Sözün özünün özü; 2026 yılı enflasyon hedefi tutmayacak! Merkez Bankası 14 Mayıs'ta açıklayacağı yılın ikinci enflasyon raporunda enflasyon hedefini yüzde 16'da sabit tutmaya devam mı eder, yoksa artırır mı bilinmez ama hedef 16 da olsa tutmayacak, bir miktar artırılsa yine aynı durum yaşanacak ve hedefte kalmak mümkün olmayacak.
'Zaten ne zaman tutmuş ki' diyenler çıkacaktır; haksızlar mı? Ya da 'Tutsa ne olacak ki, sanki açıklanan oran gerçek durumu yansıtıyor mu ki' diyenler de çıkacaktır; onlar haksız mı?
Hanehalkının enflasyon tahmininin yıllık bazda hâlâ yüzde 50'ler dolayında olması da zaten hedefe inanılmadığının en tipik göstergesi değil mi?
Dolayısıyla zaten ilk açıklandığı günden bu yana, tabii ki dile getirilememekle birlikte, aslında Merkez Bankası'nın bile inanmadığı, gerçekleşebilir bulmadığı bir oranla yola devam edilecek mi, edilmeyecek mi, işte 14 Mayıs'ta bunun kararı açıklanacak.
Merkez Bankası ya 'Ben 16'da ısrar ediyorum, bu oranı gerçekleştirmek için elimden geleni yapacağım' yaklaşımıyla yel değirmenlerine karşı savaş açacak ve yıl sonunda hükümete 'Enflasyon hedefimi tutturamadım, beni mazur görün' diye bir mektup yazarak konuyu kapatacak:
Ya da 'Enflasyon hedefini 'Varsayım setinde olağanüstü bir güncelleme olmadığı sürece değiştirmeyeceğim' demiştim ama işte hiç hesapta olmayan bir savaş çıktı. Enerji fiyatları arttı ve buna son PPK metninde de vurgu yaptım. Bu koşullarda yüzde 16'lık hedefi revize etmek kaçınılmaz hale geldi' diyecek.
Revizyonun işaretleri zaten yılın ilk enflasyon raporunda bir ölçüde verilmiş, bu yıl için başlangıçta yüzde 13-19 aralığında öngörülen enflasyon tahmini yüzde 15-21 olarak revize edilmişti.
Şimdi sıra hedefte
Bu köşede iki hafta önce, 10 Nisan'da Merkez Bankası'nın 2026 enflasyon hedefini değiştirmek için artık bir gerekçeye sahip olduğunu dile getirmiştim. Bu gerekçe çok açık, savaş!
Hatta denilebilir ki Merkez Bankası bu savaş yüzünden (ya da sayesinde) bir hareket alanı elde etti, eli rahatladı, revizyona gitmesinin bir gerekçesi oluştu.
O yüzden de hiç kimse tutup yüzde 16'lık hedef revize edildiğinde 'Ne oldu, hani hedefini değiştirmeyecektin' demeyecektir.
Hatta tam tersine çok daha önce daha gerçekçi belirlenmesi gereken enflasyon hedefinde makule biraz yaklaşılmış olması olumlu bulunacaktır, bulunmalıdır.
Hedef, tahminden küçük olmamalı
Merkez Bankası'nın yüzde 16'lık enflasyon hedefinde ısrar etmesi ve bu oranı değiştirmemesi çok ama çok anlamsız olur. Hele hele geçen yılki gibi 'hedefin, tahminin altında tutulması' gibi bir tercihte bulunulmamalıdır. Bu apaçık mantıksız bir uygulamadır çünkü.
Hatırlayalım; Merkez Bankası geçen yılın üçüncü enflasyon raporunda tahminini yüzde 25-29 aralığında belirlerken hedefi yüzde 24'te tutmuş, son raporda ise hedef yine yüzde 24'te bırakılırken tahmin yüzde 31-33 aralığına yükseltilmişti.
Bu yılın tahminlerini aktardım. Yüzde 16'lık hedefe karşılık başlangıçta yüzde 13-19 aralığında olan tahmin, ilk raporda yüzde 15-21 olarak değiştirildi.
Merkez Bankası'nın 14 Mayıs'ta açıklayacağı ikinci raporda yüzde 16'lık enflasyon hedefini yukarı yönlü güncellemesi doğru bir adım olacaktır. Ancak Merkez Bankası enflasyon tahminini yüzde 15-21 aralığından örneğin yüzde 18-24 aralığına çeker ama hedefini bu tahmin aralığının dışında kalacak şekilde yine 16'da tutar mı bilinmez ama böyle bir tercih çok yanlış olur.
Artık hedefin tahmin aralığının dışında bırakılması uygulamasından vazgeçilmelidir.
Yüzde 18, yüzde 19, yüzde 24!
Bu oranları 10 Nisan'da da yazdım.
Merkez Bankası 14 Mayıs'ta açıklayacağı ikinci raporda enflasyonda tahmin aralığını yüzde 18-24 olarak revize edebilir.
Aralık bu şekilde belirlenirse hedef 16'da tutulamaz, tutulmamalıdır.
Hedefin, aralığın içinde kalacak şekilde yüzde 19 olması makuldür.
Hedef niye mi yüzde 19 olabilir?
Bir kere 20'li oranların altında kalınacağı mesajı verilmek istenecektir.
İkincisi Maliye Bakanı Mehmet Şimşek zaten enflasyonun yüzde 19 olacağını söyledi. Şimşek bu açıklamayı yaparken tahmin aralığı 13-19'du ve dolayısıyla Şimşek'in zihninden geçen belki tahmin aralığının üst sınırıydı ama bu oran zikredildi.
19 gerçekçi mi?
2026 enflasyon hedefi yüzde 19'a yükseltilse bile bu oranda kalmak da kolay değil. TÜFE ilk üç ayda yüzde 10'u aştı, Merkez Bankası'nın ifadesine göre nisan ayında görece yüksek bir oran bekleniyor, bu oran geçen yılın nisanındaki yüzde 3'le aynı düzeyde olsa bile dört aylık artış yüzde 13,3'ü bulacak ve yüzde 19 ile arada neredeyse hiçbir şey kalmayacak demektir.
Dört aydaki 13,3 ile 19 olarak belirlendiği takdirde yıllık hedef arasında sekiz ay için 'kullanılabilecek' yalnızca yüzde 5'lik bir alan kalacaktır.
Böyle değerlendirince revize edilmesi gereken 16'lık hedefin, gerçekçi olunması açısından 19'a değil, daha yukarıya çıkarılması daha doğru görünmektedir.
Enflasyon hedefi yüzde 19 olduğunda da tutturulamayacaktır, birkaç puan daha yukarıda belirlendiğinde de.
Yüzde 25'in altında bir oran bekleyen kalmadığına, hedef de bu düzeye herhalde çıkarılmayacağına göre 'Enflasyon hedefini değiştirsek de mi tutturamasak, değiştirmesek de mi tutturamasak' diye sormak yanlış olmasa gerek.
• Bu makalede yer alan fikirler yazara aittir ve borsagundem.com.tr'nin editoryal politikasını yansıtmayabilir.