şirket belirlenen hisse fiyatı üzerinden yaklaşık 75 milyar dolar brüt gelir elde ederken, tüm zamanların en büyük halka arzı gerçekleştirilmiş oldu. Halka arz fiyatına göre SpaceX'in piyasa değeri de 1,77 trilyon dolar olarak hesaplandı.

Açıklamada, şirketin hisselerinin 12 Haziran'da Nasdaq Global Select Market ve Nasdaq Texas borsalarında "SPCX" sembolüyle işlem görmeye başlamasının beklendiği, halka arz işlemlerinin ise olağan kapanış koşullarına tabi olarak 15 Haziran'da tamamlanmasının öngörüldüğü kaydedildi.

Ayrıca açıklamada, SpaceX'in aracı kurumlara, halka arz fiyatından 83,3 milyon adede kadar ek hisse senedi satın alma konusunda 30 günlük bir opsiyon tanıdığı aktarıldı.

SpaceX, şirketin halka arz sürecini başlatmak ve hisselerini borsada işleme açmak amacıyla hazırladığı belgeyi mayıs ayında SEC'e sunmuştu.

Kâğıt üzerinde bakıldığında bu çerçeve, klasik bir IMF programının temel mantığıyla örtüşüyordu. Ancak iki önemli fark vardı: IMF'den doğrudan kaynak kullanılmadı ve faiz artışları ani değil, kademeli biçimde yapıldı. Bunun yanında kur üzerindeki baskıyı azaltmak için kur korumalı mevduat uygulaması da 2025 sonuna kadar sürdürüldü.

Program başladığında, 2023 Haziran'ında yıllık enflasyon yüzde 38,21'di. Bugün gelinen noktada enflasyon yüzde 32,61. Yani üç yılda enflasyon anlamlı biçimde düşürülebilmiş değil. Bu sonuçlar programın hedeflerinin çok üzerinde.

Dünya enflasyon sıralamasında Venezuela, Güney Sudan ve İran'ın ardından Türkiye dördüncü sırada yer alıyor. Hemen arkamızda Arjantin var. Uzun yıllar sonra enflasyonda ilk kez Arjantin'in önündeyiz.

Bu olumsuz gidişte özellikle ABD ile İsrail-İran hattında yaşanan gerilimler ve enerji fiyatlarındaki yükselişin önemli etkisi oldu. Ancak belirsizliklerin yüksek olduğu bir dünyada bu tür şoklar artık istisna değil, yeni normal.

Tam da bu nedenle programın ara hedef olarak açıklanan yüzde 16 enflasyona en geç bir buçuk yıl içinde ulaşması gerekirdi. Bunun yalnızca faiz artırarak sağlanamayacağını baştan beri söyledik ve yapısal reformların önemini vurguladık.

Bugün karşı karşıya olduğumuz temel sorun 'enflasyon direnci'. Bu direncin kaynağı olumsuz beklentiler. Geleceğe ilişkin güven zayıf olduğu sürece fiyatlama davranışları da buna göre şekilleniyor. TCMB'nin enflasyon beklenti anketleri bunu gösteriyor. Hazine'nin borçlanma ihaleleri de piyasanın enflasyonda düşüş beklemediğini açık biçimde ortaya koyuyor.

Enflasyon direncini kırabilmek için yeni riskler yaratmamak ve mevcut riskleri azaltmak gerekiyor. Yatırımların artması ve uzun vadeli sermayenin gelmesi için yalnızca para politikası yeterli değil. Hukuk alanında, siyaset alanında ve sosyal yaşam alanlarında güven artırıcı yapısal reformlara ihtiyaç var. Beklentileri düzeltecek olan şey faiz oranının birkaç puan yukarı ya da aşağı gitmesi değil, öngörülebilirliğin artmasıdır.

Gelelim bugün TCMB'nin ne yapması gerektiğine.

TCMB'nin ilan ettiği politika faizi (haftalık repo ihalesiyle borç verme faizi) yüzde 37. Ne var ki Banka, haftalık repo ihalesiyle fonlama yerine gecelik yüzde 40 faizle borç verme yöntemine geçmiş durumda. Fiilen uygulanan faiz yüzde 40 iken dünyaya ilan edilen oranın yüzde 37 olarak kalması kafa karıştırıcı bir durum yaratıyor. Bu nedenle politika faizinin yüzde 40'a yükseltilerek yeniden haftalık repo fonlamasına dönülmesi daha doğru olur. Böylece teknik olarak faiz artırılmış görünse de, bileşik hesapta haftalık oran günlükten düşük olacağı için fiilen ek bir sıkılaştırma yapılmamış olur. En azından iletişim netleşir.

Bu aşamada bir faiz artışı ise doğru görünmüyor. Çünkü fiyat artışlarında özellikle enerji maliyetlerinin etkisi belirgin ve bu durum maliyet enflasyonunu daha öne çıkarmış görünüyor. Böyle bir ortamda faizi aşırı yükseltmek maliyetleri daha da artırabilir.

Ancak tekrar vurgulamak gerekir: Faiz ve vergi ayarlamaları tek başına enflasyonu tek haneye indiremez.

Enflasyonla mücadele yalnızca para politikası meselesi değil, güven meselesidir. Risk üretmeye devam ettiğimiz sürece kalıcı düşüş sağlayamayız. Yapısal reformları hayata geçirmediğimiz sürece doğrudan yabancı yatırımı çekmek yerine, dünyanın en yüksek dolar faizini ödeyerek kısa vadeli sıcak para girişlerine bağımlı kalırız. Ve sıcak para, istikrar değil kırılganlık üretir.

Gerçek dezenflasyon, ancak güven inşa edildiğinde başlar.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Ağırlıklı beklenti zaten Merkez Bankası'nın faizde bir değişikliğe gitmeyeceği yönünde oluşuyordu.

Merkez Bankası bir önceki PPK toplantısında da faizleri değiştirmemişti.

Faiz görünürde bu düzeylerde ama savaşın başlamasıyla birlikte uygulama değişti. Merkez Bankası savaş başlar başlamaz faizleri kağıt üstünde değiştirmedi ancak uygulamada fiilen değişikliğe gitti.

Bu değişiklikle yüzde 37'lik haftalık repo faizi kağıt üzerinde kaldı. Piyasa mart ayı başından beri yüzde 40'lık gecelik kanaldan fonlanıyor. Belli ki bu uygulama bir süre daha devam edecek.

Yüzde 37 marjı elde tutuldu

Merkez Bankası'nın 22 Nisan'daki Para Politikası Kurulu toplantısında çok daha muhtemel olan bir değişiklik vardı ama o değişiklik tercih edilmedi. Yüzde 37 olan haftalık faiz yüzde 40'a çıkarılabilir ama fiili faizi artırmamak için fonlama gecelikten haftalığa alınabilirdi. Böylece fiili faiz değiştirilmemiş olurdu. Gecelik faiz de yüzde 43'e çıkarılır ve işlerin daha kötü gitmesi gibi bir durumda yeni bir faiz kararı almaksızın yeniden gecelik fonlamaya geçilmek suretiyle faiz yüzde 43'e çıkarılabilirdi. Bu nisanda gündeme gelebilecek bir düzenlemeydi ama tercih edilmedi. Fiili faizin yüzde 40'ın üstüne çıkarılması da zaten gerekmedi.

Bir öncekine göre bu toplantıda Merkez Bankası'nın eli çok daha rahattı. Bir kere ABD ve İsrail'in İran'a saldırarak başlattıkları savaş tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de adeta kanıksandı, moda ifadeyle sönümlendi, savaş piyasalar üzerinde yaptığı etkiyi kaybetti.

Dolayısıyla önümüzdeki dönem için Merkez Bankası'nın faizi daha da yukarı çekmesini gerektirecek neden kalmadı. En azından şimdiki koşullar ve görüntü öyle.

Ayrıca Merkez Bankası haftalık faizi yüzde 40'a, geceliği yüzde 43'e çıkarmış olsaydı ve çok olumlu gelişmeler yaşanıp faizi aşağı çekmek gerekseydi 40'ta bir taban oluşmuş olacaktı. Oysa şimdi Merkez Bankası'nın elinde faizi herhangi bir düzenleme yapmadan, yani bir PPK kararı olmadan yüzde 37'ye çekme olanağı var, Merkez Bankası o hareket alanına sahip.

PPK'nın bir sonraki toplantısı 23 Temmuz'da. Bu tarihe kadar savaşın gerçekten sona ermesi, petrol fiyatlarındaki dalgalanmanın geride kalması gibi durum karşısında faiz indirimine gidilebilir. Merkez Bankası bir karar alır ve çok basit olarak 'Fonlama bundan sonra haftalık repo ihaleleri yoluyla yapılacaktır' diyebilir. Bu da fiili faizin otomatik olarak yüzde 40'tan yüzde 37'ye çekilmesi anlamına gelir.

Bu kararı almak kolay değil

Bu, Merkez Bankası'nın elinde bulundurduğu bir olanak. Ancak bu yönde bir karar alınması olasılığı pek güçlü görünmüyor.

Enflasyonun yıllık bazda yüzde 32,61'e çıktığı (çıktığı diyorum çünkü yıllık enflasyon son iki aydır yükselme eğiliminde, mart ayını hariç tutarsak dört aydır yükselme eğiliminde), bir dönemde faizi indirmek herhalde hiç de doğru bir adım olmaz.

Ülke siyaseten müthiş bir kaos yaşıyorken faiz indirimine gitmek binilen dalın kesilmesinden başka bir anlam taşımaz.

Dolayısıyla haftalık repo ihale faizi kağıt üstünde yüzde 37'de kalmaya ve fiili olarak gecelik fonlama kanalının faizi olan yüzde 40 uygulanmaya daha uzun süre devam edilecek gibi görünüyor.

Bir sonraki PPK toplantısının yapılacağı 23 Temmuz'a kadar işler daha da sarpa sararsa o zaman Merkez Bankası'nın ne yapacağı belli. Bir ara toplantı ve faiz oranlarını artırmaktan başka çare kalmaz.

Açıklamada söylenenler:

Para Politikası Kurulu açıklamasında öyle çok kayda değer ve ön plana çıkan bir ifade yok. Enflasyonda yılın ilk aylarındaki yükselişin ardından enerji fiyatlarının da etkisiyle nisanda ana eğilimin arttığı, ancak mayısta bir miktar gerileme görüldüğü belirtiliyor. Jeopolitik gelişmelerden kaynaklanmak üzere enerji fiyatlarındaki oynaklığın ve yüksek seyrin sürdüğüne işaret edilen açıklamada daha sonra şöyle deniliyor:

'İlk çeyreğe ait veriler iktisadi faaliyetin yavaşlamaya devam ettiğini gösterirken, öncü veriler iç talepteki zayıf seyrin sürdüğüne işaret etmektedir. Jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.'

Açıklamada, 'Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır' vurgusuna yine yer veriliyor.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

S&P 500 endeksi yüzde 1,75 kazançla 7.394,30 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 2,54 artışla 25.809,66 puana çıktı.

Çip hisselerindeki toparlanma sürerken ABD ile İran arasında anlaşmaya dair iyimserlikle pay piyasalarında pozitif seyir izlendi.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 'İran İslam Cumhuriyeti ile yürütülen görüşmelerin, İran liderliğinin en üst düzeyine taşınarak onaylanmış olması nedeniyle ABD Başkanı olarak bu akşam İran'a yönelik planlanan hava saldırılarını ve bombardımanları iptal ettim.' ifadesini kullandı.

Beyaz Saray'da da basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Trump, 'Belgelerin son halinin hazırlanması sürecinden geçiyoruz. Bu işlem önümüzdeki birkaç gün içinde tamamlanacak ve bir imza töreni düzenlenecek, belki de Avrupa'da.' diye konuştu.

ABD Başkanı Trump, imzalar atılınca Hürmüz Boğazı'nın açılacağını söyledi.

Trump, piyasaların açılışından önce ABD ordusunun bu gece İran'a 'oldukça sert bir darbe indireceğini' belirterek, 'Çok uzak olmayan bir gelecekte Hark Adası'nı ve diğer petrol altyapı noktalarını ele geçireceğiz ve tıpkı Venezuela'da olduğu gibi, petrol ve doğal gaz piyasalarının tam kontrolünü ele alacağız.' ifadelerini kullanmıştı.

İran'a yönelik saldırıların iptal edilmesi sonrasında petrol fiyatlarında sert düşüş yaşandı. Brent petrolün vadeli varil fiyatı TSİ 23.10 itibarıyla yüzde 4,4 azalarak 88,97 dolara indi. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili yüzde 4,1 azalışla 86,36 dolardan alıcı buldu.

Çip hisselerindeki yükseliş dikkati çekerken Micron Technology'nin hisseleri yüzde 12'ye yakın, AMD'nin hisseleri yüzde 8 ve Intel'in hisseleri yüzde 9'dan fazla yükseldi.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda yüzde 6,5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. ÜFE, yıllık bazda Kasım 2022'den bu yana en yüksek artışını kaydetti.

Ülkede ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı, 6 Haziran ile biten haftada 229 bin ile piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

Shakira ve Burna Boy, kupanın resmi şarkısı Dai Dai'yi seslendirdiği konserlerde Meksikalı rock grubu Mana, Los Angeles Azules ve Belinda gibi dünya müziğinin ünlü isimleri sahne aldı.

Konserlerin sona ermesinin ardından stadyumun çatısında Meksika bayrağı renklerindeki sis bombaları görsel bir atmosfer oluşturdu.

FIFA 2026 Dünya Kupası'nın açılış maçı ve A Grubu 1. maçında Meksika ile Güney Afrika, Mexico City Stadyumu'nda karşılaştı. Karşılaşma öncesinde düzenlenen açılış seremonisinde Belinda sahne aldı.

Meksika tarihe geçti

2026 FIFA Dünya Kupası için kapılarını futbolseverlere açan Meksika, organizasyona en fazla ev sahipliği yapan ülke oldu.

Kuzey Amerika ülkesi, 1970 ve 1986'da oynanan Dünya Kupası'nın ardından 2026'da da sahneye çıkarak üç turnuvaya ev sahipliği yapan ilk ülke olarak adını yazdırdı.

Meksika-Güney Afrika müsabakasıyla tüm kupaların açılış maçı Mexico City Stadı'nda (Estadio Azteca) oynanmış oldu. Bu anlamda stadyum da şehirle birlikte üç kez açılışın yapıldığı stadyum olarak tarihe geçti.

Dünya Kupası marşı ilk kez seslendirildi

Ünlü tenor Andrea Bocelli ve Güney Koreli şarkıcı EJAE, 2026 FIFA Dünya Kupası'nın resmi marşı olan DNA'yı ilk kez maç öncesinde seslendirdi.

Meksikalı aktris Salma Hayek'in turnuvanın 'resmi hoş geldiniz konuşmasının ardından seslendirilen marş için FIFA, yeni eserin Dünya Kupası ruhunu yansıttığını belirterek, dayanıklılık, birlik, hırs ve aidiyet vurgusu yaptı.

Marşın söylendiği sırada Dünya Kupası'nda oynayan tüm takımların bayrakları orta sahanın etrafına dizildi.

Meksikalılar tribünleri doldurdu

Meksikalı taraftarlar, 80 bin 824 kapasiteli Mexico City Stadı'nda boş yer bırakmadı.

Mexico City'de Dünya Kupası başlamasından önce gerçekleştirilen çeşitli protestolar, taraftarları stadyuma ulaşmak için günün erken saatlerinde yollara düşmesine neden oldu. Protestocuların yolları kapatarak stadyuma ulaşımı engelleyeceği yönündeki uyarılar sonrasında Meksikalı taraftarlar günün ilk ışıklarıyla stadyuma ulaşmak için yola çıktı.

Maradona ve Pele unutulmadı

Daha önce 2 kez Dünya Kupası için kapılarını açan Mexico City Stadyumu'nda futbolun efsaneleri Diego Armando Maradona ve Brezilyalı yıldız Pele de unutulmadı. Pele ve Maradona'nın görüntüleri stadyumdaki ekranlara getirildi.

Yeni maç önü seremonisi yapıldı

FIFA'nın daha önce duyurusunu yaptığı yeni maç önü seremonisi Meksika-Güney Afrika karşılaşmasında gerçekleştirildi.

Maç kadrosunda yer alan tüm oyuncuların orta yuvarlağın etrafına dizildiği seremonide iki ülkenin bayrakları açıldı ve marşları okundu.

Seremonin sona ermesinin ardından iki ülkenin bayraklarında yer alan renklerden sis bombası atıldı. Bu sırada stat üzerinden helikopterle Meksika bayrağı açıldı.

Brent petrolün varili ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile anlaşma sürecinin ilerlediğine yönelik açıklamaların etkisiyle 90 doların altına geriledi.

Dün 95 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 93,10 dolardan tamamladı. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 20.57 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 3,4 azalarak 89,93 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 87,13 dolardan alıcı buldu.

Brent petrolün varili Trump'ın İran ile anlaşmanın 'onaylanma' aşamasına geldiğini açıklaması ve bugün yapılması planlanan saldırıları iptal ettiğini duyurmasının ardından 90 doların altına geriledi.

Trump ayrıca aralarında Türkiye'nin de bulunduğu bölge ülkelerinin katılımıyla İran ile anlaşmaya son şeklinin verilmekte olduğunu ve imza töreninin tarihini yakında açıklayacaklarını bildirdi.

Piyasalarda, İran ile anlaşmaya varılması halinde Orta Doğu kaynaklı arz risklerinin azalabileceği ve Hürmüz Boğazı'ndaki enerji sevkiyatlarına ilişkin endişelerin hafifleyebileceği beklentileri fiyatları aşağı çekti.

Bunun yanı sıra, ABD'de beklentilerin üzerinde gelen üretici enflasyonu verileri de fiyatlardaki düşüşte etkili oldu.

ABD Çalışma Bakanlığının verilerine göre, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) mayısta aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda yüzde 6,5 artarak piyasa beklentilerini aştı. Böylece üretici enflasyonu Kasım 2022'den bu yana en yüksek yıllık seviyesine ulaştı.

Beklentilerin üzerinde gelen enflasyon verileri, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirimlerine ilişkin beklentilerin ötelenebileceğine işaret ederken, yüksek faizlerin ekonomik aktivite ve petrol talebi üzerinde baskı oluşturabileceği değerlendirmelerini güçlendirerek petrol fiyatlarını baskıladı.

GESAN'dan Azerbaycan'da 1,3 milyar TL'lik proje

Girişim Elektrik Sanayi Taahhüt ve Ticaret A.Ş., Azerbaycan'da faaliyet gösteren Clean Energy Jabrayil LLC ile Karabağ Bölgesi'nde hayata geçirilecek Cebrayil Güneş Enerjisi Santrali'nin anahtar teslim kurulumu için anlaşma imzaladı.

Projenin bedeli 28,29 milyon dolar olarak açıklanırken, güncel kurla yaklaşık 1,3 milyar TL'ye karşılık geliyor. Projede kullanılacak şalt ekipmanları şirketin bağlı ortaklığı Europower Enerji tarafından üretilecek.

Şirket ayrıca Kayseri ve Civarı Elektrik Türk A.Ş. tarafından düzenlenen 79,1 milyon TL tutarındaki 'Muhtelif Donanımlı Beton Köşk ve Tip 2 Hücre Mal Alımı' ihalesinde sözleşme imzalamaya davet edildi.

VBT Yazılım'dan SGK ile 439,9 milyon TL'lik sözleşme

VBT Yazılım A.Ş., Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gerçekleştirilen veri merkezi modernizasyonu ihalesini kazandı.

Taraflar arasında 11 Haziran 2026 tarihinde imzalanan sözleşmenin bedeli KDV hariç 439,88 milyon TL olarak açıklandı. Proje kapsamında SGK'nın veri merkezi altyapısı güncellenecek, aktif-aktif sistem mimarisi kurulacak ve kurumsal sunucu kapasitesi artırılacak.

İş Bankası ve Garanti BBVA'dan uluslararası finansman

Türkiye İş Bankası A.Ş., toplam 658,8 milyon dolar ve 520,31 milyon euro tutarında 367 gün vadeli sürdürülebilir sendikasyon kredisi anlaşması imzaladığını duyurdu.

Öte yandan Türkiye Garanti Bankası A.Ş., 15 ülkeden 32 finansal kurumun katılımıyla farklı vadelerde toplam yüz milyonlarca dolarlık ve euroluk sendikasyon kredisi sağladı.

Global Yatırım Holding Karayipler'de büyüyor

Global Yatırım Holding A.Ş., dolaylı bağlı ortaklığı Global Ports Holding'in, St. Vincent ve Grenadinler Hükümeti ile kruvaziyer limanının geliştirilmesi ve işletilmesine yönelik münhasır müzakereler yürütmek üzere ön anlaşma imzaladığını açıkladı.

Anlaşmanın nihai sözleşmeye dönüşmesi halinde limanda kapasite artırımı ve yolcu deneyimini geliştirmeye yönelik iki aşamalı yatırım programı uygulanacak.

BALSU'nun Şili yatırımı üretime başladı

Balsu Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş., küresel büyüme stratejisi kapsamında Şili'de kurduğu üretim tesisinin ilk fazını tamamladığını ve ihracat sevkiyatlarının başladığını duyurdu.

Şirket, tam entegre ileri işleme tesisinin ise 2026 yılının üçüncü çeyreğinde tamamlanmasını hedefliyor.

Varlık yönetim şirketlerinden yeni portföy alımları

Birikim Varlık Yönetim A.Ş. ve Gelecek Varlık Yönetimi A.Ş., DenizBank tarafından gerçekleştirilen tahsili gecikmiş alacak satış ihalesinde farklı portföyleri en yüksek teklifleri vererek kazandı. İhale sonuçlarının kesinleşmesi banka yönetim kurulu onayının ardından gerçekleşecek.

DAPGM ve MHRGY'de gayrimenkul projeleri gündemde

DAP Gayrimenkul Geliştirme A.Ş., Emlak Konut'un Ümraniye Tepeüstü projesi ihalesinin ikinci oturumuna katılmaya hak kazandı.

MHR Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. ise Çekmeköy'de geliştirmeyi planladığı villa projesinde maliyetleri optimize etmek amacıyla yüklenici ve paylaşım oranlarında revizyona gitme kararı aldı.

MEDTR ihale sonucu bekliyor

Meditera Tıbbi Malzeme Sanayi ve Ticaret A.Ş., Devlet Malzeme Ofisi tarafından düzenlenen tıbbi sarf malzeme alım ihalesine katıldığını açıkladı. Şirket, ihalenin lehine sonuçlanması halinde gelişmeleri yatırımcılarla paylaşacağını bildirdi.

Pegasus'ta yolcu sayısı geriledi

Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş. tarafından açıklanan Mayıs 2026 trafik verilerine göre misafir sayısı geçen yılın aynı ayına göre %3 azalırken, doluluk oranında da 3 puanlık düşüş yaşandı.

Genel değerlendirme: Günün en dikkat çekici açıklamaları GESAN'ın yaklaşık 1,3 milyar TL büyüklüğündeki Azerbaycan projesi, VBTYZ'nin 439,9 milyon TL'lik SGK sözleşmesi ve bankaların yüksek tutarlı sendikasyon kredileri oldu.

ABD ile İran arasında son günlerde tırmanan gerilimde dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Daha önce İran'ın 'bu gece çok sert şekilde vurulacağını' söyleyen ABD Başkanı Donald Trump, ilerleyen saatlerde yaptığı yeni açıklamada planlanan saldırıların iptal edildiğini duyurdu.

Trump, taraflar arasında yürütülen görüşmelerde önemli ilerleme sağlandığını belirterek, nihai detaylar üzerinde uzlaşmaya varıldığını ifade etti. ABD Başkanı, anlaşmaya ilişkin imza töreninin tarih ve yerinin ise daha sonra açıklanacağını belirtti.

İstanbul Havalimanı, 1-7 Haziran'da günlük ortalama 1491 uçuşla Avrupa'nın en yoğun havalimanı olarak kayıtlara geçti.

Avrupa Hava Seyrüsefer Güvenliği Teşkilatının (EUROCONTROL) 1-7 Haziran'a ilişkin 'Avrupa Havacılık Raporu' yayımlandı.

Buna göre İstanbul Havalimanı bu dönemde, günlük ortalama 1491 uçuşla Avrupa'nın en yoğun havalimanları arasında ilk sırada yer aldı.

İstanbul Havalimanı'nı günlük 1402 uçuşla Amsterdam, 1382 uçuşla Paris Charles de Gaulle, 1314 uçuşla Londra Heathrow ve 1297 uçuşla Frankfurt havalimanları takip etti.

Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,06 artışla 24.209,89 puana, Fransa'da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,48 yükselerek 8.200,8 puana, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,95 değer kazanarak 50.504,74 puana ve İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,48 artarak 10.303,88 puan oldu.

Avro/dolar paritesi, TSİ 19.19 itibarıyla yüzde 0,22 düşüşle 1,151 seviyesinden işlem gördü.

Orta Doğu'da ABD ve İran unsurlarının çatışma iklimine geri dönebileceği ve savaşın yeni aşamasında tarafların daha sertleşebileceği endişeleri piyasalarda risk fiyatlamalarının sürmesine yol açarken, Hürmüz Boğazı'nda ticaret akışının durma noktasına gelmesi sonrası enerji fiyatlarında görülen keskin artışlar enflasyonist baskıları körüklüyor.

Avrupa Merkez Bankası (ECB), Orta Doğu'daki savaş kaynaklı enflasyonist baskılar doğrultusunda, piyasa beklentilerine paralel olarak Eylül 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitti.

ECB Başkanı Christine Lagarde, Orta Doğu'da tırmanan savaşın küresel piyasalarda ciddi enflasyonist baskılar oluşturduğunu belirterek, faiz artırımının Orta Doğu'daki savaşın doğrudan sonucu olduğunu söyledi.

Öte yandan Dünya Bankası bugün yayımladığı raporunda Orta Doğu'daki çatışmanın etkisiyle küresel büyümenin 2026'da yüzde 2,5'e gerileyeceğini tahmin ederken, enerji arzındaki aksamaların şiddetlenmesi durumunda yüzde 1,3'e kadar düşebileceği uyarısında bulundu.

Dünya Bankası, Orta Doğu'daki çatışmanın etkisiyle küresel büyümenin 2026'da yüzde 2,5'e gerileyeceğini tahmin ederken, enerji arzındaki aksamaların şiddetlenmesi durumunda yüzde 1,3'e kadar düşebileceği uyarısında bulundu.

Dünya Bankası, Küresel Ekonomik Beklentiler Raporu'nun haziran sayısında, Orta Doğu'daki çatışmanın, küresel büyümeyi artan enerji fiyatları, yükselen enflasyon ve artan borçlanma maliyetleri nedeniyle Kovid-19 salgını başlangıcından bu yana en düşük seviyeye çekmesinin beklendiğini bildirdi.

Raporda, 2025'te yüzde 2,9 seviyesinde olan küresel büyümenin, 2026'da yüzde 2,5'e gerileyeceğinin tahmin edildiği aktarıldı.

Ocak ayına kıyasla ekonomilerin 3'te 2'sine yönelik büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize eden Banka, söz konusu ayda küresel ekonomik büyümenin bu yıl yüzde 2,6 seviyesinde gerçekleşeceğini öngörmüştü.

Raporda, küresel büyümenin 2027'de yüzde 2,8'e yükselmesinin beklendiği ancak bu oranın 2010'lu yılların ortalamasının 0,4 puan daha altında kalacağı vurgulandı.

Gelişmekte olan ekonomilerdeki zayıf büyümenin, gelişmiş ekonomilerin gelir seviyelerine ulaşma yolundaki ilerlemelerini durdurduğu ifade edilen raporda, Çin ve Hindistan dışındaki gelişmekte olan ekonomilerin, gelişmiş ekonomilerle aralarındaki kişi başına düşen gelir farkını kapatma konusunda 2028 yılına kadar kolektif olarak neredeyse on yıllık bir duraklama dönemi yaşamış olacağı belirtildi.

- Brent petrolün varili için ortalama 94 dolar beklentisi

Raporda, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının enerji piyasalarını ciddi şekilde sekteye uğrattığına dikkat çekilerek, aksamaların temmuz ayında hafifleyeceği varsayımıyla Brent petrolün varil fiyatının bu yıl ortalama 94 dolar ile 2025 seviyelerinin yüzde 36 üzerinde olmasının beklendiği bildirildi.

Gübre fiyatlarının bu yıl önemli ölçüde artacağı ve bunun gıda fiyatları üzerinde zincirleme etkiler yaratacağının tahmin edildiği kaydedilen raporda, 'Tüm bu baskılar, küresel enflasyonu yukarı çekiyor ve enflasyonun 2025'te yüzde 3,3 olan seviyesinden bu yıl yüzde 4'e çıkması bekleniyor.' değerlendirmesi yapıldı.

Raporda, aşağı yönlü risklerin oldukça ciddi olduğu vurgulanarak, enerji arzındaki kesintilerin şu anda tahmin edilenden daha şiddetli olması ve buna büyük bir finansal sıkışıklığın eşlik etmesi durumunda küresel büyümenin 2026'da yüzde 1,3'e kadar gerileyebileceği ve enflasyonun yüzde 4,4'e yükselebileceği belirtildi.

- 'Dünya Bankası ülkeleri desteklemekte kararlı'

Bu yıl, gelişmekte olan ekonomilerdeki büyümenin 2025'teki yüzde 4,4 seviyesinden salgın sonrası en düşük seviye olan yüzde 3,6'ya gerilemesinin beklendiği aktarılan raporda, 2027'de ise yüzde 4,2'ye çıkmasının öngörüldüğü bildirildi.

Raporda, çatışmadan doğrudan etkilenen Körfez ekonomilerinin büyümesinin 2025'teki yüzde 3,9 seviyesinden 2026'da 0'a yaklaşmasıyla en büyük darbeyi almasının öngörüldüğü kaydedildi.

Bu ekonomilerdeki büyümenin ticaretin toparlanması ve yeniden yapılanma harcamalarının başlamasıyla 2027-2028 yıllarında yaklaşık yüzde 5'e geri dönmesinin beklendiği ifade edildi.

Raporda, Dünya Bankasının krizlerle mücadele eden tüm gelişmekte olan ülkeleri desteklemekte kararlı olduğunun altı çizilerek, şunlar kaydedildi:

'Orta Doğu'daki çatışmaya yanıt olarak kurum, 25 milyar dolarlık önceden düzenlenmiş finansman dahil olmak üzere, mevcut araçlar aracılığıyla 50 ila 60 milyar dolara kadar kaynağı derhal kullanıma sunuyor. Bu kaynak, en savunmasız kesimler için sosyal güvenlik ağlarını destekleyebilir, mali kapasiteyi artırabilir ve şirketler ile tarım işletmelerine işletme sermayesi ve likidite desteği sağlayabilir. Bugüne kadar 30'dan fazla ülke, bu müdahale planı kapsamında krize hazırlığı artırmak ve hızlı aksiyon alabilmek için Dünya Bankası ile aktif olarak çalışmaktadır. Çatışmanın ve ekonomik yansımalarının devam etmesi halinde, Dünya Bankası desteğini 15 ay boyunca 80 ila 100 milyar dolara çıkarabilir.'

- Körfez ülkeleri büyümesinde aşağı yönlü revizyona gidildi

Ülkelerin büyüme tahminlerine de yer verilen raporda, ABD ekonomisinin bu yıla ilişkin büyüme beklentisi yüzde 2,2'de korunurken, 2027 için yüzde 1,9'dan yüzde 2,1'e revize edildi.

Bu yıla dair büyüme beklentisi Japonya için yüzde 0,8'den yüzde 0,7'ye, Avro Bölgesi için yüzde 0,9'dan yüzde 0,8'e, Çin için yüzde 4,4'ten yüzde 4,2'ye düşürüldü.

Türkiye için büyüme tahmini 2026 için yüzde 3,7'den yüzde 2,8'e, 2027 için yüzde 4,4'ten yüzde 3,7'e çekildi. Türkiye'nin 2028'de ise yüzde 4,3 büyüyeceği öngörüldü.

Çatışmalardan etkilenen Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan bölgesi için bu yıla dair büyüme beklentisi 2,7 puan azalışla yüzde 1,6'ya revize edildi. Suudi Arabistan için büyüme tahmini yüzde 4,3'ten yüzde 3,1'e ve Birleşik Arap Emirlikleri için yüzde 5'ten yüzde 2,4'e indirildi.

BIST 100 endeksi, güne 41,21 puan ve yüzde 0,30 artışla 13.785,85 puandan başladı.

Gün içinde en düşük 13.567,35 puanı, en yüksek 13.889,62 puanı gören BIST 100 endeksi, günü önceki kapanışına göre yatay seyirle 13.743,50 puandan tamamladı.

BIST 30 endeksi ise önceki kapanışa göre 51,91 puan ve yüzde 0,33 artışla 15.698,85 puandan kapandı.

Önceki kapanışa göre mali endeks yüzde 0,57, teknoloji endeksi yüzde 0,24 ve sanayi endeksi yüzde 0,01 değer kazanırken, hizmetler endeksi yüzde 0,62 değer kaybetti.

BIST 100 endeksine dahil hisselerin 33'ü prim yaptı, 63'ü geriledi ve 4'ü yatay seyretti. SASA Polyester, Astor Enerji, Türk Hava Yolları, ASELSAN ile Akbank en çok işlem gören hisse senetleri oldu.

- Altının ons fiyatı 4 bin 82 dolar

Altının onsu, uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla 4 bin 82 dolardan işlem görüyor. Borsa İstanbul Altın Piyasası'nda standart altının kilogram fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 1,8 düşüşle 6 milyon 105 bin lira oldu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), doların bugünkü efektif kurunu alışta 46,0347, satışta 46,2191 lira olarak açıkladı. TCMB, önceki efektif kurunu alışta 46,0168, satışta 46,2012 lira olarak belirlemişti.

Uluslararası piyasalarda saat 18.20 itibarıyla avro/dolar paritesi 1,1516, sterlin/dolar paritesi 1,3334 ve dolar/yen paritesi 160,5 düzeyinde seyrediyor.

Londra Brent tipi ham petrolün varili, yüzde 1,8 azalışla 92,1 dolardan işlem görüyor.

Tedbir süresi boyunca yatırımcılar DAPGM.E paylarında açığa satış işlemi gerçekleştiremeyecek ve kredili alım imkânından yararlanamayacak. Pay üzerindeki diğer işlem esasları ise mevcut düzenlemeler çerçevesinde devam edecek.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yatay seyirle 13.743,50 puandan tamamladı.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 1,14 puan azalırken, toplam işlem hacmi 177,4 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,62 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,23 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 5,95 ile aracı kurumlar, en fazla kaybettiren ise yüzde 3,08 ile turizm oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler yatırımcıların odağındaki yerini korurken, ABD'nin saldırılarını durdurduğuna yönelik haber akışının etkisiyle pozitif seyir izleniyor.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, Halkbank'ın banka aleyhine açılan davanın ABD mahkemesinin onayıyla tamamen sona ereceğini açıklaması ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) faiz kararının ardından en yüksek 13.889,62 seviyesini görmesinin ardından gelen satışlarla günü yatay seyirle tamamladı.

TCMB'den faiz oranlarına ilişkin yapılan duyuruda, TCMB Başkanı Fatih Karahan başkanlığında toplanan Kurul'un, politika faizinin yüzde 37'de sabit kalmasına karar verdiği bildirildi.

Analistler, yarın yurt içinde piyasa katılımcıları anketi ve ödemeler dengesi istatistiklerinin, yurt dışında ise Japonya'da sanayi üretimi ve kapasite kullanım oranı, İngiltere'de Gayri Safi Yurt İçi Hasıla ve sanayi üretimi, Almanya'da Tüketici Fiyat Endeksi ile ABD'de Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Bu arada AA Finans Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının nisanda 5 milyar 437 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti.

VİOP günü yatay negatif tamamladı

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı kontrat günü yatay negatif seyirle tamamladı.

VİOP BIST 30 endeks kontratında gün sonunda puan 15.737,00 seviyesinde gerçekleşti.

Önceki kapanışı 15.743,00 olan kontratta günlük fark yüzde 0,04 düşüş olarak kaydedildi.

VİOP BIST 30 kontratında açık pozisyon sayısı ise 490.494 oldu.

Böylece endeks kontratı, günü sınırlı kayıpla tamamlayarak önceki kapanışına yakın seviyelerde dengelendi.

New York borsası Orta Doğu'da tırmanan gerilime rağmen çip hisselerindeki toparlanmayla güne yükselişle başladı.

Açılışta Dow Jones endeksi yüzde 0,11 artarak 49.972,07 puana ulaştı.

S&P 500 endeksi yüzde 0,28 kazançla 7.287,67 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,56 artışla 25.309,78 puana çıktı.

Orta Doğu'daki gerilime ilişkin gelişmeler yatırımcıların odağında yer almaya devam ederken, çip hisselerindeki toparlanma sonrasında pay piyasalarında açılışta pozitif seyir izlendi.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD ordusunun bu gece İran'a "oldukça sert bir darbe indireceğini" belirterek, "Çok uzak olmayan bir gelecekte Hark Adası'nı ve diğer petrol altyapı noktalarını ele geçireceğiz ve tıpkı Venezuela'da olduğu gibi, petrol ve doğal gaz piyasalarının tam kontrolünü ele alacağız." ifadelerini kullandı.

Bölgedeki gerilimin tırmanışa rağmen petrol fiyatları TSİ 16.30 itibarıyla yatay seyretti. Brent petrolün vadeli varil fiyatı 93,11 dolar olurken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 90,08 dolardan alıcı buldu.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda yüzde 6,5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. ÜFE, yıllık bazda Kasım 2022'den bu yana en yüksek artışını kaydetti.

Ülkede ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı 6 Haziran ile biten haftada 229 bin ile piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti.

Analistler, yatırımcıların Orta Doğu'daki çatışmaların enerji fiyatlarını hızla yükseltip enflasyonist baskıları körüklediği bir ortamda, para politikasında sıkılaşma olasılığından endişe duyduğunu belirtti.

ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek hafta politika faizini sabit tutmasının beklendiğini belirten analistler, yıl sonuna kadar en az bir kez 25 baz puanlık faiz artışı beklentisinin fiyatlandığını ifade etti.

Teknoloji sektöründeki "yüksek değerleme" endişeleriyle son dönemde düşen çip şirketlerinin hisseleri toparlanma gösterdi. Micron Technology hisseleri yüzde 1, Advanced Micro Devices hisseleri yüzde 3 ve Intel hisseleri yüzde 9'un üzerinde artışla güne başladı.

Dün piyasaların kapanışının ardından bilançosunu yayımlayan Oracle, beklentilerin üzerinde kar ve gelir bildirmesine rağmen, şirketin hisseleri yapay zeka altyapısını geliştirmek amacıyla ek finansman sağlayacağını açıklaması üzerine yüzde 11 değer kaybetti.