Fransız banka Societe Generale (SocGen), yeni raporunda Türkiye piyasalarına yönelik stratejik bir adım attığını duyurdu.

Aralarında Phoenix Kalen ve Marek Drimal'ın da bulunduğu banka stratejistlerinin hazırladığı rapora göre kurum, 12 Haziran tarihinde 46,156 seviyesinden üç ay vadeli kısa dolar/TL pozisyonuna giriş yaptı.

Türk lirasının forward (vadeli) kontratlarda fiyatlanandan daha güçlü bir seyir izleyeceğini tahmin eden SocGen, bu işlemden toplamda yüzde 4,5 oranında bir getiri elde etmeyi hedeflerken, olası ters bir hareket için zarar kes seviyesini ise 48,5 lira olarak belirledi.

Bankanın projeksiyonlarına göre, vadeli kontratlar Eylül ayı için 50 liranın üzerini işaret etse de dolar/TL paritesinin bu dönemde 48 lira seviyesinde dengelenmesi bekleniyor.

Bakan Gürlek paylaşımında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, adaletin tecellisi ve milletin huzuru için tavizsiz bir mücadele yürüttüklerini belirtti.

Kamu vicdanını derinden yaralayan faili meçhul cinayetleri ve kayıp şahıs vakalarını çözmeyi, acılı ailelerin yüreğine su serpmeyi en büyük öncelikleri olarak gördüklerini vurgulayan Bakan Gürlek, "Bu kararlılıkla, Bakanlığımız bünyesinde kurduğumuz Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığımız eliyle geçmişe dönük dosyaları tek tek inceliyoruz. Daire Başkanlığımızın faaliyete geçtiği günden bugüne yürütülen kapsamlı çalışmalar neticesinde 16 dosyada 19 faili meçhul cinayetin aydınlatılmasını sağladık." ifadelerini kulandı.

Bakan Gürlek, kısa zamanda elde edilen bu başarının Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın güçlü liderliğinde devletin kurumları arasındaki sıkı koordinasyon ve sarsılmaz uyumun bir sonucu olduğunu belirterek, birlikte çalıştıkları İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ve ilgili tüm kurum ve kuruluşlara teşekkür etti.

Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı koordinesinde devam eden çalışmalarda 75 ile 638 dosyanın yeniden değerlendirildiğini aktaran Gürlek, şunları kaydetti:

"52 ilimizde 147 maktulün bulunduğu 141 dosya incelenmekte, 47 maktullü 44 dosyada ise Başsavcılıklarımız ve kolluk birimlerimizce "Özel Çalışma Ekipleri" görev yapmaktadır. İğneyle kuyu kazar gibi delil toplayarak faili meçhul soruşturmaları aydınlatan Cumhuriyet Başsavcılıklarımıza, sahada gece gündüz demeden fedakarca görev yapan kahraman emniyet ve jandarma teşkilatlarımıza, süreçte emeği geçen tüm kamu görevlilerimize yürekten teşekkür ediyorum. Hiçbir faili meçhul, karanlıkta kalmayacak; adalet, er ya da geç mutlaka tecelli edecektir."

Türkiye genelinde ilk çeyrekte yapı ruhsatı verilen daire sayısı 2025'in aynı dönemine göre yüzde 37 artarak 232 bin 252'ye çıkarken, bu rakam son 9 yılın en yüksek ocak-mart dönemi verisi olarak kayıtlara geçti.

AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) bu yılın birinci çeyreğine ilişkin açıkladığı yapı izin istatistiklerinden derlediği bilgilere göre, ocak-mart döneminde yıllık bazda yapı ruhsatı verilen bina sayısı yüzde 19,6, daire sayısı yüzde 37 ve yüz ölçümü yüzde 26,1 arttı.

Yapı ruhsatı verilen bina sayısı 34 bin 579'a, daire sayısı 232 bin 252'ye, yüz ölçümü ise 44 milyon 406 bin 211 metrekareye yükseldi. Bina sayısında son 5 yılın, daire ve yüz ölçümde ise son 9 yılın zirvesi görüldü. Özellikle önceki yıllarda deprem konutları nedeniyle yaşanan artışa rağmen daire sayısında 2017'den sonraki en yüksek rakamın görülmesi, konut arzını artırmaya yönelik yatırımların hız kazandığına işaret etti.

Bu görünüm, yüksek finansman maliyetleri ve talepteki görece yavaşlamaya rağmen sektörün orta ve uzun vadeli konut ihtiyacını karşılamaya yönelik üretim iştahını koruduğunu ortaya koydu.

'İnşaat maliyetlerindeki sert yükselişler geride kaldı'

Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz, AA muhabirine konuya ilişkin yaptığı açıklamada, son dönemde üretime yönelik isteğin arttığını belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Yapı ruhsatlarında görülen artışlar ve son 9 yılın ilk çeyrek rekoru, öncelikle ertelenen projelerin yeniden devreye alınmasının sonucudur. Son iki yılda yüksek finansman maliyetleri nedeniyle birçok yatırımcı bekleme pozisyonundaydı. Ancak konut arzındaki yetersizlik, büyük şehirlerde devam eden kentsel dönüşüm ihtiyacı ve nüfus artışına bağlı konut talebi üreticileri yeniden harekete geçirdi. Maliyet artışlarının yavaşlaması ve yüksek talep bunda kesinlikle etkili oldu.'

Ekiz, son dönemde inşaat maliyetleri artmaya devam etse de önceki yıllardaki sert yükselişlerin geride kaldığını ifade ederek, bu durumun müteahhitlerin önünü daha net görmesini sağladığını, bir projeye başlanırken maliyet hesabının daha öngörülebilir hale gelmesinin yatırım kararlarını hızlandırdığını anlattı.

Üreticilerin ekonomik güvencesindeki artışın da üretim talebine olumlu yansıdığını dile getiren Ekiz, 'Özellikle güçlü sermaye yapısına sahip, finansmana erişimi bulunan ve marka değeri yüksek firmaların yatırım iştahı artmış durumda. Ancak bunu sektör geneline yayılmış tam bir rahatlama olarak değerlendirmek doğru olmaz.' dedi.

'Önümüzdeki süreçte konut üretiminin daha da artacağını düşünüyoruz'

Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik de tüm üreticilerin sahaya indiğini söylemek için henüz erken olsa da ertelenmiş arzın harekete geçtiğini belirterek, şu açıklamalarda bulundu:

'Kentsel dönüşüm faaliyetlerinin hızlanmasının da ruhsat izinlerinde etkisi var. Son yıllarda Kovid-19 ve depremle birlikte sektörümüz inişli-çıkışlı bir dönem yaşadı. Özellikle maliyetlerdeki artış nedeniyle üreticiler bekle-gör politikası izledi, ruhsat alımlarını öteledi. Ancak başta İstanbul olmak üzere ülkemizin deprem gerçeği ve kentsel dönüşüm zorunluluğu, bu erteleme lüksünü ortadan kaldırdı. Bu yüzden daha kentsel dönüşüm merkezli bir artış olduğunu söyleyebiliriz. Konuttaki yeni düzenlemelerle birlikte önümüzdeki süreçte konut üretiminin daha da artacağını düşünüyoruz.'

Şişik, inşaat maliyetlerinde artık eskisi gibi yüksek artışların değil daha kontrollü rakamların görüldüğünü kaydederek, bu durumun üreticilerin önlerini daha rahat görmelerini sağladığını, konut inşa sürecinde de hızlanma yaşandığını söyledi.

'Kentsel dönüşüme yönelik teşvikler üreticiye güven veriyor'

Hakan Şişik, birçok yeni konut projesinin kendi finansman modelleriyle inşa edildiğini kaydederek, 'Finansmana erişimin zor, kredi faizleri yüksek ama ruhsat alımları rekor kırıyor. Buradaki en büyük etken, maliyetlerin sıfırlanması değil, maliyet artış hızının öngörülebilir bir çizgiye oturmuş olmasıdır.' diye konuştu.

Yüksek faiz ortamına rağmen nitelikli ve güvenli konut talebinin güçlü şekilde sürdüğüne işaret eden Şişik, 'Özellikle kentsel dönüşüm kapsamında geliştirilen kat karşılığı projelerde ve kentsel yenileme alanlarında, finansmanını öz kaynaklarıyla veya alternatif yöntemlerle sağlayabilen üreticiler, bu talebi karşılamak amacıyla hızla ruhsat aşamasına geçti. Yüksek faizlere rağmen maliyetlerdeki görece istikrar ve deprem odaklı güvenli konut talebi, söz konusu rekorun arkasındaki temel itici güçler oldu.' ifadelerini kullandı.

Şişik, şu anda mali yapısı güçlü, öz sermayesi yüksek ve kurumsal yapıya sahip üreticilerin ruhsat aldığını ve proje ürettiğini belirterek, 'Ayrıca devletimizin kentsel dönüşüme yönelik sağladığı yeni teşvikler, Yarısı Bizden gibi kampanyaların yarattığı ivme ve ruhsat süreçlerinin dijitalleşmesiyle hız kazanması, üreticiye güven veriyor.' şeklinde konuştu.

AB üyesi ülkeler Perşembe günü anlaşmayı onaylayarak, neredeyse tüm düzenlemeyi boşa çıkarma noktasına getiren ve yaklaşık bir yıl boyunca duraksayan onay görüşmelerini sonlandırdı.

Anlaşma kapsamında AB, ABD'ye yönelik ihracatına yüzde 15'lik bir gümrük vergisi tavanı getirilmesi karşılığında, ABD menşeli sanayi ürünleri ve bazı tarım ürünlerine uyguladığı vergileri kaldıracak.

Anlaşmanın hayata geçirilmesi, gerginleşen transatlantik ilişkilerde muhtemelen kısa vadeli bir rahatlama sağlayacak. Nitekim ABD Başkanı Donald Trump, AB'nin 4 Temmuz'a kadar adım atmaması halinde birliği yeni gümrük vergileriyle cezalandırma tehdidinde bulunmuştu. Ancak taraflar; metal ürünlerine yönelik gümrük vergileri ve teknoloji düzenlemeleri gibi, önümüzdeki aylarda ilişkileri yeniden sarsabilecek konularda hâlâ anlaşmazlık yaşıyor.

Togg, Anadolu Grubu Holding, BMC, Turkcell, Zorlu Holding ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin (TOBB) güç birliğiyle kuruldu. Markanın ilk akıllı cihazı T10X'in iki prototipi, 27 Aralık 2019'da kamuoyuna tanıtıldı.

Gemlik'teki Togg Teknoloji Kampüsü'nün inşaatına 18 Temmuz 2020'de başlandı. Kampüs, 29 Ekim 2022'de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katılımıyla Cumhuriyet Bayramı'nda açılırken aynı gün Togg'un ilk akıllı cihazı T10X seri üretim bandından indi.

Marka, ayrıca akıllı şarj markası Trugo'nun ilk cihazlarını 11 Ekim 2022'de Bolu HighWay Dinlenme Tesisi'nde kurdu.

T10X'in fiyatları 14 Mart 2023'te açıklanırken, 177 binin üzerinde ön talep alan markada ilk kullanıcılar 29 Mart 2023'teki kurayla belirlendi ve teslimatlar aynı dönemde başladı.

Üretim başlangıcında yüzde 51'in üzerinde olan yerlilik oranı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Motorlu Araçlar Yerli Katkı Oranı listesinde T10X için yüzde 81,72, T10F için ise yüzde 83,9'a ulaştı. Trugo da 2023'ün nisan ayından itibaren lisanslı şarj ağı operatörü olarak hizmet vermeye başladı.

Togg, doğuştan elektrikli ikinci akıllı cihazının seri üretime en yakın prototipini "T10F" adıyla ilk kez CES 2024'te paylaştı. Mühendislik testleri 2024'ün ağustos ayında başlayan fastback model T10F, TEKNOFEST Akdeniz kapsamında Adana'da görücüye çıktı.

Togg'un Münih'teki IAA Mobility 2025'te dünya kamuoyuna tanıttığı ikinci modeli T10F, 15 Eylül 2025'te Türkiye'de, 29 Eylül 2025'te Almanya'da satışa sunuldu. Yeni modelle birlikte T10X de Almanya'da kullanıcılarla buluşarak Avrupa'ya açıldı.

T10X ve T10F, bağımsız Euro NCAP programının tüm testlerinden en yüksek seviye olan 5 yıldızı alırken, Togg, Microsoft Türkiye işbirliğiyle geliştirdiği yapay zeka platformu Can.ai'yi de aynı fuarda tanıttı.

Togg, çift motorlu dört tekerlekten çekişli 4More serisini (T10X 4More Obsidiyen ve T10F 4More) 7 Ekim 2025'te dijital platformu Trumore üzerinden siparişe açtı.

Marka, Aralık 2025'te Antalya, Gaziantep, Bursa, Trabzon ve Tekirdağ ile temsilci bayilik sistemini pilot olarak devreye aldı. Togg, bugün 22 deneyim merkezi ve 76 servis noktasıyla 81 ilde kullanıcılara hizmet veriyor.

Togg, Mart 2025'te Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) ile imzaladığı üç yıllık anlaşmayla "Milli Takımlar Ana Sponsoru" oldu. Ay-yıldızlı millilerin antrenman formasında yer alan marka, TFF'ye akıllı cihazlarını ve Trugo şarj cihazlarını tahsis etti.

Togg, 18 Şubat 2026'da Türkiye Basketbol Federasyonu ile üç yıllık anlaşma imzalayarak "Basketbol Milli Takımlar Ana Sponsoru" oldu. Böylece marka, futboldaki sponsorluğunun ardından Türk sporuna desteğini basketbol alanında da sürdürdü.

Trugo, 81 ilde kesintisiz deneyimle 4 milyon başarılı şarj işlemine ulaştı.

Şirket, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) ilk kez yayımladığı Temmuz 2025 verilerinde yüzde 27,3 pazar payıyla şarj ekosisteminde zirveye yerleşti.

Marka 2 binin üzerinde istasyon ve 4 binin üzerinde soketle, ultra hızlı cihazlarında yüzde 100 yenilenebilir enerji kullanarak hizmet sunuyor.

Togg, 2025 yılını 39 bin 20 adetlik T10X ve T10F satışıyla elektrikli otomobil pazarının lideri olarak tamamladı.

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre Togg, 2026'nın ilk 5 ayında Türkiye pazarında iki modeliyle ilk iki sırada yer aldı. T10X, 9 bin 70 satışla birinci, T10F ise 7 bin 675 satışla ikinci olurken toplamda 16 bin 745 satışa ulaşan markanın elektrikli otomobil pazar payı yüzde 25 olarak gerçekleşti.

Yollardaki üçüncü yılını geride bırakan Togg, bugün 105 binden fazla kullanıcının günlük hayatında yer alıyor.

Togg, Mart 2026’da T10X için geliştirdiği yeni TruOS işletim sistemi sürümünü, uzaktan güncellemeyle ve teslimat sırasına göre kademeli olarak devreye almaya başladı.

Güncellemeyle akıllı cihazların daha hızlı ve daha duyarlı hale gelmesi, yenilenen arayüzle daha akıcı bir kullanıcı deneyimi sunulması hedeflendi.

Togg, dünyanın önde gelen batarya üreticisi CATL'nin iştiraki CAIT ile B segmentinde ortak platform geliştirmek üzere stratejik işbirliğine imza attı. CAIT'nin Bedrock şasi teknolojisiyle geliştirilecek üç modelin 2027'nin ortasından itibaren kademeli olarak kullanıcılarla buluşması hedefleniyor.

Marka ayrıca İstanbul Sanayi Odası (İSO) "Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu" araştırmasının 2025 sonuçlarında 9 basamak birden yükselerek 28'inciliğe yerleşti.

Geminin tatbikat bölgesine ulaşmasıyla senaryo gereği planlanan arama kurtarma faaliyetine geçildi.

Senaryo kapsamında, KKTC kara suları dışında ve Türk arama kurtarma bölgesinde, içinde çok sayıda düzensiz göçmen bulunan kuru yük gemisi ile ticari yatın çarpışması sonucu arama kurtarma harekatı icra edildi.

Gemilerden gelen tehlike sinyali sonrasında Türkiye ve KKTC arama kurtarma teşkilatları harekete geçti. Ardından, Sahil Güvenlik Komutanlığına ait arama kurtarma uçağı, kazazedelerin yerinin tespiti için bölgede keşif uçuşu yaptı.

Kazazedelerin bir kısmının tespit edilmesi üzerine helikopterlerdeki arama kurtarma personeli denizdeki bazı kazazedeleri, "quick strop" yöntemi ve yüzer sedye kullanarak kurtarırken, yaralılar da sağlık kontrolü için helikopterle gemiye sevk edildi.

Denizde kalan diğer kazazedeler için uçaktan içinde lastik botun da bulunduğu arama kurtarma kiti atıldı. Kazazedeler, daha sonra hızlı kurtarma botları vasıtasıyla kurtarıldı ve gemiye nakledildi.

Daha sonra Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na bağlı arama kurtarma uçağı tarafından bin fit yükseklikten kazazedelerin bulunduğu bölgeye kurtarma botu bırakıldı ve uçak 5 bin fit yüksekliğe çıkarak arama kurtarma timini bölgeye bıraktı.

Arama kurtarma timi, paraşüt atlayışı yaparak yaralıları kurtarmak için denize indi. Daha sonra kazazedeler, sahil güvenlik botu tarafından kurtarma platformu ve gemi manevrasıyla kurtarıldı.

Denizdeki diğer kazazedeler de gemiler, helikopterler ve Türk Hava Kuvvetleri'ne ait arama kurtarma personelince kurtarılarak hastaneye götürülmek üzere Gazimağusa Limanı'na sevk edildi.

Daha sonra düzensiz göçmenlerin bulunduğu kuru yük gemisine sahil güvenlik botları tarafından durması için uyarı anonsları ve önleme manevraları yapıldı.

Önleme ve durdurma manevralarına cevap vermeyen kuru yük gemisini zapt etmek ve üzerindeki düzensiz göçmenleri tahliye etmek amacıyla Sahil Güvenlik Özel Harekat Timi tarafından gemiye harekat düzenlendi.

Kuru yük gemisi kontrol altına alındığı sırada düzensiz göçmenler tarafından yangın çıkarılması üzerine mürettebat ve göçmenler, sahil güvenlik botlarıyla tahliye edildi. Yangın, sahil güvenlik gemilerince söndürüldü.

Arama kurtarma faaliyetlerinin başarıyla tamamlanmasının ardından tatbikata katılan hava ve deniz araçları, sancak gemisi TCSG Yaşam'ın önünde selamlama geçişi yaptı.

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, tatbikatın ardından yaptığı konuşmada, başarılı bir tatbikatın tamamlanmasına tanıklık ettiğini belirterek, "Bunun yanında, Kıbrıs Türk halkının güvenliğine, devletine, egemenliğine ve geleceğine sahip çıkan güçlü bir iradenin sahadaki yansımasına şahitlik ediyoruz." dedi.

Tatbikatın, Türkiye ile KKTC arasındaki sarsılmaz bağlar, askeri işbirliği ve ortak güvenlik anlayışının en somut göstergelerinden biri olduğunu kaydeden Üstel, "Bugün Doğu Akdeniz her zamankinden daha kritik bir dönemden geçmektedir. Bölgemizde yeni ittifaklar kurulmakta, yeni askeri yapılanmalar oluşturulmakta ve enerji kaynakları üzerinden yeni hesaplar yapılmaktadır." görüşünü paylaştı.

Üstel, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin son yıllarda hız verdiği silahlanma faaliyetlerini, yabancı askeri güçlerle geliştirdiği işbirliklerini ve bölgedeki dengeleri değiştirmeye yönelik girişimlerini yakından takip ettiklerini bildirerek, "Fransa ile yapılan askeri işbirlikleri, Ada'daki yabancı askeri varlığın artırılmasına yönelik girişimler ve Doğu Akdeniz'de oluşturulmaya çalışılan yeni dengeler bizim açımızdan dikkatle değerlendirilmektedir." diye konuştu.

Bütün gelişmeler karşısında Kıbrıs Türk halkı ve KKTC'nin yalnız olmadığını vurgulayan Üstel, "Bu toprakların arkasında güçlü bir devlet, güçlü bir ordu ve güçlü bir millet vardır. Anavatan Türkiye Cumhuriyeti'nin etkin ve fiili garantörlüğü, Kıbrıs Türk halkının güvenliğinin temel teminatıdır. Türkiye'nin bölgede artan gücü, savunma sanayisindeki tarihi başarıları, diplomatik etkinliği ve küresel ölçekte yükselen konumu sadece Türkiye'nin değil, Kıbrıs Türk halkının da gücüdür." ifadelerini kullandı.

Üstel, Türk Silahlı Kuvvetlerinin dünyanın en güçlü ordularından biri olduğuna işaret ederek, Türkiye'nin de artık sadece bölgesel değil, küresel ölçekte söz sahibi olan güçlü bir devlet olduğunu belirtti.

Türkiye'nin gücünün Kıbrıs Türk halkının da gücü olduğunu aktaran Üstel, şöyle devam etti:

"Kıbrıs meselesinde duruşumuz nettir. Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsü kabul edilmeden, Ada'da iki halk ve iki devlet gerçeğine dayanılmadan ortaya konulacak hiçbir çözüm modeli sürdürülebilir bir model değildir. Geçmişte başarısız olan yaklaşımların yeniden denenmesinin kimseye faydası yoktur. Kıbrıs Türk halkı kendi devletinden, egemenliğinden, haklarından ve eşit statü talebinden vazgeçmeyecektir. Dünyaya çağrımız nettir. Doğu Akdeniz'de kalıcı barışın yolu Kıbrıs Türk halkının haklarının teslim edilmesinden, Ada'daki gerçeklerin kabul edilmesinden ve iki tarafın eşitliği temelinde yeni bir anlayışın geliştirilmesinden geçmektedir. Hiç kimse Kıbrıs Türk halkını yalnız görme hastalığına yakalanmasın. Hiç kimse Kıbrıs Türk halkının devletini, egemenliğini veya güvenliğini pazarlık konusu yapabileceğini düşünmesin. Hiç kimse Kıbrıs Türk halkını bu topraklardan koparabileceğini hayal etmesin. Biz bu topraklarda misafiri değiliz. Biz bu toprakların sahibiyiz."

Başbakan Üstel, Kıbrıs Türklerinin özgürlüklerini büyük fedakarlıklarla kazandığını kaydederek, fedakarlık yapanlardan birinin de tatbikata adını veren Şehit Teğmen Caner Gönyeli olduğunu ifade etti.

Tatbikatın aynı zamanda Kıbrıs Türk halkının güvenliğinin tesadüflere bırakılmayacağının mesajı olduğunu belirten Üstel, "(Tatbikat) Türkiye ile KKTC arasındaki kardeşliğin ve ortak savunma anlayışının sarsılmaz olduğunun mesajıdır. Doğu Akdeniz'de barışın korunması için gerekli her türlü hazırlığın yapıldığı bir mesajıdır. Biz savaş istemiyoruz. Biz gerginlik istemiyoruz. Biz bölgemizde barış, istikrar ve işbirliği istiyoruz ancak barışın en büyük güvencesinin güçlü olmak olduğunu herkes bilmelidir. Caydırıcı olmak, hazırlıklı olmak ve güçlü olmak zorundayız." diye konuştu.

Tatbikatta görev alan personeli tebrik eden Üstel, tatbikatta görülen tablonun "hazır bir devlet, ordu ve millet" olduğunu vurgulayarak, "Ne mutlu devletine sahip çıkanlara. Ne mutlu bayrağına sahip çıkanlara. Ne mutlu anavatan Türkiye ile omuz omuza yürüyenlere." dedi.

İçişleri Bakan Yardımcısı Kübra Güran Yiğitbaşı, Türkiye Cumhuriyeti ve KKTC arama kurtarma teşkilatları tarafından müştereken icra edilen tatbikatın başarıyla tamamlandığını söyledi.

Arama kurtarma faaliyetlerinin insan hayatına verilen değerin ve zamana karşı yarışın en somut göstergelerinden biri olduğuna işaret eden Yiğitbaşı, "Denizde ve karada meydana gelebilecek her türlü acil durumda insan hayatını kurtarmak amacıyla yürütülen bu çalışmalar, her aşaması titizlikle planlanmış bir hazırlık seviyesi, güçlü koordinasyon ve iş disiplini, nitelikli personel gerektirmektedir." ifadelerini kullandı.

Yiğitbaşı, Şehit Teğmen Caner Gönyeli'nin adı verilen arama kurtarma tatbikatlarının 2002'den bu yana düzenlendiğini anımsatarak, tatbikatın Türkiye ile KKTC askeri ve sivil arama kurtarma unsurlarının katılımıyla Doğu Akdeniz'de icra edilen önemli bir faaliyet olduğunu dile getirdi.

Türkiye'nin 3 tarafının denizlerle çevrili olduğunu ve jeopolitik konuma sahip olduğunu belirten Yiğitbaşı, deniz trafiği ile arama kurtarma faaliyetlerinde de büyük bir görev alanına sahip olduğunu kaydetti.

Yiğitbaşı, tatbikata katılan tüm sahil güvenlik yüzer unsurlarının Türkiye'deki tersanelerde inşa edildiğini, bunun gurur vesilesi olduğunu vurgulayarak, "Bu yıl ilk kaynağı yapılarak 2 yıl içerisinde hizmete girmesini planladığımız tamamen yerli ve milli imkanlarla inşa edilecek milli sahil güvenlik gemilerimiz, Mavi Vatan'da göreve başlayarak Sahil Güvenlik Komutanlığımızı daha güçlendirecektir." diye konuştu.

Sahil Güvenlik Komutanı Koramiral Kendir, tatbikat kapsamında kara ve deniz safhalarında 3 farklı senaryoya istinaden planlanan arama kurtarma faaliyetlerinin başarıyla gerçekleştirildiğini dile getirdi.

Tatbikata Türkiye ve KKTC'den farklı birliklerden personelin katıldığını aktaran Kendir, şöyle devam etti:

"Şehit Teğmen Caner Gönyeli 2026 Arama Kurtarma Davet Tatbikatı'nda, arama kurtarma teşkilatlarının işbirliği ve koordinasyonu pekiştirilerek, askeri ve sivil arama kurtarma unsurlarının birlikte çalışabilirliği geliştirilmiş, arama kurtarma harekatına ilişkin komuta kontrol ve muhabere usulleri denenmiştir. Bu tatbikat ile sorumluluk sahamızda, her türlü deniz ve hava koşulunda, zaman ve mekan fark etmeksizin gerçekleştirilecek arama kurtarma faaliyetlerinin, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti tarafından karşılıklı işbirliği içerisinde, başarıyla icra edilebileceği ulusal ve uluslararası kamuoyuna bir kez daha gösterilmiştir."

Koramiral Kendir, denizde ve karada insanların yardım çağrılarına en kısa sürede karşılık vermenin hayati bir zorunluluk olduğunu vurgulayarak, "İcra ettiği tüm görevlerde önce insan prensibiyle hareket eden arama kurtarma teşkilatımız, bu zorunluluğun gerektirdiği yüksek sorumluluk bilinci ile arama kurtarma faaliyetlerindeki performansını her geçen gün artırmakta, imkan ve kabiliyetlerini devamlı olarak geliştirmektedir." ifadelerini kullandı.

Arama kurtarma unsurlarının 7 gün 24 saat esasına göre görev icra ettiğini belirten Kendir, "Bu tatbikat çevre denizlerimizde meydana gelebilecek her türlü olay karşısında üstlendiğimiz büyük sorumluluğun ve ne kadar etkin bir arama kurtarma teşkilatına sahip olduğumuzun en net göstergesidir. İnsan hayatını riske edebilecek olası tehlike durumlarında, daima hazır bir şekilde arama kurtarma faaliyetlerinin icra edilmesi maksadıyla Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni desteklemeye ve karşılıklı işbirliğini artırmaya var gücüyle devam edecektir." diye konuştu.

'Ateşkes Tetiği Bırakma Sebebi Değil'

Ekonomideki son durumu değerlendiren Schnabel, 'Kısa vadeli durum tahmin ettiğimizden daha iyi görünse de, ateşkes para politikası karar alıcılarının tetiği bırakması için bir sebep değil' ifadelerini kullandı. Mevcut perspektiften bakıldığında enflasyon baskısının tam olarak kırılmadığına işaret eden ECB Üyesi, fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılıklarının altını çizerek, 'Enflasyonu orta vadede yüzde 2,0 hedefimize geri getirmek için faiz oranlarını daha da artırmamız gerekecek' açıklamasında bulundu.

İkinci Tur Etkiler ve Ücret-Fiyat Sarmalı Riski

Enflasyondaki katılığı besleyen dinamiklere dikkat çeken Schnabel, üretici anketlerinin, diğer mal ve hizmet üreticilerinin artan girdi maliyetlerinin bir kısmını tüketiciye yansıtmayı planladığını gösterdiğini belirtti. Bu durumun ikinci tur etkilerin, özellikle de daha güçlü ücret artışlarının olasılığını artırdığını ifade eden Schnabel, risklere karşı şu uyarıda bulundu: 'Ücretler üzerindeki etkiler çok daha sonra görülecek, ancak her halükarda fiyatlar ve ücretlerin karşılıklı olarak birbirini güçlendiren bir sarmala girmesine izin veremeyiz.'

Adımlar Ekonomik Verilere Bağlı Olacak

Gelecek dönemde atılacak adımların seyrine de değinen Schnabel, para politikasında katı bir taahhüt altına girmediklerinin mesajını verdi. İleriye dönük uygulanacak tedbirlerin kapsamı ve zamanlamasının; çatışmanın, genel ekonominin ve enflasyonun göstereceği gelişim performansına doğrudan bağlı olacağını sözlerine ekledi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2026 yılı dış finansman programı kapsamında uluslararası sermaye piyasalarında yeni bir kira sertifikası (sukuk) ihracı için harekete geçti.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Temmuz 2032 vadeli ve dolar cinsinden gerçekleştirilecek kira sertifikası ihracı için altı uluslararası finans kuruluşuna yetki verildi.

İhraç işlemi kapsamında, Dubai Islamic Bank, Emirates NBD, HSBC, KFH Capital, Mashreq ve Standard Chartered yetkilendirildi.

Bakanlık, söz konusu ihraçla birlikte 2026 yılı dış finansman programı çerçevesinde uluslararası piyasalardan kaynak sağlamayı hedefliyor. İhracın detaylarına ilişkin gelişmelerin önümüzdeki süreçte kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.

TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edilen kamuoyundaki adıyla 12. Yargı Paketi'ne, "IBAN mağdurları" olarak bilinen kişilere yönelik dikkat çeken bir düzenleme eklendi. Buna göre, dolandırıcılık suçuna doğrudan katılmayıp yalnızca banka hesabını, IBAN bilgisini veya ödeme araçlarını başkalarının kullanımına açan kişiler için verilecek cezada yarı oranında indirim uygulanabilecek.

Düzenleme, banka hesabını para karşılığında kullandıran ancak dolandırıcılık organizasyonunu kuran veya yöneten kişilerden farklı konumda değerlendirilen sanıkları kapsıyor. Kanun yürürlüğe girdikten sonra, bu kapsamda hüküm almış ve dosyası istinaf ya da temyiz aşamasında bulunan kişilerin dosyaları yeniden değerlendirilecek.

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, düzenlemenin yeni bir suç oluşturmadığını veya dolandırıcılık faillerine cezasızlık getirmediğini belirterek, "Organize dolandırıcılıkla mücadelemizde en küçük bir geri adım söz konusu değildir" ifadelerini kullandı.

Paket kapsamında ayrıca miras kalan taşınmazların satış usulü, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), bilirkişilik uygulamaları, noterlik işlemleri, duruşma süreleri ve idari yargı süreçlerine ilişkin çok sayıda düzenleme de yer aldı. Duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak 3 ayı aşamayacağı hükme bağlanırken, hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçleri ile bilirkişi görevlendirmelerine ilişkin yeni kurallar getirildi.

Sektörde Mevcut Durum ve Ölçek Ekonomisi

Güncel verilere göre katılım bankacılığı sektörü, Türkiye'deki toplam bankacılık varlıklarının %9,5'ini oluşturuyor. Bu varlıklar içinde kamu sermayeli katılım bankaları %4,3'lük bir paya sahipken; birleşme potasında yer alan Ziraat Katılım, Vakıf Katılım ve Halk Katılım bankalarının ilk çeyrek itibarıyla toplam bankacılık sektöründeki pazar payı %3,4 seviyesinde bulunuyor.

Bu oran, söz konusu üç kamu bankasının katılım bankacılığı segmentindeki toplam varlıkların yaklaşık %36'sını elinde tuttuğunu gösteriyor. Fitch, bu birleşmenin hayata geçmesiyle birlikte Türkiye'nin en büyük katılım bankasının kurulacağını vurguladı. Elde edilecek devasa ölçek sayesinde, yeni yapının tek başına çok daha güçlü bir pazar gücüne ve kredi değerliliğine ulaşabileceği öngörülüyor.

Kredi Notları ve Operasyonel Süreç

Fitch Ratings raporunda, birleşmenin kredi notları üzerindeki nihai etkisine ilişkin önemli hatırlatmalarda bulundu. Kurum, bu büyük stratejik hamlenin not dinamikleri üzerindeki etkisinin; sürecin operasyonel olarak nasıl yürütüleceğine, yeni kurumun benimseyeceği iş stratejisine ve sermaye yapısının sağlamlığına doğrudan bağlı olacağına dikkat çekti.

Emlak Katılım'dan Sermaye Güçlendirme Hamlesi

Raporda kamu bankalarının birleşme senaryosunun yanı sıra, sektörün önemli oyuncularından Emlak Katılım'a dair beklentiler de yer buldu. Fitch, Emlak Katılım'ın gündeminde olan halka arz planının, bankanın büyüme hızına bağlı olarak yeni sermayeye erişimini kolaylaştıracağını ve böylece sermaye yeterlilik yapısını doğrudan destekleyeceğini öngördü.

Küresel Rekabet İçin Kritik Dönüm Noktası

Finans analistleri ve derecelendirme uzmanları, hem üçlü birleşme hamlesini hem de planlanan bu halka arz sürecini, Türkiye'de faizsiz bankacılık modelinin küresel ölçekte daha rekabetçi bir yapıya kavuşması adına kritik dönüm noktaları olarak değerlendiriyor. Bu adımların, İstanbul Finans Merkezi vizyonu doğrultusunda Türkiye'nin küresel katılım finans piyasasındaki payını önemli ölçüde artırabileceği belirtiliyor.

Dün 76,76 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 73,87 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.40 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 1,2 azalarak 72,94 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 69,62 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı'nda tanker geçişlerinin kontrollü şekilde normalleşmesi ve Rusya ile ABD'nin ikili ilişkilerde uzun süredir devam eden sorunların ele alınacağı yeni bir istişare turu planladıklarına ilişkin açıklamaların etkisiyle 75 doların altına geriledi.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright, Reuters Küresel Enerji Forumu'nda katıldığı bir söyleşide, Hürmüz Boğazı'ndan son 24 saatte yaklaşık 72 gemi ve 20 milyon varil petrolün geçtiğini belirtti.

Wright, boru hatları üzerinden yapılan sevkiyatlara işaret ederek, bugün Basra Körfezi'nden çıkan petrol akışının çatışma öncesine kıyasla daha yüksek seviyede olduğunu ileri sürdü.

İran'ın gemi geçiş kanalına mayın döşemesinin Hürmüz Boğazı'nda akışı geciktirdiğini savunan Wright, tamamen normale dönmek için Boğaz'ın mayınlardan temizlenmesi gerektiğini, bunun da birkaç haftalık bir çalışmayı gerektirdiğini ifade etti.

Wright, ABD'nin İran ile bir anlaşma olsun ya da olmasın Körfez'den enerji akışını güvence altına alabileceğini belirterek, 'İran'ın bundan sonra Hürmüz Boğazı'nı kapatma kabiliyeti olmayacak. Bu kritik bir husus, onların en önemli kozuydu ve biz bu kozu ellerinden alıyoruz.' dedi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da İran ile teknik düzeyde yürütülen görüşmeler kapsamında heyetlerin gelecek hafta yeniden bir araya geleceğini belirtti.

Rubio, 'Teknik heyetler, 29 ya da 30 Haziran'da yeniden bir araya gelecek. Yanılmıyorsam tekrar İsviçre'de olacaklar. Her halükarda teknik heyet yeniden toplanacak ve sanırım bu tarih 30 Haziran olacak.' ifadesini kullandı.

Bakan Rubio, teknik düzeydeki görüşmelere ABD Dışişleri ve Enerji bakanlıklarından yetkililerin de katılacağını kaydetti.

Söz konusu gelişmeler, küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda enerji sevkiyatının büyük ölçüde devam ettiğine ilişkin açıklamalar ve ABD-İran diplomatik temaslarının süreceği beklentileri, piyasa oyuncularının arz endişelerini hafifleterek fiyatların düşüşünü destekliyor.

Rusya ile ABD arasında diplomatik temas beklentisi

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, dün yaptığı açıklamada Rusya ile ABD'nin ikili ilişkilerde uzun süredir devam eden sorunların çözümüne yönelik yeni bir istişare turu düzenlemeyi planladığını söyledi.

Ryabkov, iki ülke arasındaki 'karşılıklı rahatsızlık yaratan konuların' giderilmesine yönelik diyalog çeşitli zorluklarla karşı karşıya olsa da yeni istişarelerin yaz sonuna kadar gerçekleştirilmesini beklediğini belirtti.

Bu açıklama, taraflar arasındaki iletişim kanallarının açık kalacağına yönelik beklentileri güçlendirdi.

Rusya ile ABD arasında diplomatik temasların sürmesi ihtimali piyasalarda risk algısını azaltarak fiyatları aşağı yönlü baskılıyor.

- Fed'in faiz artırımına gideceği yönündeki beklenti zayıflıyor

Öte yandan, küresel çapta enflasyon baskısının hafifleyebileceğine yönelik beklenti, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına gitme ihtimalinin bir miktar zayıflamasına neden oldu.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda yıl sonuna kadar Fed'in 2 kez faiz artırımı yapabileceğine yönelik güçlenen beklentilerde çözülme görülürken, yatırımcılar ağırlıklı olarak Bankanın bu yıl bir faiz artırımı yapacağı senaryosunu fiyatlamaya devam ediyor.

Ülkede faiz artırımına gidilmesinin ekonomik hareketliliği ve petrol talebini azaltarak petrol fiyatlarını baskılaması bekleniyor.

Brent petrolde teknik olarak 72,33 doların destek, 73,41 doların ise direnç bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Dün yükseliş eğiliminde hareket eden dolar/TL, günü önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,4950'den tamamlamıştı.

Dolar/TL, saat 09.55 itibarıyla yatay seyirle 46,5150 seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla avro/TL yüzde 0,3 artışla 52,9450'den ve sterlin/TL önceki kapanışına göre yüzde 0,3 yükselişle 61,3970'ten işlem görüyor.

Dolar endeksi yatay seyirle 101,6 seviyesinde bulunuyor.

Orta Doğu'da kalıcı barışın sağlanacağı beklentileriyle düşen petrol fiyatlarının enflasyon risklerini yumuşatması varlık fiyatlarını etkiliyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki tanker geçişlerinde kontrollü normalleşme bu beklentileri destekledi. Boğazdan tanker geçişlerinin normale döneceği beklentisiyle Brent petrolün varil fiyatının savaş öncesi seviyesine geri dönmesi jeopolitik kaygıların yatıştığına işaret etti.

Petrol fiyatlarındaki geri çekilme, enflasyon ve büyüme görünümüne ilişkin beklentilerin yeniden şekillenmesine neden olurken, varlık fiyatlarında oynaklığı artırdı.

Ayrıca ateşkes anlaşmasının geçerliliğini korumasıyla gemi gövdesi hasarı sigortası primleri de yarıdan fazla düşüş gösterdi. Bu gelişme, petrol fiyatlarındaki düşüşü daha da hızlandırdı.

Küresel çapta enflasyon baskılarının hafifleyebileceğine yönelik beklentiler, ABD Merkez Bankasına (Fed) ilişkin faiz artırımı ihtimallerinin bir miktar zayıflamasına neden oldu.

Para piyasalarında, yıl sonuna kadar Fed'in iki faiz artırımı yapabileceğine yönelik güçlenen beklentilerde çözülme görülürken, yatırımcılar ağırlıklı olarak bankanın bu yıl bir faiz artırımı gerçekleştireceği senaryosunu fiyatlamaya devam ediyor.

Makroekonomik veri tarafında ABD'de bugün açıklanacak büyüme verileri ile kişisel tüketim harcamaları verisi yatırımcılarının odağına yerleşti.

Analistler, tüketim harcamaları verisinin ABD'de enflasyonun gelecek dönemdeki seyrine ilişkin ipuçları vereceğini belirtirken, büyüme verilerinin ise ekonomik aktivitenin gücünü koruyup korumadığını test edeceğini ifade etti.

Bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin takip edileceğini bildiren analistler, yurt dışında ise ABD'de büyüme ve kişisel tüketim harcamaları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin yakından izleneceğini kaydetti.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, güne yüzde 0,83 yükselişle 14.450,12 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,43 değer kaybederek 14.331,21 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 118,91 puan ve yüzde 0,83 artışla 14.450,12 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 1,48, holding endeksi yüzde 0,66 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran bankacılık, en çok gerileyen yüzde 0,42 ile bilişim oldu.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da nihai barışın sağlanacağı öngörüleri ve dünyanın önde gelen yarı iletken ve bellek çipi üreticilerinden Micron Technology'nin bilançosunun beklentilerden iyi gelmesinin yapay zeka ve teknoloji sektörüne dair soru işaretlerini azaltmasıyla risk iştahı toparlanırken, gözler bugün ABD'de açıklanacak kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi ve büyüme verilerine çevrildi.

Devam eden ABD-İran görüşmelerinde tarafların müzakereci tutumunu sürdürmesi piyasalarda jeopolitik risklerin azalabileceğine yönelik iyimserlikleri artırdı.

Orta Doğu'da yeni bir çatışmayı tetikleyecek gelişmelerin yaşanmaması ve Hürmüz Boğazı'ndaki tanker geçişlerinde kontrollü normalleşme bu beklentileri desteklerken, arz endişelerinin azalmasıyla petrol fiyatlarında sert düşüşler görüldü.

Küresel çapta enflasyon baskılarının hafifleyebileceğine yönelik beklentiler, ABD Merkez Bankasına (Fed) ilişkin faiz artırımı ihtimallerinin bir miktar zayıflamasına neden oldu.

Para piyasalarında, yıl sonuna kadar Fed'in iki faiz artırımı yapabileceğine yönelik güçlenen beklentilerde çözülme görülürken, yatırımcılar ağırlıklı olarak bankanın bu yıl bir faiz artırımı gerçekleştireceği senaryosunu fiyatlamaya devam ediyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerini, yurt dışında ise ABD'de büyüme ve kişisel tüketim harcamalarının yanı sıra üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Dün ons fiyatındaki azalışla paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışın yüzde 2,6 altında 5 bin 979 liradan tamamlamıştı.

Güne düşüşle başlayan gram altın, saat 09.40 itibarıyla önceki kapanışın yüzde 0,4 altında 5 bin 956 lira seviyesinde işlem görüyor. Aynı dakikalarda çeyrek altın 9 bin 950 liradan, cumhuriyet altını da 39 bin 625 liradan satılıyor.

Dün 3 bin 959 dolarla Kasım 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi gören altının ons fiyatı günü yüzde 2,7 azalışla 3 bin 999 dolardan tamamladı.

Altının onsu bugün yüzde 0,5 düşüşle 3 bin 978 dolardan işlem görüyor.

Faizlerin uzun bir süre yüksek kalabileceği endişeleri, güçlenen dolar ve ABD Merkez Bankasının (Fed) bağımsızlığına yönelik azalan soru işaretleriyle altının ons fiyatı, Kasım 2025'ten bu yana ilk kez 4 bin doların altına sarktı.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerini, yurt dışında ise ABD'de büyüme ve kişisel tüketim harcamaları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da nihai barışın sağlanacağı beklentileri ve olumlu gelen şirket bilançolarının yapay zeka ve teknoloji sektörüne dair soru işaretlerini azaltmasıyla risk iştahı toparlanırken, gözler bugün ABD'de açıklanacak kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi ve büyüme verilerine çevrildi.

Devam eden ABD-İran görüşmelerinde tarafların müzakereci tutumunu sürdürmesi piyasalarda jeopolitik risklerin azalabileceğine yönelik iyimserlikleri artırdı.

Orta Doğu'da yeni bir çatışmayı tetikleyecek gelişmelerin yaşanmaması ve Hürmüz Boğazı'ndaki tanker geçişlerinde kontrollü normalleşme bu beklentileri desteklerken, arz endişelerinin azalmasıyla petrol fiyatlarında sert düşüşler görüldü.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran tarafının 'Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden hiçbir geçiş ücreti alınmadığı konusunda kendilerine bilgilendirme yaptığını' belirtti. ABD Enerji Bakanı Chris Wright da Hürmüz Boğazı'ndan son 24 saatte yaklaşık 72 gemi ve 20 milyon varil petrolün geçtiğini ifade etti.

Hürmüz Boğazı'nda tanker geçişlerinin normale döneceği beklentisiyle Brent petrolün varil fiyatının savaş öncesi seviyesine geri dönmesi jeopolitik kaygıların yatıştığına işaret etti. Petrol fiyatlarındaki geri çekilme, enflasyon ve büyüme görünümüne ilişkin beklentilerin yeniden şekillenmesine neden olurken, varlık fiyatlarında oynaklığı artırdı.

Ayrıca ateşkes anlaşmasının geçerliliğini korumasıyla gemi gövdesi hasarı sigortası primleri de yarıdan fazla düşüş gösterdi. Bu gelişme, petrol fiyatlarındaki düşüşü daha da hızlandırdı.

Küresel çapta enflasyon baskılarının hafifleyebileceğine yönelik beklentiler, ABD Merkez Bankasına (Fed) ilişkin faiz artırımı ihtimallerinin bir miktar zayıflamasına neden oldu.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, yıl sonuna kadar Fed'in iki faiz artırımı yapabileceğine yönelik güçlenen beklentilerde çözülme görülürken, yatırımcılar ağırlıklı olarak bankanın bu yıl bir faiz artırımı gerçekleştireceği senaryosunu fiyatlamaya devam ediyor.

Öte yandan dünyanın önde gelen yarı iletken ve bellek çipi üreticilerinden Micron Technology, dün piyasa kapanışının ardından finansal sonuçlarını açıkladı. Şirket piyasa beklentilerini belirgin şekilde aşan güçlü sonuçlar bildirdi.

Şirketin beklentilerin üzerinde gelen bilançosu yapay zeka ve teknoloji şirketlerine yönelik yüksek değerleme ve nakit sıkışıklığı soru işaretlerinin azalmasına yardımcı oldu. Micron, çeyrek gelirini 41,46 milyar dolar olarak açıkladı.

Şirket hisseleri, piyasa sonrası işlemlerde yaklaşık yüzde 13 yükseldi. Bu durum piyasalara nefes aldıran başka bir unsur olarak öne çıktı.

Analistler, yatırımcıların, yapay zeka şirketlerine yönelik nihai kullanıcı talebinin sürdürülebilirliğini sorgulamaya devam ettiğini, bireysel ve kurumsal tarafta talebin güçlü kalması halinde söz konusu şirketlerin yüksek büyüme performanslarını koruyabileceğinin öngörüldüğünü belirtti.

Makroekonomik veri tarafında ABD'de bugün açıklanacak büyüme verileri ile kişisel tüketim harcamaları verisi yatırımcılarının odağına yerleşti.

Analistler, tüketim harcamaları verisinin ABD'de enflasyonun gelecek dönemdeki seyrine ilişkin ipuçları vereceğini belirtirken, büyüme verilerinin ise ekonomik aktivitenin gücünü koruyup korumadığını test edeceğini ifade etti.

Bu arada ABD'de cari işlemler açığı, yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,6 artarak 226,8 milyar dolara yükseldi. Ülkede yeni konut satışları mayısta aylık yüzde 7,3 azalarak beklentilerin altında gerçekleşti.

- Altının onsu Kasım 2025'ten bu yana en dip seviyede

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yaklaşık 10 baz puan düşerek yüzde 4,40'a geriledi. ABD 10 yıllık tahvil faizi yeni günde yatay seyrediyor.

Fed'e yönelik şahin beklentiler ve güvenli liman özelliği devreye girmesiyle yükselen dolar endeksi sınırlı gevşeme gösterdi. Dolar endeksi yüzde 0,1 düşüşle 101,5 seviyesinde bulunuyor.

Faizlerin uzun bir süre yüksek kalabileceği endişeleri, güçlenen dolar ve Fed'in bağımsızlığına yönelik azalan soru işaretleriyle altının ons fiyatı, Kasım 2025'ten bu yana ilk kez 4 bin doların altına sarktı. Altının onsu yüzde 0,1 değer kaybıyla 3 bin 995 dolarda alıcı buluyor.

Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 0,6 düşüşle 72,9 dolarda bulunuyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,1, Nasdaq endeksi yüzde 0,43 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,35 yükseldi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

- Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsaları Orta Doğu gündemi ve teknoloji sektörüne ilişkin gelişmelerle yön ararken, bölge piyasalarında karışık seyir gözlendi.

Orta Doğu'ya ilişkin gelişmelerde NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İran'ın nükleer silah edinmesinin tüm dünya için tehdit oluşturacağını savunarak, 'İran hiçbir şekilde nükleer silah kapasitesine sahip olmamalı.' dedi.

Öte yandan Almanya'da ekonomik büyüme tahminlerinin art arda aşağı yönlü revize edilmesinin ardından, Ifo İş Ortamı Güven Endeksi haziranda 85 puandan 85,6 puana yükselerek üst üste ikinci ayda da toparlanma sinyali verdi.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,31 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,54 yükselirken, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,62 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,74 geriledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsaları Hong Kong hariç pozitif seyrediyor

Çip üreticisi Micron'un beklentileri aşan bilançosu yapay zeka ve teknoloji sektörüne ilişkin endişeleri azaltmasıyla ABD'de piyasa sonrası artan yatırımcı iştahı, yeni işlem gününde Asya'ya da taşındı.

Bölge piyasalarında teknoloji ağırlığıyla bilinen Güney Kore'de Kospi endeksi hızlı bir toparlanma eğilimine girdi. Güney Koreli çip üreticisi SK Hynix'in hisseleri yüzde 13 yükseldi. Şirketin yakın zamanda ABD borsasında da işlem görmesi bekleniyor.

Öte yandan Japonya'da öncü endeks nisan ayında 116,1 ile öngörüleri aştı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 4,5, Güney Kore'de Kospi endeksi ise yüzde 6 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 yükselirken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,6 gerildi.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,43 değer kaybederek 14.331,21 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,95 düştü.

Dolar/TL dünü 46,4950'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,5150'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerini, yurt dışında ise ABD'de büyüme ve kişisel tüketim harcamaları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.100 puanın destek, 14.500 ve 14.600 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

09.00 Almanya, temmuz ayı GfK tüketici güven endeksi

14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri

15.30 ABD, 1. Çeyrek gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)

15.30 ABD, 1. Çeyrek çekirdek kişisel tüketim harcamaları

15.30 ABD, mayıs ayı kişisel gelirler

15.30 ABD, mayıs ayı kişisel harcamalar

15.30 ABD, mayıs ayı kişisel tüketim harcamaları

15.30 ABD, mayıs ayı çekirdek kişisel tüketim harcamaları

15.30 ABD, mayıs ayı dayanıklı mal siparişleri

15.30 ABD, haftalık işsizlik başvuruları

15.30 ABD, haftalık süregelen işsizlik başvuruları

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat güne yüzde 0,43 yükselişle 16.762,00 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı seyreden haziran vadeli endeks kontratı, normal seansı yüzde 0,95 azalışla 16.690,00 puandan tamamlamıştı. Endeks kontratı akşam seansında da düşüşünü sürdürerek 16.671,00 puandan işlem gördü.

Haziran vadeli endeks kontratı, bugün açılış seansında önceki normal seans kapanışına göre yüzde 0,43 artışla 16.762,00 puandan işlem görüyor.

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da nihai barışın sağlanacağı beklentileri ve olumlu gelen şirket bilançolarının yapay zeka ve teknoloji sektörüne dair soru işaretlerini azaltmasıyla risk iştahı toparlanırken, gözler bugün ABD'de açıklanacak kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi ve büyüme verilerine çevrildi.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerini, yurt dışında ise ABD'de büyüme ve kişisel tüketim harcamaları başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan endeks kontratında 16.900 ve 17.000 puanın direnç, 16.600 ve 16.500 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Fed'in stres testi, ABD'nin büyük bankalarının olası bir resesyona karşı dayanıklı olduğunu gösterdi

ABD Merkez Bankası (Fed), stres testine tabi tuttuğu büyük bankaların ciddi bir resesyonu atlatabilecek ve hanehalkı ile işletmelere kredi vermeyi sürdürebilecek durumda olduğunu bildirdi.

Fed, Bank of America, Citigroup, Goldman Sachs, JPMorgan Chase, Morgan Stanley ve Wells Fargo'nun da aralarında bulunduğu 32 büyük bankaya uyguladığı yıllık stres testinin sonuçlarını açıkladı.

Bankadan yapılan açıklamada, test sonuçlarının büyük bankaların ciddi bir resesyona dayanabilecek ve hanehalkı ile işletmelere kredi sağlamaya devam edebilecek durumda olduğunu teyit ettiği belirtildi.

Açıklamada, bu yılki varsayımsal senaryoda bankalar için 708 milyar doların üzerinde toplam zarar öngörülmesine rağmen, sermayenin toplamda yalnızca 1,6 puan gerilediği ve asgari sermaye gerekliliklerinin üzerinde kaldığı kaydedildi.

Sonuçların büyük bankaların mevcut sermaye gerekliliklerini doğrudan etkilemeyeceği belirtilen açıklamada, mevcut sermaye gerekliliklerinin 2027'ye kadar yürürlükte kalacağı aktarıldı.

Açıklamada, teste tabi tutulan 32 bankanın tamamının bu yılki varsayımsal senaryoda asgari çekirdek sermaye gerekliliklerinin üzerinde kaldığı bildirildi.

Bu yılki senaryonun şiddet bakımından geçen yılki testle benzer seviyede olduğu aktarılan açıklamada, küresel ölçekte ciddi bir resesyonun yanı sıra ticari gayrimenkul fiyatlarında yüzde 39, konut fiyatlarında ise yüzde 30 düşüş varsayıldığının altı çizildi.

Açıklamada, işsizlik oranının yüzde 10'a kadar yükseldiği ve ekonomik faaliyetin de buna paralel şekilde daraldığı bir senaryonun esas alındığı ifade edildi.

Test sonuçlarını etkileyen üç temel unsura işaret edilen açıklamada, artan kredi hacimleri ve bazı senaryo değişkenlerindeki daha yüksek şiddet nedeniyle kredi zararlarının yükselmesinin öngörülen sermayeyi azalttığı belirtildi.

Senaryo kapsamında faiz oranlarının daha sınırlı düşmesi nedeniyle bankaların menkul kıymet portföylerindeki gerçekleşmemiş kazançların daha düşük öngörülmesinin de sermayeyi aşağı çektiği kaydedilen açıklamada, son dönemdeki güçlü finansal performans ve faiz gelirlerindeki artışın ise sermayeyi desteklediği aktarıldı.

Açıklamada, toplam öngörülen zararların yaklaşık 200 milyar dolarının kredi kartlarından, 160 milyar dolarının ticari ve sınai kredilerden, 75 milyar dolarının ise ticari gayrimenkul kredilerinden kaynaklandığı bildirildi.

Fed'in Denetimden Sorumlu Başkan Yardımcısı Michelle Bowman da sonuçlara ilişkin değerlendirmesinde, 'Bugünkü sonuçlar bankacılık sisteminin gücünü ortaya koyuyor.' ifadesini kullandı.

Gelin 2004'e gidelim. 2001 krizinden hemen sonra uygulamaya konulan güçlü bir ekonomi programı var. Program istikrarı sağlamak üzere sadece para ve maliye politikasına dayanmıyor. Onlar elbette mevcut ama çok önemli başka unsurlar da var. Kapsamlı bir bankacılık sektörü reformu yürürlüğe konulmuş. Uluslararası iyi örneklerden yola çıkılarak yeni bir ihale yasası yapılmış. Merkez Bankası yasası değiştirilerek, Merkez Bankası'nın Hazine'ye kredi açması yasaklanmış. Temel amacı olarak enflasyonla mücadele etmesi hükmü getirilmiş ve bu çerçevede politika faizi kararını serbestçe alacağı belirtilmiş. Başkanın görevden alınması son derece zorlaştırılmış. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu işler hale gelmiş. Tarımdan ulaştırmaya kadar bir dizi yapısal değişikliğe gidilmiş. Üstüne üstelik Avrupa Birliği süreci rayına girmiş.

Bunların bir sonucu olarak 2002 başında yüzde 73'e yükselen enflasyon, Şubat 2004'te tek haneye düşmüş. Ekonomi yüksek bir oranda büyümeye başlamış. Bankacılık sektörü üç yıl önce batmanın eşiğine gelmişken, artık oldukça güçlenmiş vaziyette. Kamunun borcu ve borçlanma faizi keskin biçimde düşme, borçlanma vadesi ise uzama sürecinde. Dış borcun döviz gelirlerine oranı azalıyor.

Başarısını iki yılda kanıtlamış çok güçlü bir ekonomi programı var

2004'ün bahar aylarında birden uluslararası piyasalar karışıyor. Temel nedenlerinden biri ABD Merkez Bankası'nın (Fed'in) keskin biçimde faiz artırma sürecine gireceği beklentisi. Türkiye ve benzeri ülkelerden sermaye çıkışı yaşanıyor. Birden risk primi ve döviz kuru sıçrıyor, lira cinsinden tahvil ve kredi faizleri artıyor. Bu üç değişkenin 2004'ün ilk yarısındaki günlük hareketleri iki ayrı grafikte gösteriliyor. Birkaç örnek: Gösterge Hazine tahvilinin faizi Nisan başında yüzde 21,4. 11 Mayıs'ta yüzde 31,1'e sıçrıyor. Bir buçuk ayda 10 puan artış. Euro ve dolardan oluşan döviz sepeti kuru 2,88'den 3,42'ye yükseliyor: Yüzde 19 artış. O aylarda yıllık enflasyonun yüzde 7,4 civarında gezindiğini hatırlatırım. Dolayısıyla hem kur hem de faiz artışı çok yüksek.

Peki, bu gelişmelere tepki olarak Merkez Bankası politika faizini yükseltip döviz satıyor mu? Hayır, ne politika faizi yükseltiliyor ne de döviz satışı yapılıyor. Arkasında yatan düşünce şu: Başarısını iki yılda kanıtlamış çok güçlü bir ekonomi programı var. Üstelik Avrupa Birliği'ne tam üyelik süreci olumlu bir hava estiriyor. Bu koşullar altında eninde sonunda güçlü ekonomik temellerin galip geleceği, böylelikle döviz kurunun ve faizin eski düzeylerine dönecekleri değerlendirmesi yapılıyor. Nitekim yılın ikinci yarısında her ikisi de düşmeye başlıyor. Eylül 2004'te Merkez Bankası politika faizini yüzde 22'den yüzde 20'ye, Aralıkta ise yüzde 18'e düşürüyor! Politika faizi ile gösterge faizin hareketleri üçüncü grafikte yer alıyor. Mart 2006'ya gelindiğinde sepet kuru 2,9'a iniyor. Gösterge faiz ise yüzde 16,1 düzeyinde.

Kıssadan hisse: Bir ekonomi programının ne derece sağlam olduğunu anlamak için yerli paraya güven olup olmadığına bak. Güven yoksa ve bu nedenle her şokta döviz rezervini eritmek ve faiz artırmak zorunda kalıyorsan, suçu şoklarda değil programda ara.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Aktığı vurgulanan, yani akan muhtemelen sizi de yıllar öncesine götürdü, bir reklam sloganıydı.

Ödenen ise borç; ödeyen de Hazine:

Hazine'nin iç borç ödemesine ilişkin son verilere baktım da gelecek adeta ipotek altında. Kımıldayacak yer kalmamış.

Hani sokak röportajlarında da çok sık görüyoruz, vatandaş kredi kartı borcunu bir başka kartla kapatıyor, tam bir kısır döngüye girmiş ve çıkması da hiç mi hiç mümkün görünmüyor ya, Hazine de adeta o durumda.

Hazine sırtını Türkiye Cumhuriyeti'ne dayamış ve elindeki limitsiz 'kredi kartı' sayesinde borçlanıyor. Borç verenler nazlanıyor mu, anında faizi yükselterek yeni kaynak bulabiliyor; bu anlamda hiç sıkıntısı yok.

Ama bulunan her kaynak ve maliyetin yükselmesi gelecekteki yükü artırıyormuş, ne gam!

'Ödeme günü gelince bakarız' diye mi düşünülüyor?

Pek o düşüncede olunduğunu da sanmıyorum. Bugünün borçlananları, yarın bu borcun nasıl ödeneceğiyle hiç ilgili görünmüyor.

Herhalde 'Vade gününde görevde olanlar düşünsün, yok eğer hâlâ biz görevde olursak yeniden borçlanırız, olur biter' diye yaklaşılıyor.

Bürokrasi değil

Burada borçlananlar derken kastettiklerim bürokratlar değil. Çünkü Hazine'nin borçlanması siyasi tercihlerin sonucu olarak ortaya çıkan bir zorunluluk.

Siyasetteki tercihler ekonomi politikasını belirliyor, o ekonomi politikası da Hazine'nin çok yüklü borçlanmasını gerektiriyor ya da tersi oluyor.

Yoksa Hazine çalışanları durup dururken ve ihtiyaç yokken tabii ki 'Hadi biraz borç alalım, almışken de yüksek faiz uygulayalım' demiyor.

Borçlanma ve borç ödemesi siyasetçinin ekonomik tercihlerinin bir sonucu.

Bir yılda 4,7 trilyon ödenecek

Hazine ve Maliye Bakanlığı geçtiğimiz günlerde iç borç anapara ve faiz ödemesi projeksiyonuna ilişkin son verileri açıkladı.

Buna göre bu yılın haziran ayı başından 2027'nin mayıs ayı sonuna kadarki bir yıllık dönemde 2,4 trilyon lirası anapara, 2,3 trilyon lirası da faiz olmak üzere 4,7 trilyon lira iç borç ödemesi yapılacak. Bu haziran ayı başındaki projeksiyona göre oluşmuş bir tutar.

Endeksli borçlanmalar yüzünden varsayılan tutar değişiklik gösterebiliyor. Özellikle faiz ödemesine ilişkin tutarlar döviz ve enflasyona ilişkin belli bir gerçekleşme varsayımına dayanıyor. Döviz öngörülenden çok artar, aynı şekilde enflasyon çok yüksek gerçekleşirse faiz ödemesinde kayda değer bir değişiklik olabiliyor.

Rekor ayları

Şu anki duruma göre, yani haziran ayı başında yapılan projeksiyona göre bir yıllık dönemde en yüklü iç borç anapara ödemesi 458,7 milyar lirayla bu yılın ağustosunda yapılacak.

En yüklü faiz ödemesi ise gelecek yılın nisan ayında. Nisan 2027'deki 420,5 milyar liralık faiz ödemesi zaten şimdiye kadar bir ayda yapılması gereken en yüklü faiz ödemesi.

Bu bir yıllık dönemde anapara+faiz olarak toplam en yüklü ödeme ise 604,8 milyar lira ile önümüzdeki temmuz ayında.

Toplam ödeme 18,4 trilyon

Maliye Bakanlığı verilerine göre Türkiye artık hiç iç borç almasa, döviz ve enflasyon da çok artış göstermeden, en azından Hazine'nin yaptığı son projeksiyona göre seyretse mevcut anapara ve faiz yükü 18,4 trilyon lira düzeyinde.

Tutar bu düzeyde öngörülürken gelecek yılların enflasyonunun ve döviz kuru artışının hangi düzeyde varsayıldığını bilmiyoruz ama muhtemelen resmi hedefler doğrultusunda bir varsayımda bulunulmuştur. O varsayımlar şaşarsa, hiç yeni borç alınmasa bile bu 18,4 trilyona 'yukarıdan' bakar ve 'Keşke o düzeyde kalınabilseydi' deriz.

Kaldı ki Türkiye'nin yeni iç borç almamak gibi bir lükse sahip olmadığı da ortada. Dolayısıyla bu 18,4 trilyon mutlaka artacak.

• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.