Pekin'in en güzel sabahlarından biri 14 Mayıs 2026 Perşembe günü yaşandı. Halk Sarayı önünde tören başladı, kırmızı halı serildi, askeri bando çaldı. Donald Trump ile Şi Cinping merdivenleri yan yana çıktı. Sekiz buçuk yıl sonra ilk Trump-Xi yüz yüze görüşmesi gerçekleşti. Yanında Tim Cook, Elon Musk, Jensen Huang ve 1,07 trilyon dolar serveti olan bir CEO ordusu vardı.
13 Mayıs 2026 yayınladığımız "Trump Çin'e Uçtu, Yanında Silicon Valley'nin Tamamı Var" haberinin tarihsel sonucu netleşti. Görüşmenin somut çıktısı çok büyük. ABD Ticaret Bakanlığı Nvidia H200 yapay zeka çiplerinin 10 büyük Çin şirketine satışına onay verdi. Alibaba, Tencent, ByteDance, JD.com, Lenovo, Foxconn dahil her bir şirket 75 bin çip alabilecek. Toplam 750 bin çip kapasitesi demek. Bu rakam 11 milyar dolar gelir potansiyeli içeriyor.
Sahnede Tarihi Bir Diyalog
Sabah saatlerinde Şi Cinping konuşmasında çarpıcı bir soru sordu. "Çin ve ABD, Thucydides Tuzağı'ndan kaçabilir mi?" Bu ifade Harvard Üniversitesi araştırmacısı Graham Allison'un meşhur tezine atıftı. Yükselen bir güçle (Çin) yerleşik bir güç (ABD) arasındaki gerilimin tarihte 16 olayın 12'sinde savaşla sonuçlandığı tezi. Şi mesajı net verdi. "Çin ve ABD'nin ortak çıkarları farklılıklarımızdan daha büyüktür."
Trump cevabını verdi. "Siz büyük bir lidersiniz." Sonra heyetindeki CEO'ları Şi'ye tanıttı ve Çin ile işbirliğini genişletmelerini istedi. Truth Social üzerinde yapacağı paylaşımda "Bu parlak insanların yeteneklerini sergileyebilmesini istiyorum" yazdı.
Şi ise iki kritik konu açtı. Birincisi Tayvan. "Tayvan en kritik mesele. Eğer iyi yönetilmezse, ilişkilerimizi tehlikeli bir noktaya götürür" dedi. İkincisi Hürmüz Boğazı. Trump ve Şi anlaştı, boğaz açık kalacak, Çin daha fazla ABD petrolü satın alacak. İran savaşı nedeniyle altı hafta ertelenen bu zirve, başlangıçta gerilimle başlasa da somut anlaşmalarla devam etti.
Anthropic ve Musk'ın tarihi yapay zeka anlaşmasını detaylı işledik: Anthropic ve Musk Barıştı: Yapay Zeka Uzaya Çıkıyor
İki Günde Pekin'de Yaşananlar
13-14 Mayıs 2026 günleri Pekin saatiyle olayların kronolojik akışı bir tarih dersi gibi.
13 Mayıs Çarşamba akşamı — Trump Pekin'e indi. Air Force One Pekin Capital Uluslararası Havalimanı'na indi. Kırmızı halı serildi, askeri bando çaldı, Çin Cumhurbaşkanı Yardımcısı Han Zheng havalimanında karşıladı. Trump otele yerleşti, asıl görüşmeler ertesi gün başladı.
14 Mayıs Perşembe 10:00 — Halk Sarayı karşılaması. Trump motorkadla Halk Sarayı'na geldi. Şi Cinping merdivenlerde karşıladı. ABD ve Çin milli marşları çalındı. 300 Çinli genç ABD ve Çin bayraklarını birlikte salladı.
14 Mayıs Perşembe 10:30 — Heyet görüşmesi başladı. Halk Sarayı'nın büyük toplantı salonunda iki taraf masaya oturdu. ABD tarafında Marco Rubio (Dışişleri), Scott Bessent (Hazine), Pete Hegseth (Savunma), Jamieson Greer (Ticaret Temsilcisi) ve CEO'lar yer aldı. Jensen Huang Trump'ın sağ yanına, Elon Musk arka safta oturdu.
14 Mayıs 11:30 — İlk açıklama. Beyaz Saray Hürmüz Boğazı konusunda anlaşma sağlandığını duyurdu. Çin ABD petrolü alımını artıracak.
14 Mayıs 13:00 — Tianhe Tapınağı turu. Trump ve Şi tarihi Tianhe Tapınağı'nı birlikte gezdi. Tapınak Çin'in 1420 yılında inşa ettiği tarihi yapıdır. Pekin'in Yasak Şehir'inin tamamlayıcısı konumunda.
14 Mayıs gün içinde — Reuters bombası patladı. Trump-Şi görüşmesi devam ederken ABD Ticaret Bakanlığı Nvidia H200 çiplerinin 10 Çin şirketine satışına onay verildiği haberi geldi. Alibaba, Tencent, ByteDance, JD.com, Lenovo, Foxconn ve diğer dört firma. Her biri 75 bin çip alabilecek. Toplam kapasite 750 bin çip. NVDA hissesi premarket'te yüzde 3'ten fazla yükseldi, 233 dolar seviyesini gördü.
14 Mayıs 18:00 — Çin tepkisi. Hong Kong borsası kapanışı yaklaşırken Çin teknoloji hisseleri uçtu. Alibaba (BABA) yüzde 8,18, JD.com yüzde 7,24, Tencent yüzde 4,80 yükseldi. Lenovo yüzde 1,66 kazandı. Wall Street premarket işlemlerinde NVDA yüzde 3'ten fazla artışla 233,22 dolar zirvesini gördü, ABD borsa açılışında ek hareket bekleniyor.
14 Mayıs 20:00 — Devlet bankesi. Halk Sarayı'nda Şi Cinping'in ev sahipliğinde gala düzenleniyor. Bankenin menüsü klasik Çin operası eşliğinde beş çeşit geleneksel mutfak. CEO'ların Çinli iş ortaklarıyla yan masalarda görüşme yapması bekleniyor.
Türk Yatırımcı için Anlamı
Bu zirve Türkiye için üç ayrı anlam taşıyor.
İlk anlam yapay zeka ekosistemi konusu. ABD ve Çin yapay zeka çağında ayrı iki sistem kurmaktan vazgeçti, kontrollü işbirliğine geçiyor. Bu durum Türkiye gibi orta ölçekli ekonomiler için tehdit ve fırsat içeren bir denklem yarattı. Türkiye yapay zeka altyapısını ABD'den NVDA çipi alarak ya da Çin'den Huawei Ascend çipi alarak kurabilir. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın 2030 yapay zeka yol haritasında bu denklem net ele alınmalı.
İkinci anlam ticaret tarafı. Türkiye-Çin ticaret hacmi 2025'te 50 milyar doları aştı. Trump'ın Çin'i ABD ürünlerine açtırma çabası başarılı olursa, Türk üreticileri için Çin pazarında rekabet zorlaşır. Tekstil, otomotiv yedek parça, gıda sektörleri için ABD'li üreticilerle yarış başlayabilir.
Üçüncü anlam yatırımcı stratejisi. NVDA hissesi 13 Mayıs kapanışında 225 dolardı, 14 Mayıs sabahında 233 dolar seviyesini gördü. Türk yatırımcı ABD borsa hesabı varsa H200 onayı sonrası NVDA pozisyonunu güçlendirebilir. Aynı zamanda BABA, JD.com, Tencent (TCEHY) Çin tarafından kazançlı çıkan hisseler. Çift yönlü pozisyon en mantıklı strateji.
Pekin'den Çıkan Sonuç
14 Mayıs Perşembe günü Pekin'de yaşananlar tarihte iz bırakacak. Sekiz buçuk yıl ara verilen bir liderler arası diyalog, ABD Pentagon'unun "Anthropic dışlandı" kararından bir hafta sonra, Çin Halk Bankası'nın yerli çip stratejisini sıkılaştırdığı bir dönemde gerçekleşti.
Sonuç olarak iki taraf da kazanan görünüyor. ABD Nvidia satışını açtı, Boeing uçak siparişi yolda, tarım ürünleri ihracatı tartışılıyor. Çin yapay zeka pazarına erişim kazandı, Tayvan konusunda mesajını verdi, devlet bankesi gibi diplomatik gücün maksimum gösterimini yaptı.
Asıl kaybeden taraf Anthropic olabilir. Pentagon kontratı dışlandı, Çin'e doğrudan erişim yok, OpenAI Daybreak ile siber güvenlik tarafından sıkıştırıyor. Ancak bu hafta yapılan yönetim kurulu toplantısında 900 milyar dolar değerleme ile yeni finansman turu gündeme getiriliyor. Anthropic Mythos modeli ve 1,2 trilyon dolarlık secondary market değeri devam ediyor.
Bir başka kazanan Türk yatırımcı olabilir. Doğru zamanda NVDA, BABA ya da Anthropic IPO pozisyonu alanlar, önümüzdeki bir yılda ciddi getiri yakalayabilir. 15 Mayıs Cuma günü Trump ve Şi son çay buluşmasını yapacak, sonra Trump'ın ülkesine dönüş yolculuğu başlayacak. Pekin'in 14 Mayıs sabahı kırmızı halısı yapay zeka çağının önümüzdeki on yıllık seyrine yön verdi.
Devamı için Finans Gundem Yapay Zeka yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
⚠️ Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır.