Petrol fiyatları, Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle 2022'den bu yana en yüksek seviyelerine çıktı. Erken işlemlerde sert yükselen fiyatlamalarda, özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların uzun süreli olarak kesintiye uğrayabileceğine yönelik endişeler belirleyici oldu.
Brent petrolünün varil fiyatı 119,5 dolar seviyesini görürken, Batı Teksas türü ham petrol de 116 doların üzerine çıktı. Böylece petrol fiyatları, Rusya-Ukrayna savaşının ilk dönemlerinden bu yana görülen en güçlü yükselişlerden birini kaydetti. Türkiye saati ile 08:45 ile 110 dolara geriledi.
Fiyatlardaki artışta, ABD-İsrail ile İran arasındaki çatışmaların genişlemesi ve bazı büyük Orta Doğu üreticilerinde arzın kısılabileceğine yönelik beklentiler etkili oldu. Hürmüz Boğazı'nda tanker trafiğinin aksaması ihtimali de küresel arz güvenliğine ilişkin kaygıları artırdı. Basra Körfezi'ni uluslararası pazarlara bağlayan boğaz, dünya deniz yoluyla taşınan petrol arzının önemli bir bölümünü oluşturuyor.
Analistler, çatışmanın uzaması halinde petrol fiyatlarında yukarı yönlü baskının sürebileceğine işaret etti. Piyasa uzmanları, Hürmüz Boğazı'nda akışın birkaç hafta boyunca ciddi şekilde aksaması durumunda petrolün 130-150 dolar bandına yönelebileceğini değerlendiriyor. Bazı kurumlar ise küresel arzda yaşanabilecek yüzde 15-20'lik bir kesintinin stagflasyon riskini artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Uzman değerlendirmelerinde, Asya ekonomilerinin enerji ithalatına bağımlılıkları nedeniyle bu şoktan daha sert etkilenebileceği belirtilirken, Pakistan ve Hindistan gibi ülkelerin kırılganlığının öne çıktığı ifade edildi. Ayrıca Rusya'nın ek LNG ve petrol kapasitesi sayesinde bu süreçten görece avantajlı çıkabileceği yönünde yorumlar da yapıldı.
Öte yandan petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, küresel piyasalarda risk iştahını da baskıladı. ABD vadeli endekslerinde düşüşler görülürken, yatırımcılar çatışmaların enerji maliyetleri, enflasyon ve büyüme üzerindeki etkilerini daha yakından izlemeye başladı.
