Ekonomi

Küresel piyasalarda barış umudu, Türkiye'de enerji baskısı

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile anlaşma sürecinde 'büyük ilerleme' sağlandığını açıklaması küresel piyasalarda risk algısını yumuşatırken, Türkiye'de Orta Doğu kaynaklı enerji maliyetleri enflasyon ve bütçe dengesi üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

Küresel piyasalarda Orta Doğu kaynaklı riskler, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile nihai anlaşma konusunda ilerleme sağlandığına yönelik açıklamalarıyla bir miktar azaldı. Trump'ın, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik 'Özgürlük Projesi'ni geçici olarak durdurduğunu açıklaması, piyasalarda diplomatik çözüm umutlarını artırdı. Ancak ABD ablukasının sürdüğüne yönelik mesajlar ve bölgede deniz taşımacılığına ilişkin risklerin tamamen ortadan kalkmaması, temkinli fiyatlamaların devam etmesine neden oluyor.

Petrol fiyatlarında diplomasi beklentileriyle geri çekilme görülürken, Brent petrol 108 dolar seviyelerine yöneldi. Altın tarafında ise dolar endeksindeki zayıflama ve jeopolitik belirsizliklerin etkisiyle ons fiyatı 4.600 doların üzerinde seyrini korudu. Buna karşın, enerji şokunun enflasyonu canlı tutabileceği ve Fed'in daha şahin bir duruş sergileyebileceği beklentileri, altındaki yükselişi sınırlayan başlıca unsur olarak öne çıkıyor.

Türkiye tarafında ise enerji maliyetleri enflasyon görünümü üzerindeki baskısını artırıyor. TCMB'nin Nisan Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'na göre, tüketici fiyatları nisan ayında yüzde 4,18 artarken yıllık enflasyon yüzde 32,37'ye yükseldi. Raporda, yurt içi enerji fiyatlarının Orta Doğu'daki çatışmaların etkisiyle aylık yüzde 14,40 arttığı, son iki aylık yükselişin ise yüzde 20'ye yaklaştığı belirtildi.

Enerji fiyatlarındaki artışın bütçe üzerindeki etkisi de gündemde kalmaya devam ediyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, eşel mobil uygulamasının ilk iki ayda bütçeye maliyetinin 90 milyar lira, yaklaşık 2 milyar dolar olduğunu açıkladı. Şimşek, benzer tablonun yıl boyunca sürmesi halinde etkinin 600 milyar liraya ulaşabileceğini belirtti.

Avrupa'da da enerji kaynaklı riskler büyüme ve enflasyon beklentilerine yansıyor. ECB'nin Profesyonel Tahminciler Anketi'nde 2026 yılı enflasyon beklentisi yüzde 2,7'ye yükselirken, büyüme tahmini yüzde 1 seviyesinde kaldı. Bu tablo, enerji maliyetlerinin küresel ekonomide yalnızca fiyatlar değil, büyüme görünümü üzerinde de baskı yaratmaya devam ettiğini gösteriyor.